Tarczówka marmurkowata (Halyomorpha halys) jest nowym zagrożeniem dla polskich warzyw

Tarczówka marmurkowata fot. Greg Krawczyk

Naturalnym miejscem występowania tarczówki marmurkowatej jest Wschodnia Azja (Chiny, Japonia, Korea, Tajwan, Północny Wietnam). Pod koniec lat 90-tych pluskwiak ten był wykryty w USA – w stanie Pensylwania, ale szybko się rozprzestrzenił i w 2012 r. znany był już w 43 stanach. W Europie po raz pierwszy został odnotowany w 2004 r. w Lichtensteinie, a w 2007 r. w Szwajcarii, od tego czasu szybko rozprzestrzenił się i aktualnie występuje w wielu innych krajach europejskich. Pluskwiak ten przemieszcza się aktywnie, na własnych skrzydłach do 5 km od miejsca zimowania, ale najczęściej jest zawlekany na owocach i warzywach importowanych z krajów jego występowania. W Polsce nie ma oficjalnych doniesień o jego pojawieniu się, nie jest on również organizmem kwarantannowym, czyli nie podlega obowiązkowi zwalczania.

Tarczówka marmurkowata ma szeroki zakres roślin żywicielskich – ponad 140 gatunków dziko rosnących i uprawnych z wielu rodzin, w tym kilkanaście ważnych gospodarczo. Znana jest przede wszystkim jako szkodnik drzew i krzewów owocowych (w tym: jabłoń, grusza, brzoskwinia, borówka, leszczyna, malina, winorośl) oraz ozdobnych (najczęściej: jesion, klon, róża pomarszczona, wiciokrzew), a spośród warzyw atrakcyjne są przede wszystkim: oberżyna, kalafior, brokuł, fasola, ogórek, papryka, pomidor i boćwina, a także kukurydza cukrowa, zaś najmniejsze szkody notowane są na warzywach dyniowatych i kapustowatych.  Pluskwiaki nakłuwają tkankę rośliny i wprowadzają do niej podczas pobierania soku ślinę z enzymami. Żerują na liściach i łodygach, a przede wszystkim na kwiatach i owocach, przy czym okresem intensywnego żerowania jest połowa lipca do połowy września. Objawy żerowania są zróżnicowane w zależności od gatunku rośliny, uszkodzone ziarna w kolbie kukurydzy są niedorozwinięte, zapadnięte i odbarwione. Owoce papryki, pomidora i oberżyny w miejscach nakłuć mają jasne, rozległe plamy lub nekrotyczne plamki, owoce gniją i opadają. Na Węgrzech określono szkody wyrządzane dla fasoli uprawianej na suche ziarno „Etna” i zielonej papryki „Daras” uprawianej w tunelu foliowym. Stwierdzono 94% strąków fasoli z uszkodzonym co najmniej jednym nasionem, a w 40% strąków wszystkie nasiona były uszkodzone przez larwy tarczówki. Zewnętrzne objawy żerowania tarczówki marmurkowatej to strąki pokryte bliznami w postaci jasnych zagłębień. Owoce papryki były w 100% uszkodzone przez larwy tarczówki, przy czym nawet najmniejsze  uszkodzenia owoców w trakcie wzrostu i dojrzewania powodują obniżenie ich wartości, a tym samym ceny na takie owoce są niskie.

W Polsce do wykrywania tego pluskwiaka w szklarniach najlepiej prowadzić lustrację upraw i przechodząc pomiędzy rzędami roślin (bakłażan, papryka, pomidor) należy liczyć osobniki dorosłe i larwy. Stwierdzenie w ciągu 2 minut więcej niż 5 osobników tarczówki marmurkowatej stanowi podstawę do podjęcia decyzji zwalczania środkami dopuszczonymi na daną uprawę. W USA i we Włoszech w warunkach naturalnych stwierdzono kilka gatunków błonkówek z rodziny Scelionidae (Telenomus spp., Trissolocus spp.),  Encyrtidae (Ooencyrtus spp.) i Eupelmidae (Anastatus spp.) – pasożytów jaj tarczówki marmurkowatej, ale spasożytowanie jaj nie przekraczało 4%. Największe nadzieje pokłada się w azjatyckiej błonkówce – Trissolocus japonicus, która mogłaby być hodowana masowo i introdukowana na zagrożone uprawy. Osobniki dorosłe tarczówki są ograniczane przez muchówkę z rodziny rączycowatych (Tachinidae) – Trichopoda pennipes, która jest naturalnym pasożytem pluskwiaków.

Prof. dr hab. Gabriel Łabanowski

Skierniewice

Więcej na temat tego szkodnika można będzie przeczytać w kolejnych wydaniach 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Wpisz swoje imię
Wpisz treść komentarza

Polityka Prywatności