W gospodarstwach warzywniczych wynagrodzenia dla pracowników sezonowych systematycznie rosną. Jeszcze niedawno standardowe stawki wynosiły około 18–19 zł za godzinę. Obecnie w wielu gospodarstwach minimalny poziom wynagrodzenia wynosi około 20 zł za godzinę. – Na tę chwilę w naszym rejonie standard to około 20 zł za godzinę. Przy cięższych pracach lub dla sprawdzonych pracowników stawki rosną do 22 zł – podkreślają producenci papryki z południa Mazowsza. W tym uwzględnione jest oczywiście zakwaterowanie, dostęp do wody i energii czy artykułów pierwszej potrzeby.

W przypadku pilnych prac lub krótkich zleceń stawki są jeszcze wyższe. W minionym sezonie, jak wskazują producenci, pojawiały się oferty nawet na poziomie 25-30 zł za godzinę. Co istotne, jeszcze wyższe wynagrodzenia dotyczą prac wykonywanych przez pracowników lokalnych. W tym roku podczas pikowania stawki sięgały nawet 28-30 zł za godzinę, często z dopłatą do dojazdu.

Rosnące wynagrodzenia są efektem ograniczonej dostępności pracowników oraz rosnącej konkurencji między gospodarstwami.

Stabilny zespół coraz ważniejszy

W produkcji warzyw, zwłaszcza pod osłonami, coraz większe znaczenie ma doświadczenie pracowników. Stabilny zespół pozwala utrzymać wysoką jakość produkcji i poprawić efektywność pracy. – Jeśli wracają te same osoby, łatwiej utrzymać jakość. Nowych pracowników trzeba wdrażać, a to wymaga czasu i obniża efektywność – podkreślają producenci.

W uprawie papryki praca trwa przez wiele miesięcy, dlatego część pracowników wybiera właśnie ten kierunek zatrudnienia. Stabilność zatrudnienia staje się coraz większym atutem w pozyskiwaniu pracowników sezonowych.

Coraz trudniej o pracowników z Ukrainy

Jednym z największych wyzwań przed sezonem 2026 są trudności związane z zatrudnianiem pracowników z Ukrainy. Producenci wskazują, że procedura zaproszeń staje się coraz bardziej skomplikowana i kosztowna.

Każdy wniosek o zatrudnienie pracownika wiąże się z opłatą administracyjną, która wynosi 100 zł. Problem polega jednak na tym, że opłata nie gwarantuje uzyskania zgody. Producenci ponoszą koszty, a mimo to pracownik może nie otrzymać pozwolenia na przyjazd do Polski. W wielu przypadkach część wniosków jest odrzucana, co utrudnia planowanie zatrudnienia na sezon.

Głównym problemem jest tu weryfikacja historii zatrudnienia pracowników. Osoby, które wcześniej otrzymały pozwolenie na pracę, ale nie podjęły zatrudnienia, mogą mieć trudności z uzyskaniem kolejnej zgody. W efekcie nawet sprawdzeni pracownicy nie mają gwarancji przyjazdu. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że część pracowników z Ukrainy wybiera obecnie inne kierunki migracji zarobkowej. Kraje Europy Zachodniej oferują wyższe wynagrodzenia oraz stabilniejsze warunki zatrudnienia. 

Przepisy miały ograniczyć właśnie takie sytuacje. Sytuacje, w których dokumenty wykorzystywane były przez obywateli Ukrainy jedynie do wjazdu do strefy Schengen. W praktyce producenci podkreślają jednak, że powodów niepodjęcia pracy mogło być więcej. Zmiana pracodawcy, choroba czy inne sytuacje losowe nie należą do rzadkości w gospodarstwach. Problem pojawia się wtedy, gdy takie przypadki oceniane są wyłącznie formalnie, bez uwzględnienia okoliczności. 

Coraz więcej formalności i ryzyko odrzucenia wniosku

Producenci zwracają uwagę, że zatrudnianie pracowników zagranicznych wiąże się obecnie z coraz większą liczbą formalności. Nowe przepisy oznaczają większą liczbę dokumentów i bardziej skomplikowaną procedurę, co zwiększa ryzyko błędów. Wystarczy brak załącznika, problem z podpisem lub nieprawidłowo wypełniony wniosek, aby procedura się wydłużyła.

Najpierw pojawia się wezwanie do uzupełnienia dokumentów, a jeśli braki nie zostaną poprawione w terminie, sprawa pozostaje nierozpatrzona. W praktyce gospodarz musi rozpocząć procedurę od początku, co wydłuża cały proces i generuje dodatkowe koszty.

Problemy mogą dotyczyć także gospodarstwa

Trudności z uzyskaniem zezwoleń mogą wynikać również z sytuacji samego pracodawcy, a więc gospodarza. Wśród najczęstszych przyczyn odmowy wymienia się zaległości w składkach, wcześniejsze kary za nielegalne zatrudnianie lub brak wystarczającego uzasadnienia dla powierzenia pracy cudzoziemcowi.

Problemy mogą pojawić się także na etapie określania wynagrodzenia. W gospodarstwach sadowniczych czy warzywniczych często stosowany jest system akordowy, jednak samo wskazanie akordu nie jest wystarczające. We wniosku należy określić także wysokość wynagrodzenia oraz wymiar czasu pracy. Zbyt nisko określone wynagrodzenie może zostać uznane za niewystarczające. Z punktu widzenia urzędów pracownik powinien posiadać środki zarówno na utrzymanie, jak i powrót do kraju.

Stawki będą rosły

W opinii producentów ograniczona dostępność pracowników będzie bezpośrednio wpływać na dalszy wzrost wynagrodzeń. Obecnie w wielu gospodarstwach obserwowany jest wyraźny wzrost stawek, a konkurencja o pracowników sezonowych staje się coraz większa. – Jeśli zabraknie ludzi, stawki pójdą w górę. Każdy będzie próbował zatrzymać pracowników u siebie – podkreślają.

Wzrost kosztów pracy znacząco wpływa z kolei na opłacalność produkcji. W gospodarstwach wydatki na zatrudnienie stanowią obecnie jedną z największych pozycji kosztowych, a dalsze podwyżki wynagrodzeń mogą znacząco wpłynąć na rentowność upraw.

Sezon 2026 pod znakiem walki o pracowników

Wszystko wskazuje na to, że w sezonie 2026 dostępność pracowników może okazać się równie istotna jak warunki pogodowe czy sytuacja rynkowa. Jednocześnie w wielu gospodarstwach brak siły roboczej to jedno z największych zagrożeń dla produkcji warzyw.

Nie od dziś w lokalnych gospodarstwach warzywniczych występują trudności z pozyskaniem pracowników. Sytuacja jest trudna, gdyż wiele gatunków warzyw wymaga pracy ręcznej. Z roku na rok, wraz ze spadającą dostępnością pracowników, wzrastają wymagania. Najbardziej dotkliwy dla rolników jest wzrost stawek. Koszty pracy to dominująca kwestia, jeśli chodzi o produkcję. Producenci w wielu przypadkach nie mają wyboru i muszą przystać na stawiane warunki. Tyczy się to również zakwaterowania i coraz częściej wyżywienia.

Niewątpliwie, spoglądając na wysokie koszty produktów czy usług, a także wzrost minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej w 2025 roku, pracownicy będą mieli podstawę do kolejnych żądań. Ile będą musieli zapłacić pracodawcy? Minimalne wynagrodzenie w 2025 roku wyniesie 4666 zł. W ramach przypomnienia, dotychczas było to 4300 zł. Tak więc, wzrost wynosi 326 zł. Wyższa, tak jak wspominaliśmy, okaże się również minimalna stawka godzinowa, która wzrośnie z 28,10 do 30,50 zł/h.

Warto przy tym wyszczególnić, że praca w rolnictwie nie należy do łatwych. Nierzadko zbiory czy inne czynności trzeba wykonać w niekomfortowych warunkach pogodowych. Dlaczego o tym wspominamy? Odpowiedź jest bardzo prosta - rolnictwo konkuruje z innymi sektorami gospodarki w wyścigu o pracownika. Szeroko pojęta gastronomia czy budownictwo - działy, które również wykazują bardzo wysokie zapotrzebowanie na siłę roboczą. Nie ma więc nic dziwnego, że pracownicy nie kwapią się do gospodarstw.

Wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku budzi szczególne obawy, gdy uwzględnimy trudną sytuację w rolnictwie. Koszty, jak niejednokrotnie wspominaliśmy, pozostają wysokie, natomiast ceny płodów rolnych nie zawsze to odzwierciedlają. Gospodarze nierzadko nie mogą więc konkurować z innymi branżami, jeśli chodzi o oferowane stawki. Wzrost, który odnotujemy w 2025 roku, pozwoli pracownikom domagać się wyższego wynagrodzenia. Pozostaje pytanie... Czy rolników będzie na to stać?

Wzrastają stawki, ale i wymagania. Co będzie dalej?

Niska dostępność pracowników, pomijając kwestię stawek, pozwala im wymagać od rolników wielu udogodnień. Darmowe zakwaterowanie na terenie gospodarstwa stało się już standardem. Nierzadko pracownicy mają również dostęp do płodów rolnych, za które rzecz jasna nie płacą. Energia elektryczna czy gaz - każdy gospodarz inaczej do tego podchodzi, jednak w trudnym sezonie wielu producentów jest gotowych na ustępstwa.

Sytuacja z pewnością się nie poprawi, zwłaszcza w obliczu wzrostu minimalnego wynagrodzenia w 2025 roku. Dochodzi nawet do zakupu osobnych aut, które służą tylko do przewozu pracowników na zakupy, o czym informowaliśmy w poprzednim artykule. Z jednej strony, jeśli ktoś ma wystarczająco dużo pieniędzy – czemu nie. Z drugiej zaś strony warto zastanowić się nad przyszłością. W kosztach należy też rzecz jasna uwzględniać zapłatę za przejazd pracownika, która staje się normalnością, a czasem i wyżywienie

Ile wzrośnie ubezpieczenie zdrowotne w 2025 roku?

W 2025 roku, uwzględniając wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, zmieni się również wysokość składek w KRUS. - Od dnia 1 stycznia 2025 roku zmienia się wysokość minimalnej podstawy wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Zadeklarowana podstawa wymiaru składki dla wyżej wymienionych osób, nie może być niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia, która od dnia 1 stycznia 2025 roku wyniesie 4666 zł - informuje KRUS. W związku z powyższym, jak dodaje KRUS, najniższa miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne dla wyżej wymienionych rolników, liczona jako 9% minimalnej podstawy wymiaru, wynosi począwszy od 1 stycznia 2025 roku 420 zł (tzn. 9% x 4666 zł = 420 zł). To kolejna cegiełka w ogromnej piramidzie kosztów.

Nie ma pracowników. Co więc zrobić?

Krajowi producenci, którzy nie od dziś napotykają problemy z pozyskaniem pracowników, ograniczają powierzchnię upraw. Nie ma bowiem gwarancji, że w sezonie uda się zatrudnić wystarczającą liczbę osób do zbioru czy obróbki towaru. Szczególną uwagę plantatorzy zaczynają natomiast skupiać na jakości wyprodukowanego towaru. Im jest bardziej zadowalająca tym możliwości negocjacji cen są wyższe. Niekiedy dochodzi również do zmiany kierunku produkcji. Producenci wybierają uprawy, które da się zmechanizować.

Wymagania są wyższe. Co będzie za kilka lat?

Na przestrzeni zaledwie kilku ostatnich lat wymagania zauważalnie wzrosły. Tyczy się to zarówno pracowników, którzy pochodzą z Polski, jak i tych, którzy przyjechali spoza jej granic. Stawki w wielu regionach pozostają na bardzo wysokim poziomie. Nikt już nie przyjdzie pracować do gospodarstwa, jeśli producent nie zachęci go zadowalającym wynagrodzeniem. Oczywiście wzrost stawek nie jest niczym dziwnym, gdyż ceny wszelkich produktów pozostają na rekordowym poziomie. Zdarza się jednak, że w sezonie pracownik kilkukrotnie domaga się dodatkowych pieniędzy za pracę przy zbiorach warzyw.

Warto zauważyć, że wynagrodzenie dla pracownika to tylko część wydatków rolnika. W zachodniej Europie nie do pomyślenia jest fakt, żeby koszty mieszkania pracownika pokrywał producent. Z kolei w Polsce darmowy pobyt w gospodarstwie to codzienność. Pracownicy bardzo często nie muszą płacić za prąd czy wodę. Wszelkie koszty pokrywa plantator. Zdarza się ponadto, że dochodzą do tego wydatki na wyżywienie pracownika.

Z kolei osoby, które każdego dnia dojeżdżają do gospodarstwa, wymagają od gospodarza dodatkowej zapłaty. Nierzadko jest to 50,00 czy nawet 100,00 zł. Czy rolnik ma wybór? W trakcie sezonu liczy się czas i nie można sobie pozwolić na przestój, a zainteresowanie pracownikami jest na tyle wysokie, że mogą oni przebierać w gospodarstwach. Rolnik, jeśli nie spełni oczekiwań, naraża się na straty. Pracownik może bowiem zrezygnować.

Ekipa, a co z jakością pracy?

W sezonie nierzadko spotyka się "ekipy" pracowników, często spoza granic Polski. Producenci muszą z nich korzystać, jednak jakość pracy pozostawia tu wiele do życzenia. Towar w wielu przypadkach nie nadaje się do sprzedaży na świeżym rynku. Zdarza się nawet, że uszkadzane są same rośliny. Gospodarz stale musi obserwować takich pracowników, jednak prac w sezonie jest zbyt wiele, by tracić na to cenny czas.

Dostawczak tylko na zakupy? Co będzie następne?

Wymagania, tak jak wspominaliśmy, stale rosną. Czym jest to spowodowane? Niska dostępność pracowników skłania niektórych gospodarzy do znaczących ustępstw. Z kolei pozostali muszą się do nich dostosować, by pozyskać siłę roboczą. Proces cały czas trwa i dochodzi nawet do zakupu osobnych aut, które służą tylko do przewozu pracowników na zakupy. Z jednej strony, jeśli ktoś ma wystarczająco dużo pieniędzy - czemu nie. Z drugiej zaś strony warto zastanowić się nad przyszłością. Co będzie następne? Basen z jacuzzi?

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że w wyniku nowelizacji przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa okres pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Polski w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, uznawany za legalny na mocy przepisów tej ustawy, zostaje przedłużony do 30 września 2025 r.

Każdy etap wiąże się z dużym nakładem pracy i pochłania cenny czas. Producenci starają się szukać pracowników, jednak nie należy to do łatwych zadań. Dostępność siły roboczej spada z roku na rok, a jak wskazują gospodarze z województwa małopolskiego, problem ten będzie coraz bardziej odczuwalny. Jak sytuacja przedstawia się w 2024 roku?

Jeden z producentów zdradził nam, że w aktualnym roku zdołał znaleźć pracowników do zbioru kalafiora. Warto jednak zaznaczyć, że pojawiają się oni w gospodarstwie sporadycznie. Krótko mówiąc, nie można na nich w pełni polegać. W poprzednich latach gospodarz nie korzystał z pomocy pracowników spoza granic Polski, ale coraz bardziej to rozważa i już teraz zatrudnił dwie osoby, które przebywają w jego gospodarstwie.

Jakie są stawki za zbiór kalafiorów w 2024 roku? Na ten moment producent, z którym rozmawialiśmy, płaci pracownikom 18,00 zł/h. W aktualnym roku stawka może wydawać się na pierwszy rzut oka dość niska, jednak warto uwzględnić szereg czynników. Pracownicy, którzy otrzymują 18,00 zł/h, mają zagwarantowane pełne wyżywienie, tzn. śniadanie, obiad i kolację. Dodatkowo istnieje możliwość stałego zakwaterowania na terenie gospodarstwa i nie wiąże się to z jakimikolwiek opłatami. Pracownicy mają również nieograniczony dostęp do produktów rolnych, których produkcją zajmuje się producent.

W ramach przykładu, jak zdradził nam gospodarz, wspomniane dwie osoby spoza granic Polski tylko raz w miesiącu były zmuszone do zakupów w okolicznym markecie. Żywność, w tym napoje, zostały im bowiem zapewnione. Zakładając pracę od poniedziałku do soboty (27 dni w miesiącu) przez 8 godzin dziennie pracownik może oczekiwać 3888,00 zł na rękę. Warto jednak zauważyć, że stawka może znacząco się różnic w zależności od gospodarstwa. W ramach przykładu, w paprykowej stolicy Polski pracownicy nierzadko wymagają już wynagrodzenia rzędu 30,00 zł/h, o czym przeczytasz TUTAJ.

Niemniej, sytuacja się zmienia. Aktualnie coraz bardziej wzrastają oczekiwania i nierzadko dochodzi do oszustw. Producenci często korzystają bowiem z usług przewoźników, którzy obiecują dostarczyć dużą grupę pracowników. Niemniej, koszty transportu pracownika są wysokie, a nie ma gwarancji, że pozostanie on w gospodarstwie. Oszustwa są częste – pracownicy nierzadko znikają po tygodniu, ale nikt nie zwraca producentom opłaty, którą naliczył przewoźnik. Nie zawsze jest to oczywiście zaplanowane oszustwo. Zdarza się, że pracownik sam z siebie odchodzi do innego gospodarstwa, gdzie warunki są nieco lepsze.

Praca w paprykowym zagłębiu Polski

W okolicach Potworowa, Klwowa i Przytyku trudno o pracownika za 25,00 zł/h. Producenci nierzadko muszą już płacić 30,00 zł/h, aby przyciągnąć osoby chętne do pracy. Poniżej tej stawki wydajność i podejście pracownika pozostawiają wiele do życzenia. Szczegóły zdradził nam jeden z okolicznych producentów, który zajmuje się produkcją papryki i bakłażana.

Warto zauważyć, że 30,00 zł/h to tylko część kosztów, które ponosi producent. Pracownik wymaga godzinnej, płatnej przerwy i dodatkowej opłaty za dojazd. Uczciwe osoby z niedalekich okolic żądają 30,00 zł, jednak nie zawsze tak to wygląda. Zdarzają się sytuacje, w których gospodarz płaci za paliwo 100,00 zł. Niemniej, nie ma innego wyboru. W przypadku, w którym odmówi, pracownik może udać się do innego gospodarstwa.

Praca w tunelach foliowych jest oczywiście bardzo ciężka, ale producenci starają się ograniczać czas pracy w wysokich temperaturach. Pielenie czy zbiory przeprowadzane są zazwyczaj wczesnym rankiem lub wieczorem. Mimo to o pracownika nie jest łatwo.

Tymczasem, warzywa nie będą czekać. Wysokie temperatury przyspieszają dojrzewanie roślin, co zmusza producentów do szybkiego zbioru. Na grupach branżowych codziennie pojawiają się ogłoszenia, ale większość dotyczy niestety chęci zatrudnienia. Bardzo rzadko to pracownik szuka pracy. Problem jest coraz bardziej zauważalny.

Podsumowując, chętnych do pracy osób jest w rolnictwie coraz mniej, a wymagania stale rosną. W 2024 roku przy pieleniu czy zbiorze warzyw w paprykowym zagłębiu Polski pracownik może zarobić nawet 30,00 zł/h. Za ośmiogodzinny dzień pracy wynagrodzenie wynosi więc 240,00 zł. Dodatkowo producent płaci za paliwo 30,00-100,00 zł.

Z roku na rok maleje dostępność siły roboczej i coraz trudniej znaleźć pracownika nawet do niezbyt skomplikowanych czynności. W rolnictwie problem ten jest szczególnie odczuwalny w okresie zbiorów, które w wielu przypadkach już się rozpoczęły. Nie wszystko da się zmechanizować, więc praca ręczna pozostaje niezbędna. W niektórych gospodarstwach konieczne jest zatrudnienie nawet kilkunastu osób. Niemniej, zainteresowanie jest niskie.

W minionych latach bardzo często lokalnych producentów wspierali pracownicy z Ukrainy. W wielu przypadkach do gospodarstw co roku przyjeżdżała ta sama grupa osób. Niemniej, wraz z biegiem czasu, uległo to zmianie. Aktualnie zainteresowanie pozostaje zdecydowanie niższe. Co się zmieniło? Na ten moment to kraje na zachodzie, gdzie gospodarze oferują wynagrodzenie w euro, cieszą się popularnością wśród pracowników z Ukrainy. Oczywiście nie dotyczy to wszystkich. Zdarza się, że kadra pracownicza jest lojalna wobec producenta.

Ile trzeba zapłacić pracownikowi w 2024 roku?

Warto zauważyć, że na przestrzeni tylko kilku ostatnich lat w bardzo dużym stopniu wzrosły oczekiwania pracowników. Tyczy się to wszystkich gospodarstw bez wyjątków. Zarówno producenci owoców, jak i warzyw muszą liczyć się z większymi wydatkami w sezonie. Jak to wygląda w praktyce? Duże gospodarstwo, w którym produkowany jest brokuł do przetwórstwa, wymaga zatrudnienia około 12 pracowników w okresie zbiorów. Trzy lata temu, jak poinformował nas producent z województwa kujawsko-pomorskiego, płacił pracownikom 14,00 zł/h. W aktualnym sezonie będzie zmuszony zapłacić aż 22,00 zł/h. Zbiory rozpoczną się natomiast na przełomie czerwca i lipca, kiedy zapotrzebowanie na pracowników jest wysokie w wielu gospodarstwach, co może wiązać się z trudnościami.

Wskazana wyżej stawka, która pozostaje o 8,00 zł/h wyższa niż trzy lata temu, obowiązuje jednak w dużym gospodarstwie, które jest w stanie zapewnić pracę przez cały sezon. Producenci, którzy gospodarują na mniejszej powierzchni, muszą natomiast liczyć się z wyższymi kosztami. Zatrudniają bowiem pracowników tylko na krótki okres. W tym przypadku stawki wahają się w 2024 roku w przedziale 24,00-25,00 zł/h. Warto zaznaczyć, że rolnicy nie mają wyboru. Przestoje są niedopuszczalne, ponieważ warunki pogodowe mogą wpłynąć na jakość surowca, który nie zostanie zaakceptowany przez odbiorcę.

Na przegranej pozycji

Ceny oferowane producentom przy sprzedaży pozostają niezmienne od lat, co nie rekompensuje rosnących kosztów pracy. Niekiedy zauważalne są pewne wahania, ale nie są one adekwatne do rosnących oczekiwań pracowników. W artykule skupiliśmy się wprawdzie na gospodarstwie, w którym produkowany jest brokuł do przetwórstwa, ale podobnie wygląda to także w przypadku innych upraw. Problem dotyczy wszystkich producentów.

W ramach przykładu, zbiór fasolki szparagowej na świeży rynek odbywa się ręcznie, a stawki w 2024 roku dochodzą do 25 zł/h. Na rynkach hurtowych ceny produktu utrzymywały się dotychczas na dość satysfakcjonującym poziomie. W ostatnich dniach nastąpiły jednak lawinowe obniżki, a aktualnie cena fasolki szparagowej oscyluje na poziomie 9,00-10,00 zł/kg. Zainteresowanie pozostaje niskie, a producenci obawiają się kolejnych korekt.

Niemal każdy z nas słyszał, że w Niemczech można całkiem dobrze zarobić. Pracownicy z Polski co roku wyjeżdżają w tamtejsze regiony. Czego można podjąć się na zachodzie? Zazwyczaj jest to ciężka praca przy zbiorach. Na początku sezonu pracownicy są szczególnie poszukiwani w gospodarstwach, które zajmują się produkcją szparagów.

To jednak nie jedyna możliwość. Poszukiwani są również brygadziści. Oczywiście dla polskich producentów niższy dostęp do siły roboczej nie jest niczym pozytywnym. Niemniej, pracownicy są kuszeni atrakcyjnym wynagrodzeniem. Ile więc może zarobić brygadzista w gospodarstwie warzywniczym w Niemczech? Sprawdziliśmy, ile wynoszą stawki w 2024 roku.

Praca w Niemczech. Ile za godzinę?

Wynagrodzenie dla brygadzisty w Niemczech, który "zaopiekuje się" gospodarstwem warzywniczym, wynosi aktualnie 18 EUR/h (brutto). Uwzględniając aktualny kurs, pracownik otrzyma 76,68 zł/h. Zakładając, że będzie pracował 8 h dziennie, zyska 613,44 zł. Miesięcznie, pracując 5 dni w tygodniu, pensja wyniesie 13 495,68 zł. Kuszące?

Warto zaznaczyć, że sama pensja to nie wszystko. Pracodawca oferuje również zakwaterowanie, co znacznie obniża koszty pobytu w Niemczech. Pracownik mieszka w gospodarstwie, a to jest znacznym udogodnieniem dla osób, które przybyły na zachód tylko w celach zarobkowych. Czy jednak każdy sprawdzi się na stanowisku brygadzisty?

Jakie wymagania stawiają pracodawcy w Niemczech?

Gospodarstwo warzywnicze, o którym mowa, specjalizuje się w uprawie ziemniaków, słodkich ziemniaków, selera, imbiru i ziół. Brygadzista, jako kluczowa postać w strukturze organizacyjnej, pełnić ma rolę kierownika zespołu i nadzorować codzienne prace w gospodarstwie. Trzeba przyznać, brzmi to pięknie. Tylko jak to wygląda w rzeczywistości?

Brygadzista, oprócz nadzorowania, musi znać się na nowoczesnych maszynach, które wykorzystywane są do przetwarzania, ważenia i pakowania produktów. Odpowiada za koordynację sezonowych prac polowych i innych zadań, aby zapewnić terminowe realizacje. Planowanie i zarządzanie codziennymi operacjami, w tym nadzorowanie personelu i zapewnienie wydajnej pracy, również leży w zakresie obowiązków na tym stanowisku.

Raz jeszcze zadajmy więc pytanie... Czy to praca dla każdego? Zarobki mogą wydawać się atrakcyjne, ale zakres obowiązków pozostaje dość szeroki. Na stanowisku nie sprawdzi się osoba, która wcześniej nie pracowała w gospodarstwie warzywniczym. Niezwykle trudno będzie również sprostać wyzwaniu osobie, która nie zna języka angielskiego czy niemieckiego.

Niemniej, jak to mówią... Do odważnych świat należy.

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że w wyniku nowelizacji przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa okres pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Polski po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, uznawany za legalny na mocy przepisów tej ustawy, został wydłużony do 30 czerwca 2024 r.

Oznacza to, że pomocnicy rolnika będący obywatelami Ukrainy, którzy przebywają legalnie w Polsce na mocy ww. ustawy mogą do 30 czerwca 2024 r. świadczyć pomoc w gospodarstwie rolnika w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej w oparciu o umowę o pomocy przy zbiorach, z czym wiąże się obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w zakresie ograniczonym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Kiedy obywatel Ukrainy traci prawo do legalnego pobytu?

Wyjazd obywatela Ukrainy, o którym mowa powyżej, z terytorium Polski na okres powyżej 30 dni, a także korzystanie z ochrony czasowej na terenie innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznanej z powodu działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy pozbawia go uprawnienia legalnego pobytu na terytorium Polski, przysługującego na podstawie ww. przepisów.

Źródło: KRUS

Warto jednak zauważyć, że rozwiązanie to nie jest idealne. Oczywiście w sytuacji, w której towar miałby zostać na polu jest to najlepsza opcja, niemniej... Osoby odwiedzające nasze gospodarstwa w ramach samozbioru nie są naszymi pracownikami. Z tego też względu część owoców czy warzyw, które posiadają różnorakie wady, zapewne zostanie pominięta.

Tak czy inaczej... Samozbiór z pewnością jest bardzo dobrą opcją w przypadku, w którym nie wyrabiamy się ze zbiorami i nie mamy możliwości pozyskać większej ilości pracowników. Oszczędzamy czas, który normalnie zostałby poświęcony na rynku, nie musimy się martwić o odbiorców, a także częściowo unikamy strat.

Samozbiory są aktualnie dość często widocznym zjawiskiem w przypadku owoców. Czy to maliny, czy truskawki czy nawet borówki. Na plantacjach warzyw rzadziej się to spotyka, jednak są producenci, którzy testują owe rozwiązanie. Obecnie możemy natknąć się na ogłoszenia tyczące się zbioru ogórków. Dlaczego akurat ta uprawa? Odpowiedź jest prosta.

Warzywo, szczególnie przy obecnych warunkach pogodowych, dorasta do rozmiaru handlowego w mgnieniu oka. Zbiory muszą być przeprowadzane na bieżąco, gdyż w innym przypadku produkt przerośnie, a jego wartość na rynku znacząco się obniży. Niemniej, zwyczajnie nie da się podołać temu wyzwaniu bez wystarczającej liczby pracowników.

W ramach podsumowania... Samozbiór może okazać się dla producentów deską ratunkową, która w sytuacji bez wyjścia uchroni ich od znaczących strat. Zwykłe ogłoszenie w internecie może być wystarczające. Marże w sieciach handlowych są obecnie dość wysokie, a atrakcyjna cena za towar prosto z pola z pewnością przyciągnie uwagę konsumentów.

Oznacza to, że pomocnicy rolnika, będący obywatelami Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 r. i których pobyt w Polsce będzie w dalszym ciągu legalny, mogą do 4 marca 2024 r. świadczyć pomoc w gospodarstwie rolnika w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej w oparciu o umowę o pomocy przy zbiorach, z czym wiąże się obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w zakresie ograniczonym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Należy pamiętać, że wyjazd obywatela Ukrainy, o którym mowa powyżej, z terytorium Polski na okres powyżej 30 dni, a także korzystanie przez obywatela Ukrainy z ochrony czasowej na terenie innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznanej z powodu działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy pozbawia go uprawnienia legalnego pobytu na terytorium Polski.

Źródło: KRUS

W pewnej części wynika to ze zmiany postrzegania w społeczeństwie. Wraz z biegiem lat coraz mniej młodych osób rozważa podjęcie pracy w rolnictwie. Zmienia się bowiem standard życia, a także wymagania finansowe, które często przerastają możliwości rolników. Coraz częściej słyszymy natomiast o poszukiwaniu alternatywnych zawodów. Popularność zyskują prace niezwiązane z wysiłkiem fizycznym. Widzimy to nawet w przypadku rodzin, które od lat zajmują się produkcją. Osoby młode nie zawsze chcą pozostawać w gospodarstwie…

Co więcej, na Ukrainie trwa wojna, przez co do Polski przyjeżdżają same kobiety. Warto natomiast zaznaczyć, że to tamtejsi mężczyźni zwykle zajmowali się nieco bardziej skomplikowanymi pracami. Oczywiście i tutaj wszystko zależało od podejścia i zaangażowania danej osoby, jednak niektóre z nich w znaczącym stopniu pomagały w gospodarstwach. Obecnie to na gospodarzach spoczywa znacząca część obowiązków. Niestety… Ich natłok jest zazwyczaj zbyt duży.

Warto także zwrócić uwagę na starzenie się ludności rolniczej. Starsi rolnicy przechodzą na emeryturę, brakuje młodych osób chętnych do podjęcia pracy w rolnictwie, a to prowadzi do pogłębiania się omawianej luki. Tendencja ta jest szczególnie widoczna w krajach rozwiniętych, gdzie praca w rolnictwie jest fizycznie wymagająca i wymaga ponadto specjalistycznych umiejętności.

Jednocześnie koszty pracy w rolnictwie stale rosną, jeszcze bardziej pogłębiając wyzwania stojące przed producentami. Spadek liczby dostępnych pracowników doprowadził bowiem do zwiększonej konkurencji o siłę roboczą, a to z kolei do wyższych płac. Rolnicy są zmuszeni oferować lepsze wynagrodzenie, aby przyciągnąć pracowników, co dodatkowo zwiększa ich koszty.

W tym wszystkim istotnym aspektem okazuje się także rosnący standard życia, który również przyczynił się do wzrostu kosztów pracy. Pracownicy domagają się wyższych płac, aby zaspokoić swoje codzienne potrzeby, natomiast rolnicy starają się utrzymać rentowność. Szczególnie widoczne stało się to w ubiegłym roku, kiedy doświadczyliśmy konsekwencji wojny na Ukrainie.

Kluczem do rozwiązania owego problemu może okazać się automatyzacja produkcji oraz samych zbiorów. Warto jednak zaznaczyć, że takowe rozwiązania są niezwykle kosztowne i tylko nieliczni mogą pozwolić sobie na ich wprowadzenie. Na ten moment należy więc skupić się na zachęcaniu i promowaniu pracy w rolnictwie. Istotną rolę odgrywa w tym jednak podejście rządu…

Jak wysokie są dotacje? Ministerstwo informuje, że od początku tego roku 24 gospodarstwa rolne otrzymały dotacje na rozwój swojej działalności w łącznej wysokości prawie 57 mln 322 tys. hrywien. Wśród nich są 23 gospodarstwa zajmujące się ogrodnictwem, uprawą jagód i uprawą winorośli – zapłacono im ponad 56 mln UAH. Jedno przedsiębiorstwo otrzymało 1 milion 260 tysięcy hrywien na rozwój rolnictwa szklarniowego.

Tymczasem, Polska wciąż zmaga się z problemem braku odpowiedniej ilości pracowników sezonowych. Z roku na rok jest to coraz bardziej odczuwalne. Zarówno Polacy, jak i Ukraińcy, zdecydowanie rzadziej decydują się na pracę u rolnika. Nawet obecność ogromnej liczby uchodźców zza naszej wschodniej granicy nie zdołała odwrócić owego trendu. W dużej mierze są to bowiem kobiety z dziećmi, a także osoby, które nie są zaznajomione z pracą na wsi, przez co dość szybko rezygnują ze stanowiska.

Rozwój rolnictwa na Ukrainie może okazać się kolejnym czynnikiem, który przełoży się na ograniczenie dostępności kadry pracowniczej, która już teraz zmniejsza się w zatrważającym tempie. Wprawdzie wspomniane działania ukraińskiego ministerstwa mają na ten moment niewielkie znaczenie, jednak w przyszłości zapewne owych działań będzie zdecydowanie więcej. Tworzenie nowych miejsc pracy na Ukrainie oznacza dla Polski tylko jedno… Większe trudności z pozyskaniem pracowników z tamtejszych stron.

Źródło: minagro.gov.ua

Skąd to wynika? Przyczyn możemy upatrywać na wielu płaszczyznach. Przede wszystkim na przestrzeni lat zmieniło się podejście społeczeństwa. Niegdyś praca na wsi była sposobem, poprzez który rodzice uczyli swoje dzieci na czym polega prawdziwe życie. Każdy „młodziak” doświadczał idącego za tym trudu, przez co wiedział, że nic nie ma za darmo i na wszystko trzeba ciężko zapracować. A jak jest teraz? Nie wnikamy w to, czy jest to odpowiednie podejście, niemniej… W dzisiejszych czasach duża część młodzieży ma podane wszystko na tacy.

Innym istotnym czynnikiem jest rzecz jasna zmiana standardu życia. Zarówno starsze, jak i młodsze osoby oczekują dogodnych warunków oraz sowitego wynagrodzenia. W mediach coraz częściej promowana jest zdalna metoda pracy, natomiast producenci, którzy nie mają możliwości przedstawienia zalet posady w gospodarstwie, pozostają zdani na siebie. To jednak nie wszystko… Oczywiście nie negujemy ich zasadności, jednak odnosimy wrażenie, że we wszystkim znaczącą rolę odgrywają także szeroko pojęte świadczenia przekazywane przez rząd.

Warto również zaznaczyć, że rolnictwo nie jest odosobnionym przypadkiem. Brak pracowników w dużym stopniu odczuwalny jest także w gastronomii czy pracach „na budowie”. To sprawia z kolei, że wszystkie te sektory wzajemnie ze sobą rywalizują. Metod owej „walki” jest wiele, jednak najbardziej popularną jest po prostu oferowanie wyższego wynagrodzenia. Niestety nie jest tajemnicą, że producenci nie zawsze mogą wystarczająco zachęcić potencjalnych pracowników. Przyczyną są oczywiście ponoszone koszty i wynagrodzenie otrzymywane w zamian za wyprodukowane produkty.

W pierwszych miesiącach roku ubiegłego niemałą nadzieją dla rolników stał się napływ ogromnej liczby naszych wschodnich sąsiadów. Czas pokazał jednak, że nie miało to dużego znaczenia. W większości były to bowiem kobiety z dziećmi, które nie brały pod uwagę zarobku na wsi. A nawet jeśli… Nierzadkim zjawiskiem w sezonie 2022 było rezygnowanie po pierwszym przepracowanym dniu. Z czego to wynika? Powiedzmy sobie wprost… Praca w gospodarstwie nie należy do najłatwiejszych na wzgląd chociażby często niesprzyjających warunków pogodowych.

Warto tutaj wrócić także do zagadnienia „dobrego pracownika”. Owszem, praca nie jest łatwa, jednak należy ją wykonywać prawidłowo. Częstym zjawiskiem jest bowiem swego rodzaju wyścig po jak największą kwotę zarobionych pieniędzy. Z punktu widzenia pracownika to dobre podejście, niemniej… Pozostawianie po sobie poszarpanych czy doszczętnie zniszczonych roślin niestety nie znajduje uzasadnienia w oczach producenta. Jednak czy możemy mieć pewność co do intencji nieznanej nam osoby?

Uwzględniając wspomniane kwestie, a także rosnące wymagania finansowe społeczeństwa oraz coraz częstszą migrację w kierunku krajów zachodnich, gdzie wynagrodzenia są wyższe, możemy niestety spodziewać się pogłębienia problemu, którym jest brak wyspecjalizowanej siły roboczej. Idąc za tym, warto już teraz rozeznać się na rynku pracy i choć w małej części zaplanować przyszłe miesiące. Problemy, które obserwowaliśmy w roku ubiegłym, mogą ponownie nam zaszkodzić. Z uwagi na niezwykle wysokie koszty oraz niepewność towarzyszącą produkcji nie możemy sobie na to pozwolić…

W czasach, w których koszty pozostają na szczególnie wysokim poziomie, producenci zrezygnują z dodatkowych nasadzeń, jeśli nie zagwarantują sobie dostatecznej ilości pracowników. W innym przypadku zostaliby narażeni na niemałe straty. Wraz z biegiem lat, w których liczba chętnych do pracy osób najprawdopodobniej będzie się zmniejszać, zjawisko stanie się jeszcze bardziej dotkliwe. Warto również zauważyć, że wszystko to widoczne jest już teraz, gdyż wielu producentów pozostaje przy dotychczasowym areale upraw. Mimo możliwości jego zwiększenia…

Sytuacja ukazuje nam potrzebę wprowadzania coraz to nowszych technologii. Technologii, które uniezależnią nas od czynników zewnętrznych i pozwolą produkować wysokiej jakości warzywa bez obawy o zbiory. Wprowadzenie takowych rozwiązań wymaga jednak czasu. Co prawda na rynku są dostępne różnorakie maszyny, jednak nie obejmują one wszystkich gatunków warzyw. Co gorsza… Ich koszt pozostaje na ten moment dość wysoki, przez co nie każdy może sobie na nie pozwolić.

Niestety… Statystyki również nie napawają optymizmem. W wielu krajach ukazują one, iż liczba gospodarstw rolnych w przeciągu kilkunastu ostatnich lat drastycznie spadła. Zwiększył się natomiast wolumen produkcji. Gospodarstwa dostosowały się do warunków, wprowadzając nowe technologie i rozwiązania, jednak tyczy się to zaledwie ich ułamka. Uwzględniając coraz większe problemy w kwestii pracowników, przedstawione statystyki mogą niestety ulec pogorszeniu…

Warto zauważyć, że rolnictwo to nie jedyna branża, która wiąże się z pracą ręczną. Wiele innych branż, takich jak gastronomia czy budownictwo, także wykazuje wysokie zapotrzebowanie na nowych pracowników. Co gorsza… Kwestia wynagradzania producentów zdecydowanie zbyt często pozostawia wiele do życzenia. Tymczasem, wymagania pracowników nieustannie rosną i nie spotkamy się już ze stawkami sprzed kilku lat. Pozostaje pytanie… Jak producent ma pokryć owe koszty, jeśli sam nie otrzymuje godziwej zapłaty? Nie wspominając o zakupie nowoczesnych maszyn do pracy czy zbiorów, które kosztują setki tysięcy…

Zgodnie z przeprowadzoną ankietą, pierwsza połowa roku bieżącego przyniosła straty rzędu 22 milionów funtów. Warto jednak zaznaczyć, że badanie obejmowało zaledwie jedną trzecią producentów. Można więc wyliczyć, że wszyscy rolnicy razem wzięci zostali zmuszeni do pozostawienia plonów o łącznej wartości ponad 60 milionów funtów…

W obliczu rekordowo wysokich kosztów produkcji to niewątpliwie tragedia dla brytyjskich producentów. Nakłady poświęcone na utrzymanie upraw w należytym ładzie były niezwykle wysokie. Pomijając ogólne koszty, z którymi należy się liczyć, pozostają obciążenia wywołane obecną suszą. W aktualnym sezonie Wielka Brytania odnotowała bowiem najsuchszy lipiec od 1935 roku, co ograniczało produkcję w dość znaczącym stopniu i wymagało od rolników dodatkowej pracy oraz zobowiązań.

Przedstawiona sytuacja wpływa jednak negatywnie nie tylko na producentów. Ogromne ilości pozostawionej na polach żywności odbiją się także na konsumentach. Niższa podaż krajowych produktów momentalnie znajdzie odzwierciedlenie w wyższych cenach na sklepowych półkach, co przy zwiększonych kosztach życia jest bardzo negatywnym zjawiskiem.

Pozyskanie pracowników okazuje się być coraz trudniejszym wyzwaniem. Szeroka konkurencja ze strony innych sektorów skutecznie się do tego przyczynia… Producenci nie mogą zaoferować bardziej korzystnych warunków, gdyż uzyskiwane przez nich wynagrodzenie, mimo zwiększonych kosztów, często okazuje się być na podobnym poziomie, co w latach ubiegłych. Ma to odzwierciedlenie w decyzjach rolników, którzy niestety dość często rezygnują z upraw. Świadczą o tym chociażby prognozy producentów z Wielkiej Brytanii, którzy w przyszłym sezonie przewidują spadek produkcji o kolejne 4,4%.

Źródło: east-fruit.com

Osoby, które wyrażają chęć do pracy u rolnika często mają dość wysokie wymagania. Wynagrodzenie producentów nie rośnie jednak adekwatnie do ponoszonych kosztów i coraz częściej po opłaceniu pracowników zostaje nam zaledwie połowa tego, co sami otrzymamy za sprzedaż. A przecież to po naszej stronie leży zakup surowców koniecznych do produkcji oraz przygotowanie upraw… Oczywiście wymagania pracowników są uzasadnione rosnącymi kosztami życia, jednak pozostające od lat na tym samym poziomie stawki oferowane producentom są co najmniej niezrozumiałe.

Warto zaznaczyć, że poza samym wynagrodzeniem za wykonaną pracę rolnicy muszą liczyć się z wieloma innymi kosztami. W przypadku pracowników z zagranicy producenci muszą zapewnić im zakwaterowanie. Sam koszt przystosowania lokalu jest już bardzo wysoki. Mowa o zapewnieniu dostępu do energii, bieżącej wody a także błahych sprawach jak chociażby dostępu do sieci. W wielu przypadkach to po naszej stronie leży opłacenie rachunków za wspomniane media. Na tym się jednak nie kończy… O czym mowa? Nasi goście wymagają od nas chociażby częstych wizyt w marketach. Wiążę się to z wyjazdami i wydatkami na paliwo, które aktualnie nie należy do tanich.

Mówiąc o pracownikach z Polski również musimy uwzględnić wiele wydatków, o których osoby wypowiadające się na temat sytuacji w rolnictwie często zapominają… Poza wynagrodzeniem wypłacanym za wykonaną pracę istnieją bowiem nadprogramowe koszty. Coraz częściej wymagana jest od nas opłata za paliwo, która dość znacząco wpływa na to, co zostaje rolnikowi. Nierzadko konieczne jest również zapewnienie ciepłego posiłku w trakcie pracy. Nie wspominając o podstawowych rzeczach jak dostęp do wody.

Łącząc poniesione koszty produkcji, utrzymanie pracowników oraz niskie ceny uzyskiwane za sprzedaż okazuje się, że producent zostaje z niewielką częścią, która nijak ma się do włożonej pracy. Mimo wielokrotnych apeli oraz protestów, ceny oferowane rolnikom wciąż dość często graniczą z opłacalnością. W niektórych przypadkach, jak chociażby w aktualnym sezonie paprykowym, pozostają nawet poniżej poniesionych kosztów… Pamiętajmy, że problemy pogłębiają się już od wielu lat i z roku na roku są coraz bardziej dotkliwe. Co więc czeka nas w kolejnym sezonie?

Obserwując oferty wysuwane przez producentów możemy zauważyć wiele różnic. Rolnicy oferują pracownikom coraz wyższe stawki. Zdarza się, że w tym samym regionie różnią się one nawet o kilka złotych. W teorii nie jest to niczym złym, bo każdy decyduje za siebie, ile może przeznaczyć na opłacenie siły roboczej. W szerszej perspektywie może wywołać to jednak niemałe trudności. Tak jak wspominaliśmy, koszty produkcji są bardzo wysokie i nie zapowiada się, by uległo to zmianie. Wręcz przeciwnie… Widząc, że w sąsiednim gospodarstwie pracownik dostaje znacznie więcej, każdy zatrudniony na mniej korzystnych warunkach będzie chciał porównywalnego wynagrodzenia. Dokąd nas to zaprowadzi? Granica będzie nieustannie przesuwana aż w końcu sami będziemy musieli dopłacać do zbiorów. Czy tak właśnie ma wyglądać przyszłość?

Oferowanie godnych warunków to oczywiście bardzo istotna kwestia. Zmagamy się bowiem z dość dużą konkurencją ze strony branży budowlanej, gastronomicznej czy dużych zakładów produkcyjnych, gdzie zarobki są bardzo korzystne. Musimy jednak pamiętać, że stale zwiększane stawki oddziałują na naszą niekorzyść. Nikt nie wie, czy w przyszłości będziemy mogli pozwolić sobie na zatrudnienie pracownika, nawet na zasadach widocznych obecnie. Konieczne jest bardziej racjonalne podejście, które nie będzie równoznaczne ze stratami w przyszłości. Wraz z upływem lat coraz więcej przeznaczamy na wynagrodzenia za zbiory. Niedługo spotkamy się z granicą opłacalności i to nie dostępność siły roboczej będzie głównym problemem a jej opłacenie…

Zatrudniając pracownika, zapewniamy im napoje, słodkie przekąski. Nie liczymy im przerw w godzinach pracy. Są regiony w Polsce, że w godzinach pracy oferuje się obiad i zwraca się koszt za transport do gospodarstwa. Stawki? Tutaj też różnie to wygląda. Dwa lata temu stawki oscylowały ok. 15 zł/godz. i chętnych nie brakowało. Dziś mówi się o wynagrodzeniu 18-20 zł/godz., a w niektórych gospodarstwach producenci płacą 22 zł/godz. Stawki dla pracowników na przestrzeni lat zwiększyły się już w dość znaczącym stopniu, natomiast sytuacja na rynkach czy skupach zdaje się stać w miejscu, niekiedy jest nawet gorsza niż w latach ubiegłych. Producenci warzyw obawiają się, że nie będzie miał kto zbierać warzyw, zwłaszcza jesienią, kiedy wszystko kumuluje się w czasie.

Zbiór ogórków jest też bardzo problematyczny - tutaj nie może brakować ludzi do pracy. Ogórki są zbierane bardzo często, a każdy dzień zwłoki, to duże straty. Jeden z naszych czytelników informuje nas, że wynagrodzenie 22 zł/godz. jest już nieatrakcyjne dla osoby zbierającej warzywa. O co chodzi?

Pracownicy domagają się codziennych wypłat, a wielu na drugi dzień nie pojawia się w pracy. Jak wiemy ogórki nie mogą rosnąć zbyt długo, gdyż nie będą nadawały się do sprzedaży i jedzenia. To ogromne straty. Jak twierdzi nasz czytelnik, Polacy nie garną się do pracy w gospodarstwie, a chętnych pań z Ukrainy zaczyna brakować....

Co o tym sądzicie?

Istotną kwestią są również upały, które w ostatnich dniach co prawda nie wstępują w tak drastycznym stopniu jak uprzednio, jednak spoglądając na prognozy pogody możemy spodziewać się, że wkrótce się to zmieni. O ile uprawy gruntowe dają nieco więcej możliwości i okazują się lepszymi, jeśli chodzi o warunki pracy, tak w przypadku upraw tunelowych problemy z pozyskaniem chętnych pracowników są bardzo duże. Temperatura w tunelach jest znacznie wyższa niż na zewnątrz. Pomijając kwestię skrajnych wartości, które w ostatnich tygodniach przekraczały 40 stopni i niekorzystnie wpływały na rośliny, pozostaje kwestia zdrowia pracowników. Nikt nie chce pracować w takich warunkach a nawet jeśli jest inaczej, wiąże się to z wysokim zagrożeniem wystąpienia udarów.

Sytuacja przy zbiorach fasolki szparagowej ukazuje nam jak dużym problemem jest pozyskanie wyspecjalizowanych pracowników. Osoby, które wcześniej nie miały związku z tego typu pracą, najprawdopodobniej nie będą w stanie sobie poradzić i wykonywać zadania z należytą ostrożnością, zachowując przy tym odpowiednie tempo. Dość często pomagali nam w tym mężczyźni z Ukrainy, jednak aktualnie nie ma ich w kraju. Warunki pogodowe, jak pokazały nam ostatnie tygodnie, bywają dość ciężkie, więc pracownicy narzekają i rezygnują praktycznie od razu po rozpoczęciu. Niekiedy praca jest w ogóle niemożliwa, gdyż mogłaby się wiązać z niemałymi problemami zdrowotnymi. Skąd więc pozyskać wystarczającą, a co ważniejsze – wyspecjalizowaną, grupę chętnych osób do zbiorów?

W obecnych czasach, gdy tak często wspominany jest aspekt potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, marnotrawienie żywności wydaje się być szczególnie dotkliwe. Najbardziej tracą rzecz jasna producenci, gdyż to oni nie mają możliwości zebrania plonów swojej ciężkiej pracy. Wszystko sprowadza się do niskich cen warzyw, które stanowią ich wynagrodzenie. Stawki dla pracowników na przestrzeni lat zwiększyły się już w dość znaczącym stopniu, natomiast sytuacja na rynkach czy skupach zdaje się stać w miejscu, niekiedy jest nawet gorsza niż w latach ubiegłych. Niejednokrotnie, pod ofertami pracy ze strony producentów, spotykamy komentarze osób, które twierdzą, że zaproponowane stawki są zbyt niskie. Oczekiwania rosną i nie ma się co dziwić, gdyż inflacja nie pozostawia na potencjalnych pracownikach suchej nitki. Skąd jednak producenci mają wziąć pieniądze skoro ich zarobki nie rosną a wręcz przeciwnie…

Sytuacja nie kształtuje się inaczej w pozostałych krajach. Katastrofalny w skutkach niedobór pracowników dotyczy również Wielkiej Brytanii. Tamtejsi producenci, wkraczając w sezon zbiorów, byli zmuszeni pozostawić wiele warzyw, a także owoców na polu. W ostatnich latach suma strat podwoiła się, a rolnicy przewidują podobne zjawisko w aktualnym sezonie. Z jednej strony rząd wymaga od nich zwiększenia produkcji, natomiast z drugiej, producenci mają do dyspozycji ograniczoną liczbę wiz dla pracowników z zagranicy, co jest skutkiem polityki, którą prowadzi wspomniany rząd. Gdzie tu logika?

Atrakcyjność pracy u rolnika powinna być na wysokim poziomie, jednak aby do tego doprowadzić na samym początku powinno zmienić się podejście polityków, którzy mają ogromny wpływ na to, jakie działania mogą podejmować producenci. Na ten moment marnotrawstwo żywności jest na bardzo wysokim poziomie, jednak brak w tym winy producentów. W celu zapewnienia, tak często wspominanego, bezpieczeństwa żywnościowego, a także przyszłości wielu gospodarstw, które aktualnie są narażone na ogromne straty, rząd powinien zacząć działać, by sytuacja na wsiach stała się choć trochę normalna…

Co o tym uważacie?

Braki odczuwalne są na wielu liniach. Począwszy od pracowników wymaganych do zbiorów i kończąc na tych, którzy potrafią obsługiwać różnorakie maszyny i można im zlecić bardziej wymagające zadania. Przyczynia się do tego, zwiększający się wraz z upływem lat, standard życia. Nie każdy chce już pracować na wsi i powiedzmy wprost… nie każdy się do tego nadaje. Otaczające nas ceny wszelkich dóbr czy usług rosną, jednak rolnictwo nie może za tym podążyć i zaoferować pracownikom lepszego wynagrodzenia, ponieważ stawki oferowane za warzywa czy inne płody rolne, zdają się stać w miejscu a nawet maleć. A do tego dochodzą przecież zwiększone koszty produkcji…

Czasy zmieniają się niestety w bardzo szybkim tempie i mało kto rozważa pracę u rolnika. Wychowanie dzieci drastycznie się zmieniło, a młodzież zaczęła szukać lżejszych zajęć na wakacje. To samo tyczy się osób starszych. Dość istotną kwestią jest także konkurencja ze strony innych branż, które również zmagają się z niską dostępnością pracowników. W ostatnim czasie pojawia się co prawda ciut większa ilość chętnych rąk do pracy z Ukrainy, jednak jest to tylko chwilowe, gdyż wielu producentów truskawki zakończyło zbiory lub ma chwilowy przestój.

Skoro mowa o pracownikach z Ukrainy… Tutaj również sprawy nie przybierają niestety pozytywnego kierunku. Ogromna ilość uchodźców w Polsce to w dużej części kobiety z dziećmi, które nie skorzystają z ofert rolników. Możemy również zauważyć, że wiele osób, które mają styczność z taką formą pracy pierwszy raz, bardzo szybko rezygnuje. Praca jest dość ciężka i każdy, kto oczekiwał łatwego zarobku, zazwyczaj nie pojawia się kolejnego dnia… Niestety w tym wszystkim nie pomaga szeroki wachlarz premii przyznawanych przez rząd, które skutecznie zniechęcają do podjęcia zarobku.

Problem jest na tyle znaczący, że dotyka zarówno polskich jak i zagranicznych producentów. Wszystko sprowadza się jednak do cen warzyw, na które mogą liczyć producenci…. Jak zachęcić pracowników skoro otaczające nas warunki są coraz gorsze?

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że wprowadzenie takich norm może pomóc pozyskać pracowników sezonowych. Niemniej, obecne warunki zdają się temu przeczyć. Produkty wytworzone przez producentów niestety osiągają bardzo niskie ceny. Koszty produkcji natomiast są bardzo wysokie. Doliczając do tego wyższe stawki dla pracowników, które na polskie warunki już teraz są dość wymagające, musimy liczyć się, że dla nas pozostaną grosze, o ile w ogóle coś zostanie…

Kraje położone w zachodniej Europie mają wyższe wynagrodzenia minimalne, jednak ceny ich produktów osiągają również wyższy poziom niż w Polsce. To budzi pewne obawy, gdyż zakładając, że płace miałyby wzrosnąć, polscy rolnicy mieliby ciężko pokryć koszty pracowników koniecznych przy zbiorach. Wszystko jest zależne od planu, który określi nasz rząd, o ile taki będzie konieczny. Trzeba przygotować się jednak do scenariusza, w którym będziemy musieli zapłacić więcej. W takim przypadku wzrosnąć powinny również ceny dla producentów. Zwiększenie stawek może i zachęci większą ilość osób a rokowania zbiorów będą lepsze, jednak problem, który polega na tym, skąd wziąć na to pieniądze, zdecydowanie się nasili.

Czas pokaże jak będzie wyglądać to w praktyce. Co o tym sądzicie?

Źródło: germany.representation.ec.europa.eu

Ile miałaby wynosić wspomniana składka ubezpieczeniowa umożliwiająca wyjazd? Doradca szefa MSW zaproponował w tej kwestii przedział od 3 do 5 tysięcy dolarów i darmowy transport dla tych, którzy takową składkę by uiścili. Na ten moment propozycja jest na poziomie prac legislacyjnych. Wiktor Andrusiw uważa jednak, że poruszył tą kwestię, gdyż jest to problem, który należy rozwiązać. Podkreślił, że ograniczenia nie tylko stwarzają ryzyko korupcji, ale również poważnie szkodzą ukraińskiemu biznesowi. Uważa, że dla większości Ukraińców 3-5 tys. to na tyle znacząca kwota, by nie ryzykować i ostatecznie wrócić do ojczyzny. Zaznaczył również, że celem takiej innowacji nie powinno być wypełnienie budżetu a upewnienie się, że mężczyźni nie zostaną poza Ukrainą.

Dla nas – polskich warzywników niewątpliwie stanowiłoby to niemałą okazję, aby uzupełnić braki w kadrze pracowniczej na zbliżający się szczyt sezonu. Brak pracowników to aktualnie jedna z najpoważniejszych kwestii, z którą się zmagamy, a mężczyźni z Ukrainy mogliby przyczynić się do poprawy sytuacji. Problemem mógłby okazać się jednak dość wysoki pułap składki ubezpieczeniowej, która została zaproponowana w powyższym rozwiązaniu. Nie każdy z Ukraińców mógłby sobie na nią pozwolić, a założenie pieniędzy przez nas wiązałoby się z dużym ryzykiem, o ile w ogóle te pieniądze miałyby być zwracane po powrocie do kraju. W innym przypadku niewielu pracowników zdecydowałoby się na wyjazd, gdyż znalezienie tak opłacalnej pracy byłoby sporym wyzwaniem. Pozostaje pytanie, czy takowy przepis spotka się w ogóle z pozytywnym odzewem na Ukrainie i w jakiej finalnej formie zostanie wprowadzony…

Co sądzicie o takiej innowacji?

Źródło: Telegram Політика Андрусіва / suspilne.media

Każdy z nas doskonale zdaje sobie sprawę jak to wygląda aktualnie… Wiele osób, zarówno dorośli jak i młodzież, tłumaczy się, że jest to zbyt ciężka praca. To prawda, często towarzyszą nam upały i lekko mówiąc – trzeba się namachać. Niemniej, wcześniej nie było inaczej. Skąd więc te wszystkie problemy? Głównym powodem takiego zjawiska jest zmieniający się standard życia. Rodzice coraz mniej uwagi przykładają, aby wpoić swoim dzieciom, co oznacza ciężka praca. Wszelkie wydatki, które mogłyby skłonić młodzież do zarobku na wsi pokrywają rodzice. Po co więc pracować, skoro nic to dla nich nie zmieni?

Wśród dorosłych wcale nie wygląda to inaczej. Co prawda są pracownicy, którzy od lat wiernie pomagają nam w gospodarstwach, jednak i tu można zaobserwować pewne zmiany. Jedną z przyczyn jest niewątpliwie rozszerzony wachlarz świadczeń oferowanych przez rząd. Nikt nie chce ciężko pracować skoro dostanie pieniądze praktycznie za darmo. Te same osoby nie wyślą też swoich dzieci do zbiorów, bo po co… Konkurencja ze strony innych branż również nie pozostaje bez wpływu.

Niemniej, nie wszędzie wygląda to tak samo. W niektórych krajach możemy zauważyć, że praca na wsi to wciąż oznaka zaradności i dojrzałości, a tamtejsze władze starają się, by było to wciąż korzystną alternatywą do spędzenia wolnego czasu. Jednym z takich krajów jest Holandia. Tamtejsi warzywnicy goszczą pracowników w każdym przedziale wiekowym. Co więcej, aby zachęcić większą ilość młodzieży, tamtejszy rząd planuje wprowadzić nieco wyższą płacę minimalną, która będzie obowiązywać od lipca. Niestety, w Polsce takich kroków brakuje…

Jak sądzicie – dawne czasy, gdy młodzież ochoczo przybywała do naszych gospodarstw, minęły bezpowrotnie?

Pierwsze dość znaczące skutki takiego zjawiska widzimy u producentów szparagów. Zbiory ruszyły pełną parą, niemniej, wiąże się to z poważnym problemem. Dochodzą nas słuchy, że właściciele większych plantacji znacznie zmniejszą areał upraw, gdyż zwyczajnie nie będzie kto miał zebrać plonów. Zdaniem niektórych przetrwać będą w stanie jedynie mniejsze plantacje w zakresie do 20 hektarów, choć i tutaj nie będzie to łatwym zadaniem. Z racji, że sezon szparagowy trwa od kwietnia do czerwca, a już teraz nie ma wystarczającej liczby pracowników możemy przewidywać jak ukształtuje się sytuacja w przyszłych latach – areał upraw znacznie się zmniejszy.

Tutaj należałoby powrócić do zagadnienia, którym są polscy pracownicy – szczególnie osoby młode. Niemniej, dobrze wiemy, że z biegiem lat kwestia wychowania jak i standard życia Polaków znacznie się zmieniają a praca na wsi niekoniecznie cieszy się popularnością. Wielu z nas pamięta pewnie jak kiedyś wysyłano dzieci, by dorobiły w wakacje i zaznały ciężkiej pracy. Niestety, czasy się zmieniają i wraz z upływem lat młodych pracowników jest coraz mniej. Nawet jeśli decydują się spróbować, dość szybko odpuszczają. Nie inaczej jest wśród dorosłych. Świadczenia oferowane przez rząd dość skutecznie zniechęcają do podjęcia się pracy przy zbiorach czy innych zajęciach.

A co mają począć producenci? Niestety, sami nie jesteśmy w stanie wykonać wszystkiego. Same prace przygotowawcze w gospodarstwie zabierają nam resztki czasu i zdarza się, że nie śpimy po nocach, by ze wszystkim się wyrobić. Wojna na Ukrainie dość znacząco wpłynęła na dostępność pracowników w Polsce a nie możemy liczyć na pomoc wszystkich Polaków. Tak więc, czy będziemy zmuszeni, by zrezygnować z części upraw?

Jak z dostępnością pracowników u Was?

Biorąc to pod uwagę możemy wprost stwierdzić, że i w tym roku czekają nas niestety problemy z uzupełnieniem braków w kadrze pracowniczej. Na domiar złego, z zachodu słyszymy niepokojące doniesienia. O czym konkretnie mowa? Otóż Niemcy planują zwiększyć płacę minimalną. Mowa o dwóch podwyżkach. Jedna nastąpi już z początkiem lipca i będzie oznaczać wzrost poziomu minimalnego wynagrodzenia do 10,45 euro. Druga natomiast wejdzie w życie ciut później – wraz z początkiem października. Wtedy każdy chętny pracownik będzie musiał otrzymać 12 euro za godzinę.

Z punktu widzenia pracowników jest to oczywiście bardzo pozytywna zmiana. Niestety – dla rolników, zarówno z Niemiec jak i Polski, oznacza to nic innego jak dodatkowe problemy. Każdy z nas wie, że o dobrego pracownika jest coraz ciężej, szczególnie przy obecnych kosztach produkcji, które ograniczają nasz budżet. Co się więc stanie, gdy za zachodnią granicą Polski każdy pracownik będzie mógł zarobić ponad 56 zł za godzinę? Obawiamy się, że takie warunki mogą skłonić wielu z nich do skorzystania z okazji.

W naszych gospodarstwach co rok gościmy często tych samych pracowników. Wydawać by się mogło, że nie ulegnie to zmianie. Niemniej, coraz bardziej wymagające podejście jak i otaczające nas warunki z roku na rok powodują, że kwestia dostępności chętnych rąk do pracy ma o wiele większe znaczenie niż kilka lat temu. Inflacja stale rośnie i każdy z nich chciałby, żeby szło to w parze z zarobkami. Niestety, sami dobrze wiemy jak to wygląda – wynagrodzenie, które otrzymuje producent również odchodzi od akceptowalnych granic. A czy możemy liczyć, że dotychczas wierni nam pracownicy będą wykonywać tą samą ciężką pracę, gdy zagraniczni konkurenci zapłacą więcej?

Tak więc, pozostają same kobiety. I tu powstaje problem. Tak jak wspominaliśmy, wiele z nich musi opiekować się dziećmi. Co więcej, nie wszyscy mieli już do czynienia z pracą przy produkcji warzyw, a tu trzeba powiedzieć wprost – jest to ciężka praca. Nie każdy da sobie radę. Niestety, duża liczba uchodźców w naszym kraju nie jest równoznaczna z nieograniczoną dostępnością pracowników. Jak podaje jeden z rolników, bezproblemowo pozyskał on wystarczającą liczbę kobiet, które zdecydowały się pracować na wsi, niemniej, wykonują one tylko część prac. Niektóre z nich są po prostu zbyt ciężkie.

Problem zacznie się nasilać, gdy dojdziemy do momentu zbiorów. Zbiory ogórka z tzw. „samolotu” czy cięcie kapusty, dla osób mających styczność z tym pierwszy raz, mogą okazać się nierealne na dłuższą metę. A to wcale nie najcięższe zadania, z którymi przyjdzie się zmierzyć. Braknie również mężczyzn, którzy dość często zajmowali się pracą przy maszynach rolniczych.

A czy możemy liczyć, że wspomogą nas bezrobotni rodacy? Niestety, chyba każdy zdaje sobie sprawę z tego jak to wygląda… Chętnych do pracy pośród rodaków brakuje, a wielu wiąże te braki z rozbudowanym systemem socjalnym. Zaznaczyliśmy wcześniej, że praca w gospodarstwach jest bardzo ciężka. W praktyce wygląda to tak, że Polacy nie próbują nawet przepracować pełnego dnia. Często zdarza się, że już po kilku godzinach chcą należne im wynagrodzenie i więcej się nie zjawiają.

Zarówno w przypadku Ukraińców jak i Polaków pozostaje jeszcze jedna kwestia, na którą trzeba zwrócić uwagę – konkurencja wśród ofert. Inne branże również poszukują pracowników. O ile branża transportowa i budowlana, które stanowią dużą konkurencję dla rolnictwa, poszukują głównie mężczyzn, tak w przypadku chociażby gastronomi, wiele dostępnych miejsc jest przeznaczonych dla kobiet.

Podsumowując, zarówno wysoka liczba goszczących u nas Ukraińców, jak i ich duży napływ do kraju, niestety nie są równoznaczne z zanikiem problemu, z którym walczymy od długiego czasu, a jest nim brak siły roboczej.

Pobyt tych osób na terytorium Polski uznaje się za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r.

Należy pamiętać, że wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Polski na okres powyżej 1 miesiąca pozbawia go uprawnienia do skorzystania z wydłużonego czasu wykonywania umowy o pomocy przy zbiorach.

W stosunku do umów o pomocy przy zbiorach zawieranych z obywatelami Ukrainy, którzy nie spełniają powyższych warunków, a także z obywatelami innych państw, nadal obowiązuje limit czasu trwania tych umów, tj. 180 dni w danym roku kalendarzowym.

Źródło: KRUS

Czemu o tym wspominamy? Rząd udzielił bowiem pomocy tym, którzy wspierają przybyłych Ukraińców. Problem jednak leży w tym, że rekompensata pokrywająca chociażby koszty pobytu, nie przysługuje gospodarstwom rolnym. Czy nie wydaje się to ciut niesprawiedliwe?

Nikt nie robił tego oczywiście dla pieniędzy. Odnosimy jednak wrażenie, że warto byłoby wesprzeć nie tylko instytucje, które zdecydowały się na taki gest, ale i rolników, którzy bez tego byli już w trudnej sytuacji, a i tak nie zawahali się nawet chwili…

Każdy z nas kierował się sercem. Dał dach nad głową, dostarczał pożywienie i pomagał zaspokoić wszelkie potrzeby naszych wschodnich sąsiadów. Gdyby nie to, że pewna grupa otrzymała za to rekompensatę, żaden rolnik nie ważyłby się nawet o niej wspominać – chodziło o pomoc a nie pieniądze.

Biorąc pod uwagę to, z jakimi kosztami muszą aktualnie zmagać się producenci, a także fakt, że samowystarczalność żywieniowa naszego kraju jest przez to zagrożona, wprowadzone przepisy i pominięcie w nich sektora rolniczego, wydaje się, lekko mówiąc – niesłuszne.

Jak Wy się na to zapatrujecie?

zdjęcie: Pixabay

Koordynujemy działania i przekazujemy urzędom pracy konieczne informacje, żeby proces zatrudnienia przebiegał w sposób płynny, w oparciu o przygotowane nowe rozwiązania – powiedziała minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Maląg.

Nie ma co dyskutować – pomoc dla obywateli Ukrainy zwyczajnie im się należy. Zostali ofiarami wojny, której nikt z nich nie chciał. Urzędy pracy wyraziły pełną gotowość do udzielenia wsparcia naszym sąsiadom. Sami również mogą liczyć na wsparcie ze strony ministerstwa.

Warto wspomnieć także o dofinansowaniach skierowanych dla cudzoziemców, a w tym Ukraińców. O ich przydzielenie mogą ubiegać się samorządy, organizacje pozarządowe, jak również instytucje rynku pracy. Celem jest jak najlepsze wprowadzenie poszkodowanych w życie społeczne, a także umożliwienie im znalezienia pracy. Na powyższe cele ministerstwo przeznaczy do 40 mln zł.

Wspierajmy Ukraińców, którzy przez lata pracowali w naszych gospodarstwach.

Napływ uchodźców mógłby częściowo zaspokoić zapotrzebowanie na pracowników. Można powiedzieć, że zyskujemy dwukrotnie. Z jednej strony przyjmujemy osoby w potrzebie do naszych gospodarstw i umożliwiamy im podjęcie pracy. Z drugiej, wspomagamy gospodarkę. Jest to oczywiście kwestia poboczna. Aktualnie najważniejsze jest zdrowie i bezpieczeństwo naszych sąsiadów.

Przede wszystkim należy pamiętać, że chodzi tu o życie i nic innego nie powinno się liczyć…

Źródło: gov.pl

Przypominamy, że w czwartek prezydent Ukrainy podpisał dekret o powszechnej mobilizacji. Mężczyźni w wieku 18-60 lat mają zakaz opuszczania kraju. Być może, będzie także nakaz, by mężczyźni w tym wieku wracali do kraju. To dla nich bardzo trudna sytuacja, jak sami mówią: „jesteśmy przerażeni, nie wiemy co się jutro tam wydarzy”.

Trudno cokolwiek więcej napisać. Każdy zastanawia się jak teraz możemy pomóc. Dziś nie patrzymy na Ukraińców tylko jako na naszych pracowników przed wszystkich widzimy w nich ludzi, którzy potrzebują wsparcia! Jeżeli macie taką możliwość choćby przez wcześniejsze zaproszenie i przyjęcie ich do swoich gospodarstw – pomóżcie w ten sposób!

Jak wyżej wspominaliśmy jest to kłopot również dla nas – Polaków. Czemu mamy przejmować się płacą minimalną w innych krajach? Wpływa ona bowiem na wzrost konkurencyjności pod względem pracowników. Możemy się jedynie domyślać, że i tak już niewielka grupa chętnych rąk do pracy może być bardziej zainteresowana pracą w Niemczech niż w Polsce. Chyba każdy z nas przyzna, że niemal 55 zł na godzinę brzmi kusząco…

Z drugiej strony, słuchając opinii pracowników, którzy rzeczywiście doświadczyli pracy u naszych sąsiadów, możemy założyć, że nie wszyscy będą skłonni skusić się na tamtejsze oferty pracy mimo wyższych stawek. Czy to zbiory, czy prace pozasezonowe – jak to mówią, „nie ma lekko”.

Biorąc to pod uwagę możemy być ciut spokojniejsi, jednak nie ukrywajmy, że nie każdy pójdzie tym tokiem myślenia. Część pracowników może wybrać właśnie w Niemczech zamiast w naszym kraju. Jest to spory problem ze względu na niedosyt kadr pracowniczych w wielu branżach, a w szczególności, w rolnictwie.

Jedni powiedzą, że rozwiązanie jest oczywiste – wystarczy podnieść wynagrodzenie, które oferujemy za pracę w naszych gospodarstwach. Niestety, nie jest to takie proste jak się wydaje. Gdyby tylko ceny za nasze produkty uwzględniały to, ile pochłaniają koszty produkcji, a także, ile wezmą pracownicy… Wtedy to rozwiązanie rzeczywiście miałoby rację bytu. Prawda?

Pandemia i jej wpływ w tej kwestii też nie są bez znaczenia. Co prawda obostrzenia dotyczące kwarantanny od 15 lutego są mniej drastyczne, jednak wciąż nie pozostają bez wpływu. Nieustannie słyszymy o niedoborze pracowników w wielu branżach. Konkurencja rośnie, a praca w polu nie dla wszystkich jest atrakcyjna.

Zakładając, że wszystko pójdzie po naszej myśli, wciąż sprawy nie wyglądają przejrzyście. Pojawia się kwestia konkurencji pomiędzy poszczególnymi branżami w naszym kraju. Musimy liczyć się z tym, że każdy będzie chciał przyciągnąć pracowników do siebie oferując coraz to wyższe stawki. Czy będziemy w stanie, przy aktualnych kosztach produkcji, zapewnić te atrakcyjne warunki?

Czasy, kiedy siła robocza z zagranicy była wynagradzana mniejszymi stawkami dawno minęły. Aktualnie za wykwalifikowanego pracownika, niezależnie jakiego pochodzenia, trzeba słono zapłacić. W przypadku tych zatrudnianych tylko do zbiorów wcale nie jest inaczej. Szczególnie pod naporem branż takich jak sektor budowlany. To z nim najczęściej konkurujemy.

Czy prace sezonowe są dobrą alternatywą dla Polaków? Oczywiście, jednak tu także nie jest łatwo o dobrego pracownika. Część osób, które wcześniej nie miały styczności z pracą na wsi może zwyczajnie nie dać rady. Sami byliśmy świadkami, jak entuzjastycznie podchodząca młodzież kończyła pracę w połowie dnia tłumacząc, że nie tego się spodziewali. Nie były to pojedyncze przypadki.

Miejmy nadzieję, że prognozowane braki w kadrze się nie spełnią. I nie chodzi o to, że rolnicy nie chcą zapłacić godnego wynagrodzenia, jedynie o to, że koszty produkcji zwyczajnie mogą na to nie pozwolić. Mówi się, że nikt nie chce pracować za darmo, jednak odnosimy wrażenie, że producenci warzyw jak i owoców są w tym wszystkim pomijani…

Detaliści wychodzą z założenia, że jeśli mogą kupić produkt taniej z zagranicy, nie będą płacić większej stawki lokalnym rolnikom. Dalszy rozwój wymaga większej ceny za wytworzone plony, jednak supermarkety nie chcą brać w tym udziału. Puste półki w sklepach to widok, do którego będzie trzeba się przyzwyczaić – dla wielu producentów aktualne ceny nie będą wystarczające biorąc pod uwagę rosnące koszty produkcji.

Warto zaznaczyć, że nawet gdyby ceny gazu były bardziej przystępne, wciąż trzeba liczyć się z pozyskaniem siły roboczej. Jest to duży problem na wzgląd wprowadzonych limitów. Brytyjczycy, mimo wielu wolnych miejsc pracy, nie chcą pracować w rolnictwie. Zaledwie 22% dorosłych rozważałoby taką możliwość – a to tylko intencje.

Jakie rozwiązania proponują tamtejsi rolnicy? Przede wszystkim zniesienie podatków i akcyzy na energię. Jak podają, sytuacja jest dla nich niemożliwa do utrzymania. Ponadto uważają, że obecny system pozwoleń na pracę nie działa. Konieczne jest obniżenie kosztów, a także poszerzenia liczby wydawanych wiz.

Podjęte środki nie uratują plonów w tym roku. Jeśli uprawa ruszy, nastąpi to dopiero w kwietniu, a i tak kierunki produkcji będą ograniczone. Brytyjscy rolnicy podkreślają, że już od kilku lat, z sezonu na sezon liczą na lepsze warunki.

Źródło: agf.nl

Polska w odróżnieniu od innych krajów była w o tyle dobrej sytuacji, że gospodarze mogli liczyć na pomoc pracowników z Ukrainy. Jednak w tym roku sytuacja nieco się komplikuje. Już kilka tygodni wcześniej producenci zgłaszali nam, że pracownicy z Ukrainy nie docierają do gospodarstw. Pojawiły się również informacje, że nie otrzymują w terminie wiz z pozwoleniem na pracę sezonową. Powodem jest wstrzymanie od 31 stycznia br. możliwości przedpłaty w punkach przyjmowania wniosków wizowych w łuckim i winnickim okręgu konsularnym. Niestety, to niepokoi tym bardziej, że słyszmy medialne doniesienia o sytuacji na Ukrainie.

Wiemy dobrze, że o pracowników z Ukrainy musimy konkurować również z innymi branżami. Nawet, jeśli pracownicy z zagranicy uzyskają wizy z pozwoleniem na pracę sezonową pozostaje pytanie, czy będziemy w stanie zapewnić satysfakcjonującą stawkę, aby to nas wybrano… Przy aktualnej sytuacji może stanowić to problem.

To ostatnie, czego aktualnie potrzebują rolnicy. Jak doskonale wiemy, prace sezonowe ruszyły pełną parą. Nie jest tajemnicą, że sami zwyczajnie nie damy rady wykonywać wszystkiego, nie wspominając już o zbiorach. Z jednej strony rosnące koszty produkcji, z drugiej pojawiająca się groźba w postaci braków w kadrze pracowniczej. Czy będziemy musieli konkurować o chętnych do pracy między sobą? A może już konkurujemy ? No właśnie…

Najwięcej pracy będzie w okresie od 4 do 12 tygodni ze szczytem w sierpniu i wrześniu, co martwi pracodawców, ze względu na małe jak dotychczas zainteresowanie, jeszcze bardziej niż w latach poprzednich. Korzystają ze wszelkich możliwych środków pozyskania pracowników. W przyszłości nastawiają się na większą automatyzację i wykorzystanie kombajnów do zbiorów, jednak nie we wszystkich uprawach jest to póki co możliwe i muszą korzystać z dostępnych środków.

Jak zamierzają pozyskać chętnych do pracy? Część pracodawców rozwiązania upatruje w zwiększeniu migracji zarobkowej. Chcą umożliwić pracownikom sezonowym spoza krajów UE pracę w rolnictwie i ogrodnictwie, a bardziej hojne wynagradzanie i ich ukierunkowane rozmieszczenie ma w tym pomóc. Istniejące „zezwolenie na pobyt i pracę dla pracowników sezonowych w rolnictwie i ogrodnictwie” stanowi rozwiązanie. Zarówno sektor rolny jak i ogrodniczy liczą na szybką realizację projektu.

Warto wspomnieć, że sąsiadujące z Holandią, Belgia czy Niemcy już teraz prowadzą zachęcającą politykę migracji zarobkowej, która ma służyć niedoborom na rynku pracy. Holandia musi podjąć szybkie kroki, aby do nich dołączyć. Pozostaje się zastanawiać czy takie działania wystarczą, by zminimalizować tak duży problem, jakim jest brak kadry pracowniczej w uprawie i zbiorach.

Źródło: https://www.lto.nl/

Stawka dla pracownika zależy od możliwości rolnika i na pewno rośnie. W zależności od regionu wynosi ona 13-16 zł netto. Trzeba jeszcze doliczyć podatki, ubezpieczenia, zakwaterowanie, wyżywienie podstawowe produkty dla tych pracowników. 

Producenci warzyw narzekają też na rodzimych pracowników. Często wystawiając ofertę pracy w sieci nie ma odzewu, lub zgłaszają się osoby, które nie sprostają ciężkiej pracy w rolnictwie.

Robocza kwarantanna oznacza zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania z wyjątkiem samej przestrzeni roboczej, spotkań zabroniono nawet małżeństwom pracującym w innych częściach zakładu. Jak informuje jedna z polskich pracownic, - Jesteśmy jak niewolnicy. Naszą grupę pilnuje dwóch ochroniarzy i przewożą nas tylko z domu do pracy i z powrotem. 

Na plantacji Thiermana pracuje 1011 osób, z czego 412 to Polacy.

Źródło: businessinsider

Przewodniczący grupy regionalnej "Uprawa szparagów" w Nadrenii Północnej-Westfalii, Dirk Buchmann przyznaje, że praca przy zbiorach nie jest atrakcyjna dla Niemców. "To ciężka praca trwająca od ośmiu do dziesięciu godzin dziennie. Ale tylko przez trzy miesiące." W sezonie 2020 rolnicy poradzili sobie z pomocą niemieckich pracowników, którzy przyjeżdżali dorabiać sobie przy zbiorze szparagów w trakcie postojowego.

W jednym z niemieckich gospodarstw Schulte-Drevenacks u szczytu sezonu pracuje ok. 50 osób. Polacy nie chcą już pracować przy szparagach. Jak podkreśla Buchmann, dla Polaków oferty pracy w Niemczech najwyraźniej nie są już opłacalne. Dla pracowników sezonowych, którzy mogą i chcą pracować, jest taka szansa w Niemczech. I możliwość wykorzystania pracy do generowania w sezonie dochodu, którego nie byliby w stanie wygenerować z powodu warunków panujących w Rumunii - gdyby w ogóle była tam dla nich praca - pisze Rheinische Post.

Duże zapotrzebowanie pracowników sezonowych w Niemczech

 Szacuje się, że potrzebnych jest około 300 tys. pracowników do zbierania szparagów oraz innych owoców i warzyw. Najbardziej doświadczeni pracownicy mogą zebrać nawet do 20 kilogramów szparagów w godzinę. Z powodu braku osób z doświadczeniem w poprzednim roku, część plonów zgniła. Ze względu na pandemię, minister spraw wewnętrznych Horst Seehofer i minister rolnictwa Julia Klöckner uzgodnili, że 80 000 zagranicznych pracowników sezonowych może przybyć do Niemiec pod warunkiem zachowania restrykcji sanitarnych  – 40 000 w kwietniu i 40 000 w maju.

Źródło: za Rheinische Post, businessinsider, Gowork

Koszyk zakupowy w Polsce i państwach wschodnich

Zarobki na Ukrainie, czy w innych państwach wschodnich, są wciąż niewspółmierne do kosztów życia, dlatego ich obywatele tak chętnie pracują w Polsce. Obecnie płaca minimalna na Ukrainie wynosi około 618 zł netto, podczas gdy w Polsce minimum jakie musi otrzymać pracownik to 2062 zł netto, czyli ponad 3 razy więcej. Z kolei porównanie koszyków zakupowych w Polsce i w krajach wschodnich, opracowane przez OTTO Work Force Central Europe, pokazuje, że koszty utrzymania pozostają na zbliżonym poziomie. W porównywanych koszykach zakupowych znalazły się podstawowe artykuły spożywcze w takich samych ilościach: chleb biały, mleko w kartonie, masło, jajka, ser żółty, schab, cukier, mąka pszenna biała, ryż biały, makaron, ziemniaki, jabłka. Zestawienie pokazuje, że za zakupy podstawowych produktów spożywczych, według uśrednionych cen największych supermarketów w danym kraju, trzeba zapłacić tyle samo na Ukrainie co w Polsce. Oznacza to, że aby zrobić takie same zakupy na Ukrainie trzeba pracować niemal dwa dni, a w Polsce pół dnia. Podobnie sytuacja wygląda na Białorusi i w Mołdawii, tam także widać dużą dysproporcję między poziomem wynagrodzenia a kosztami życia.

FOTO:

“Wybuch pandemii i pogorszenie sytuacji gospodarczej w wielu państwach sprawiły, że zainteresowanie cudzoziemców ze wschodu pracą w Polsce wzrosło w ostatnim czasie. Największą grupę pracowników tymczasowych stanowią niezmiennie obywatele Ukrainy, ale mamy także wielu pracowników z Białorusi i Mołdawii. Główną motywacją do przyjazdu do Polski jest oczywiście czynnik ekonomiczny. Zarobki na Ukrainie są wciąż niewspółmierne do kosztów życia, a bezrobocie na Ukrainie kształtuje się już na poziomie 9,5%” - mówi Tomasz Dudek, Dyrektor Zarządzający OTTO Work Force Central Europe.

informacja prasowa OTTO Work Force 

Niestety znalezienie dobrego pracownika w szczycie sezonu to nie lada wyzwanie dla rolników. Narzekają oni na trudności związane przede wszystkim z procesem rekrutacji. Połową sukcesu jest już zatrudnienie takiego pracownika i jego przyjazd do gospodarstwa rolnego. Nie gwarantuje to jednak świadczenia pracy do końca sezonu, gdyż obcokrajowcy często zmieniają pracodawców, bądź nagle rezygnują z zatrudnienia.

W rozwiązaniu tych problemów może pomóc firma Joblio, która zapewnia nieograniczony dostęp do tysięcy potencjalnych pracowników.

„Nie jesteśmy agencją zatrudnienia czy też firmą rekrutacyjną ani żadnego rodzaju pośrednictwem. Stworzyliśmy innowacyjną platformę technologiczną w postaci łatwej aplikacji, którą można pobrać na telefon. Łączy ona bezpośrednio pracodawcę z pracownikami, przy użyciu jednej, globalnej sieci rekrutacyjnej. Znajdują się w niej różne oferty pracy, do których mogą aplikować kandydaci na pracowników.”

Joblio zajmuje się pozyskiwaniem pracowników nie tylko sezonowych, ale także tymczasowych oraz stałych, zarówno z krajów Europy Środkowo-Wschodniej - Ukrainy, Białorusi, Mołdawii, Armenii czy Gruzji, jak i z rynków pozaeuropejskich.

5 głównych zalety Joblio:

1. transparentność,
2. brak pośredników w procesie rekrutacyjnym,
3. brak prowizji pobieranych od pracowników,
4. brak kosztów związanych z rekrutacją dla pracodawcy,
5. globalny charakter sieci rekrutacyjnej.

Gwarantujemy weryfikację danych osobowych kandydata.

Pracodawca płaci ustalone z Joblio wynagrodzenie bezpośrednio pracownikowi. W aplikacji każdy przyszły pracownik widzi swoją finalną stawkę wynagrodzenia. Kandydat wie, ile będzie zarabiał oraz gdzie i na jakim stanowisku będzie pracował. Wpływa to na pozytywne nastawienie pracowników i efektywność ich pracy.

Oferowana pracownikowi za pośrednictwem platformy płaca, musi być zgodna z obowiązującym w danym kraju prawem (nie może być niższa niż minimalna płaca, z wyłączeniem umowy dotyczącej pomocy przy zbiorach).

Szczegóły na temat platformy i samej aplikacji znajdziesz na stronie: https://joblio.co/en/ (wybierz polską wersję językową).

Jak wygląda procedura współpracy?

1. Wspólnie z pracodawcą dokonujemy oceny zapotrzebowania na pracowników. Analizujemy wymagane profile kompetencji i stanowisk oraz inne oczekiwania wobec kandydatów do pracy, w tym poziom wynagrodzenia.
2. Przedstawiamy naszą ofertę pracodawcy.
3. Podpisujemy umowę pomiędzy Joblio a pracodawcą, który jest zainteresowany naszymi usługami.
4. Pracodawca zamieszcza (z naszą pomocą) swoją ofertę pracy na platformie, a kandydaci z bazy danych Joblio (m.in. użytkownicy naszej aplikacji) mogą ją na niej zobaczyć.
5. Po opublikowaniu przez pracodawcę oferty pracy, kandydaci mogą wyszukiwać ją według własnych kryteriów. Dzięki możliwości korzystania z zestawu filtrów, są oni w stanie upewnić się, że otrzymane stanowisko spełnia ich potrzeby i oczekiwania.
6. Kontaktujemy się z naszymi lokalnymi zagranicznymi partnerami, w celu jak najbardziej efektywnej możliwości rekrutacji kandydatów, według otrzymanych zleceń. Nasi zagraniczni przedstawiciele dokonują ich odpowiedniej selekcji. Sprawdzamy referencje, weryfikujemy doświadczenie, a także przeprowadzamy rozmowy kwalifikacyjne (możliwa jest też, w przypadku zgłoszenia takiego zapotrzebowania – bezpośrednia rozmowa pracodawcy z zainteresowanym pracownikiem).
7. Pracodawca wybiera pracowników, którzy zadeklarowali chęć pracy w jego firmie/gospodarstwie.
8. Pracodawca zaprasza wybranych przez siebie pracowników, zgodnie z zobowiązującymi w Polsce przepisami i procedurami.

Joblio udziela pracodawcy i pracownikowi także pomocy prawnej od momentu rekrutacji, przez cały proces relokacji, aż po przybycie do siedziby pracodawcy oraz w trakcie zatrudnienia. Wszyscy kandydaci do pracy poddani są badaniu lekarskiemu na 48 godzin przed przyjazdem (w tym testy na COVID-19). Pracownicy i pracodawcy mają dostęp do całodobowej infolinii, która zapewnia im kontakt w przypadku jakichkolwiek pytań, mogących pojawić się w trakcie zatrudnienia. 

FOTO:

Zezwolenie na pracę sezonową

Wnioski o wydane zezwolenia na pracę sezonową składa się do Powiatowego Urzędu Pracy właściwego dla siedziby pracodawcy. Należy to zrobić przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca. Wniosek można złożyć on-line, osobiście lub przesłać pocztą.

Tryb uzyskania zezwolenia na pracę sezonową w gospodarstwie rolnym może wyglądać dwojako, w zależności od tego, czy cudzoziemiec przebywa poza granicami Polski, czy znajduje się już w Polsce.

Jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski – starosta, po weryfikacji wniosku i załączonych dokumentów wydaje zezwolenie na pracę sezonową.

Jeżeli cudzoziemiec przebywa za granicą - starosta wydaje decyzję o wpisie wniosku do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej i zaświadczenie o wpisie do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej. Zaświadczenie to należy przekazać cudzoziemcowi, którego dotyczy, ponieważ jest ono podstawą do wydania wizy w celu wykonywania pracy sezonowej lub potwierdza cel wyjazdu do Polski (w przypadku ruchu bezwizowego).

Jeżeli cudzoziemiec, dla którego starasz się o zezwolenie na pracę sezonową, przyjechał do Polski, poinformuj o tym powiatowy urząd pracy (PUP). Dopiero po złożeniu oświadczenia starosta wyda zezwolenie na pracę sezonową. Pamiętaj, że wpis do ewidencji wniosków o wydanie zezwolenia na pracę sezonową jest ważny tylko 120 dni.

Zatrudnienie pracowników sezonowych ze wschodu

Jeśli zatrudniasz do wykonywania prac sezonowych obywatela Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy, to składając wniosek o wydanie zezwolenia na pracę sezonową nie musisz dołączać informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy na lokalnym rynku pracy. W przypadku obywateli tych krajów można złożyć do starosty wniosek o wydanie tzw. zezwolenia wielosezonowego, jeżeli wnioskodawca chce zatrudniać systematycznie cudzoziemców z tych państw do prac sezonowych i w okresie 5 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku, co najmniej raz powierzył wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę sezonową.

W takim przypadku starosta może wpisać twój wniosek do ewidencji wniosków o wydanie zezwolenia na pracę sezonową na okresy nie dłuższe niż 9 miesięcy w ciągu roku kalendarzowego, w ciągu nie więcej niż trzech kolejnych lat kalendarzowych. 

Możesz powierzyć obywatelowi Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy, w trakcie ważności posiadanego zezwolenia na pracę sezonową (z wyjątkiem pracowników tymczasowych), inną pracę niż sezonowa, na okres do 30 dni, bez potrzeby występowania o odrębne zezwolenie na pracę. Pamiętaj jednak, że w takiej sytuacji musisz zapewnić cudzoziemcowi wynagrodzenie co najmniej w takiej samej wysokości jak określone w zezwoleniu na pracę sezonową.

Źródło: Biznes.gov

Rząd Ukrainy zdecydował, że od 1 sierpnia wszyscy podróżni wjeżdżający z terenu Polski muszą przejść obowiązkową 14-dniową kwarantannę. Restrykcje mają obowiązywać przynajmniej do 31 sierpnia.

Kwarantanna jest efektem ponownego wpisania naszego kraju na tzw. czerwoną listę państw, gdzie występuje podwyższone ryzyko zakażenia. Wcześniej przez kilka tygodni Polska znajdowała się na tzw. zielonej liście i osoby przekraczające polsko-ukraińską granicę nie musiały odbywać obowiązkowej kwarantanny.

Obywatele Ukrainy w Polsce

Według najnowszych danych GUS, które w formie eksperymentalnej zostały opracowane po raz pierwszy w czerwcu tego roku, na koniec 2019 r. w Polsce mieszkało ponad 2 mln cudzoziemców, z których 1,3 mln stanowili obywatele Ukrainy. Mają oni istotny wkład w budowę polskiego PKB – jak wynika z wielokrotnie opisywanych danych opublikowanych przed rokiem przez Narodowy Bank Polski, pracownicy z Ukrainy odpowiadali za 11,3 proc. wzrostu PKB w Polsce w latach 2014-2018. W jednym tylko 2017 r. osoby z ukraińskim paszportem pracujące w Polsce odpowiadały za wytworzenie 0,6 proc. całkowitego PKB Polski.

Czy będzie brakowało rąk do pracy przy zbiorach?

Wprowadzenie obowiązkowej kwarantanny może zmniejszyć liczbę chętnych do pracy sezonowej w sektorze sadowniczo-rolniczym.

Jak informuje Paulina Kopeć, sekretarz generalna Unii Owocowej: "Przywrócenie obowiązkowej 14-dniowej kwarantanny w przypadku wyjazdu pracowników sezonowych z Polski do Ukrainy, wpłynie negatywnie na cały sektor sadowniczo-rolniczy i spowoduje niechęć przyjazdu do naszego kraju i rozpoczęcia pracy przy zbiorach. Ukraińcy zaczęli przyjeżdżać do Polski i rozpoczęli pracę przy zbiorach, jednak mimo wszystko odczuwaliśmy niedobór siły do pracy przy zbiorach truskawek, odczuwamy go też przy zbiorze jagód. Sytuacja nie poprawi się też przy zbiorach gruszek i jabłek. Pandemia nadal będzie trwać, a pracownicy będą czuć strach przed przyjazdem do pracy sezonowej. W normalnych warunkach przy zbiorach, pracownicy z innych państw stanowią 50-60% zatrudnionych, poza tym rąk do pracy aktualnie brakuje w całym łańcuchu dostaw: przy sortowaniu, pakowaniu, przetwarzaniu. Brak siły roboczej widoczny jest w grupach producenckich, które mają problemy z działalnością operacyjną i przygotowywaniem produktów dla konsumentów."

Z kolei Krzysztof Inglot, prezes Personnel Service, jest zdania, że system kwarantanny na Ukrainie jest wyzwaniem dla polskiego rynku pracy. Osoby, które już są w Polsce będą miały mniejszą motywację, żeby wracać do swojej ojczyzny, bo to będzie się wiązało z dwutygodniową kwarantanną. Dla tych osób, lepszym rozwiązaniem będzie przedłużenie pobytu w naszym kraju. Z drugiej strony, kwarantanna nie powinna wpłynąć na decyzję tych, które mają już wizy i chcą do Polski przyjechać.

Źródło: Business Insider

• przyjmowanie wniosków wizowych zarówno w konsulacie, jak iw Punktach Wizowych (tzw. Centra wizowe),
• przyjmowanie wniosków o wydanie / przedłużenie Karty Polaka, wydawanie Karty Polaka oraz przyjmowanie osób we wszystkich innych przypadkach, które nie wymagają natychmiastowej interwencji konsula.

 Wydawanie dokumentów przekazanych do konsulatu nastąpi od 17 sierpnia 2020 r.

Posiadaczom Kart Polskich, którzy wcześniej ustalili termin składania wniosków o wizę w konsulacie lub centrum wizowym, zostanie wyznaczony nowy termin składania wniosków. Więcej informacji będzie dostępnych na stronie internetowej konsulatu po wznowieniu pracy.

Obywatele RP, którzy znajdą się w trudnej i nieoczekiwanej sytuacji wymagającej natychmiastowej interwencji konsula, będą mogli skontaktować się z konsulatem pod numerem +38 095 2600 200. Jest to numer alarmowy tylko dla obywateli RP potrzebujących pomocy konsularnej.

Ten tryb działania może ulec zmianie w zależności od rozwoju sytuacji epidemicznej.

Na farmie pracuje łącznie 480 osób. Wszystkie zostały poddane kwarantannie, aby uniknąć dalszego rozprzestrzeniania się zakażeń. Osoby zarażone są oddzielane od niezainfekowanych - mówi urząd okręgowy Dingolfing-Landau. Ratownicy w kombinezonach ochronnych rozpoczęli już operacje dezynfekcji. Kontynuacja zbiorów ogórków w gospodarstwie została zakazana. Zdaniem starosty Wernera Bumedera firma nie wdrożyła w pełni uzgodnionej koncepcji higieny. Pracownicy w gospodarstwie pochodzą z Węgier, Rumunii, Bułgarii i Ukrainy. Rząd stanowy planuje na dzisiaj - 27.07.202 uruchomienie stacji testowe Covid dla społeczności Dolnej Bawarii.

Brak pracowników na rynku pracy, bariery językowe wynikające z zatrudniania cudzoziemców i słaba motywacja to trzy podstawowe problemy branży szklarniowej, a ogólniej mówiąc – rolnictwa. Występowanie łączne tych problemów może doprowadzić do redukcji plonów. Pojawienie się koronawirusa tylko uwydatniło te aspekty, a w okresie zbierania plonów jeszcze silniej daje o sobie znać. Niektórzy z plantatorów, zarządzając plonami i pracownikami, wspomagają się oprogramowaniem, systemami komputerowymi, jednak nie funkcjonują one jeszcze we wszystkich gospodarstwach. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest wprowadzanie narzędzi Lean Management (szczupłe zarządzanie) dla poprawienia rentowności całego przedsiębiorstwa.

Lean Management to wachlarz narzędzi pozwalających na eliminację marnotrawstwa, poprawę przepływu wyrobu i szeregu rozwiązań powiązanych. Czas zmarnowany na szukanie narzędzi przez pracownika wpływa bezpośrednio na wydajność. Wymnażając go przez braki personalne otrzymujemy wynik pokazujący, że teoretycznie nie jesteśmy w stanie funkcjonować jako przedsiębiorstwo szklarniowe.

5S to jedno z podstawowych narzędzi Lean pozwalających na angażowanie wszystkich pracowników, ciągłe doskonalenie i tworzenie standardów pracy. Wynikiem wdrożenia 5S jest poprawa jakości, efektywności i bezpieczeństwa pracy. Prościej mówiąc – usuwamy z drogi pracowników to, co niepotrzebnie wydłuża ich pracę – poprawia to wydajność, a więc tę samą pracę wykonać może mniejsza liczba osób.

Narzędzie to składa się z pięciu kroków:

1. Selekcja

Dla człowieka naturalnym zachowaniem jest gromadzenie. Przekłada się to na sferę zawodową. W określonym obszarze, na stanowisku pracy są rzeczy, które są potrzebne, i takie, które nie wiadomo dlaczego tam są i do czego służą. Pozbądź się ich. Zbędne rzeczy zakłócają proces, pracę pracownika.

2. Systematyka

Narzędzia, które zostały uznane za potrzebne i niezbędne, należy ułożyć w logicznej sekwencji. Dzięki takiemu zabiegowi pracownicy nie będą tracić czasu na szukanie potrzebnego osprzętu. Średnio każdy pracownik w ciągu ośmiu godzin pracy traci około 20 minut na szukanie potrzebnych mu narzędzi – pomnóż to razy liczbę zatrudnionych i dni pracy – ile etatów możesz odzyskać?

3. Sprzątanie

Sprzątanie jest kolejnym krokiem i nie należy rozumieć go jako czynność wykonywaną od czasu do czasu. Ten krok powinien zostać wdrukowany w świadomość pracowników. Jest on najbardziej zrozumiały, dlatego też łatwiej przemawia do wszystkich. Każdy proces pozostawia po sobie zanieczyszczenia, odpadki i należy po zakończeniu zmiany pozostawić swoje miejsce czyste, każdorazowo. Pomoże to również w zabezpieczeniu upraw przed patogenami.

4. Standaryzacja

Służy ona do utrwalenia wyników swojej i pracowników pracy. To nic innego jak zabieg określający zasady, jak należy działać w krokach 1S, 2S i 3S. Jest to proces tworzący system pracy w firmie, nie do skopiowania, bo określony tu i teraz na potrzeby chwili i w danym obszarze, czyli zgodny ze specyfiką Twojego gospodarstwa.

5. Samodyscyplina

To najtrudniejszy z kroków. Przedsiębiorstwo ogrodnicze do funkcjonowania potrzebuje ludzi, którzy różnią się wiedzą i zaangażowaniem w firmie. Dlatego też organizacji należy pomóc poprzez okresowe, ale i niezapowiedziane audyty, które wyrobią w nas odpowiednie nawyki i zdyscyplinują w ciągłym stosowaniu 5S.

Kolejnym narzędziem, a raczej miernikiem, jest OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness – Całkowita Efektywność Wyposażenia) – jeden z najważniejszych wskaźników w obszarze produkcji. OEE nie jest narzędziem Lean, ponieważ tylko, albo aż, sygnalizuje, na jakim poziomie wykorzystujemy swoje zasoby produkcyjne, linie, maszyny, zasoby. OEE to statystyka, miernik, który jest dość manipulowalny, ale dobrze prowadzony i dobrze rozumiany może stać się orężem do dalszego doskonalenia pracowników i wzrostu rentowności firmy. OEE jest wynikiem mnożenia:

dostępność x wydajność x jakość

Wyrażamy go w procentach, co działa obrazowo. Dostępność to rzeczywisty czas pracy. Wprowadzając wcześniej 5S, poprawiamy np. dostępność narzędzi. Wydajność to rzeczywista produkcja. Wzrasta ona wraz z lepszym wykorzystaniem czasu przez pracowników, np. gdy nie szukają narzędzi. Jakość jest chyba najbardziej wyrazistym wskaźnikiem w OEE i łatwym do obliczenia. Ilość dobrego wyrobu gotowego i ilość braków, jaka powstaje podczas produkcji wpływa na wskaźnik OEE. Należy pamiętać, że wskaźnik OEE mierzy maszyny nie ludzi, ale jest doskonałym odzwierciedleniem kondycji Twojej szklarni.

5S i OEE są narzędziami twardymi, kontrolującymi i obrazującymi. Jednak sama kontrola pracowników, zwłaszcza w zmniejszonych zasobach, to za mało, a jednocześnie zbyt duże obciążenie. Dlatego warto sięgnąć po narzędzia miękkie – motywujące.

…Do motywacji

Wśród narzędzi Lean można znaleźć zarówno te odpowiednie do zarządzania parkiem maszynowym jak i do zarządzania zasobami ludzkimi. Jednym z nich jest system sugestii pracowniczych, który jest powszechnie stosowany w dużych firmach produkcyjnych, ale też doskonale sprawdza się w mniejszych zespołach.

System sugestii ma za zadanie angażowanie wszystkich pracowników firmy. To nic innego jak przezroczysta skrzynka umieszczona w widocznym miejscu, często uczęszczanym, na skrzyżowaniu dróg komunikacyjnych. Do tej skrzynki każdy pracownik może wrzucać swoje koncepcje i pomysły na poprawę bezpieczeństwa, przebiegu szczególnych prac. W firmach, w których Lean Management jest już wdrażany, format arkusza, na którym pracownik wypisuje swoje pomysły, jest ściśle określony, co ułatwia dalszą jego obróbkę. Na początku wystarczy, aby zawierał on imię i nazwisko oraz pomysł na usprawnienie. Ideą systemu sugestii jest wdrażanie pomysłów pracowników, nawet tych drobnych, oraz nagradzanie ich za to. Forma nagród może być różna: od bonów, biletów do kina czy teatru, karnetów aż po – rzadziej –pieniężną. W firmach, w których kultura Lean jest dobrze rozwinięta, po wdrożeniu pomysłu pracownika lub zespołu, po okresie roku jest obliczany efekt ekonomiczny takiego udoskonalenia i w przypadku dodatniego wypłacana jest premia. Ma to jeszcze jeden walor. Pewność, że przez najbliższy rok pracownik będzie dalej pracował, a jednocześnie motywacja dla reszty załogi do obserwacji i chęci usprawniania. Stabilność zaś i zmniejszona rotacja pracowników są czynnikami wpływającym bezpośrednio na wydajność produkcji czy jakość plonów.

Gemba walk – narzędzie, które doskonale angażuje zarówno kierownictwo na każdym szczeblu w firmie, jak i cały zespół pracowników liniowych. Gemba w języku japońskim oznacza miejsce zdarzenia, miejsce rzeczywistej pracy i ma za zadanie angażowanie menedżerów obszarów, liderów i pracowników liniowych do raportowania sytuacji na poszczególnych stanowiskach pracy w czasie rzeczywistym, czyli tu i teraz. Jeżeli sam zarządzasz szklarnią, mając kilku, kilkunastu pracowników, to tak naprawdę codzienne przebywanie w szklarniach to właśnie Gemba – codzienne rozmowy z pracownikami, doglądanie plonów i maszyn.

Ważne w Gemba walk jest opracowanie trasy. Skutecznie jest iść pod prąd, czyli od końca procesu produkcyjnego i cofać się początku. Dzięki takiemu zabiegowi jesteś w stanie skutecznie zweryfikować błędy i problemy, które powstają na stanowiskach, a które mają konsekwencje w dalszej części produkcji. Gemba walk jest też narzędziem, które motywuje i angażuje pracowników. Jednocześnie sprawia, że pracownik czuje się zauważony i potrzebny, a to ważna kwestia – zwłaszcza gdy pracujemy w zmniejszonych zespołach.

Wprowadzanie narzędzi Lean do firmy zawsze napotyka na opór wynikający z lęku przed nieznanym. Odpowiedni dobór i tempo wprowadzania sprawi, że nawet przy małej liczbie pracowników będą one skuteczne, a ich efekt będzie widoczny w krótkim czasie. Narzędzia Lean nie znają barier językowych, są skutecznie stosowane na całym świecie również w międzynarodowych korporacjach. Dobre ich wykorzystanie może skutkować zmniejszeniem rotacyjności pracowników, jak również obecnie, w dobie pandemii, przyczynić się do poprawy rentowności firmy.

Tomasz Siminski

Specjalista Lean Management, In Lean

Fot. 0 Freepik

Artykuł pochodzi z czasopisma Szklarnie Tunele Osłony

FOTO: