BIO EXPO 2025 to jedyne w Polsce targi żywności ekologicznej i produktów naturalnych, które łączą producentów, dystrybutorów, ekspertów i konsumentów. To miejsce, gdzie można nie tylko poznać najnowsze trendy rynkowe, ale także znaleźć inspiracje i innowacyjne rozwiązania dla biznesu. Uczestnicy zyskują dostęp do wiedzy, kontaktów i premierowych produktów, które wyznaczają kierunek rozwoju całego sektora BIO.

FOTO:

Podczas wydarzenia odbędzie się Polskie Forum Żywności Ekologicznej, organizowane przez Polską Izbę Żywności Ekologicznej (PIŻE). Eksperci poruszą tematy związane z rozwojem rynku BIO, regulacjami prawnymi, edukacją konsumentów i przyszłością ekologicznej produkcji żywności w Polsce.

FOTO:

NAJWIĘKSI WYSTAWCY

Na powierzchni 20 000 m² pojawią się wiodące firmy z branży, m.in. Bio Planet, ProBiotics Polska, Biofood, Dobre z Lasu, English Tea Shop, Hello Coffee, Arkom, Home Brands oraz Instytut Ogrodnictwa InHort. To wyjątkowa okazja, by spotkać producentów oferujących najwyższej jakości produkty ekologiczne i naturalne, a także poznać ich najnowsze linie produktów.

FOTO:

DLA KOGO SĄ TARGI BIO EXPO?

Wydarzenie skierowane jest do producentów, rolników, importerów, dystrybutorów, sieci handlowych, sklepów specjalistycznych, ale również do konsumentów, którzy poszukują żywności naturalnej i certyfikowanych produktów BIO.

? BIO EXPO 2025 – spotkajmy się w sercu ekologii!

Odkryj największe targi produktów naturalnych i żywności ekologicznej w Polsce.

FOTO:

Państwo Mikołajczykowie zajmują się bieżącym prowadzeniem gospodarstwa oraz pszczelarstwem. W rodzinie Mikołajczyków tradycje pszczelarskie i leśne sięgają pięciu pokoleń. Mirosław Mikołajczyk to emerytowany leśniczy, obecnie posiadający aż 80 rojów pszczelich. Niestety, obecny sezon nie należy do najłatwiejszych – z powodu niesprzyjających warunków pozyskiwanie miodu było wyzwaniem, mimo przewożenia pszczół na tereny upraw facelii. Kasjan Mikołajczyk wyspecjalizował się również w uprawie ozdobnych odmian słonecznika, takich jak: Vanilla Ice, Evening Sun, Red Sun, Taiyo czy Twilight Zone.

Uprawa, zbiór i certyfikacja ekologiczna topinamburu

Topinambur to roślina niezwykle długowieczna i odporna na trudne warunki zewnętrzne, co czyni ją idealnym wyborem do uprawy ekologicznej. Jest rośliną dnia krótkiego, co oznacza, że największe przyrosty bulw następują zazwyczaj od września. Potrafi przetrwać mrozy nawet do –50°C, stąd bywa nazywana „żelazną rośliną”. Najlepiej rośnie na lekkich glebach, zasobnych w próchnicę. Jak podkreśla producent – nie sprawdzi się natomiast na glebach ciężkich, gliniastych oraz bardzo kwaśnych (idealne pH to ok. 5,5–6). W niesprzyjających warunkach rośliny plonują słabiej.

FOTO:

W gospodarstwie państwa Mikołajczyków topinambur uprawiany jest na glebach V i VI klasy z dużą zawartością torfu. Nie stosuje się tu nawadniania, korzystając z naturalnych warunków, takich jak spiętrzanie wody dzięki tamom tworzonym przez bobry. Pomaga to w utrzymaniu wilgotności gleby, co jest kluczowe dla tej uprawy.

FOTO:

Topinambur można sadzić jesienią lub wiosną. Według K. Mikołajczyka sadzenie jesienne może być korzystniejsze, gdyż pozwala na wydłużenie wegetacji o 20–30 dni, co przekłada się na zwiększone plonowanie i mniejsze ryzyko konkurencji ze strony chwastów we wczesnych etapach wzrostu. Topinambur skutecznie radzi sobie nawet z perzem – wcześnie zacienia glebę, co powoduje szybkie zamieranie chwastów. Na ekologicznej plantacji można również stosować pielniki mechaniczne, obsypniki i redliniarki. Większość nowych plantacji zakładana jest jednak wiosną, głównie ze względu na ryzyko zniszczeń przez dziki w okresie zimowym – topinambur stanowi dla nich atrakcyjny pokarm. Wiosną dziki częściej wybierają pola kukurydzy.

FOTO:

Do sadzenia topinamburu wykorzystuje się sadzarkę kubełkową – ze względu na nieregularny kształt bulw. Do obsadzenia hektara potrzebne jest od 1,5 do 2 ton bulw, a plonowanie w warunkach polskiego klimatu wynosi od 5 do nawet 40 ton. W lokalnych warunkach roślin nie atakują patogeny. W gospodarstwie uprawiane są dwie odmiany: biała Albik i różowa Rubik. Zbiór bulw trwa od października do maja, a jego termin zależy od pogody. Tak długi okres zbioru jest możliwy dzięki wysokiej odporności roślin, które mogą zimować w gruncie. Łodygi ścinane są sieczkarnią i pozostają na powierzchni gleby, tworząc warstwę próchnicy w trakcie rozkładu. Do zbioru można używać kombajnu ziemniaczanego lub kopaczki elewatorowej. Przechowywanie bulw zimą jest stosunkowo łatwe – są odporne na mróz i pozostają twarde. Problem może pojawić się wiosną – bulwy szybko tracą wodę i wiotczeją.

FOTO:

Po zbiorach pole wyrównywane jest agregatem uprawowym, a następnie formowane są redliny. Topinambur sadzi się raz, a plantacja odnawia się z kłączy pozostałych w glebie. Gospodarstwo Mikołajczyków posiada certyfikat ekologiczny od 10 lat, co oznacza, że nie stosuje się tu syntetycznych nawozów mineralnych ani niebiologicznych środków ochrony roślin. Co roku odbywają się kontrole z centrum certyfikacji, podczas których pobierane są próbki do badań.

FOTO:

Dystrybucja i zastosowanie rośliny

Kasjan Mikołajczyk zajmuje się sprzedażą, prowadzeniem strony internetowej oraz działaniami marketingowymi. Jak sam podkreśla, mimo wielu korzyści płynących ze spożycia rośliny, rynek świeżego topinamburu w Polsce jest zdominowany przez produkty importowane z Francji lub Niemiec, które osiągają zawrotne ceny w marketach i warzywniakach. Topinambur ma jednak bardzo szerokie zastosowanie. Głównymi odbiorcami gospodarstwa są koła łowieckie i rolnicy, wykorzystujący go jako paszę dla zwierząt. Z topinamburu można także wytwarzać kiszonkę – często mieszaną z lucerną. Roślina znajduje zastosowanie w przemyśle do produkcji chipsów dla drobnych gryzoni, wódki, szamponów, cukierków, syropów, leków dla diabetyków, a nawet kawy. Część nadziemna (łodygi) może być używana do produkcji brykietu i pelletu – według producenta o wyższej wartości energetycznej niż słoma.

FOTO:

Właściwości zdrowotne i odżywcze topinamburu

Topinambur, jak zaznacza K. Mikołajczyk, jest prawdziwą skarbnicą składników odżywczych i posiada liczne właściwości prozdrowotne. Bulwy zawierają witaminy A, B1, C i E, a także potas, wapń, żelazo i inne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Kluczowym składnikiem prozdrowotnym jest inulina, która stymuluje rozwój korzystnej mikroflory jelitowej, poprawiając trawienie. Inulina pomaga regulować poziom cukru we krwi i może wspomagać normalizację glikemii, szczególnie u osób z cukrzycą typu 2. Zmniejsza insulinooporność i jest łatwiejsza do pozyskania niż ta zawarta w cykorii. Topinambur wspomaga także perystaltykę jelit, a zawarty w nim błonnik sprzyja uczuciu sytości, co może wspierać proces odchudzania. Zawiera również przeciwutleniacze, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami, spowalniając starzenie się komórek. Może wspierać regulację ciśnienia tętniczego, pracę wątroby i nerek, przyczyniając się do oczyszczania organizmu. Dodatkowo, jak zaobserwowano podczas wizyty, topinambur może być spożywany na surowo – w tej formie jest chrupiący, soczysty i ma delikatnie słodki smak, porównywany przez producenta do orzechów.

T.B.: To jest dobra historia. Pewnego kwietniowego dnia przyjechałem z egzaminu gimnazjalnego do domu. Zaraz po wejściu do domu tata powiedział że mam ubrać grube jeansy, kurtkę i pełne buty bo mam iść na termin do pszczelarzy. Z racji prowadzenia sadu pszczelarze często zgłaszali się do dziadka z prośbą o możliwość przywiezienia pszczół na pożytek. Tak się składa, że tata uwielbia miód, a że boi się pszczół to syna wysłał na termin. Na jego nieszczęście nie zawsze jestem wstanie być przy pszczołach i musi mnie zastąpić ale chyba już się przyzwyczaił, bo nie narzeka.

Czy nie boisz się z użądlenia? Co zrobić, jak już Cię coś dziabnie? Czy Twój rój jest dobrze wychowany i swojego Pana nie atakuje?

T.B.:: Zawsze się boję użądlenia szczególnie w okolicach szyi ponieważ jestem alergikiem i to się może źle skończyć. Pierwsze użądlenia wręcz musiałem odchorować ze względu na opuchliznę. Z czasem uodporniłem się na jad i teraz użądlenie jest niewiele większe od ugryzienia komara.

Muszę przyznać, że lubię jak mnie pszczoły żądlą. Nie żebym był masochistą ale taka jest prawda. Boli, swędzi ale rezultaty są niesamowite. W medycynie jest takie pojęcie jak apiterapia, czyli ludzie są żądleni w odpowiednich warunkach przez pszczoły tak, aby pszczoła nie umarła a pacjent był zadowolony. Od kiedy pszczoły mnie żądlą mam większą odporność i nie choruje w okresie jesienno-zimowym. Pszczoły, które posiadam to rasa Krainka i Buckfast, są to łagodne rasy i żeby żądliły trzeba je bardzo zdenerwować. Największe ryzyko użądlenia jest podczas pierwszych przeglądów wiosennych. Później najgorzej jest po miodobraniu. Nie ma się co dziwić dziewczyny pracują w pocie czoła żeby kwiaty zapylić i zrobić miód, a tu nagle przychodzi zamaskowany intruz, który wszystko bierze bez pytania.

FOTO:

Od kiedy masz ule, od ilu zaczynałeś, a ile masz obecnie?

T.B.: Ule mam od 8 lat i aktualnie mam ich około 15. Po pierwszym spotkaniu z pszczołami wraz z tatą stwierdziliśmy, że warto spróbować i kupiliśmy pierwszy ul. Odkład pszczeli dostałem od moich pierwszych mistrzów.

FOTO:

Jak wygląda rok pracy w pasiece, kiedy jest najwięcej zajęć?

T.B.: Zimą jest czas na porządki w pomieszczeniu pasiecznym. Wiosną pierwsze przygotowania przed sezonem i pierwsze przeglądy. W okolicach maja już zdarzają się pierwsze miodobrania które ciągną się do późnego lata w zależności od pożytków. Muszę przyznać, że najciekawszy miód który wybrałem dosyć późno był to miód ze śliwek. W sadzie śliwki tak szybko przejrzały że nie zdążyliśmy wszystkiego zebrać więc rozdeptałem je pod drzewami, a pszczoły zrobiły miód śliwkowy z samej fruktozy.

FOTO:

Czy na sprzedaży miodu można zarobić? Jakie są koszty utrzymania pasieki?

T.B.: Na sprzedaży miodu można zarobić, ale wiąże się to z odpowiednimi zgodami. Ja prosty pszczelarz chcąc sprzedawać miód w najprostszej postaci musiałem otrzymać zgodę od weterynarza. Muszę przyznać, że dotychczas nie prowadziłem pasieki w dochodowy sposób ze względu na pracę i studia. Bardziej pszczelarstwo traktuję hobbystycznie, ale zarobek ze sprzedaży miodu pozwala mi opłacić wszelkie składki, ubezpieczenia i leki oraz powoli inwestować w pasiekę. Co do kosztów utrzymania pasieki to poza wymienionymi wyżej, są jeszcze koszty nieprzewidziane, które pojawiają się związku z pracami w sezonie i kontrolami.

FOTO:

Z jakimi problemami spotkasz się w pszczelim biznesie?

T.B.: Największe problemy do dzisiaj sprawia zgnilec amerykański. Często można spotkać informacje “Zgnilec amerykański – obszar zapowietrzony” oznaczają one zakaz wywożenia i wwiezienie pni na pożytki. Zainfekowanie pszczół zgnilcem najczęściej wiąże się z paleniem pni z pszczołami. Rosnące ceny uli. Ja jeszcze nie mam  takiego problemu, ale znajomi pszczelarze którzy mają wielkie pasieki mają problemy przez miody importowane z Chin i Ukrainy najczęściej przez ,,polskie” firmy skupujące miód i produkty pszczele, które sprzedają miód jako regionalny krajowy. Problemem jest również przyspieszony czas kwitnienia przez co pszczoły często nie zdążają się rozwinąć po zimowaniu na rzepak.

Oczywiście należy wspomnieć o opryskach. Z tatą prowadzę program ochrony w sadzie i jak najbardziej rozumiem, że jest to potrzebne, ale należy robić to z głową. Opryski w sadzie robimy wieczorami kiedy pszczoły nie są aktywne. Niestety nie wszyscy stosują się do instrukcji środków ochrony roślin. Może to doprowadzić do śmierci rodzin pszczelich w zależności od pasieki w danym rejonie wartości mogą zaczynać się od tysięcy a kończyć na milionie pożytecznych owadów. Pszczoły nie są tanimi zabawkami. Należy o nie dbać i szanować je. Innym problemem może być utrzymanie rodziny z pasieki. Znajomi pszczelarze mają pasieki, które mają między 150 a 500 pni a nawet więcej. Taka ilość wymaga pracy kilku osób ale pozwala utrzymać rodzinę. Problemów zawsze jest cała masa ale przez szukanie rozwiązań i różnych myków można znaleźć ciekawe propozycje.

FOTO:

Pasieka to nie tylko miód, ale też inne produkty co jeszcze dają pszczoły? Czy myślisz o tym żeby w przyszłości rozwinąć pasiekę?

T.B.: Poza miodem ja pozyskuję jeszcze wosk pszczeli, który wymieniam na węzę lub robię hobbystycznie świece. Pozyskuję również pyłek pszczeli ale na własny użytek. Można pozyskiwać również mleczko pszczele. Idąc dalej może zostać hodowcą matek pszczelich lub robić odkłady na zamówienie, itd. Ciekawą propozycją są domki pszczele, które w podstawie mieszczą cztery rodziny pszczele, które normalnie funkcjonują. Do tego domku można wejść i inhalować się powietrzem z uli. Jest to teraz modne i prozdrowotne. Sam myślę żeby zainwestować w taki domek choćby na własny użytek. Co do rozwinięcia pasieki to chciałbym rozwinąć ją do około 40 pni.

FOTO:

Czy zachęciłbyś innych młodych ludzi do pszczelarstwa?

T.B.: Jak najbardziej zachęcam, tym bardziej, czas najwyższy zaniżyć średnią wiekową pszczelarzy. U mnie w kolej jestem chyba najmłodszym pszczelarzem. Najwięcej jest pszczelarzy powyżej 65 roku życia. Mam jednak wielką prośbę do chętnych aby nie rzucali się z motyką na słońce. Książki i filmy nie dają wiedzy praktycznej. Sam staram się szukać różnych rzeczy w książkach i poradnikach video ale najwięcej można się dowiedzieć od doświadczonego pszczelarza. Najgorzej jest jak ktoś porywa się na pszczoły bo jest to modne. Tacy ludzie nie potrafią upilnować pszczół przez co jest większe ryzyko rozprzestrzenienia się zgnilca amerykańskiego. Często zdarza się, że pszczoły nie są stawiane w odosobnieniu co zwiększa ryzyko użądleń cywilów co może rodzić wrogość sąsiadów. Nie chcę nikogo straszyć, ale moim zdaniem warto zdobywać wiedzę od doświadczonych pszczelarzy, brać udział w różnych spotkaniach organizowanych przez koła pszczelarskie i nie tylko.

Rozmawiała Aleksandra Andrzejewska

Ciekawostki:

1. Rozwój pszczoły robotnicy:

   a) Narodziny

   b) Pszczoła – sprzątaczka

   c) Pszczoła - karmicielka

   d) Okres woszczarki

   e) Służba militarna (obrona gniazda)

   f) Pszczoła ulowa (wytwarzanie miodu)

   g) Pszczoła – zbieraczka (zbiór nektaru, pyłku kwiatowego i spadzi)

2. Jad pszczeli

   Jedna pszczoła może zabić mysz.

   Kilka pszczół może zabić konia.

   Kilkaset pszczół może zabić krowę lub człowieka.

3. Pszczoła chcąc wrócić do ula wykorzystuje wzrok, węch i pole magnetyczne ziemi.
4. Ile żyją pszczoły?

   a) Pszczoła robotnica żyje około – wygryziona wiosną / latem – przeciętnie 36 – 40 dni, wygryziona jesienią – może żyć 6 – 9 miesięcy.

   b) Truteń żyje około – 30 dni.

   c) Matka żyje – 3 – 5 lat.

5. Jak szybko latają pszczoły ?

   Pszczoły mogą latać z prędkością 11 – 48 km/h. Pszczoły ruszają skrzydłami około 200 razy na sekundę.

   Przeciętny zasięg lotu pszczoły wynosi 3km, w przypadku braku pożytku

   zasięg może wzrosnąć do około 8km.

6. Dla wyprodukowania 1kg miodu pszczoła musi zebrać około 3kg nektaru i przy średniej długości lotu 800 m musi pokonać trasę 40 000km (jedno okrążenie kuli ziemskiej).

Zdjęcia Tymoteusz Bera

Aleksandra Andrzejewska

Ekologiczna uprawa warzyw w praktyce

FOTO:

FOTO:

FOTO:

FOTO:

Jakie warzywa są uprawiane w gospodarstwie?

Mariola Szymonik: W gospodarstwie uprawiamy podstawowe warzywa, ale nie tylko. Wsród wszystkich gatunków znajdziemy marchew, buraki ćwikłowe, pietruszkę ,selera, pory, ogórki, ziemniaki, pomidory, rzodkiewkę, sałaty, rukole, różne kapusty, szpinak, jarmuż itp.

Skąd bierzecie materiał siewny?

Mariola Szymonik: Nasiona są kupowane ekologiczne z firm: Sativa Vilmorin, Bejo, Legutko. Zdarza się, że nie ma jakichś nasion wyprodukowanych metodami ekologicznymi. Wtedy składamy wniosek do Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin o zgodę na wprowadzenie materiału siewnego nieekologicznego, z tym że taki materiał siewny nie może być zaprawiany chemicznie.

Nie używacie środków ochrony roślin. Jak więc radzicie sobie z chwastami i szkodnikami warzyw?

Mariola Szymonik: W przypadku chwastów jest to praca ręczna. Zaczynamy stosować także odpowiedni sprzęt np. brony chwastowe i pielnik precyzyjny. W walce ze szkodnikami wykorzystujemy opryski np.: gnojówki z pokrzywy, wywary z wrotyczu, z czosnku i cebuli, piołunu, oprysk z mleka, ale co jest bardzo ważne - sadzimy dużo kwiatów (Aksamitki, Nagietka, Nasturcji). Rozwieszamy także dużo wstążeczek koloru żółtego na przyciągnięcie biedronek, bo jak mamy biedronki to nie mamy mszyc, a jak nie ma mszyc to nie mamy mrówek.

Czy uprawiacie warzywa jedynie na własny użytek?

Mariola Szymonik: Nie, nasze warzywa i produkty są sprzedawane w naszych sklepach - jeden znajduje się w naszym gospodarstwie w Białęgach 16, a drugi w Poznaniu (ul. Marcelińska 100). Sprzedajemy również w zaprzyjaźnionych, lokalnych sklepikach. Można nas także spotkać na różnych jarmarkach.

Czy taki system uprawy warzyw ekologicznych jest opłacalny?

Mariola Szymonik: Tak, ponieważ jest z tego wiele korzyści. Żywność jest bez chemii, a ziemia jest traktowana z szacunkiem. Zachowana jest także bioróżnorodność, czyli zróżnicowanie ekosystemów, które są niezbędne dla dobrostanu człowieka i zwierząt. Świadomość klientów jest coraz większa i dlatego są skłonni zapłacić wyższą cenę za lepszą jakość.

Nie tylko warzywa

Pierwotnie po przejęciu przez państwa Olszewskich terenów dzisiejszego gospodarstwa miała tu być rozbudowana fabryki autobusów Solaris, jednakże życie napisało inny scenariusz. Dziś gospodarstwo promuje edukację wśród dzieci i dorosłych w zakresie zrównoważonego rozwoju, szacunku do przyrody i zdrowego trybu życia. Uprawiane są warzywa,  zboża,  zioła, czy krzewy owocowe. Spotkać tu można ptactwo domowe, świnie rasy Mangalica, przepiękne zadbane krowy, owce, kozy, a nawet alpaki czy bawoły wodne, oraz oślicę, konie i kuce.

Zagroda kryje w sobie mnóstwo atrakcji. W latach 50-tych XX wieku funkcjonowała na obszarze gospodarstwa stacja zagłuszania Radia Wolna Europa. Gospodarstwo posiada miejsca noclegowe i konferencyjne, gdzie odbywają się między innymi wykłady i warsztaty o tematyce ekologicznej, zdrowym odżywianiu czy zrównoważonym rozwoju, a od 2022 roku w gospodarstwie prowadzone są również demonstracje ekologiczne w zakresie uprawy zbóż, ziemniaków, bobowatych i warzyw. W sklepie na terenie zagrody można również kupić miejscowe ekologiczne produkty i przetwory.

W imieniu gospodarstwa zapraszamy do odwiedzenia zagrody, sklepów i skorzystania z dobrodziejstw natury.

Autor: Anna Arabska

Zmianie uległ tryb zgłaszania się producentów do systemu kontroli, wprowadzono też możliwość certyfikacji grup producentów, a także rozszerzono katalog produktów, które mogą być wytwarzane w ramach produkcji ekologicznej (m.in. o drożdże - używane jako żywność lub pasza oraz wosk pszczeli czy wełnę). Uregulowano również kwestie związane ze stosowaniem materiału siewnego, któremu poświęcono osobną grupę przepisów, w tym dotyczących „ekologicznego materiału heterogenicznego”.

Jak duży jest sektor rolnictwa ekologicznego w Polsce?

Z raportu Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wynika, że według stanu na 31 grudnia 2021 r. w Polsce działalność prowadziło 21 795 producentów ekologicznych (co oznacza wzrost o 7,5 proc. w stosunku do roku 2020), a w 2022 r. liczba producentów ekologicznych wzrosła do 22 882 (wzrost o 5 proc.). W 2022 r. odnotowano też wzrost liczby podmiotów prowadzących działalność w zakresie przygotowania żywności ekologicznej (z 1174 podmiotów w 2021 r. do 1216 w 2022 r.).

Łączna powierzchnia użytków rolnych, na których stosowana była ekologiczna metoda produkcji wykazuje od 2019 r. tendencję wzrostową: w 2021 r. zwiększyła się do 549 442,93 ha, natomiast w 2022 r. wzrosła do 554 631,7 ha. Oznacza to wzrost odpowiednio o 7,9 i 0,9 proc.

W omawianym kontekście warto dodać, że od 2004 r., tj. od wejścia Polski do UE, liczba producentów ekologicznych wzrosła w naszym kraju ponad sześciokrotnie. Największy udział w produkcji żywności ekologicznej w naszym kraju mają: zboża, owoce (głównie jabłka i owoce miękkie), a także drób i jaja.

Okazuje się jednak, że w ekologicznej produkcji zwierzęcej w naszym kraju zarysowała się ostatnio tendencja spadkowa. Poza drobiem i jedną grupą bydła, w przypadku reszty ekologicznych gatunków zwierząt hodowlanych odnotowano w latach 2021-2022 spadek pogłowia. Przyczyn tego można doszukiwać się w ogólnych  trudnościach w prowadzaniu  produkcji zwierzęcej, w tym niewystarczającej dostępności pasz ekologicznych i ekologicznych zwierząt, czy też występowaniu ASF (w przypadku świń).

Jak duży jest potencjał dalszego rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce?

– Spodziewamy się dalszego wzrostu liczby producentów ekologicznych w Polsce. Z danych posiadanych przez GIJHARS wynika, że w 2023 r. ich liczba będzie znacznie wyższa niż w 2022 r. i raczej przekroczy poziom 24 tys. Aby utrzymać trend wzrostowy w tym zakresie istotne jest m.in. utrzymywanie i zwiększanie zaufania konsumentów do żywności ekologicznej, poprzez zapewnianie odpowiedniego nadzoru i podejmowanie adekwatnych działań interwencyjnych w przypadku wykrycia jakichkolwiek potencjalnych nieprawidłowości – mówi Małgorzata Waszewska, dyrektor Biura Rolnictwa Ekologicznego i Produktów Regionalnych w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

– Istotną rolę we wspieraniu dalszego rozwoju rolnictwa ekologicznego pełni doradztwo rolnicze, między innymi poprzez podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności rolników ekologicznych. Doradztwo rolnicze obejmuje szereg działań, takich jak: prowadzenie szkoleń dla rolników, promowanie dobrych praktyk i innowacyjnych rozwiązań w gospodarstwach ekologicznych, organizacja seminariów i konferencji oraz kompleksowa obsługa rolników w zakresie ubiegania się o wsparcie finansowe w ramach zreformowanej Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR). Warto zaznaczyć, że w oddziale CDR w Radomiu działa Centrum Praktycznego Szkolenia, które daje możliwość zarówno teoretycznego, jak i praktycznego przeszkolenia w zakresie przetwórstwa na poziomie gospodarstwa – podkreśla Ireneusz Drozdowski, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (CDR).

– Mamy nadzieję, że dużym wsparciem dla tego sektora będą absolwenci uruchomionego na Wydziale Rolnictwa i Ekologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie kierunku: ekologiczne rolnictwo i produkcja żywności. Program tych studiów opracowano zgodnie z oczekiwaniami potencjalnych pracodawców z branży żywności ekologicznej – mówi dr inż. Krzysztof Pągowski, wykładowca SGGW.

Rolnictwo ekologiczne jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych systemów jakości żywności. Na etykietach produktów ekologicznych w UE znajdziemy charakterystyczne logo rolnictwa ekologicznego, w postaci symbolu zielonego liścia z gwiazdkami. Konsumenci wybierający produkty z logo rolnictwa ekologicznego mogą mieć pewność, że to co nabywają faktycznie pochodzi z produkcji ekologicznej, ponieważ gwarantuje to specjalny, wielowarstwowy system kontroli urzędowej, działający w Polsce i całej UE.

Źródło: IJHARS

Mirosław Maziarka

Agro Smart Lab

Jak wskazują eksperci Farmy Świętokrzyskiej cel jest realny, ponieważ obecnie ilość takich upraw rośnie o około jedną piątą tylko w ramach procesu konwersji z gospodarstw konwencjonalnych w ekologiczne. Do osiągnięcia założonych 7 proc. nadal niezbędne jest jednak rządowe wsparcie dla eko-przedsiębiorców.

– Ostatnia, czyli 20. edycja podsumowania rynku rolnego wydawanego przez Komisję Europejską „Organic farming in the EU”, opisuje wewnątrzwspólnotowe wysiłki na drodze do popularyzacji rolnictwa ekologicznego. Analiza przedstawia Polskę jako kraj o dużym, ale nadal słabo wykorzystanym bio potencjale. Główne bariery rozwoju rynku żywności ekologicznej to niska podaż, słabo rozwinięte kanały sprzedaży, wysokie ceny, słaba siła nabywcza (77 proc. unijnej średniej), oraz niska świadomość Polaków w kwestii bio żywności. Dlatego tak ważne jest rządowe wsparcie dla rozwoju tego rynku, obejmujące m.in. działania edukacyjne i dopłaty dla rozwijających się rolników. Budujące jest jednak tempo wzrostu rynku po pandemii. W 2020 roku grunty ekologiczne stanowiły 3,5 proc., zaś rok później było to już 5 proc. areału w Polsce – wskazuje Łukasz Gębka, Prezes Farmy Świętokrzyskiej.

Udział ekologicznych gruntów w całym areale ziem uprawnych w UE wynosi 9,1 proc. Z tego 42 proc. stanowią trwałe użytki rolne, 17 proc. uprawy zielonki, 16 proc. zboża, zaś 11 proc. uprawy trwałe, jak owoce, oliwki czy winnice. Ekologiczna produkcja zwierzęca w Unii Europejskiej to nadal nieduży odsetek, w zależności od sektora stanowiący od 1 proc. do 7 proc. ogółu. Bio gospodarstwa są przeciętnie większe niż gospodarstwa konwencjonalne i prowadzą je statystycznie młodsi rolnicy.

Polska konwersja budzi nadzieje

Komisja Europejska monitoruje dynamikę przekształcania konwencjonalnych gospodarstw w gospodarstwa ekologiczne. Proces konwersji polega na zmianie sposobu prowadzenia upraw i stanowi okres przejściowy, w którym nie wolno sprzedawać jeszcze płodów rolnych pochodzących z konwertowanych ziem jako wyrobów bio.

W 2020 roku na terenie 11 państw UE odsetek powierzchni podlegającej konwersji stanowił od 10 proc. do 20 proc. całkowitej powierzchni areału ekologicznego, a w 6 państwach przekroczył 20 proc. Dwie trzecie gruntów rolnych podlegających przekształceniu znajduje się we Francji, Hiszpanii, Włoszech i Rumunii. Polska w tej kategorii czyni znaczne postępy. W 2020 roku powierzchnia równa 21,3 proc. eko areału podlegała zmianie na grunty umożliwiające produkcję organiczną.

– Jako kraj mamy jeszcze dużo do nadrobienia w kwestii produkcji organicznej, niemniej Polacy rozumieją potencjał eko żywności i czynią znaczne postępy na drodze do realizacji celów unijnych i krajowych. Wydaje się, że wskaźnik 7 proc. bio areału w Krajowym Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej jest realny do osiągnięcia nawet wcześniej niż w 2030 roku. Aktualnie jesteśmy w czołówce państw unijnych ze znaczną liczbą hektarów podlegających konwersji. To obrazuje dużą motywację polskich rolników do znacznego podniesienia jakości produkcji rolnej i dołączenia do zachodnich rynków, na których żywność organiczna już dawno stała się standardem tak w produkcji, jak i na stołach konsumentów – mówi Łukasz Gębka.

źródło: Farma Świętokrzyska, agriculture.ec.europa.eu

Projekt rozporządzenia, poprzez zawarte w nim rozwiązania, będzie niezwykle ważny dla przyszłości europejskiego rolnictwa. W projekcie zawarto m.in. mechanizmy służące realizacji celów strategii „od pola do stołu” w zakresie środków ochrony roślin. Jak wiadomo, zużycie środków ochrony roślin w Polsce w przeliczeniu na powierzchnię upraw jest niższe od średniej wartości dla Unii Europejskiej i niższe niż w szeregu państw o podobnych warunkach rolniczych i klimatycznych. Proponowane dotychczas rozwiązania nie uwzględniają odpowiednio sytuacji poszczególnych państw członkowskich, a także są nieodpowiednie w kontekście realizacji zakładanych celów.

Podstawowe zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim:

• proponowanego w projekcie ograniczenia stosowania środków ochrony roślin – ujęte w projekcie arbitralnie cele redukcyjne nie mają poparcia naukowego i nie uwzględniają aktualnych wyzwań dla rolnictwa związanych ze zmianami klimatycznymi czy rozprzestrzenianiem się nowych agrofagów,
• zakazu stosowania środków ochrony roślin na obszarach uznanych za wrażliwe, w tym na obszarach NATURA 2000 i w ochronie lasów,
• licznych nowych obciążeń nakładanych na rolników i administrację.

W ocenie środowiska rolniczego ujęte w projekcie rozwiązania miałyby istotny negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i konkurencyjność unijnego, w tym polskiego, rolnictwa. Na domiar złego, prowadziłyby do zwiększenia uzależnienia od importu żywności. Powyższe zagrożenia są szczególnie aktualne w kontekście zdarzeń zakłócających łańcuchy dostaw, jak pandemia COVID-19 i wojna na Ukrainie.

Czy złożenie opinii może mieć realny wpływ na sprawę? Oczywiście… Potwierdzeniem tego jest rezygnacja ze zmiany przepisów dotyczących biopaliw. To właśnie opinia środowisk rolniczych, które bardzo mocno zabiegały o to, żeby nie następowała proponowana redukcja maksymalnej zawartości biokomponentu w paliwie do 60 czy nawet 75 procent, okazała się kluczowa. Po wielu spotkaniach z przedstawicielami przemysłu paliwowego i środowisk rolniczych resort podjął decyzję o pozostawieniu zawartości biokomponentu w paliwie na dotychczasowym poziomie. Tak więc, wyrażenie swojej opinii w kwestii ograniczenia stosowania środków ochrony roślin może mieć bardzo duże znaczenie…

Źródło: WIR / MRiRW

Polscy producenci zyskali w tej płaszczyźnie wsparcie rządzących, którzy na czele 12 krajów, sprzeciwiają się propozycjom KE. Ekolodzy są jednak innego zdania i naciskają na zmianę decyzji i zaprzestanie blokowania strategii „Od pola do stołu”. Koalicja Żywa Ziemia oraz Koalicja Rolnictwo dla Przyrody apelują do premiera Mateusza Morawieckiego, wicepremiera i ministra rolnictwa Henryka Kowalczyka, ministra zdrowia Adama Niedzielskiego oraz pani minister klimatu i środowiska Anny Moskwy o zmianę dotychczasowego stanowiska, ponieważ dotychczasowa polityka stanowi zagrożenie dla naszego bezpieczeństwa żywnościowego. Apel w tej sprawie został wysłany również do posłów i senatorów, oraz polskich europosłów.

Ekolodzy przypominają również o Europejskiej Inicjatywie Obywatelskiej „Save Bees and Farmers”, pod którą podpisało się ponad 1,2 miliona osób w całej UE. Osoby te oczekują teraz redukcji stosowania chemicznych środków ochrony roślin o 80% do 2030 r. oraz całkowitego wycofania syntetycznych pestycydów do 2035 r. Ich zdaniem będzie to służyć poprawie zdrowia publicznego oraz rozwiązaniu problemów środowiskowych i klimatycznych, a co za tym idzie, podniesienia bezpieczeństwa żywnościowego w Europie i w Polsce.

Omawiając jednak zagadnienie bezpieczeństwa żywnościowego należy zwrócić uwagę, że nagła zmiana sposobów uprawy może uniemożliwić wielu producentom kontynuację pracy na wsi, co negatywnie wpłynie na podaż produktów rolnych. Wagę problemu ukazują masowe protesty rolników w wielu krajach. Wraz z wprowadzeniem przepisów o zaostrzonej redukcji zanieczyszczenia azotem w Holandii, cały kraj został niemalże unieruchomiony. Czy tak działoby się, gdyby problem nie istniał? Założenia strategii „Od pola do stołu” są co prawda stworzone z myślą o przyszłość, jednak tak rygorystyczne i nagłe przepisy, które owa strategia wprowadza, zdaniem wielu producentów, będą równoznaczne z upadkiem ich gospodarstw. Czy to właśnie ma przyczynić się do „podniesienia bezpieczeństwa żywnościowego”?

Warto również wspomnieć, że do tej pory nie zaproponowano ograniczeń, które kontrolowałyby napływ produktów spoza Unii. Produktów, których wytworzenie nie wiązałoby się z tak rygorystycznymi przepisami, przez co ich ceny byłyby znacząco niższe. Znakiem zapytania pozostają także różnice w produkcji, które widzimy w krajach członkowskich. Wprowadzenie ograniczeń skutkowałoby pojawieniem się start po stronie niektórych z nich. A czy Unia Europejska nie zakłada równości i w swoich założeniach nie dąży do zachowania konkurencyjności?

Źródło: koalicjazywaziemia.pl

Zacznijmy od prawnie wiążących celów na szczeblu UE i szczeblu krajowym polegających na ograniczeniu do 2030 r. o 50 proc. stosowania środków ochrony roślin i związanego z nimi ryzyka. Państwa członkowskie określą własne krajowe cele w zakresie ograniczenia stosowania środków ochrony roślin w ramach określonych parametrów, aby zapewnić osiągnięcie ogólnounijnych celów.

Idąc dalej, zostaną wprowadzone nowe rygorystyczne przepisy dotyczące, przyjaznego dla środowiska, zwalczania agrofagów. Nowe środki zagwarantują, że wszyscy rolnicy i inni profesjonalni użytkownicy będą stosować integrowaną ochronę roślin, w ramach której najpierw rozważa się alternatywne środowiskowe metody ochrony roślin przed agrofagami, zanim pestycydy chemiczne będą mogły zostać zastosowane jako środek ostateczny. Środki te obejmują również obowiązek prowadzenia dokumentacji przez rolników i innych użytkowników profesjonalnych. Ponadto państwa członkowskie muszą ustanowić przepisy dotyczące poszczególnych upraw, określające alternatywne – w stosunku do pestycydów chemicznych – środki ochrony roślin.

Jakby tego było mało, otrzymamy zakaz stosowania wszystkich środków ochrony roślin na obszarach wrażliwych. Dotyczyć będzie to miejsc takich jak miejskie tereny zielone, w tym parki publiczne lub ogrody, place zabaw, szkoły, tereny rekreacyjne lub sportowe, publiczne szlaki i obszary chronione sieci Natura 2000 oraz wszelkie obszary wrażliwe pod względem ekologicznym, które mają być objęte ochroną na potrzeby zagrożonych owadów zapylających.

Jakie będą formy wsparcia dla producentów w tym niewątpliwie trudnym okresie? Pomijając kwestie działań na rzecz zwiększenia na rynku gamy alternatywnych rozwiązań biologicznych i wspierania przez KE nowych technologii, rolnicy będą mogli liczyć na rekompensaty za wszelkie poniesione koszty. Koszty związane z wdrażaniem nowych przepisów przez okres przejściowy, czyli 5 lat.

Zdaniem Komisji Europejskiej, takie działania nie zagrożą producentom i bezpieczeństwu żywnościowym. Wręcz przeciwnie, pozytywnie wpłyną na sytuację. „Nowe przepisy dotyczące pestycydów chemicznych zmniejszą ślad środowiskowy unijnego systemu żywnościowego, zapewnią ochronę zdrowia i dobrostanu obywateli i pracowników rolnych, a także pomogą złagodzić straty gospodarcze, które już odnosimy w związku z pogarszającą się jakością gleb i spadkiem liczebności owadów zapylających wynikającym ze stosowania pestycydów” – czytamy w komunikacie.

A jak to będzie wyglądało w rzeczywistości… Jak sądzicie?

Źródło: poland.representation.ec.europa.eu

Tesco dąży również do rozszerzania oferty produktów, którymi klienci mogą uzupełniać przyniesione do sklepu własne pojemniki.

Decyzja Tesco jest częścią szerszej kampanii supermarketów mającej na celu sprzedaż większości świeżych owoców i warzyw luzem , a nie w plastikowych opakowaniach, aby chronić środowisko.

Według organizacji pozarządowej WRAP działającej na rzecz klimatu działająca na całym świecie aż 80% owoców i warzyw można sprzedawać bez opakowania. Szacuje się, że ograniczenie stosowania opakowań foliowych do tego poziomy pozwoli zaoszczędzić ponad 21 500 ton plastiku wyrzucanego co roku do kosza.

źródło www.mirror.co.uk

FUNGICYD mikrobiologiczny

BIOCONTROL T34® oferowany jest w formie proszku do sporządzania zawiesiny wodnej (WP). Stosuje się go zapobiegawczo, w celu ochrony roślin uprawnych przed występowaniem patogenów Fusarium spp. oraz Phythium spp. ze względu na zdolność do kolonizacji podłoża i strefy korzeniowej roślin. BIOCONTROL T34® ogranicza występowanie tych patogenów, ponieważ konkuruje o przestrzeń w strefie korzeniowej i składniki pokarmowe, a także może pasożytować na grzybach chorobotwórczych dla roślin. Warto podkreślić, że zawartość Trichoderma asperellum szczep T34 wynosi 1×1012 jtk/kg.

T. asperellum pasożytuje patogeny roślin uprawnych i redukuje ich zdolność do infekcji. Jej działanie polega na wytwarzaniu enzymów, które działają negatywnie na patogeny. Zdolność do kolonizacji korzeni roślin uprawnych przez T. asperellum powoduje powstanie bariery konkurującej z patogenami o miejsce oraz składniki pokarmowe. Dzięki temu działaniu T. asperellum wpływa pozytywnie na wzmocnienie systemu odpornościowego rośliny uprawnej i pośrednio oddziałuje również na zdrowotność jej części nadziemnej.

Uniwersalne zastosowanie

BIOCONTROL T34® zarejestrowany jest w uprawie ponad 100 różnych gatunków. Spośród warzyw można go stosować np. w uprawach pomidora, papryki i oberżyny przeciwko zgorzelom siewek i gniciu korzeni powodowanym przez Pythium spp. W zastosowaniach małoobszarowych może być stosowany m.in. w uprawie roślin warzywnych na młode liście przeciwko zgorzelom siewek i rozsady powodowanym przez Fusarium spp. i Pythium spp.

FOTO:

Znajduje również zastosowanie w takich warzywach jak koper, szpinak, sałata, cukinia, warzywa kapustne, ogórek, dynia w uprawach pod osłonami oraz w gruncie, a także w wielu uprawach warzyw prowadzonych w otwartym polu np. marchew, pietruszka, burak ćwikłowy, fasola. Co bardzo ważne może być stosowany także w cebuli i czosnku – uprawach, w których zwłaszcza Fusarium spp. na tzw. przecebulowanych polach powoduje spore spustoszenia. Można go stosować również w uprawie roślin zielarskich.

FOTO:

Sposoby stosowania

BIOCONTROL T34® stosuje się na różne sposoby. Można go mieszać z podłożem przed siewem lub sadzeniem roślin. Możliwe jest również zraszanie podłoża w trakcie wysiewu, przesadzania lub w trakcie uprawy. W niektórych uprawa możliwe jest moczenie korzeni rozsady lub aplikacja środka przez system nawadniający.

Warto wiedzieć, że BIOCONTROL T34®:

Działa w szerokim zakresie temperatur – od 6 do 30°C. Do optymalnego wzrostu wymaga wilgotności gleby na poziomie 60–70%. Można go stosować przed lub po zabiegach innymi środkami w odstępie 5 dni. Jest skuteczny w podłożu o pH od 5 do 9. Działa nawet do 12 tygodni od zastosowania.

W poprzednich sezonach środek ten był w ofercie firmy Agrosimex pod nazwą Xilon WP.

* Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

GOŚĆ SPECJALNY: Łukasz Gębka, prezes firmy Farma Świętokrzyska.

UWAGA: Dla Uczestników webinarium przygotowaliśmy quiz z atrakcyjnymi nagrodami.

REJESTRACJA pod linkiem: https://plantpress2022.clickmeeting.com/eko-warzywa-2022-jak-osiagnac-sukces-w-produkcji-i-sprzedazy-/register

W trakcie naszego spotkania przedstawimy Państwu szanse i wyzwania przed jakimi stają producenci warzyw ekologicznych oraz technologie, które tę produkcję wspierają. Od wyboru odmian, poprzez wzbogacanie gleby naturalnymi mikroorganizmami, nawożenie i biologiczną ochronę przed chorobami i szkodnikami. Jak radzić sobie z zachwaszczeniem bez użycia herbicydów - o tych zagadnieniach opowiedzą nasi prelegenci. Jakie są obecne trendy na rynku żywności ekologicznej, jakie są preferencje konsumentów i jak w praktyce wygląda eko-produkcja warzyw – o tym opowie nasz gość specjalny Łukasz Gębka, prezes firmy Farma Świętokrzyska

Koniecznie zaplanuj sobie termin: 9 lutego (wtorek) 2022 r., godz. 19:00

Udział w spotkaniu jest bardzo prosty:

• najlepiej 5 minut przez rozpoczęciem wydarzenia kliknąć w załączony link:  https://plantpress2022.clickmeeting.com/eko-warzywa-2022-jak-osiagnac-sukces-w-produkcji-i-sprzedazy-/register

• można łączyć się z komputera, tabletu czy smartfona

• do webinarium można dołączyć w każdym momencie także w trakcie jego trwania.

Spotkanie będzie okazją do zadawania pytań i dyskusji.

Komunikat przewiduje stworzenie nowego ekologicznego modelu biznesowego, który nagradza metody gospodarowania gruntami, prowadzące do zwiększenia sekwestracji dwutlenku węgla w żywej biomasie, glebie i/lub martwej materii organicznej przez poprawę wychwytywania dwutlenku węgla oraz ograniczenie jego uwalniania do atmosfery. Komisja uznała że wdrożenie rolnictwa regeneratywnego jest uwarunkowane przez lokalizację, a podejście do tej kwestii nie może być uniwersalne. Komunikat określa wyzwania, z którymi zmierzą się rolnicy wprowadzając praktyki rolnictwa regeneratywnego. Są to obciążenia finansowe (w tym niepewność jeśli chodzi o dochody i koszty początkowe wdrożenia), niewystarczający dostęp do wiedzy oraz poziom dopasowania usług doradczych, bariery regulacyjne, wysoka złożoność oraz koszty związane z solidnym systemem monitorowania, raportowania i weryfikacji.

Komunikat przedstawia również skuteczne przykłady poprawy metod gospodarowania gruntami, co skutkuje wzrostem sekwestracji dwutlenku węgla. Nie uwzględnia niestety wykorzystania nawozów ekologicznych, jako że jest to bardzo korzystna praktyka jeśli chodzi o pochłanianie dwutlenku węgla, bioróżnorodność, wodę oraz glebę.

Copa-Cogeca podkreśliła, że w dalszym ciągu istnieją pewne wątpliwości. Ma to miejsce jeśli chodzi na przykład o wprowadzanie kredytów węglowych. Należy również objąć i doprecyzować kwestię terminów płatności oraz gdzie wprowadzić kredyty węglowe. Kluczowe jest podejście rynkowe, które pozwoli na to, aby kredyty węglowe wiązały się z dodatkowym przychodem dla rolników. Nie wyjaśniona pozostaje także kwestia, który sektor oraz w jaki sposób uprawniony będzie do usuwania dwutlenku węgla przez rolnictwo regeneratywne. Należy wprowadzić odpowiednie środki, aby uniknąć relacji wymiennych między przedsiębiorstwami i/lub podmiotami w sektorze przemysłowym, które mogą nabywać kredyty zamiast podejmowania wspólnych wysiłków mających na celu ograniczenie emisji i wynagradzanie za usuwanie dwutlenku węgla. Należy wyjaśnić też jaki jest ogólny wkład rolnictwa i leśnictwa w walkę ze zmianą klimatu, zapewniając, że różne żądania i/lub cele niektórych strategii, inicjatyw i propozycji Zielonego Ładu nie zagrożą bezpieczeństwu żywnościowemu i biomasy oraz rentowności rolnictwa i leśnictwa. W tym celu należy zagwarantować spójność przepisów.

Źródło: Copa-Cogeca

FOTO:

Wyzwania jakie strategie Zielonego Ładu niosą dla europejskiego i polskiego rolnictwa przedstawiono podczas Pierwszej Konferencji AGROEKOTON, która odbyła się 7 grudnia 2021 r. w Puławach oraz na towarzyszącej jej konferencji prasowej.

Europejski Zielony Ład to zbiór inicjatyw politycznych Komisji Europejskiej w odpowiedzi na kryzys klimatyczny i nasilenie procesów degradacji środowiska. Jego nadrzędnym celem jest osiągnięcie neutralności dla klimatu w Europie do 2050 r.

Priorytetowe wyzwania Zielonego Ładu

W krajach członkowskich UE wdrożonych musi zostać szereg zmian – mówił M. Korzeniowski, wskazując na najważniejsze z nich. Jednym z priorytetowych działań jest obniżenie zużycia pestycydów i związanego z nimi ryzyka o co najmniej 50 proc. Zgodnie ze zharmonizowanym wskaźnikiem ryzyka (z ang. Harmonised Risk Indicator) redukcja zużycia pestycydów w latach 2011–2018 wynosiła 17% w krajach UE27, przy czym w naszym kraju – 22 proc. (aż o 5 proc. więcej). W Polsce do 2020 r. zostało ponadto wycofanych ze stosowania aż 237 środków ochrony roślin. Warto zwrócić uwagę na niskie zużycie tych produktów w kraju w stosunku do innych państw UE. Prezes Stowarzyszenia Agroekoton podkreślał, że konieczne jest zintensyfikowanie krajowych działań na rzecz rolnictwa ekologicznego i zrównoważonego, co ma pomóc polskim producentom w osiągnięciu kolejnego celu jakim jest zagospodarowanie 25 proc. gruntów rolnych na potrzeby rolnictwa ekologicznego. Najbliżej tego celu są obecnie Austria, Szwecja i Estonia. Większość rolnictwa w Polsce i UE27 nadal pozostaje w segmencie konwencjonalnym, który ewoluuje w stronę rolnictwa zrównoważonego. We wdrażaniu zasad Zielonego Ładu ma pomóc wspólna polityka rolna (WPR) – w pełni wspólnotowa polityka unijna, której nowe zadania i zasady mające obowiązywać od 2023 r. zostały już w większości ustalone. Znajdą się wśród nich: premie dla rolników za działania na rzecz środowiska (tzw. ekoschematy), zwiększenie produkcji integrowanej i ekologicznej, powiązanie płatności bezpośrednich z celami środowiskowymi, mniejsze kwoty na dopłaty bezpośrednie.

FOTO:

 Neutralność klimatyczna w rolnictwie

M. Korzeniowski poruszył także kontrowersyjny temat radykalnych zmian w wielu obszarach gospodarek krajów UE, które mają nastąpić dzięki wdrożeniu serii dyrektyw „Fit for 55”. Zmiany w prawie unijnym doprowadzić mają do całkowitej neutralności klimatycznej wspólnoty

do 2050 r. Pakiet klimatyczny zawiera też cele jakie mają zostać osiągnięte w krótszym czasie, do 2030 r. Są wśród nich m.in.: redukcja emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 proc. (w odniesieniu do ich emisji w 1990 r.); zmniejszenie zużycia energii o co najmniej 9 proc.; wzrost produkcji energii z OZE aż o 40 proc.; nowe krajowe cele redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorach transportu, budownictwa i rolnictwa.

Zagadnienia poruszane na spotkaniach zorganizowanych przez Agroekoton były przedmiotem ożywionych dyskusji i eksperckich debat na temat kierunku polskiej produkcji rolniczej, jej przyszłości, perspektyw, wyzwań i sposobów rozwoju. Głos w panelach zabrali przedstawiciele komercyjnych firm, ośrodków naukowych, niezależni eksperci oraz ogrodnicy i rolnicy.

Praca u podstaw

Według M. Korzeniowskiego i uczestników konferencji do osiągnięcia celów Zielonego Ładu przyczyniają się: dbałość o regenerację gleby, w tym podnoszenie zawartości próchnicy, optymalizacja nawożenia oraz redukcja emisji dwutlenku węgla; zrównoważona ochrona; zachowanie bioróżnorodności; wdrażanie rozwiązań rolnictwa precyzyjnego, w tym systemów wspomagania decyzji. Ważne będzie włączenie nowych strategii UE i zasad WPR do kreowania rolnictwa przyjaznego środowisku. Warto też wykorzystywać atuty specyficzne dla polskiego rolnictwa, m.in.: dużą bioróżnorodność agrocenoz. Konieczne jest również bazowanie na osiągnięciach nauki i dobra współpraca na każdym etapie produkcji.

Materiały prasowe

[gallery ids="40365,40364,40357"]

Państwo Dobrodziej prowadzą również sklepić z zdrową żywnością - jak widać półki uginają się od bogatej oferty własnych przetworów.

[gallery ids="40363,40361,40360,40359,40358,40356"]

Więcej szczegółów z tego spotkania zamieścimy na łamach miesięcznika "Warzywa" 

O jakich konkretnie stawkach mowa? Tego dowiemy się najpóźniej 17 grudnia. Na ten moment URE przygląda się wnioskom taryfowym, które dopiero (ale zgodnie z terminami) zaczęły napływać. Te zostaną ocenione możliwie szybko, aby nowe ceny zaczęły obowiązywać już od 1 stycznia 2022 roku.

Musimy zacząć nauczyć się oszczędzać, ale jak to zrobić, gdy dziś wszystkie urządzenia w naszych domach wymagają stałego podłączenia do źródła zasilania. Warto natomiast przyjrzeć się temu, ile zużywamy prądu...

Źródło: Rzeczpospolita, Money, Benchmark, Bussines Insider

Według zapowiedzi francuskich władz od stycznia 2022 r. wprowadzony zostanie zakaz pakowania warzyw i owoców w plastikowe worki. Lista obejmuje pory, bakłażany, pomidory oraz jabłka, banany i pomarańcze.

• Zdaniem ekspertów, aż 37 proc. warzyw i owoców sprzedawanych jest w plastikowych opakowaniach.
• Francuzi chcą  walczyć ze zjawiskiem nadprodukcji plastiku.

Zdaniem ekspertów, aż 37 proc. warzyw i owoców sprzedawanych jest w plastikowych opakowaniach. Francois Roch, prezes Francuskiego Stowarzyszenia Sprzedawców Owoców, mówi, że przejście na papier będzie trudne w tak krótkim czasie. „Sprzedaż niektórych produktów jest skomplikowana, ponieważ bez opakowania wielu kupujących może dotknąć owoców, a ludzie nie chcą, aby inni kupujący dotykali ich owoców” – powiedział.

Zakaz pakowania jest częścią wieloletniego programu rządowego mającego na celu wycofanie tworzyw sztucznych. Od 2021 r. Francja zakazała również plastikowych słomek, szklanek i sztućców oraz pudełek wykonanych ze styropianu. Opakowania plastikowe zostaną zakazane do końca czerwca 2023 r. dla pomidorów koktajlowych, fasolki szparagowej i brzoskwiń, a do końca 2024 r. dla cykorii, szparagów, grzybów, niektórych sałatek i ziół oraz wiśni. 

W Polsce foliówki w dalszym ciągu są bardzo popularne, jednak grupa 25 posłów chce - wzorem m.in. Francji - wprowadzić zakaz sprzedaży owoców i warzyw w opakowaniach plastokowych.

Źródło: Fruitveb.hu

– Żywność ekologiczna, czyli żywność organiczna, zyskuje na popularności i z całą pewnością ten trend utrzyma się w najbliższym czasie, bo jest to spójne z całą polityką, którą w tej chwili prowadzi Komisja Europejska – mówi Joanna Olszak, doradca ds. prawa żywnościowego w IGI Food Consulting. ­– Ta polityka polega na tym, żeby stawiać na żywność ekologiczną, zrównoważoną, na bioróżnorodność, więc z całą pewnością będzie to kształtować dalej trendy, którymi kierują się konsumenci przy wyborze żywności.

Według przygotowanego przez Koalicję na Rzecz Rozwoju Rynku Żywności Bio i NielsenIQ raportu „Żywność ekologiczna w Polsce. Raport 2021” wartość polskiego rynku żywności ekologicznej szacowana jest na 1,36 mld zł, co stanowi zaledwie 0,5 proc. całego rynku spożywczego, jednak segment ten rozwija się w szybkim tempie, a pandemia tylko przyspieszyła ten proces. Na koniec 2020 roku w Polsce działało ponad 18,5 tys. gospodarstw certyfikowanych jako ekologiczne.

Nowa ustawa zastąpi tę z 2009 roku, a powodem jej wprowadzenia jest m.in. dostosowanie do dwóch unijnych nowelizacji. Jedna dotyczy urzędowych kontroli wprowadzonych na podstawie obowiązujących od grudnia 2019 roku przepisów rozporządzenia 2017/626 i zakłada sprawowanie nadzoru nad rynkiem przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, natomiast druga wynika z uchwalenia nowego rozporządzenia 2018/848 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych, które zacznie być stosowane od 1 stycznia 2022 roku.

– Obecne przepisy stosowanej w Polsce ustawy już zakładają sankcje za wprowadzanie do obrotu produktu konwencjonalnego jako produkt ekologiczny. Grozi za to kara do 200-krotnej wartości korzyści majątkowej, jaka może być osiągnięta przez wprowadzanie do obrotu właśnie takiego produktu – mówi Joanna Olszak. – Natomiast w nowej ustawie o rolnictwie ekologicznym zmienia się to, że ta kara będzie groziła również za reklamę czy stosowanie odniesień do ekologiczności w opisach handlowych, czyli w nowej ustawie zwiększy się zakres tej kary. Wszelkie określenia typu „pozyskiwane surowce na terenach ekologicznych” mogą być na mocy tych nowych zapisów ustawy o rolnictwie ekologicznym zakwestionowane.

Ustawa przewiduje ponadto pobieranie opłaty od stosowania środków ochrony roślin, ale ułatwi przywóz nawozów z innych państw UE oraz Turcji, dzięki czemu nawozy dopuszczone do stosowania w rolnictwie ekologicznym będzie można łatwiej sprowadzać do Polski. Środki z opłat zostaną przeznaczone na dopłaty dla placówek oświatowych na zakup żywności ekologicznej oraz dopłaty na zakup ekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin dla rolników.

W UE trwają prace nad kolejnymi przepisami dotyczącymi oznakowania żywności, jako że konsumenci są coraz bardziej świadomi i zainteresowani kwestią wpływu upraw i hodowli zwierząt na środowisko naturalne.

Źródło: newseria.pl

Zagadnienie może wzbudzić burzliwą dyskusję. Z jednej strony nadmiar plastikowych opakowań jest jednoznacznie negatywny, szczególnie w produkcji ekologicznej. Z drugiej strony jest wygodny i odpowiada na potrzeby konsumentów. Dziś klienci częściej robią zakupy, równocześnie kupując mniejsze ilości świeżych produktów. Bez wątpienia pomagają w tym małe, plastikowe opakowania.

Celem takiej polityki jest rzecz jasna ograniczenie zużycia plastiku, a co za tym idzie zmniejszenie ilości odpadów. Wnioskodawcy ustawy chcą, aby obywatele przynosili do domów owoce i warzywa we własnych opakowaniach. Podobna ustawa wejdzie w życie we Francji na początku 2022 roku.

Źródło: elpais.com, El País

To także idealna okazja do nawiązywania relacji biznesowych w ramach rynku krajowego, jak również rozwijania i zwiększania eksportu produktów. Targi BIOEXPO Warsaw to też przestrzeń do prezentacji nowości oraz rozmowy o trendach na rynku żywności i produktów ekologicznych. Nieodłączną częścią wydarzenia jest Kongres BIOEXPO, charakteryzujący się bogatym programem konferencji, seminariów i warsztatów, które stanowią szansę na podjęcie dyskusji o aktualnej kondycji branży i perspektywach jej rozwoju. Podczas BIOEXPO Warsaw w ramach programu Hosted Buyers w wydarzeniu biorą udział także kupcy z zagranicy zainteresowani importem żywności i produktów ekologicznych do swoich krajów.

W gronie wystawców znajdą się przedstawiciele sektorów: żywności i napojów, rolnictwa ekologicznego, kosmetyków i środków czystości, maszyn produkcyjnych, opakowań i naczyń do serwowania, sprzętu gospodarstwa domowego, produktów dla zwierząt domowych, a także start`upy oraz instytucje wspierające i okołobiznesowe (m.in.: jednostki certyfikujące).

Więcej informacji na stronie: BIOEXPO

- Tylko 1,5 proc. gruntów na świecie stanowią uprawy ekologiczne, to zbyt mało. Dziś niedostatecznie inwestujemy w technologie i warto, by wsparcie dla rolnictwa było bardziej sprecyzowane - mówił Łukasz Gębka, prezes zarządu Farmy Świętokrzyskiej Sp. z o.o w trakcie debaty. Jak dodaje: Mamy słabe doradztwo rolnicze. To obszar, w którym brakuje wsparcia dla producentów. Wielu z nich nie wie, jak w sposób ekologiczny chronić plantacje, jak je odżywiać, a nie nawozić. Jak nie niszczyć gleby i środowiska naturalnego. A tymczasem hektolitry pestycydów nadal dostają się do gleby i kumulują się w niej. Dążymy do 25 proc. upraw ekologicznych w 2030 r. Bardzo ważne jest to dążenie i trend, by uprawiać ziemię w sposób ekologiczny. Dodatkowo, rolnicy borykają się z problemem sukcesji. Młodzi ludzie nie chcą zostawać na wsi i uprawiać ziemi. A uprawianie jej w sposób ekologiczny stanowi ogromną wartość dla społeczeństwa. Dzięki temu, że sieci handlowe w ostatnich latach otworzyły się na produkty ekologiczne, dziś rozmawiamy na ten temat. Wcześniej było to traktowane po macoszemu. 

FOTO:

Jak rozumieć MRL?

W związku z coraz szybszym rozwojem przemysłu chemicznego i  wzrostem zapotrzebowania na stosowanie środków ochrony roślin, a także świadomością zagrożeń, jakie mogą płynąć z nieodpowiedniego stosowania substancji chemicznych, właściwe organy skierowały uwagę na kwestie bezpieczeństwa żywności związane ze stosowaniem pestycydów. Na podstawie badań toksyczności substancji czynnych zawartych w preparatach, na organizmy żywe, ustanowiono tzw. najwyższe poziomy dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w produktach rolnych - NDP (ang. MRL – maximum residue level). Zanim dana substancja zostanie zatwierdzona, EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) wykonuje ocenę ryzyka związanego ze spożyciem. Zezwolenie może zostać wydane tylko wtedy, gdy spożycie dużej porcji produktu, który zawiera pozostałość badanego pestycydu jest na poziomie MRL i nie wykazuje zagrożenia dla życia. W uproszczeniu są to normy handlowe, prawnie dopuszczalne ilości danej substancji w pożywieniu. Dla każdej substancji wartość MRL jest inna.

Znaczenie badań pozostałości pestycydów

Aby móc oferować produkty swoich upraw na rynku konsumenckim, istotne jest zapewnienie spełniania wymogów określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. Dlatego ważnym aspektem przy stosowaniu środków ochrony roślin jest, m.in. przestrzeganie zaleceń producenta odnośnie dawkowania i czasu karencji – czasu, który musi upłynąć od momentu zastosowania danego preparatu po to, by uniknąć ryzyka przekroczenia dopuszczalnych limitów pozostałości pestycydów.

Niektóre z wymogów stawianych przez punkty skupu lub grupy producenckie są nawet bardziej restrykcyjne niż te, określone w Rozporządzeniu (WE) Nr 396/2005. Aby mieć pełną świadomość i obraz tego jak kształtują się poziomy pozostałości stosowanych środków ochrony w naszych uprawach, warto przekazać próbkę do laboratorium w celu określenia co zawiera.

Dlaczego pobieranie próbek nie jest przypadkowe?

Pobieranie prób jest etapem przed analitycznym, który może wpływać na uzyskanie wiarygodnych wyników badań.  Dlatego też zalecane jest, aby podczas dokonywania poboru prób korzystać z usług wykwalifikowanych próbkobiorców. W sytuacji kiedy nie jest to możliwe, należy kierować się wytycznymi znajdującymi się w Rozporządzeniu MRiRW  z dn. 27 listopada 2013 roku w sprawie pobierania próbek roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów do badań na obecność pozostałości środków ochrony roślin. W rozporządzeniu znajdziemy dyrektywy odnośnie przygotowania próbki pierwotnej w sposób reprezentatywny, co umożliwi w przybliżeniu  przypisać wynik analizy  do całej populacji. Owoce z drzew oraz krzewów należy pobierać wzdłuż przekątnej sadu albo plantacji, z różnych stron korony drzewa/krzewu, a także z różnej  wysokości i głębokości. Materiały przeznaczone do badań należy pobrać do opakowania oraz  zabezpieczyć przed  negatywnym wpływem czynników zewnętrznych.

Metodyka badawcza

Sama procedura oznaczenia pozostałości pestycydów jest złożona i składa się z kilku etapów. W pierwszej kolejności pobrana próbka poddawana jest procesowi homogenizacji poprzez mielenie czy kruszenie w młynku. W związku z niewielką zawartością pestycydów w próbkach, kolejnym etapem jest proces izolacji i/lub zwiększenia stężenia analitów do poziomu powyżej granicy oznaczalności danej techniki badawczej przy jednoczesnym usunięciu substancji przeszkadzających. Obecnie, najczęściej używaną techniką ekstrakcji jest metoda QuEChERS, która charakteryzuje się wysokim odzyskiem substancji, dużą precyzją i czułością. Zaletą ekstrakcji za pomocą QuEChERS jest małe zużycie próbki oraz możliwość izolacji wielu związków różniących się właściwościami fizykochemicznymi. Ostatnim etapem badań pozostałości pestycydów w owocach i warzywach jest ich analiza jakościowa i ilościowa z wykorzystaniem dobrze dobranej techniki fizykochemicznej.

FOTO:

Analiza ilościowa pestycydów w materiale roślinnym

Najpopularniejszą techniką do rozdzielania i oznaczania pestycydów jest metoda zwana chromatografią gazową (GC) i chromatografią cieczową (LC). Aparaty analityczne wyposażone są w detektor masowy (MS), który umożliwia detekcję i oznaczenie wszystkich klas pestycydów. W zależności od potrzeb klienta można przeprowadzić badania w trybie SRM (ang. Selected  Reaction  Monitoring), który umożliwia pomiary na wybranej grupie związków, a także przy wykorzystaniu trybu MRM (ang. Multiple  Reaction  Monitoring) pozwalającego badać całe spektrum związków, obejmujące kilkaset pestycydów. Instytut Agronomiczny Laboratorium Fertico opracował metodykę badań do oznaczania ok. 700 związków jednocześnie. Odrębną grupę pestycydów stanowią ditiokarbaminiany (DTC), które w wyniku kontaktu z kwaśnymi sokami materiału roślinnego, są mało stabilne. Jest to powód dla którego zastosowanie tradycyjnych metod przygotowania próbek, które opierają się na homogenizacji staje się niemożliwe. W związku z tym do oznaczeń ilościowych DTC stosuje się metodę spektrofotometryczną. Na koniec po wykonanych pomiarach klient otrzymuje wynik badania w postaci sprawozdania, w którym ilości badanych związków podane są w miligramach substancji obecnej w kilogramie próbki.

Autorzy: Dorota Gąszczyk, Adrianna Kot, Karina Wiktorowicz

Biuro Obsługi Klienta

tel.: +48 603 171 355

laboratorium@fertico.com.pl

Najważniejsze praktyki rolnictwa zrównoważonego Zapewnienie stabilności finansowej gospodarstwa. Zrównoważone gospodarstwo to takie, które jest trwałe i ma możliwości rozwojowe. Musi więc ono być stabilne finansowo, zarządzane zgodnie z przemyślanym planem biznesowym.

Optymalny dobór roślin uprawnych i prawidłowy siew. Zróżnicowanie warunków klimatyczno-glebowych wymaga przemyślanego doboru gatunków i odmian uprawianych roślin, szczegółowej wiedzy o uwarunkowaniach uprawowych i ochroniarskich, aby zoptymalizować efekt produkcyjny.

Zmianowanie upraw w celu wzmocnienia bioróżnorodności w glebie. Zadaniem każdego rolnika jest takie planowanie upraw, aby w kolejnych latach na polu uprawiane były inne gatunki roślin, w sposób wzbogacający glebę, podnoszący jej żyzność i potencjał bioróżnorodności. Wpływa to pozytywnie na opłacalność produkcji i pozwala na rozwój gospodarstwa.

Budowa żyzności gleby przez zwiększenie zawartości próchnicy. Zrównoważenie w produkcji polowej opiera się na żyzności gleby, wspieranej nawozami. Żyzność można budować, zwiększając w glebie zawartość próchnicy, będącej jednocześnie magazynem wody.

Nawożenie roślin w oparciu o bilans nawozowy. Nawożenie upraw powinno jedynie uzupełnić składniki pokarmowe obecne w glebie, odpowiednio do potrzeb roślin. Składniki dostarczone w nawozach muszą równoważyć z nadwyżką te, pobrane wraz z plonem. Pamiętać należy o stratach wynikających z naturalnych procesów przebiegających w glebie. Podstawą bilansu nawozowego jest wiedza o rzeczywistej zasobności gleb, potrzebach roślin i stosowanych nawozach.

Przestrzeganie zasad integrowanej ochrony roślin. Najlepsze efekty ochrony, przy najniższych kosztach, daje integrowanie różnych metod: mechanicznych, fizycznych, biologicznych, hodowlanych oraz chemicznych przewidzianych do stosowania w wypadku nieskuteczności poprzednich. Wykorzystując wiedzę o szkodliwych organizmach i roślinach uprawnych, w odpowiednich terminach można podejmować różnorodne działania pozwalające na ich zwalczenie lub ograniczenie szkodliwości. Pomocne mogą być także coraz liczniejsze rozwiązania cyfrowe dostępne dla rolników. Wdrażając te zasady, optymalizuje się stosowanie chemicznych środków ochrony roślin oraz efekt finansowy zabiegów.

Efektywne wykorzystanie zasobów wodnych. Celem działań powinno być optymalne wykorzystanie dostępnych zasobów wody zarówno glebowej, jak i pochodzącej z nawadniania. Racjonalne jej wykorzystanie pozwoli na zapewnienie stabilności i trwałości produkcji rolniczej, szczególnie w kontekście zmian klimatycznych. Rolnik powinien oszczędnie gospodarować wodą, zwiększać retencyjność wodną gleb i na bieżąco monitorować potrzeby wodne roślin.

Możliwie długie utrzymanie gleby pod okrywą roślinną. Erozja gleby jest zjawiskiem bardzo szkodliwym, spowodowanym działaniem wody, wiatru, ale może także być wynikiem nieodpowiednich działań człowieka. Uprawa roślin o rozbudowanym systemie korzeniowym, dobrze okrywających glebę zapobiega zjawisku erozji. Uprawa bezorkowa, podobnie jak wprowadzanie płodozmianu przeciwerozyjnego pozwalają skutecznie ograniczać to zjawisko.

Wspieranie bioróżnorodności w gospodarstwie i jego otoczeniu. Bioróżnorodność przyczynia się do obniżenia nakładów i zwiększenia efektu produkcyjnego. Ograniczamy ją częściowo na polach po to, aby uzyskać plon. Dlatego konieczne jest wprowadzanie działań zwiększających różnorodność biologiczną na obrzeżach upraw, miedzach, w zadrzewieniach śródpolnych. Zapewnienie dobrostanu zwierząt. Efekt produkcyjny i finansowy gospodarstwa zajmującego się produkcją zwierzęcą zależy od ich stanu zdrowotnego i warunków utrzymania. Tylko zdrowe zwierzęta, utrzymywane we właściwy sposób są gwarantem dużej produkcji o dobrej jakości. Korzystanie z systemu uprawy bezorkowej. Uprawa bezorkowa stanowi alternatywę dla uprawy tradycyjnej.

Zabiegi ograniczają się przeważnie do spulchniania gleby, bez jej odwracania. Duże znaczenie mają organizmy glebowe (w tym dżdżownice), które wpływają na poprawę żyzności gleby i jej parametrów fizycznych. Dążenie do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Rolnictwo emituje szereg gazów cieplarnianych (np. CO2, CH4, NH3, NOX). Ich emisję można  minimalizować przez precyzyjne użytkowanie maszyn i urządzeń, dobrą gospodarkę paliwami, nawozami organicznymi, pozostałościami pozbiorczymi, optymalizację warunków chowu zwierząt oraz siew roślin okrywowych (np. jako międzyplonów, pozwalających na lepsze pochłanianie CO2). Prawidłowe zarządzanie odpadami. Odpady poprodukcyjne powstające w gospodarstwie powinny być maksymalnie wykorzystane do dalszej produkcji, oprócz odpadów komunalnych i odpadów niebezpiecznych dla ludzi i środowiska, których utylizacja określona jest przepisami prawa. Przestrzeganie przepisów prawa jest podstawowym warunkiem każdej zrównoważonej produkcji rolniczej, która musi się odbywać w poszanowaniu obowiązującego prawa i w jego granicach. Dbanie o pracowników, ich prawa i bezpieczeństwo w gospodarstwie.

Konsekwentne przestrzeganie praw pracowników oraz dbałość o warunki pracy są gwarancją jakości wykonanej pracy, prawidłowego użytkowania sprzętu i niskiej wypadkowości. Elementy te wpływają na poprawę opłacalności produkcji i wynik finansowy gospodarstwa. Wiedza o zagrożeniach, prawidłowa ocena ryzyka, jakie może pojawić się podczas pracy w gospodarstwie rolnym, prowadzą do wzrostu bezpieczeństwa pracy. Zmiany technologii i wyposażenia technicznego wymagają wiedzy o nowych zagrożeniach. Szkolenia z BHP są koniecznym elementem pracy w rolnictwie, nie mniej ważnym, niż okresowe przeglądy sprzętu rolniczego. Podejmowanie działań dla społecznej akceptacji rolnictwa. Rolnictwo zrównoważone jest odpowiedzią na oczekiwanie społeczne, aby produkcja rolnicza była bardziej przyjazna dla środowiska. Partnerska komunikacja ze społecznością lokalną, w której mieszka rolnik, ale także z szerszym gronem odbiorców staje się coraz pilniejsza. Ważne jest to, aby w rozmowach z osobami, które nie są związane z rolnictwem, lub np. poprzez media społecznościowe pokazywać pracę rolnika, a przede wszystkim podejmować konkretne działania na rzecz ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt.

FOTO:

EIT Food jest jedną z organizacji wdrażających innowacje w zakresie bezpieczeństwa żywności. Proszę opowiedzieć, czym właściwe zajmuje się jednostka i w jaki sposób wspiera rolników?

Monika Witek (M.W.): EIT Food jest częścią Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, czyli instytucji Unii Europejskiej, której zadaniem jest tworzenie środowiska sprzyjającego innowacyjności i przedsiębiorczości oraz uczynienie systemu żywnościowego bardziej zrównoważonym, zdrowym i godnym zaufania. System ten tworzą uczelnie, przedsiębiorstwa i jednostki naukowe. EIT Food wspiera naukowców, przedsiębiorców, producentów oraz rolników przez różne programy wsparcia, granty, działania edukacyjne, w tym webinaria dla przedstawicieli sektora rolno-spożywczego. I tak np. w lutym br. odbyło się webinarium pt. „Przyszłość rolnictwa a ochrona klimatu. Jak wykorzystać szanse, które daje Europejski Zielony Ład?” (skierowane również do rolników).

Na czym polega wspierany przez EIT Food program Test Farms i jakie są jego cele?

M.W.: Program Test Farms jest jednym z kluczowych przedsięwzięć EIT Food. Jego nadrzędnym celem jest wsparcie technologicznej transformacji w europejskim rolnictwie. W sezonie 2021–2022 realizowana jest trzecia edycja programu. Do udziału w nim zapraszane są startupy, które stworzyły prototypy innowacyjnych rozwiązań dla branży rolniczej i zainteresowane są przetestowaniem ich w praktyce, w gospodarstwach rolniczych czy ogrodniczych. Program pomoże zweryfikować nową technologię lub produkt w rzeczywistych warunkach i zwiększy szansę na komercyjny sukces rozwiązania. Udział w programie ma także pomóc w sprawdzeniu  zapotrzebowania na oferowany produkt i wprowadzeniu ewentualnych usprawnień. EIT Food wspiera proces przez znalezienie odpowiedniego gospodarstwa i zainteresowanego rolnika, porady doświadczonych doradców i ekspertów rolniczych w trakcie testów oraz przekazuje grant na potrzeby testu. Udział w projekcie umożliwia także przystąpienie do sieci podmiotów skupionych wokół EIT Food i nawiązanie współpracy z firmami działającymi w branży rolno-spożywczej, instytutami badawczymi i startupami z całej Europy.

Proszę podać przykłady wybranych, interesujących rozwiązań z poprzednich edycji.

M.W.: Jak do tej pory w każdej edycji programu biorą udział innowatorzy z Polski. W 2020 r. firma Terrabio zaproponowała ciekawe rozwiązanie: mobilny analizator genetyczny, przy użyciu którego można zidentyfikować do 16 patogenów w pojedynczej reakcji w dowolnej próbce środowiskowej, np. w glebie, wodzie, roślinach. Urządzenie ułatwia wykrywanie i eliminację skażonych produktów oraz ograniczenie stosowania pestycydów. Będzie ono testowane w 2021 r. przy współudziale bułgarskich hodowców pszenicy. Inny ciekawy projekt to Weeding Organic Robotic Machine (W.O.R.M.). Jest to robot wyprodukowany w Czechach (przez firmę Ullmanna), wyposażony w oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję, umożliwiający rozpoznawanie chwastów w uprawie roślin okopowych. Rozwiązanie to zostało przetestowane z rolnikami z Polskiego Stowarzyszenia Producentów Buraków. Stwierdzono, że przyczynia się do mniejszego stosowania pestycydów i niższych kosztów pracy.

Czy innowacyjne rozwiązania, które zostały wyróżnione w poprzednich edycjach, sprawdzają się w praktyce ogrodniczej? W jakich gospodarstwach?

M.W.: Wiele z rozwiązań proponowanych dotychczas przez uczestników programu wpisuje się w realizację zasad ogrodnictwa zrównoważonego, jak ograniczenie zużycia pestycydów, wprowadzenie nawozów organicznych do upraw, inteligentne zarządzanie uprawami przez wykorzystanie systemów wspomagających podejmowanie decyzji. Jedno z rozwiązań, na które jest duże zapotrzebowanie, to stworzona przez hiszpański zespół Bisari Agroinnovation elektrostatyczna technologia optymalizująca zapylanie upraw, zwiększająca szybkość wiązania owoców, a tym samym – sprzyjająca uzyskaniu wyższych plonów. Technologia testowana była w 2020 r. na drzewach migdałowców.

Jak to się stało, że Stowarzyszenie Agroekoton zostało koordynatorem i partnerem programu Test Farms na lata 2021–2022?

M.W.: Nasze zainteresowanie działalnością EIT Food to naturalny efekt realizacji zadań statutowych stowarzyszenia, wśród których priorytetem jest propagowanie i wspieranie przyjaznych dla środowiska innowacji w rolnictwie i ogrodnictwie. Zasadnicze cele obu organizacji są zbieżne. Stowarzyszenie wzięło udział w konkursie na koordynację programu, złożyło ofertę, w której zaprezentowało m.in. swoje zasoby, w tym kadrowe, oraz możliwości współpracy z konkretnymi gospodarstwami, proponowany plan działań w ramach projektu czy plan jego promocji. Nasza propozycja została najlepiej oceniona przez organizatorów programu i powierzono nam jego koordynację, jako jednemu z dwóch podmiotów w Europie. Drugim koordynatorem, w południowej części Europy, jest firma Tepro z Hiszpanii. Przez udział w programie staliśmy się jednym z partnerów EIT Food, co z pewnością pomoże nam rozwinąć działalność.

Na czym polega koordynacja działań programu? Czym Stowarzyszenie Agroekoton zajmuje się w ramach Test Farms?

M.W.: W celu dokładniejszego zapoznania się z naszymi obowiązkami odbyliśmy kilka telekonferencji z partnerem z Hiszpanii, który podzielił się z nami doświadczeniami z realizacji poprzedniej edycji programu. Nasze działania rozpoczęły się na etapie ewaluacji startupów, które zgłosiły do się projektu. Ważnym elementem ewaluacji było zapoznanie się z oczekiwaniami innowatorów w zakresie środowiska testowego i wstępne przypisanie ich do proponowanych gospodarstw.

Artykuł pochodzi z archiwalnego wydania Hasła Ogrodniczego (2/2021).

Spotkaliśmy się z dr Michałem Pniakiem z firmy Biocont, aby porozmawiać o skutecznych możliwościach zwalczania i ochrony kukurydzy przeciwko omacnicy prosowiance, która jest najważniejszym szkodnikiem w tej uprawie.

Omacnica żeruje nie tylko w kolbach kukurydzy, zanieczyszczając i uszkadzając je, ale również w łodydze. Wykonanie zabiegów ochrony przeciwko omacnicy w nieodpowiednim terminie wpływa na jakość i plon kukurydzy. Dr Michał Pniak w materiale filmowym informuje w jaki sposób najlepiej monitorować tego szkodnika oraz jak skutecznie z nim zwalczyć.

W materiale wideo dowiedzą się Państwo o metodach ograniczenia liczebności mszycy w uprawie kukurydzy cukrowej.

FOTO:

W tym roku wszyscy mocno odczuwają wzrost cen opakowań do konfekcjonowania warzyw. Największy problem jest w przypadku tanich warzyw, takich jak kapusta młoda, albo warzyw, które pakowane są w małych ilości. Wówczas koszt opakowania dorównuje lub przewyższa cenę warzyw. Tak szybkiego wzrostu cen opakowań w dość krótkim czasie nie widziałem od kilkunastu lat. Dziś koszt opakowania do jednej sztuki kapusty wynosi 0,5 zł. (Dziś kapusta oscyluje na poziomie 1 zł/szt!)  - informuje Paweł Myziak i jak dodaje: Europejskie fabryki tektury nie produkują tyle surowca co należy. Nie dysponują zapasem, zwykle produkują pod zamówienie na tzw. przedpłaty. Obecnie jest to towar deficytowy, więc trzeba dłużej na niego czekać. 

Powodów podnoszenia cen tektury może być kilka. Wzrost kosztów zakupu makulatury, podstawowego surowca do wytwarzania papieru używanego do produkcji tektury opakowaniowej. Drugi powód to pandemia, która mogła przyczynić się do zwiększenia popytu na kartonowe opakowania (większa sprzedaż różnego rodzaju produktów przez internet). Jak informuje nas Paweł Myziak, w Polsce brakuje wewnętrznego systemu obiegu opakowań wymiennych oraz wytwórni kartonów.

Niestety za te podwyżki zapłacimy wszyscy, a zwłaszcza konsumenci!

FOTO:

FOTO:

FOTO:

FOTO:

FOTO: WILCZYNSKA ANNA

ZOBACZ TAKŻE: https://www.warzywa.pl/warzywa-polowe/spulchnianie-miedzyrzedzi-w-selerze-korzeniowym/

Adam Ropa, który wraz z rodziną zajmuje się uprawą warzyw gruntowych, głównie korzeniowych, w podkrakowskim zagłębiu warzywniczym. By w odpowiednim terminie wykonanać zabiegi ochrony, producent korzysta z Precyzyjnego Systemu  Monitoringu i Sygnalizacji chorób firmy Agro Smart Lab.

Duże rozdrobnienie pól w tym regionie nie ułatwia producentom zmianowania. Pojawia się coraz większy problem ze szkodnikami. Pan Adam zdecydował się na korzystanie produktów biologicznych. I jak sam uznał: "Obserwuje działanie produktów biologicznych i muszę przyznać, że to ma sens". W uprawie selera korzeniowego producent stosuje produkt SoilControl, biologiczny preparat wpływający na ograniczenie występowania i zasiedlania gleby przez szkodniki takie jak: drutowce, opuchlaki, turkucie, pędraki, wciornastki, larwy i chrząszcze stonki ziemniaczanej, a także niektóre nicienie.

Dużą skuteczność wykazuje w tym gospodarstwie produkt Agro Eca zwalczaniu bakterii, grzybów, pleśni i drożdży. Główną substancją czynną jest kwas podchlorawy (HOCl). Ma on zdolność do utleniania lub „odbierania” elektronów z innych związków chemicznych co sprawia, że jest doskonałym środkiem odkażającym. Dokonując zmian w składzie chemicznym niepożądanych bakterii, grzybów, wirusów, glonów – niszczy je.

Lustracja plantacji selera korzeniowego w dniu 3.07.2021 r.

✅ Odmiana Rex

✅ Sadzenie rozsady 24 kwietnia

✅ Zastosowanie płaskich osłon

✅ Plantacja nawadniania

FOTO:

FOTO:

FOTO:

FOTO:

ZOBACZ TAKŻE: https://www.warzywa.pl/warzywa-polowe/seler-korzeniowy-zasiej-teraz-posadz-w-maju-zbierz-jesienia-przechowuj-do-wiosny/

– Rolnictwo jest z jednej strony sektorem najbardziej narażonym na skutki zmiany klimatu, ale z drugiej strony jest także istotnym źródłem emisji gazów cieplarnianych. Dlatego działania na rzecz powstrzymania katastrofy klimatycznej będą musiały być prowadzone także przez rolników. Aby były one skuteczne i efektywne konieczne będzie wsparcie publiczne dla ich wdrażania. Dzięki zmianie technik uprawowych można zwiększyć ilość pochłanianego węgla i zapewnić trwałe jego magazynowanie w glebie i biomasie oraz zmniejszyć ucieczkę podtlenku azotu z gleb. Nowoczesne metody żywienia i chowu zwierząt pozwolą na ograniczenie emisji metanu. W naszym wspólnym interesie jest to, aby rolnikom opłacało się wdrażać te działania – powiedział dr hab. Zbigniew M. Karaczun, prof. SGGW, ekspert Koalicji Klimatycznej.

FOTO:

Do najważniejszych praktyk regeneratywnych zaliczają się:

• optymalne stosowanie środków produkcji takich jak nawozy, środki ochrony roślin, maszyny czy nasiona,
• rozważne wykorzystanie gleby i rezygnacja ze stosowania orki,
• okrycie gleby roślinnością przez cały rok wykorzystując poplony w płodozmianie,
• rozwój bioróżnorodności na polu, jego obrzeżach i całym gospodarstwie,
• odpowiednie korzystanie z ukształtowania terenu wokół gospodarstwa, np. wyłączenie z uprawy tych obszarów, które są stale pomocne.

– Wdrożenie modelu rolnictwa zrównoważonego, w tym praktyk regeneratywnych umożliwia rolnikom uzyskiwanie wyższych plonów. Jest to efektem poprawy zdrowia gleby, głównie za sprawą zwiększenia zawartości materii organicznej – dodał Mateusz Ciasnocha z European Carbon Farmers.

– Efekty stosowania praktyk regeneratywnych nie ograniczają się jedynie do korzyści środowiskowych. Spełnianie wymogów polityki unijnej i branży spożywczej w zakresie zrównoważenia i ochrony klimatu pozwala poprawić pozycję konkurencyjną gospodarstwa – podsumowała Małgorzata Bojańczyk, dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP”.

FOTO:

Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP” jest niekomercyjną inicjatywą grupy firm i osób reprezentujących różne branże łańcucha żywnościowego. Stowarzyszenie podejmuje szereg działań na rzecz promocji, edukacji i współpracy w obszarze rolnictwa zrównoważonego w Polsce. Więcej na temat Stowarzyszenia na stronie: www.rolnictwozrownowazone.pl.

Kontakt:

Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP”

Mail: m.bojanczyk@rolnictwozrownowazone.pl

Tel.: 571 389 383

Do Konkursu zgłaszane mogą być prace dyplomowe: magisterskie, inżynierskie i licencjackie, których obrona odbyła się w 2020 lub w 2021 r. Problematyka prac musi być związana z rozwojem agrobiznesu, tj. z postępem, innowacyjnością i zrównoważonym rozwojem gospodarstw rolnych, rozwojem obszarów wiejskich, ekologią oraz innymi działaniami przynoszącymi wartość dodaną dla społeczeństwa wiejskiego, zdrowia, środowiska naturalnego, gospodarstw rolnych, obszarów wiejskich, przemysłu rolno–spożywczego oraz zrównoważenia produkcji żywności.

Termin zgłoszeń upływa 31 października br., a rozstrzygnięcie Konkursu nastąpi do 10 grudnia br.

FOTO:

Dla najlepszych prac przewidziane zostały nagrody finansowe I, II i III stopnia o łącznej wartości 6 000 zł brutto.

Dodatkowo, w tym roku uczestnicy konkursu będą mogli ubiegać się o nagrody specjalne zaoferowane przez Partnerów Konkursu:

? nagroda specjalna ufundowana przez Grupę Żywiec S.A. – staż w firmie – za szczególną wartość pracy dla zrównoważenia innowacyjnej produkcji żywności,

? nagroda specjalna ufundowana przez Farm Frites Poland S.A. – „rolnictwo zrównoważone w praktyce” (zwiedzanie fabryki i gospodarstwa rolnego) – za szczególną wartość pracy dla zrównoważenia innowacyjnej produkcji rolnej,

? nagroda specjalna ufundowana przez ProCam Polska Sp. z o.o. – staż w firmie – za szczególną wartość pracy dla zrównoważenia innowacyjnej produkcji rolnej,

? nagroda specjalna ufundowana przez Spiżarnia Rydzyńska Sp. z o.o. w zakresie rolnictwa i żywności ekologicznej w postaci bonu zakupowego o wartości 500 zł do wykorzystania na stronie https://spizarniarydzynska.pl,

? nagroda specjalna w zakresie rolnictwa i żywności ekologicznej w postaci możliwości odbycia bezpłatnego stażu w firmie Bio Planet S.A.

Ponadto, Patroni medialni ufundowali książki i prenumeraty czasopism dla laureatów nagród głównych oraz specjalnych. Dla zainteresowanych – możliwość odbycia stażu w Polskim Wydawnictwie Rolniczym. Szczegóły Konkursu zawarte są w załączonym Regulaminie oraz na stronie www.bnpparibas.pl/agroabsolwent.

Zwracamy się do Państwa z prośbą o rozpropagowanie Konkursu wśród potencjalnie zainteresowanych studentów/absolwentów, których prace dyplomowe mieszczą się w zadanej tematyce. Być może pomocny będzie załączony plakat, gotowy do wydrukowania w formacie A3. Ewentualne pytania prosimy kierować na adres mailowy: KontaktAgro@bnpparibas.pl

Mamy nadzieję, że udział w Konkursie przyniesie korzyści Uczestnikom, a sam Konkurs przyczyni się do propagowania wiedzy, niezbędnej dla rozwoju polskiego sektora rolno–spożywczego w sposób nowoczesny, zrównoważony i konkurencyjny.

Regulamin ? REGULAMIN KONKURS Agroabsolwent 2021 ost

Załączniki do pobrania:

Załącznik nr 1 Formularz zgłoszeniowy 2021

Załącznik nr 2 Informacje o zgłaszanej pracy 2021

Załącznik nr 3 Formularz oceny pracy

Podłoże z produkcji boczniaka to cenny nawóz dla rolnictwa

Minister zobowiązał Głównego Inspektora do wydania jednolitych wytycznych dla Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska w sprawie poprawnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, kwalifikowania pozostałości po uprawie grzybów boczniaka.

Zdaniem samorządu rolniczego oraz zgodnie z wynikami badań naukowych i praktyką rolniczą pozostałości po uprawie boczniaka są uszlachetnioną biomasą łatwo rozkładającą się w glebie i zwiększającą zawartość próchnicy. Charakteryzują się dużą pojemnością wodną, co w pewnym stopniu zapobiega skutkom suszy, mają też zdolność do gromadzenia azotanów, makro i mikroelementów. W związku z tym podłoże wykorzystane w produkcji boczniaka nie jest odpadem, ale cennym nawozem dla rolnictwa.

We wszystkich pozostałych państwach członkowskich UE udział powierzchni upraw ekologicznych wynosił 11% lub mniej, przy czym najmniejsze proporcje obserwowano w Holandii (3,7%), Polsce (3,5%), Rumunii (2,9%), Bułgarii (2,3%), Irlandii (1,6%) i Malta (0,5%).

FOTO:

Źródło:ec.europa.eu/eurostat

Zdaniem wielu organizacji strategia Zielonego Ładu została oparta na błędnych założeniach, a wdrażane zmiany idą w kierunku ograniczania rolnictwa. Komisja Europejska jedynak wyraźnie podkreśla, że wszystkie wprowadzone działania mają doprowadzić do wzmocnienia konkurencyjności europejskiego rolnictwa.

Jak wprowadzenie ZIELONEGO ŁADU może wpłynąć na polskich producentów owoców i warzyw? Zachęcamy do uczestnictwa w środowym webinarium, aby dowiedzieć się więcej o wdrażanej strategii.  Musimy być świadomi, że zmiany dotyczą nas już obecnie. Od kilku lat obserwujemy wycofywanie z rynku kolejnych substancji chemicznych, a ich brak odczuło już wielu producentów.  

Webinarium odbędzie się w środę, 2 grudnia 2020, o godzinie 20.00. Zachęcamy do uczestnictwa i dyskusji.  Udział w spotkaniu jest bardzo prosty:

– w środę, 2 grudnia, o godzinie 19:55 należy kliknąć w link wydarzenia:

https://plantpress.clickmeeting.com/green-deal-szansa-czy-zagrozenie

– podać swoje imię oraz adres email i dołączyć do spotkania,

– można łączyć się z komputera, tabletu czy smartfona,

– do webinarium można dołączyć także w trakcie jego trwania.

FOTO:

Zorganizowaliśmy konferencję ekologiczną, ponieważ ta tematyka jest obecnie szczególnie ważna, rośnie zainteresowanie żywnością ekologiczną. W tym sektorze produkcji jest potencjał, który warto rozwinąć. Na świecie, liderami, zarówno w produkcji jaki i konsumpcji ekożywności są USA, a w Europie: Włochy, Francja i Niemcy. W Polsce rynek ten silnie się rozwija. Konsumenci wiedzą coraz więcej na temat produktów spożywczych, ich jakości, bezpieczeństwa zdrowotnego; czytają etykiety; sprawdzają skład produktu. Poszukują żywności, która nie zawiera np. ulepszaczy, konserwantów. Konsumenci są coraz bardziej świadomi wartości zdrowotnej produktu. Wierzymy, że uda nam się rozwinąć potencjał drzemiący w sektorze ekoproduktów w Polsce – mówiła M. Sotwin-Rychlak.

Tadeusz Kozera, kierownik ds. technologii produkcji Amplus podkreślił, że żyjemy w czasach, w których produkcja żywności, jej sprzedaż i konsumpcja stały się wyrazem wyznawanej ideologii. Wzrasta świadomość dotycząca żywności, jej składu, kraju pochodzenia, wartości prozdrowotnych, zawartości składników odżywczych. Cena nie koniecznie jest wyznacznikiem decydującym o tym dlaczego sięgamy po dany produkt znajdujący się na półce sklepowej.

FOTO:

Dane z badania dotyczącego zwyczajów zakupowych i żywieniowych konsumentów wskazują, że aż 40% ankietowanych deklaruje, że przynajmniej raz w tygodniu kupuje tzw. „zdrową żywność”. Najpopularniejszym przejawem dbania o zdrowy styl życia jest jedzenie warzyw i owoców. Statystyki wskazują również, że Polacy coraz częściej wybierają żywność ekologiczną, wzrasta liczba sklepów specjalistycznych, w sieciach pojawiają się specjalnie wyznaczone miejsca dla ekożywności, zwiększa się oferta produktów z certyfikatem. Trend ekologiczny, który bardzo silnie rozwinięty jest w krajach Europy zachodniej, coraz intensywniej rozwija się także na naszym rodzimym gruncie. W ostatnich siedmiu latach aż trzykrotnie wzrosła w Polsce wartość rynku „eko”.

[gallery ids="27369,27370,27371,27372,27373,27374,27375"]

Więcej informacji z konferencji wkrótce na łamach naszych czasopism.

Tekst i fot. Joanna Klepacz-Baniak

W ramach konferencji obecne były także firmy z sektora ogrodnictwa, które prezentowały swoją ofertę.

[gallery ids="27381,27385,27382,27384,27383,27379,27380,27377,27378"]