W Wielkopolsce odpowiednia uchwała została opublikowana w dniu 30 marca 22016 roku w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego pod pozycją nr 2366. Uprawa maku niskomorfinowego została w niej określona w 31 gminach województwa wielkopolskiego na łącznej powierzchni 96,5 ha, natomiast uprawa konopi włóknistych w 30 gminach na ogólnej powierzchni 698,895 ha. Uchwała ustala również rejonizację upraw maku niskomorfinowego i konopi włóknistych w 2016 roku z podziałem na poszczególne gminy województwa wielkopolskiego. Podział na gminy tutaj.

Stosownie do przepisów art. 50 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224), nadzór nad uprawami maku lub konopi włóknistych sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), właściwy ze względu na miejsce położenia tych upraw.

Do podstawowych warunków umożliwiających uprawę maku i konopi należą:

1. Posiadanie zezwolenia na prowadzenie uprawy maku lub konopi włóknistych wydanego zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224) przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia uprawy, na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23). Od decyzji wydanej przez organy gminy (wójt, burmistrz, prezydent) służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 17 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego).
2. Zawarcie umowy kontraktacji przez prowadzącego uprawę z podmiotem posiadającym zezwolenie marszałka województwa na prowadzenie działalności w zakresie skupu maku lub umowy sprzedaży z podmiotem posiadającym zezwolenie marszałka województwa na prowadzenie działalności w zakresie skupu konopi włóknistych. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224), uprawa konopi włóknistych może być prowadzona dodatkowo na podstawie umowy kontraktacji, umowy sprzedaży, umowy o przetworzenie słomy konopnej na włókno, zobowiązania do przetworzenia słomy konopnej na włókno we własnym zakresie.
   Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, umowa kontraktacji winna zawierać dokładnie określony sposób zniszczenia słomy makowej, jak i resztek pożniwnych pochodzących z uprawy maku niskomorfinowego.
3. Prowadzenie upraw maku lub konopi włóknistych na określonej powierzchni, w wyznaczonych rejonach, przy zastosowaniu materiału siewnego kategorii elitarny albo kategorii kwalifikowany. Podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie skupu maku winny zaopatrzyć się w materiał siewny maku w Hodowli Roślin Strzelce Sp. z o.o. Oddzial Borowo, 64-020 Czempiń, powiat Kościan, tel. 61 282 72 67; faks 61 282 62 97, natomiast kwalifikowane nasiona konopi włóknistych oferuje do sprzedaży Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu, ul. Wojska Polskiego 71b, 60-630 Poznań. tel. 61 845 58 44

Źródło: wodr.poznan.pl

Zgonie z szacunkowymi obliczeniami w Bawarii należy spodziewać się plonów poniżej średniej, która wynosi 394 dt/ha.

Bawarski Państwowy Instytut Rolnictwa podaje następujące informacje:

• ziemniaki stołowe osiągają średnio 358 dt/ha;
• ziemniaki przetwórcze 330 dt/ha.

Ponadprzeciętna zawartość skrobi

Średnia zawartość skrobi wynosi 14%, w przypadku ziemniaków stołowych. Jeżeli mówimy o ziemniakach na przetwórstwo jest to wartość 18%.

Rentowność handlowa ziemniaków

Biorąc pod uwagę zysk brutto oszacować można rentowność handlową.

• Średnio 336 dt/ha dla wszystkich próbek;
• 345 dt/ha dla ziemniaków stołowych
• natomiast dla przetwórczych – 318 dt/ha.

Najlepsze wyniki uzyskano w rejonach, gdzie  odnotowano większe opady, czyli w Dolnej Bawarii oraz Górnej Bawarii.

- Już od kwietnia rok charakteryzował się niewielkimi opadami deszczu. Ponadto było znacznie więcej gorących dni niż w poprzednich latach, co doprowadziło do tego, że rośliny ziemniaka zatrzymały wzrost i utrzymywały tylko awaryjne dostawy - mówi dr Maria Linderer z Instytutu Ekonomiki Żywności i Rynków LfL. - Szczególnie dotkliwie ucierpiały frankońskie okręgi administracyjne i Górny Palatynat. Południowa Bawaria odnotowała znacznie więcej opadów w porównaniu z północną Bawarią. W porównaniu z poprzednimi latami opady były tu również znacznie niższe.

Zyskały ziemniaki posadzone wcześniej

Znacznie lepszy plony osiągają te ziemniaki, które zostały posadzone wcześniej, ze względu na zapasy wody, które znajdowały się w glebie.

• Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa Pudliszki;
• oraz Miasto i Gmina Jutrosin.

Impreza z okazji Święta Pomidora odbyła się na plantacji doświadczalnej Państwa Elwiry i Leszka Chudziaków, a w spotkaniu uczestniczyły takie osoby jak:

• Prezes WIR - Piotr Walkowski;
• Starosta Rawicki - Adam Sperzyński;
• Prezes SGP Pudliszki - Witold Szpurka;
• Przewodniczący RP WIR w Rawiczu - Łukasz Rojda;
• Burmistrz Jutrosina - Romuald Krzyżosiak;
• Burmistrz Miejskiej Górki - Karol Skrzypczak;
• Wójt Pakosławia - Piotr Skrzypek oraz rolnicy, przedstawiciele grup producentów warzyw i przetwórcy. W imprezie uczestniczyła także delegacja Dolnośląskiej Izby Rolniczej ze Zdzisławem Kanasem - Przewodniczącym RP DIR w Miliczu.

Spotkanie rozpoczęło się od przywitania uczestników przez Macieja Wita, doradcę agronomicznego, Piotra Walkowskiego, Prezesa WIR oraz Adama Sperzyńskiego – Starosta Rawicki.

70 odmian pomidora na ręczny i mechaniczny zbiór

Na plantacji prowadzonej przez Państwa Chudziaków można było podziwiać aż 70 odmian pomidorów gruntowych, przeznaczonych zarówno pod zbiór ręczny, jak i mechaniczny. Oczywiście uczestnicy mieli okazję do wymiany doświadczeń z tegorocznego sezonu pomidorowego, mogli skorzystać z punktu informacyjnego WIR. Swoje stoisko miała również Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa Pudliszki. Dodatkowo można było zaczerpnąć informacji na temat oferty Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych TUW.

Konkurs kulinarny – pomidorowe potrawy

Wielkopolska Izba Rolnicza tradycyjnie już zorganizowała konkurs kulinarny na potrawy pomidorowe. Potrawy zostały przygotowane przez KGW Pawłowo, KGW Śląskowo, KGW Szymonki, KGW Janowo i KGW Sobótka. Odbył się także konkurs na największego (w kategorii okrągły i lima) oraz najdziwniejszego pomidora, w którym zwyciężyli: Agnieszka Ofierzyńska, Karol Kaczmarek i Adam Jarus.

- Podczas gdy dwadzieścia lat temu rolnicy w regionie Makó (przygraniczna miejscowość obok Rumunii) uprawiali cebulę na 1500-2000 hektarach. W tym roku powierzchnia cebuli w Makó zmniejszyła się do 20-30 hektarów – skomentował przewodniczący.

Włoska, niemiecka i hiszpańska konkurencja na rynku

Głównym powodem jaki podaje János Fekete jest coraz mniejsza możliwość konkurowania na rynku. Włoska, niemiecka czy hiszpańska cebula jest znacznie wydajniejsza w produkcji. Osiągnięto tam w ostatnich latach poziom profesjonalny przez producentów gospodarowaniu wodą oraz w technologiach uprawy.

 „Nawadnianie jest prawdopodobnie słowem kluczowym” – Fekete

W tym roku nawadnianie stało naprawdę kluczowym elementem uwzględniając tegoroczną suszę, która także przyczyniła się do spadku produkcji. Susza powoduje utratę plonów od 20 do 50 procent. W tym roku na niektórych obszarach południowych Węgier rolnicy stracili połowę przewidywanych zbiorów.

Jánosa Fekete uważa, że węgierskie rolnictwo nie ma przyszłości bez warunków niezbędnych do prawidłowej gospodarki wodnej. 

- Gdyby południowe regiony dysponowały niezbędną infrastrukturą do nawadniania pól, nawet ci, którzy zrezygnowali z uprawy cebuli 2-3 lata temu, pojawiliby się ponownie w tym sektorze – powiedział przewodniczący Krajowej Rady dodając, że producenci jeszcze mają ambicje dla rozwoju.

na podst. Magyar Nemzet

mkh
fot. Bernat Patrycja

Bartosz Głowacki nie krył zadowolenia z zasłużonych pochwał wypowiadanych przez uczestników spotkania cebulowego, zorganizowanego 7 września w Czechlu (gmina Gołuchów, powiat pleszewski, Wielkopolska).


Fot: Paulina i Bartosz Głowaccy – właściciele cebulowej plantacji

Od trzech lat, odkąd przejął 30-hektarowe gospodarstwo nawadnia cebulę kroplowo. Tak też było w tym sezonie. Taśmy kroplujące D1000 były rozkładane równocześnie z siewem (12 kwietnia) i lekko przykrywane ziemią. Na zagonie szerokości 1,5 m z czterema podwójnymi rzędami rozmieszczano po dwie linie kroplujące. Kroplowniki, o wydatku 0,6 l, przypadają na taśmie co 30 cm. Taśma kroplująca na hektar to wydatek 3–4 tys. zł, ale plon większy o nawet 40%. Do aplikacji nawozów była tu stosowana zwężka Venturiego.

• Wysiano po 2,7 jednostki nasion/ha.
• W rzędzie nasiona przypadały co 7–8 cm.
• Część plantacji założono z nasion podkiełkowanych.

Warunkiem powodzenia takiej uprawy jest siew w wilgotne podłoże, a celem, uzyskanie dobrego wyrównania roślin, co skutkuje potem dobrymi rezultatami m.in. ochrony herbicydowej.


Fot: Krzysztof Tułecki z firmy Rivulis prezentuje filtr siatkowy, półautomatyczny Rivulis F6400 3’ i sposób jego czyszczenia.

Które z 16 odmian, wrócą na pole za rok?

W tym roku u Bartosza Głowackiego były tylko odmiany firmy Bejo, w tym kolekcja 16 odmian zaplanowana pod kątem wrześniowego pokazu. Wysiano znane już i uznane standardy oraz nowości:

• Hyfive;
• Hysinger;
• Hyroad;
• Hygate;
• Venecia;
• Crocket oraz Oneida.

Gospodarz zapytany o wnioski z kończącej się tegorocznej uprawy, wymienił kilka odmian, które zagoszczą na jego polach w przyszłym roku. Znalazły się wśród nich:

• Crocket;

• Venecia;

• Hytune

• Hysinger,

• a z czerwonych – Red Tide.

Na poletkach były trzy odmiany czerwone – Red Ray, uprawiana przede wszystkim z dymki na rynek warzyw świeżych, o mocno przylegającej łusce, Red Tide, łatwiejsza do obierania oraz Red Lady (cechy rijnsburgerów i cebul włoskich), przechowująca się nieco krócej niż poprzedniczki, ale wcześnie i ładnie się wybarwiająca.


Fot: Od lewej Paweł Bednarek, Grzegorz Pastuszka, Aleksandra Pytkowska, Michał Rzepka, Jakub Gęsicki, Ireneusz Ruciński.

Przedsiewnie, pogłównie i dolistnie - o jakich składnikach trzeba pamiętać?

• Jesienią minionego roku gospodarz wysiał 200 kg/ha soli potasowej 40%, przewidując wymycie chlorków przez zimę.
• Wiosną przedsiewnie (10 kwietnia) na każdy hektar zaaplikował po 180 kg siarczanu potasu, 220 kg YaraMila Complex i 120 kg YaraLiva Tropicote.
• Pogłównie – 24 maja podał 180 kg/ha YaraBela Nitromag, a 4 czerwca – 120 kg/ha Unika Calcium.
• Dolistnie, podczas intensywnego wzrostu roślin, zastosował 3 kg/ha Kristalonu Zielonego i w tej samej dawce – KristaLeaf Foto – w celu regeneracji roślin po uszkodzeniach.

Fot: Wojciech Kopeć z pomocą Pawła Bednarka zgłębia tajniki nawożenia cebuli.

W ramach fertygacji stosowano:

- Calcinit (21 i 28 czerwca oraz czterokrotnie w lipcu) po 25 kg/ha z wyjątkiem ostatniej aplikacji – 12 kg/ha;
- Kristalon Zielony – 24 czerwca – 25 kg/ha;
- Kristalon Niebieski – 1 i 8 lipca – po 25 kg/ha;
- Kristalon Super – 15, 22 i 29 lipca po 25 kg/ha;
- Kristalon Brązowy – jednorazowo – 5 sierpnia – 25 kg/ha.

Ametoktradyna, alternatywa dla mankozebu

Maciej Wita przekazał zebranym informację o niezmiennej w 2023 r. palecie środków ochrony firmy BASF, niezmiennej w zakresie wycofywania, będą natomiast nowości. Próbą zastąpienia wycofanego mankozebu jest ametoktradyna zawarta w fungicydzie Enervin. Ma postać stężonej zawiesiny do rozcieńczania wodą (SC). Działa powierzchniowo. W przyszłym roku będzie można nim chronić także cebulę. Najlepiej będzie łączyć Enervin (w dawce 1 l/ha) z innymi fungicydami. Maksymalna dawka solo to 1,2 l/ha.


Fot: Maciej Wita BASF.

Maciej Wita zapowiedział też rozszerzenie rejestracji herbicydu Basagran 480 SL o cebulę.

Jak uniknąć fitotoksycznośći przy zabiegach herbicydowych w cebuli?

- Przeprowadzane przez nas doświadczenia dowodzą spadku plonu cebuli o 2–3 tony po jednym zabiegu herbicydem kontaktowym – poinformował Szczepan Grochowski z BioAgris. A jest ich w każdym sezonie po kilka. Przed fitotoksycznością tej grupy herbicydów chroni Protector. Oprysk Protectorem trzeba wykonać 24–36 godzin przed planowaną aplikacją herbicydu. Dlaczego nie chroni chwastów przed herbicydem tylko cebulę. Otóż zabezpiecza tylko te części roślin, na których osiadł. W tym czasie chwasty rosną wielokrotnie szybciej niż rośliny cebuli, wytwarzając niezabezpieczone nowe liście i pędy wrażliwe na działanie herbicydu. Protector utrzymuje się na roślinie około 10 dni.


Fot: Szczepan Grochowski – BioAgris.

– Tego adiuwantu nie stosuje się ze środkiem Benevia 100 OD, dla której odpowiednie są adiuwanty olejowe – przestrzegł Szczepan Grochowski.

Zwalczanie wciornastków - ważna jest sygnalizacja pojawu szkodników

Słowa przedstawiciela firmy BioAgris potwierdziła Katarzyna Stasilewicz z FMC.

– Nie obniżamy dawki Benevii, stosujemy 0,75 l/ha i tylko do dwóch razy w sezonie – przestrzegała. Preparat działa wgłębnie i translaminarnie, co oznacza że nowe przyrosty roślin nie są chronione. Zaleca się zwalczanie wciornastka poprzez połączenie Benevii z pyretroidem. Efekt działania pyretroidu jest szybszy. Po kilku godzinach od zastosowania Benevii następuje paraliż owadów i zahamowanie ich ruchu i żerowania. Owady giną po upływie 3–6 dni od zabiegu. Ważna jest sygnalizacja pojawu szkodników.


Fot: Katarzyna Stasilewicz FMC.

Jak kształtuje się cena cebuli w Holadnii?

Ireneusz Ruciński z firmy Bejo poinformował o tegorocznej sytuacji na rynku cebuli. Na Zachodzie areał cebuli był niższy niż przed rokiem o 10% o tyle też niższe są szacowane plony. Dominuje cebula drobna. Holandia poszukuje możliwości zakontraktowania cebuli. Aktualnie za cebulę prosto z pola płacą tam 27–30 erocentów. Wyższa jest też sprzedaż tego warzywa do krajów azjatyckich. O miesiąc wcześniej, niż co roku, zaczął zakup cebuli Senegal. Jest więc nadzieja na dobrą cenę wiosną.

Fot: Nowa kopaczka w gospodarstwie – Grimme WV 140.

Na Rynku Hurtowym w Broniszach ceny warzyw nie nadążają za inflacją - są tylko niewiele wyższe od cen z lat poprzednich.

- Jeśli porównamy koszyk zakupowy rok do roku, to niestety nie ma większych zmian. Całościowy koszyk wszystkich owoców i warzyw, zarówno krajowych, jak i importowanych jest tylko o 4 proc. wyższy – wyjaśnia Maciej Kmera, ekspert Rynku Hurtowego w Broniszach.

W jego ocenie to wynik gry popytowo-podażowej.

- Rynek to magiczna siła, która nie pyta, za ile rolnik wyprodukował towar, tylko za ile może go sprzedać. To wynika z gry popyt-podaż. A popyt, który wynika z ograniczonych budżetów domowych wcale nie jest na tyle silny, żeby windować ceny - zaznacza ekspert.

Zdrożała kapusta i cebula

Oczywiście, niektóre pozycje są znacząco droższe, np. kapusta i cebula zdrożały o 100 proc. Rolników handlujących na Broniszach oczywiście cieszy taka cena, ale przyznają, że koszty tak mocno poszły w górę, że nawet przy cenie za kapustę 7 zł niewiele zostaje w kieszeni.

- Żeby mieć dobry i jakościowy plon kapusty muszę sypnąć nawozy i opryskać rośliny. Moi sąsiedzi, którzy w tym roku poskąpili nawożenia, mają główki kapust wielkości pięści. Z tego już nic nie będzie, bo taki towar nie spełnia parametrów jakościowych do handlu. Oni zostaną z niczym. Martwię się tylko, jak dam radę kupić nawozy na wiosnę, skoro chodzą słuchy, że saletra będzie po 8 tys. zł - mówi nam jeden z rolników sprzedających swój towar na podwarszawskich Broniszach. I dodaje, że kilka lat temu podjął inną pracę, bo z samego rolnictwa trudno mu było się utrzymać.

Pomidory szklarniowe po 2 zł/kg. "To poniżej krytyki"

Ale jest też szereg towarów znacznie tańszych, np. pomidory.

- Jest duża nadpodaż pomidorów i obecnie szklarniowe są po 2 zł/kg. To przy obecnych cenach nawozów, środków ochrony roślin i energii jest poniżej krytyki - mówi Kmera.

Brakuje ogórków

Drogie są za to ogórki, których brakuje ze względu na chłodne noce.

- Ogórki nie nadążają z dojrzewaniem i jest ich mało. Trzeba zapłacić za nie nawet 7 zł/kg - wyjaśnia Maciej Kmera

Ceny warzyw korzeniowych nie zmieniają się

Jeśli chodzi o warzywa korzeniowe, ich ceny są stabilne. Droższa jest jedynie cebula - nawet po 2 zł, ale jak wyjaśnia Kmera to wynik tego, że podaż jest sukcesywnie redukowana przez intensywny eksport za wschodnią granicę.

Pogoda zepsuła kalafiory

Duże braki są także w dostawach kalafiorów. 

- Całe lato było gorące, a do zawiązania ładnej róży musi być chłodniej. Dlatego na Rynku kalafiorów jest mało i są słabszej jakości. Momentami trzeba zapłacić nawet 7 zł za sztukę. Nie ma żadnej alternatywy importowej, bo import kosztowałby ok 10 zł/sztukę - ocenia Kmera.

Natomiast ziemniaki standardowo kosztują 1 zł/kg. Droższy jest jedynie Irys. 

A jakie są ceny warzyw i owoców na Rynku Hurtowym w Broniszach? O tym dowiesz się z filmu!

Według najnowszego raportu ekspertów, w większości państw Europy przewidziany jest powrót w miarę normlanych warunków pogodowych, ale to nie wystarczy, żeby odbudować starty w deficycie wody.

78% mniej pomidorów na przetwórstwo

Według danych statystycznych ukraińska produkcja pomidorów przeznaczonych do przetwórstwa zmniejszy się z 800 tysięcy ton (2021 r.) do 180 tysięcy ton (2023 r.), co stanowi spadek o całe 78%. Oczywistym powodem takiej sytuacji jest trwająca wojna w Ukrainie, w wyniku której uprawy zlokalizowane na południu kraju znajdują się pod okupacją.

Produkcja na północy również zalicza spadek

Należy podkreślić, że z powodu upałów w niektórych krajach półkuli północnej prognozuje się spadek światowej produkcji pomidorów. Będzie on na poziomie 5,8%, czyli z 39,18 mln ton do 36,89 mln ton.

Raport pokazuje, że największy spadek produkcji z powodu upałów spodziewany jest w takich krajach jak:

• Tunezja – o 36% (do 600 tys. ton);
• Hiszpania – o 29% (do 2,25 mln ton);
• Węgry – o 26% (do 85 tys. ton);
• Algieria – o 20% (do 800 tys. ton);
• Chile – o 17% (do 971 tys. ton);
• Grecja – o 17% (do 350 tys. ton);
• Francja – o 12% (do 350 tys. ton).

Gdzie produkcja odnotuje wzrost?

Jednocześnie są kraje, które zwiększą produkcję:

• Kanada +25%;
• Chiny +21%;
• Rosja +15%.

W Polsce, produkcja pomidorów do przetwórstwa pozostanie na tym samym poziomie co rok temu – 125 tys. ton.

na podst. tomatonews.com , wptc.to
Fot: envatoelements

Do rodziny Muchoo dołącza nowa odmiana. To pomidor malinowy Tatemaru Muchoo (DRTG4839). Należy do segmentu premium – o wysokich walorach smakowych, jakościowych i plonotwórczych.

 
fot. Zespół De Ruiter, od lewej: Anna Wojciechowska, Marta Jesionek, dr Katarzyna Tykarska-Duchovska, Grzegorz Fic, Maria Lis, Paulina Janicka i Jan Kemper.

Owoce wyróżniają się bardzo dobrym smakiem (wysoki Brix) i aromatem. Potwierdzają to badania prowadzone w Polsce przez niezależne firmy na dużej grupie konsumentów. Owoce mają atrakcyjny, malinowy kolor wewnątrz i na zewnątrz i długą szypułkę. Charakteryzują się długą trwałością pozbiorczą. Zachowują przy tym jędrność i smak. Są rozmiarze BB/BB+, lekko spłaszczone i żebrowane. Rośliny mają silny wigor i otwarty pokrój. Są bardzo plenne – dają wysoki plon handlowy. Odmiana ma wysoką tolerancję na suchą zgniliznę wierzchołków owoców i jest odporna na mączniaka prawdziwego. Owoce nie mają żółtych przebarwień.

 

 Tatemaru Muchoo przeznaczona do upraw standardowych i doświetlanych (w takiej produkcji owoce nie tracą na smakowitości) w nowoczesnych, wysokich szklarniach. Do szczepienia zalecana jest podkładka Maxifort lub Equifort (chociaż szczepienie nie jest konieczne). Ta druga to nowa podkładka o silnym wigorze. Owoce szybciej się wybarwiają i są gotowe do zbioru, a jest to ważne szczególnie na początku sezonu.

ToBRFV, czyli jak duże jest zagrożenie?

O tym wirusie wielu producentów już słyszało, na szczęście nie ma w Polsce wiele ognisk tej choroby.

– W Holandii jest on od 4 sezonów, ponad 50 % szklarni jest albo było zainfekowanych – mówił Jan Kamper (De Ruiter). – Jednak ten czas pozwolił nauczyć się producentom zapobiegać porażeniu i odpowiednio prowadzić uprawę.

• Na liściach jest mozaika i zniekształcenia - wypukłości w formie bąbli, liście sa nitkowate, paprotkowate.
• Na szypułce widoczne są przebarwienia wiązek przewodzących w wczesnej fazie rozwoju owoców.
• Końcówki szypułki zasychają i brązowieją.
• Owoce są mniejsze, mają nierówną powierzchnię, na której są blade plamy lub/i nekrozy.
• Owoców ogólnie jest mniej i są niehandlowe.
• Zanim jednak objawy będą widoczne na owocach pojawią się marmurkowate przebarwienia na wierzchołkach.

Objawy nasilają się w okresie stresu – latem podczas upału i zimą podczas mrozów. Występowanie i nasilenie objawów różni się w zależności od wieku rośliny i momentu zainfekowania. Symptomy pojawiają się po 12–18 dniach po zainfekowaniu.

Trzy zasady walki z wirusem

Pierwsza rzecz to prewencja, czyli zapobieganie wniesieniu wirusa do szklarni. Jeśli zostanie on już wykryty to jak najszybciej trzeba podjąć działania polegające na restrykcyjnej higienie. Po zakończeniu sezonu konieczna jest bardzo dokładna dezynfekcja (w DeRuiter Experience Center trwa 5 tygodni).

 


Marta Szyperek

Jaki jest plan spotkania?

• Zaczynamy o godzinie 10 na plantacji, gdzie, gości przywita kierownik działu Agro GFP Wojciech Krause.
• 10:45 - omówienie sezony - Paweł Kuźma;
• 11:00 - zwiedzanie plantacji, prezentacja odmian przez firmy nasienne;
• 12:00 - Problemy sezonu fasolowego w sezonie 2022 - Dariusz Szkudlarek;
• 12:30 - Wystąpienia partnerów, prezentacja ofert: FMC, Timac Agro oraz Agrosieć;
• O godzinie 13:00 przewidziany jest obiad dla uczestników. 

Jak dojechać? 

fot. envatoelements

cieszy wspaniałym smakiem.

• Papryka słodka – to jedyna odmiana łagodna w smaku, a to dzięki braku kapsaicyny. Jest to substancja, która dopowiada za ostry posmak. Kolory: czerwona, żółta oraz zielona.
• Papryka habanero – Niezwykle ostra papryka o czerwonej skórce. Owoce tej papryki wykorzystywane są przede wszystkim jako dodatek do zup, sosów czy sals.
• Jalapeño – niewielka w rozmiarach, ale za to bardzo ostra papryka, najczęściej koloru zielonego. Kwaskowaty posmak i ostrość wpłynęła na jej wykorzystanie jako dodatek do serów, zup czy przetworów.
• Papryka Ramiro – owoce o podłużnym kształcie, koloru czerwonego. Słodka i chrupiąca. Idealna do spożywania na surowo.
• Papryka typu snack – wyjątkowo słodka, aromatyczna i chrupiąca mała papryczka. Odmiany, które produkowane są w Polsce mają łagodny smak. Idealne jako dodatek do sałatek.

W sierpniu przypada pełnia zbiorów papryki, także zachęcamy do korzystania z bogactwa jej odmian i wartości!

Moc Polskich Warzyw

„Moc Polskich Warzyw” to kampania, która powstała z inicjatywy Zrzeszenia Producentów Papryki Rzeczypospolitej Polskiej. Obok ZPPRP, które koordynuje program, udział w projekcie biorą również: Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw, Stowarzyszenie Producentów Pomidorów i Ogórków pod Osłonami, Stowarzyszenie Malinowy Król, Stowarzyszenie Branży Grzybów Uprawnych oraz Stowarzyszenie Czosnek Galicyjski. Kampania jest finansowana ze środków Funduszu Promocji Owoców i Warzyw.

opr. Bernat Patrycja
na podstawie inf. pras. Moc Polskich Warzyw

30 odmian pomidora

Nasiona pomidora wysiano do podłoża Kronen do warzyw 4 kwietnia br. Docelowo dla pomidora przeznaczono powierzchnię 320 m2. Ogrzewanie zakończono 20 kwietnia. Sadzenie rozsady – 830 sztuk roślin – w 10 rzędach prowadzono przez dwa dni – 10–11 maja do mat z włókna kokosowego o wymiarach 8 × 20 × 100 cm (był to ich drugi cykl uprawy).


fot.  Dariusz Kacprzak (PNOS Ożarów Maz.) prezentuje odmianę Monte Orange.

Rośliny prowadzono na jeden pęd (z usunięciem wszystkich pędów bocznych przez cały okres uprawy) do wysokości drutu. Główny przewodnik ogłowiono 1–5 sierpnia – odrosty usuwano dwukrotnie. Nie korygowano liczby zawiązków w gronach. Zainstalowano jeden miniul trzmieli. Dwukrotnie – w końcu lipca i na początku sierpnia – usuwano liście w celu doświetlenia gron.
Na początku sezonu włączano nawadnianie co 2–3 godziny, później, podczas owocowania i słonecznej pogody co 60 min – pH pożywki 5,5–5,8; EC pożywki 2,2–2,4 mS/cm (sterownik MONO-Mix).

Stosowano:

• Kristalon pomarańczowy 6-12-36 + 3 MgO + micro,
• saletrę wapniową CALCINITTM i kwas azotowy 38%.
• Dolistnie wykonano jeden zabieg mikroskładnikowy Super 5+ w stężeniu 0,2% na przełomie lipca i sierpnia.

Nie podejmowano żadnej ochrony chemicznej. Posiłkowano się jedynie metodami biologicznymi. Przędziorek chmielowiec był zwalczany poprzez dwie (po 4000 sztuk dorosłych osobników zmieszanych z wiórkami) aplikacje dobroczynka szklarniowego (Phytoseiulus persimilis). W walce z mączlikiem szklarniowym wykorzystano dobrotnicę szklarniową (Encarsia formosa) – dwie aplikacje po 3000 sztuk dorosłych osobników. Pierwszy zbiór miał miejsce 18 lipca.


fot. Wiesław Jakubowski (Hazera).

10 odmian papryki

W kolekcji na 320 m2 były odmiany różnych typów:

• Lores;
• Tomelloso;
• Gigant;
• Navigator;
• Bihar;
• Fokusz;
• Maestral;
• Mito;
• Abadia;
• Ramonete.

Nasiona wysiano 31 marca, rozsadę wysadzono wprost do gruntu 25 maja (640 roślin). Rośliny prowadzono do rozwidlenia na jeden pęd (z usunięciem wszystkich pędów bocznych). Główne pędy, a następnie 2–3 wiodące pędy boczne wiązano do sznurków pionowych, przymocowanych do drutów rozciągniętych nad rzędami. Usunięto zawiązki owoców obciążające rośliny przy rozwidleniu. Pielęgnacja nie była wykonywana regularnie (brak obsługi).
Na początku sezonu paprykę nawadniano co 2–3 godziny, podczas owocowania i słonecznej pogody co 60 min. Odczyn – pH pożywki wynosiło 6,0–6,5, EC pożywki 1,5–1,8 mS/cm (nawozy jak dla pomidora).
Dwukrotnie zaaplikowano po 4000 sztuk dorosłych osobników dobroczynka szklarniowego (zwalczanie przędziorka chmielowca) zmieszanych z wiórkami. Wykonano jeden zabieg przeciw zmienikom 0,4-proc. Mospilanem 20 SP.
Pierwszy zbiór korygujący wykonano 12 lipca. Zbiory właściwe są planowane od 26 sierpnia, po 12 tygodniach od posadzenia.


fot. Małgorzata Dobrodziej z Gospodarstwa Ekologicznego Dobrodziej obecna na spotkaniu prezentuje sprawdzone w swoim gospodarstwie odmiany papryki – Navigator i Lores.

Plonowanie pomidora

Liczba kilogramów zebranych z jednej rośliny poszczególnych odmian w okresie od 18 lipca do 22 sierpnia:

• BPK 16021 – 3,7 kg;
• EXP 44395 – 3,5 kg;
• Tamaris – 3,0 kg;
• BPK 16015 i Gourmandia po 2,9 kg;
• Buffalopink – 2,9 kg;
• Pink Sky i Runner po 2,8 kg;
• Monterosa – 2,7 kg;
• Loara i Bonusia i Dossimo i Monte Orange i Aphen po 2,6 kg;
• Gourmansun – 2,5 kg;
• Byelsa – 2,4 kg;
• Cabosse – 2,25 kg;
• Clarosa i Plenorange i Mulan po 2,2 kg;
• Honey Moon – 2,0 kg;
• Meryva – 1,9 kg;
• Minirosamunda – 1,8 kg;
• Cupidissimo – 1,7 kg;
• V-633 – 1,6 kg;
• Summer Sun i Clavellina po 1,5 kg;
• V-632 – 1,4 kg;
• Ferdinand – 1,3 kg;
• Jangcy – 1,2 kg.

Najwcześniejsze w tym doświadczeniu okazały się: BPK 16021, Gourmandia i Monterosa. Tuż za nimi: Pink Sky, Clavellina, BPK 16015, Mulan.
Największą siłę wzrostu wykazały: Clarosa, Meryva, BPK 16021, Gourmandia, Monterosa. Na drugim miejscu uplasowały się Mulan, Ferdinand, Cupidissimo.

Plonowanie papryki

Plony uzyskane do dnia spotkania (25 sierpnia) z poszczególnych odmian:

• Maestral – 10 kg;
• Navigator – 9,5 kg;
• Tomelloso – 8,5 kg;
• Lores – 7,5 kg;
• Gigant – 5,5 kg;
• Bihar i Ramonete i Fokusz po 4,5 kg
• Z roślin odmian Abadia i Mito do 25 sierpnia nie zebrano jeszcze plonów.
  
  

plon i briks dbał, jak podkreślał gospodarz, Włodzimierz Prus z firmy ADOB.

A gospodarzem, u którego można było 28 sierpnia poznać nowe odmiany firmy Hazera, był Marcin Gajda. Przedmiotem jego troski są uprawy na areale 140 ha. Dominuje (powierzchniowo) kukurydza na ziarno, są zboża, ale i gatunki ogrodnicze – 1,5 ha sadu wiśniowego (Łutówka i Groniasta z Ujfehertoi), 2 ha truskawki (Rumba, Asia, Sibilla, Grandarosa) i 15 ha pomidora.
Na polach pomidorowych w tym sezonie dominuje:

• Pietrarossa;
• ale są też Heinz 2206;
• N6438;
• Docet;
• Brixtone oraz dwie nowości – Enotrio i Olivenza.

– Większość rozsady, w tacach 150, dostarcza nam firma Krasoń, a sadzonki nowych odmian wyprodukowało Gospodarstwo Ogrodnicze Wiktor Grochowski z Justynowa w wielodoniczkach w typie duńskim (0,53 × 0,32) o pojemności 22 cm3 i 32 cm3. Sadziliśmy w dwóch terminach: 10–15 maja i 18 maja. Rośliny z pierwszego sadzenia trochę ucierpiały od przymrozku, ale wspomaganiem dolistnym złagodziliśmy ten stres.

Dobre odżywienie łagodzi skutki monokultury

Plantator zdaje sobie sprawę z niewłaściwego zmianowania, ale na polu pokazowym rok temu również rósł pomidor. Chcąc, chociaż w pewnym stopniu zniwelować skutki monokultury, w poplonie wysiał rzodkiew oleistą. 
 

O optymalne nawożenie plantacji dbał Włodzimierz Prus z firmy ADOB

Wczesnowiosenny schemat nawożenia wyglądał następująco:

• 350 kg/ha soli potasowej;
• 500 kg wapna granulowanego Polcalc
• i 120 kg Kizerytu.
• Przed sadzeniem na każdy hektar zaaplikowano 350 kg saletrzaku, 200 kg Polifoski® Krzem i 150 kg Eurofertil 33 N-Process.

Pogłównie były stosowane nawozy firmy ADOB.

• W fazie BBCH – rozwoju liści – zastosowano: ADOB® ProFit 10-40-8 + mikro (3 kg/ha), ADOB® Zn IDHA (1 kg/ha), siarczan magnezu (2 kg/ha).
• Rozwój liści i pędów bocznych (BBCH 16–29) wspomagały: ADOB® ProFit 18-18-18 + mikro (4 kg/ha) i po kilogramie ADOB® Bor, ADOB® Cu IDHA, ADOB® Fe IDHA, ADOB® Mn IDHA.
• Do fazy dojrzewania owoców kontynuowano nawożenie siarczanem magnezu (w każdej fazie po 3 kg/ha).
• Czas kwitnienia (BBCH 51–69) to znów zmiana schematu nawożenia z naciskiem na fosfor: ADOB® ProFit 10-40-8 + mikro (4 kg/ha), po kilogramie ADOB® Ca IDHA, ADOB® Bor, ADOB® Fe IDHA i 0,1 l/ha ADOB® Mo.
• Rozwój owoców (BBCH 71–79) wymaga głównie zwiększenia nawożenia potasowego. Nie wolno też zapominać o wapniu. Zastosowano więc: ADOB® ProFit 4-12-38 + mikro, ADOB® Ca IDHA (1 kg/ha), ADOB® Bor (0,5 kg/ha), ADOB® Fe IDHA (1 kg/ha) i 0,1 l/ha ADOB® Mo.
• Za dojrzewanie, wybarwianie owoców (BBCH 81–89) dużą odpowiedzialność ponosi potas – ADOB® ProFit 4-12-38 + mikro. Niezbędny jest też wapń ADOB® Ca IDHA i bor ADOB® Bor (dawki jak w poprzedniej fazie).

Odmiana pomidora Enotrio – numerem jeden

 – Teraz w naszym rejonie wody nie brakuje, ale wiosna była sucha, pomidory nawodniliśmy dwa razy podczas kwitnienia – mówi Marcin Gajda.

Zapytany o opinię na temat testowanych odmian, odniósł ich cechy do znanej od lat odmiany Pietrarossa, twierdząc, że odmiana Enotrio wykazała się większą odpornością na patogeny niż standard.


Renata Jankowska – dyrektor generalna Hazera Poland Sp. z o.o.

Enotrio należy do grupy odmian średnio wczesnych. Dobrze wiąże owoce, a te mają średnią wielkość 60–80 g. Wśród innych odmian wyróżnia ją intensywnie czerwony kolor przekroju. Obok Enotrio posadzono rozsadę odmiany Olivenza – nieco późniejszej niż sąsiad. Owoc Olivenzy jest nieco większy niż Enotrio i takie też były rośliny w trakcie wzrostu, ale już widzę większy plon Enotrio i lepszą zdrowotność. Za dwa, trzy tygodnie plony będą poważone. Zobaczymy, czy potwierdzą nasze szacunki. Dla mnie wśród posadzonych tu trzech odmian Enotrio jest numerem jeden.


 Maria Drosd i Enotrio w całej okazałości.

– Pierwszy zbiór planujemy za tydzień – stwierdza gospodarz. Łowicz ruszył z kampanią 22 sierpnia. Mamy ustalony limit 50 t/ha, ale w minionym roku nadwyżka została też odebrana przez zakład. Obiecywana jest cena 54–58 gr/kg.

W gospodarstwie praktykowany jest wyłącznie zbiór kombajnem. Do tej pory był Sandei TH 500, w tym roku pan Marcin kupił wraz z kolegą nowszy model tej marki.
W przypadku pomidora problem zbioru jest rozwiązany.
– Gorzej wygląda sprawa z truskawkami, do których muszą być ludzie, dobrze, że tegoroczny sezon już za nami – stwierdza plantator. Część plonów zawozimy na Bronisze, część idzie do przetwórni. Brak czasu nie pozwala na osobiste odwozy. Korzystamy więc z pośrednika – Bogdana Mazgaja.


Porównanie trzech odmian firmy Hazera.

Katarzyna Wójcik

 

Poza sadzeniem maszyna umożliwia doglebowe nawożenie mikrogranulatem oraz jednocześnie zaprawia sadzeniaki. W jednym zagonie wysadza trzy rzędy ziemniaków. Strukturalny system przynosi wiele korzyści na późniejszych etapach wegetacji oraz samego zbioru. Ziemniaki rosną w szerokich zagonach. Sprzyja to podlewaniu i absorbcji wody. Nie dochodzi bowiem do rozmywania, woda swobodnie wsiąka i nie spływa, jak ma to miejsce w przypadku stosowania typowych redlin. Nawadniamy nasze pola kilkoma deszczowniami szpulowymi oraz mostowymi typu Pivot. Jedyne utrudnienie jest związane z tym, że kombajn podczas kopania ma więcej ziemi do przerzucenia. Stosujemy jednak odkamienianie, więc proces zbioru przebiega sprawnie – opowiada Arkadiusz Kozakiewicz.

Trzy lub dwa rzędy Dewulf Structural 30 standardowo wysadza ziemniaki na zagonie w 3 rzędach. Ma jednak możliwość łatwego przełączenia trybu sadzenia na dwa rzędy. Pojemność zbiornika na sadzeniaki wynosi 3,5 t, a minimalne zapotrzebowanie na moc ciągnika to 80 KM. Dodatkowy trzeci rząd powoduje, że sadzarka za jednym przejazdem jest w stanie umieścić w ziemi o 50% więcej sadzeniaków na tej samej szerokości roboczej. Ma to szczególne znaczenie w przypadku prowadzenia plantacji sadzeniakowych. Bulw jest więcej, ale nie rozrastają się ze względu na mniejszą ilość dostępnego miejsca.

Jak odbywa się sadzenie?

• Otóż, sadzeniaki opadają w maszynie grawitacyjnie, a ich transport odbywa się w oparciu na taśmach.
• Ilość materiału w zbiorniku jest monitorowana.
• Wraz z opróżnianiem zbiornika jest on hydraulicznie unoszony.
• Dodatkowy czujnik kontroluje sadzeniaki znajdujące się na pasach, co ogranicza ryzyko pojawiania się zbyt dużej ich liczby.
• Poprzez pasy wysadzające, które kręcą się do przodu, sadzeniaki ze zbiornika łagodnie opadają na rozdzielacze.
• Następnie są przesuwane na pasy środkowe, które przenoszą je na gąbkę, którą można regulować w zależności od wielkości sadzeniaków.
• Za nią znajduje się redlica z kołami kopiującymi, na podstawie których jest ustawiana głębokość sadzenia.
• Redlice otwierają glebę, w którą spadają ziemniaki.
• Glebę zagarniają dwa gwiazdowe talerze.
• Ostatni element roboczy stanowi kapa formująca. Znajduje się za redlicami i formuje zagon.

Sadzarka kubeczkowa

-W przeszłości korzystałem z wielu maszyn marki Miedema. Sprowadzane były też używane. Sprzęt do uprawy i sadzenia ziemniaków zmienia się i ewoluuje. Dodawane są kolejne przydatne funkcje. W przypadku tej marki jest pewność pracy wysokiej jak i łatwej obsługi. Maszyna pozbawiona jest regulacji mechanicznych, wykorzystywane są rozwiązania hydrauliczne. Zapewnia jednoczesne sadzenie czterech rzędów i należytą wydajność pracy – ocenia Krystian Swiniarski z gospodarstwa rolnego w miejscowości Gołoty w powiecie chełmińskim.

 
Krystian Swiniarski z miejscowości Gołoty

– Obecnie mam 4-rzędową sadzarkę kubeczkową CP 42, która może mieć rozstaw rzędów 75, 80, 85 lub 90cm. Jest wyposażona w ruchomy, podnoszony kosz, dzięki czemu ułatwione jest przemieszczanie sadzeniaków do kanałów wysadzających. Wydajność sadzenia przy głębokości około 25 cm wynosi 6 km/godz., co pozwala na wysadzenie 1,5 ha/godz.

 
4-rzędowa sadzarka kubeczkowa CP 42

W tym roku maszyna zasadziła u Krystiana Swiniarskiego 60 ha ziemniaków. Rolnik prowadzi plantacje sadzeniakowe, które są dostarczane do Spółdzielni Rolników SZANSA w Czernikowie. W strukturze zasiewów, poza ziemniakami, ma także 40 ha cebuli oraz po 75 ha pszenicy na ziarno i kukurydzy.

– W tym roku warunki do sadzenia ziemniaków były bardzo trudne. Wiosna była bardzo sucha. Staram się, aby przedplonem była pszenica, jednak w tym roku sadzenie odbywało się po kukurydzy na ziarno. Ściernisko jesienią zostało zmulczowane. Następnie wykonałem zabieg talerzówką oraz orkę zimową. Na wiosnę przed wjazdem w pole sadzarką w miejscach z mocniejszą glebą stosuję głębosz. W tym roku bezpośrednio przed sadzeniem wjechaliśmy aktywną broną zębową, która wykonała frezowanie. Za agregatem przy dwóch przejazdach opóźnienia pracowała sadzarka. Rozwiązanie to pozwoliło na minimalizowanie strat wilgoci z gleby. W sadzarkach CP kubeczki są wychylone pod kątem 8° do przodu w sekcji biegnącej w górę. Duża rolka górna w połączeniu z parabolicznym kanałem wysadzającym, umieszczonym w sekcji biegnącej w dół i wychylonym do przodu pod kątem 20° zapewnia każdej bulwie właściwą pozycję początkową do prawidłowego wysadzenia.

Tomasz Ślęzak fot. Ślęzak

• wysokie wymagania pokarmowe;
• podatność na choroby;
• konieczność nawadniania
• oraz kosztochłonny zbiór ręczny (w zależności od kalibrażu ogórka – 10–15 osób/ha).

Dwa ostatnie lata były bardzo niekorzystne dla tej uprawy – niskie temperatury w maju i czerwcu, nadmierne opady, powodujące rozwój chorób, a przez to krótszy czas zbioru i niższe plony.

Jaki okaże się rok 2022? Początki były bardzo trudne

Zmienne warunki temperaturowe spowodowały wystąpienie na wielu plantacjach śmietki kiełkówki, która zniszczyła 60–80% kiełkującego ogórka. Niektórzy rolnicy dwukrotnie przesiewali swoje plantacje. Jednym z ważnych zabiegów po siewie jest przykrywanie pola włókniną polipropylenową o gramaturze 17–19 g/m2 lub siatką o oczkach 1 × 1 mm lub mniejszych 0,6 × 0,6 mm. Siatki od kilku lat są dostępne w sprzedaży w Polsce. Koszt to ok. 40– 50 tys. zł/ha. Ich trwałość jest określana na 8–10 lat, w zależności od sposobu użytkowania. Osłona stwarza korzystny mikroklimat dla roślin, przyspiesza wzrost i plonowanie o około dwa tygodnie oraz chroni przed wystąpieniem śmietki kiełkówki. Okrycie powinno trwać około 4–5 tygodni, w zależności od przebiegu warunków pogodowych. W czasie ciepłej, słonecznej pogody może zachodzić konieczność odsłonięcia plantacji. Włóknina musi być zdjęta na początku kwitnienia ogórka, aby umożliwić owadom zapylanie.


fot. Uprawa na foli w nawadnianiem kroplowym

Bor, mikroelementy, o tym musisz pamiętać!

Oczywiście, odmiany partenokarpiczne nie wymagają zapylenia. W czerwcu i lipcu należy się koncentrować na wspieraniu harmonijnego wzrostu i rozwoju roślin i przeciwdziałać stresom, wynikającym np. z zachwaszczenia, niedoboru wody, czy składników pokarmowych (koniecznie na podstawie analizy gleby) oraz działania agrofagów. Warto kilkakrotnie (w fazie 6–9 liści, rozwoju pędów bocznych i początku kwitnienia oraz kiedy są już widoczne zawiązki owoców pędu głównego) zasilać ogórki borem, stosując opryski np. Bormax, ADOB® Bor, Labimar 10S. Po pierwszym zbiorze należałoby uzupełnić mikroelementy (cynk, mangan, miedź, molibden i żelazo), stosując np. ASX Complex, FlorActiv Plus, Ekoflora Standard superkoncentrat, AgriPower Micro. Należy pamiętać, że różne formy mikroelementów wchłaniają się w różnych temperaturach, większość do 25o C. Na rynku pojawiły się certyfikowane w rolnictwie ekologicznym nawozy mikroelementowe w formie glukonianów (glukonian Mn, Zn, Fe), która zapewnia lepsze wchłanianie i transport w roślinie. Glukoniany to organiczne związki chemiczne – sole kwasu glukonowego, stosowane również u ludzi i zwierząt w celu uzupełniania niedoborów Ca, Zn, Fe, Mn, Cu itd. Kwas glukonowy jest pochodną glukozy. Jest wykorzystywany do leczenia alergii u ludzi.

fot. Uprawa ogórka na folii z nawadnianiem kroplowym.

Nawadnianie bez szoku

System korzeniowy ogórka sięga jedynie do 30 cm, a powierzchnia transpiracyjna liści jest bardzo duża. Potrzeby wodne ogórka w okresie wegetacji wynoszą 400 mm. W czasie dni upalnych (temp. 30–35o C) odparowanie wody może wynosić 70 mm/1 m2, a przy temperaturze ok. 25o C odparowanie wynosi 40 mm/1 m2. Najbardziej wrażliwe na niedostatek wody są rośliny w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców. Niedobór wilgoci w tym okresie powoduje opadanie kwiatów i zawiązków owocowych.
Susza w czasie przyrostu owoców pogarsza ich jakość (tworzą się w nich puste przestrzenie), a przede wszystkim obniża plon. Również nadmiar opadów jest dla roślin bardzo szkodliwy. Nawadnianie przyczynia się do znacznych zwyżek plonu i poprawy jakości owoców. Ogórki powinny być nawadniane co 5–6 dni, małymi dawkami wody, nieprzekraczającymi 20 mm. Najlepszy dla ogórków jest system nawadniania kroplowego. Częstość nawadniania w systemie kroplowym w okresie bezdeszczowym powinno się dostosować do panujących temperatur. Przy wysokiej temperaturze należy stosować dawki po 25–30 mm w krótkich odstępach czasowych. Niektórzy praktycy wskazują na konieczność zakładania dwóch linii kroplujących w uprawie na glebach piaszczystych i piaszczysto-gliniastych, aby system korzeniowy właściwie się rozwijał i pobierał składniki pokarmowe z całej powierzchni (nie tylko z jednej nawadnianej strony).
W lepszym zrozumieniu tego zagadnienia pomoże 1,5-minutowy film, w którym pokazano rozwój systemu korzeniowego ogórka w zależności od dostępności wody (https://www.youtube. com/watch?v=rJaZMCZlmm4).

Jeżeli istnieje konieczność deszczowania plantacji (choroby grzybowe, ubicie ziemi), jednorazowa dawka wody (ciepłej np. ze stawu) powinna wynosić ok. 10 mm przy intensywności nawadniania 5–6 mm/godz. Ogórek zawsze zareaguje stresem na deszczowanie zimną wodą, przejawiającym się zaburzeniami wzrostu roślin i owoców. Warto korzystać z Internetowej Platformy Wspomagania Decyzji Nawodnieniowych http://www.nawadnianie.inhort.pl/metodyki.
Pomocny jest tensjometr, wskazujący zmiany wilgotności gleby (koszt to ok. 200–300 zł). Działania profilaktyczne W celu ograniczenia zachwaszczenia można ściółkować powierzchnię gleby przed sadzeniem rozsady lub siewem materiałami nieprzepuszczającymi światła, np. czarną folią. Taką ściółkę rozkłada się w rzędach roślin. Między pasami folii rosną chwasty, które trzeba zwalczać mechanicznie lub ręcznie. Również w nacięciach folii czy włókniny, obok roślin ogórka, mogą wyrastać różne głęboko korzeniące się chwasty. Wyrastają ponad rośliny uprawne i oplatają korzeniami system korzeniowy ogórka. Z tego powodu należy je usuwać w jak najwcześniejszym stadium, nie podrywając systemu korzeniowego ogórka. W ramkach znajdą Państwo środki ochrony przed agrofagami, dopuszczone do stosowania w ekologicznej uprawie ogórka.

 
fot. Ogórek nie lubi przemieszczania pędów

Przypominam też kilka najważniejszych zasad stosowania środków ochrony. Odczyn (pH) wody stosowanej do sporządzania cieczy roboczej powinien być dostosowany do wymagań preparatu – informacja na etykiecie. Jeśli woda ma pH 7,5 lub wyższe, należy rozważyć jego obniżenie, zwłaszcza jeśli stosuje się pestycyd wrażliwy na wysokie pH. Najszybszym sposobem określenia poziomu pH wody jest użycie pehametru lub papierka testowego. Papierowe paski testowe są najtańsze; jednak mogą być zawodne – ich wskazania mogą się różnić nawet o dwa punkty pH. Pehametr zapewni najbardziej wiarygodne i spójne odczyty. Pamiętajmy też, że nie wolno zakwaszać wody przy stosowaniu fungicydów miedziowych, ponieważ miedź staje się bardziej rozpuszczalna przy niższym pH, co może spowodować jej fitotoksyczność.

Po zastosowaniu preparatów zawierających miedź należy odczekać przynajmniej 7 dni do włączenia preparatów na bazie mikroorganizmów – bakterii. To samo dotyczy odwrotnej kolejności aplikacji preparatów. Preparaty mikrobiologiczne działają skuteczniej, jeżeli są stosowane profilaktycznie.

Do ochrony ogórka można stosować substancje podstawowe:

• ekstrakt z cebuli;
• ze skrzypu polnego;
• emulgat oleju czy serwatkę.

Szczegółowe informacje na stronie: https://rolnictwo-ekologiczne.ior.poznan.pl/. Wyróżnia je brak karencji, niewielkie koszty (pokrzywę i skrzyp możemy zebrać samodzielnie) oraz skuteczność potwierdzona badaniami i praktyką. Do profilaktycznej ochrony ogórka należy włączyć nawozy zawierające żelazo i krzem np. Optysil EKO, SmartSil® WP (zawierający wapń i krzem) lub preparaty naturalne zawierające krzem ZumSil®, AdeSil®, SiliTom®.



W wykazie produktów naturalnych innych niż nawozy i środki poprawiające właściwości gleby znajdują się gotowe gnojówki z pokrzywy, skrzypu, cebuli i czosnku, które można kupić, pomijając etap samodzielnego przygotowania. Warto też stosować jako uzupełnienie mikrobiologicznych środków ochrony roślin preparaty znajdujące się we wspomnianym wykazie i zawierające mikroorganizmy, takie jak np. Trichoderma spp. (np. Trichofit, Trichoderma), Bacillus (np. BaktoFungiStop) i wiele innych. Można stosować także inne preparaty dostępne w handlu, zawierające wyłącznie mikroorganizmy niemodyfikowane genetycznie, pod warunkiem posiadania, np. certyfikatu dopuszczenia do produkcji ekologicznej z innego kraju UE lub zaświadczenia od producenta o niestosowaniu organizmów GMO.
Wspomagać odporność możemy także dwoma preparatami, które pojawiły się w maju tego roku – Memcomba (ekstrakt drożdżowy z dodatkiem 3%miedzi) i Altela (wyciąg roślinny z dodatkiem miedzi i 3% rozpuszczalnego Zn). Altela tworzy niekorzystne środowisko do rozwoju patogenów (mechaniczne działanie fungistatyczne i bakteriostatyczne). Memcomba stymuluje produkcję fitoaleksyn, które aktywują naturalną odporność rośliny na czynniki stresowe, np. patogeny.

Zbiór i przechowywanie

• Ogórki ekologiczne z uprawy polowej najczęściej przeznaczone są do przetwórstwa.
• Najbardziej poszukiwany jest kalibraż 3–6 cm.
• Trzeba zbierać je systematycznie, codziennie, a czasem 2 razy w ciągu dnia.
• Ogórki sałatkowe i kwaszeniaki zbiera się rzadziej, zazwyczaj 3–4 razy w tygodniu.
• Rolnicy ekologiczny najczęściej nie sortują zebranych ogórków – zajmują się tym firmy kontraktujące, mające specjalistyczne maszyny do dzielenia ogórka na poszczególne frakcje o różnych wymiarach.
• Ogórki można przechowywać w temperaturze 12–13o C przez 7–10 dni. Niższa temperatura nie jest wskazana, ponieważ owoce mogą wykazywać oznaki uszkodzeń chłodowych.
• Jeżeli ogórki są przetrzymywane w skrzynkach, należy zapewnić wilgotność powietrza nie mniejszą niż 95%, w przeciwnym razie owoce szybko miękną.
• Producenci posługujący się kalendarzem biodynamicznym, wskazują na większe zbiory w dniach owocowych – ogórek jest przyporządkowany w tym kalendarzu do dni owocowych.
• Ogórki kiszone w dniach owocu ewentualnie kwiatu przechowują się najdłużej i są najsmaczniejsze.

Dobrze zaplanować rok 2023

Już teraz należy wybrać pole pod przyszłoroczną uprawę ogórka. Pomocnym narzędziem okazuje się baza danych Best4soil https://www.best4soil.eu/database, która dostarcza informacji o statusie żywiciela i wrażliwości upraw na uszkodzenia dla dużej liczby gatunków nicieni i patogenów glebowych. Na podstawie tych informacji można określić optymalną kolejność uprawy różnych gatunków roślin. Baza danych pozwala na zastosowanie w przedplonie rośliny żywicielskiej, poprzedzającej uprawę wrażliwą na szkodniki lub patogeny, która nie będzie powodowała presji chorób, czy nicieni w roku uprawy danej rośliny wrażliwej. Jednocześnie pozwala określić, jakie rośliny możemy uprawiać bez szkody dla nich, jeżeli poziomy infekcji w momencie uprawy rośliny przedplonowej są wysokie. Narzędzie jest dostępne w języku polskim.

• Patogeny: https://fungi.soilhealthtool.eu /en-gb/Pathogen-scheme
• Nicienie: https://nematodes.soilhealthtool.eu/pl-pl/Nematode-scheme

Dobre stanowisko dla ogórka pozostawiają warzywa kapustne, zwłaszcza wczesne lub średnio wczesne, po których możliwa jest uprawa poplonu na przyoranie. Warto posiać rośliny, np. facelię, grykę, groch siewny na zielony nawóz.

Przedplonowa uprawa gorczycy ogranicza występowanie bakteryjnej kanciastej plamistości ogórka. Mieszanki roślin zawsze dają większą masę w stosunku do uprawy pojedynczej rośliny (tab. 1.). Możemy kupić gotowe mieszanki poplonowe – często stosowaną przez rolników ekologicznych jest TerraLife® N-Fixx-bez gryki, która składa się z 9 gatunków roślin (facelia, len oleisty, słonecznik, ramtil, sorgo, groch pastewny, wyka jara, seradela, koniczyna aleksandryjska), a bobowate stanowią 72%.

 

W rolnictwie ekologicznym rolnik powinien starać się zamienić uprawę mechaniczną narzędziami i maszynami na pracę roślin i ich korzeni. Zamieniamy zatem olej napędowy na fotosyntezę. Konieczna jest w tym celu bioróżnorodność i łączenie roślin ze sobą. Aby lepiej przygotować się do uprawy ogórka w następnym roku, warto pobrać próbki i wykonać analizy glebowe z uwzględnieniem dwóch form fosforu (dostępnego i niedostępnego dla roślin). Takie badania wykonywane są przez laboratorium AgroSmartLab. Uzyskane w ten sposób wyniki dają pełną informację o zawartości fosforu w glebie, zazwyczaj jest go dużo, tylko w formach niedostępnych dla roślin. W ten sposób możemy zaoszczędzić na nawożeniu, stosując jedynie preparaty zawierające bakterię Bacillus megaterium, mającą zdolność do przekształcania niedostępnych form fosforu i potasu.

Dalsze oszczędności w nawożeniu można zaplanować przez zastosowanie preparatów zawierających mikroorganizmy wiążące azot atmosferyczny z powietrza –

• Azotobacter sp. (np. Biomag Plon, Rhizosum N) lub
• bi-azot, zawierający bakterie Bacillus azotofixans,
• jak też AzotoPower (Azotobacer i Arthrobacter) czy
• Optium AZO (Azospirillum brasilense).

Warto wcześniej przeanalizować ofertę certyfikowanych zapraw do nasion (np. Szafirowa zaprawa Premix), czy preparatów mikoryzujących strefę korzeniową, np. Optimum AMF, używanych podczas produkcji rozsady.

Odmiany często narzucają odbiorcy ogórka, niemniej jednak można wybrać odmianę optymalną dla swojego gospodarstwa.
Najczęściej stosowane przez rolników ekologicznych odmiany ogórka to:

• Karaoke;
• Atik;
• Octopus;
• Satina;
• Starter;
• Allianz.

dr Beata Studzińska fot. Wójcik

Jak kształtują się ceny fasolki szparagowej względem województw w Polsce?

wykres pwr.agro

Jak z cenami fasolki szparagowej w poszczególnych punktach skupu?

• Giełda Kaliska Sp. z o.o. - w ciągu ostatnich 14 dni średnia cena z 7,50/kg obniżyła się do poziomu 5,50/kg;
• Kompleks Handlowy Rybitwy-  11.08 cena fasolki wynosiła 12 zł/kg by dnia 25.08 spaść do 5 złotych za kilogram.
• Mewat Sp. z o.o. - cena na dzień 25.08 to 6zł/kg;
• Targpiast Sp. z o.o. - W tym przypadku widać lekkie odbicie ceny. W dniu 22.08 cena wynosiła 7,50 /kg, trzy dni później średnia cena to 8,75 zł/kg;
• ROLHURT - najwyższa cena - 13 zł/kg;
• Łódzki Rynek Zjazdowa - 6 zł/kg;
• Bronisze - Średnia cena na warszawskim rynku to 7,50 zł/kg;
• Podlaskie Centrum Rolno - Handlowe - średnia cena za kilogram - 8,30 zł;
• Wielkopolska Gildia Rolno-Ogrodnicza S.A. - Średnia cena 10,50 zł/kg.

Bardzo niebezpieczne jest przesuszenie wierzchniej warstwy ziemi zanim nasiona wykiełkują, gdyż w takich warunkach zamierają. Termin wysiewu cebuli ozimej przypada na 2. i 3. dekadę sierpnia. Przed końcem listopada rośliny powinny już wytworzyć 3–4 liście, ponieważ są mniej podatne na mróz oraz szybciej rozpoczynają wzrost wiosną. Przy optymalnych warunkach wschody ukazują się już po 14 dniach od siewu. Niestety, zimą przy braku okrywy śnieżnej i temperaturze poniżej –15°C rośliny przemarzają. Również niekorzystne jest dla cebuli ozimej bardzo wczesne topnienie śniegu na przedwiośniu.

Jakie wybrać stanowisko pod siew cebuli?

Najlepsze pod uprawę cebuli są:

• gleby żyzne;
• próchniczne;
• o dobrej kulturze i właściwej pojemności wodnej, ze względu na stosunkowo słabo rozwinięty system korzeniowy.
• Pod uprawę cebuli pH dla gleb mineralnych powinno wynosić 6,5–7, natomiast dla gleb torfowych 5,5–6,5.
• Najlepsze stanowiska dla cebuli są po zbożach (pszenica, jęczmień, żyto) i warzywach wcześnie schodzących z pola.

Z punktu widzenia zagrożeń chorobowych korzystne jest, jeśli pole przeznaczone na cebulę ozimą jest położone w miejscu przewiewnym. Unikać należy lokalizacji w pobliżu zbiorników wodnych (mgła).

Zmianowanie - ochrona przed patogenami

Brak zmianowania prowadzi do nagromadzenia w glebie licznych patogenów z rodzaju Fusarium, Sclerotium, Pyrenochaeta, Urocystis. Należy też mieć na uwadze zagrożenie nicieniami po 3 latach uprawy cebuli na tym samym miejscu. W celu ograniczenia występowania ryzyka porażenia cebuli przez choroby i szkodniki cebula nie powinna być uprawiana na tym samym polu częściej niż co 4 lata.

Zwalczanie chwastów - co zastosować? W jakich dawkach?

Ochrona plantacji przed zachwaszczeniem jest konieczna, aby spowodować lepszy przewiew, co utrudni rozwój chorób. Zwalczanie chwastów środkami chemicznymi jest takie samo, jak przy siewie wiosennym. Bezpośrednio po siewie należy zastosować Stomp 330 EC, w dawce maksymalnie 3 l/ha. Kiedy cebula osiągnie 3–4 liście, można zastosować Goal 240 EC w dawce 0,1 l/ ha, koniecznie w dawkach dzielonych. Herbicyd ten może spowodować poparzenia na liściach, dlatego warto szczególnie przestrzegać zapisów etykiety.

Ochrona przed chorobami

Rośliny cebuli ozimej mogą być zainfekowane patogenami już na początku wegetacji na jesieni, kiedy zarodniki konidialne i inne czynniki infekcyjne są w sąsiedztwie uprawy. Plantacje zdrowe, odchwaszczone, rośliny optymalnej wielkości, mają największe szanse na przetrwanie zimy.

• Jesienią duże zagrożenie stanowi zgnilizna szyjki cebuli. W wilgotnym okresie obserwuje się często masowe infekcje. Zaleca się przede wszystkim zaprawienie nasion przeciwko tej chorobie środkiem Maxim 480 FS, który także zmniejsza ryzyko fuzaryjnej zgnilizny cebuli i czosnku oraz białej zgnilizny. Ponadto sugeruje się wykonanie opryskiwania plantacji jesienią jednym ze środków z grup: strobiluriny, triazole + strobiluriny, anilinopirymidyny + fenylopirole, czy pochodne aniliny + pochodne kwasu cynamonowego.
• Zastosowanie tego typu ochrony cebuli może również ograniczyć rozwój grzybów z rodzaju Botrytis i Alternaria.
• Kolejna choroba powodująca problemy to mączniak rzekomy. Rośliny mogą być zainfekowane jesienią organizmem Peronospora destructor. Wówczas zakażone cebule zimujące stanowią istotne źródło infekcji na wiosnę, ponieważ patogen ten przeżywa tylko na żywych roślinach, jakimi są cebule ozime. Dlatego też warto wykonać przed zimą zabieg opryskiwania środkami dopuszczonymi do zwalczania mączniaka rzekomego cebuli. Jest ich pokaźna lista. Należy mieć na uwadze, że zainfekowane rośliny mają obniżoną mrozoodporność. Ponadto objawy chorobowe mogą być obserwowane dopiero na wiosnę, choć infekcja zaszła jesienią. Korzystna jest uprawa cebuli ozimej w ograniczaniu porażenia przez grzyb Pyrenochaeta terrestris, ponieważ sprawca różowej zgnilizny korzeni nie rozwija się w tych chłodnych warunkach.

Choroby cebuli ozimej

Biała zgnilizna cebuli

• Sprawcą jest grzyb jest Sclerotium cepivorum.
• Głównym źródłem choroby jest zakażona gleba, w której zimują drobne sklerocja.
• Pierwsze objawy białej zgnilizny to zahamowanie wzrostu roślin, liście są jaśniejsze, czasem więdną.
• Po wykopaniu na porażonej cebuli widać białą, watowatą grzybnię, z licznymi sklerocjami wielkości nasion maku.

Fuzaryjna zgnilizna cebuli

• Jest to choroba odglebowa, powodowana przez grzyb Fusarium oxysporum f. sp. cepae.
• Formy przetrwalnikowe grzyba zimują najczęściej wraz z resztkami porażonych roślin w glebie.
• Patogen może atakować cebulę już we wczesnej fazie wzrostu.
• Pierwsze objawy fuzariozy pojawiają się na cebuli już w okresie wschodów, wówczas szczypior żółknie i zamiera, a objawy do złudzenia przypominają uszkodzenia, powodowane przez śmietkę cebulankę.

Mączniak rzekomy

• Sprawcą jest organizm grzybopodobny Peronospora destructor.
• Zarodniki konidialne, które z wiatrem są przenoszone na sąsiednie cebule, powodują ich infekcję.
• Pierwsze symptomy choroby mogą nie ujawniać się jesienią.
• Objawy na wiosnę widoczne są na liściach porażonych roślin, które są jaśniejsze od roślin zdrowych. Charakterystyczny staje się białoszary obfity nalot zarodników konidialnych, widoczny na liściach w rejonach pojawiających się jaśniejszych plam.
• Cebula ozima może być potencjalnym źródłem infekcji pierwotnej w kolejnym roku, bo sprawca zimuje na tych roślinach.

 Zgnilizna szyjki cebuli

• Sprawcami są Botrytis aclada, B. allii.
• Objawy trudno dostrzec w okresie wzrostu i podczas zbioru.
• Pierwotnymi źródłami choroby są gleba ze sklerocjami, zakażone nasiona, zakażony materiał wysadkowy, cebula dymka, ząbki czosnku, resztki pożniwne, w tym głównie cebule pozostawione w polu.
• Wzmożonemu rozwojowi choroby sprzyja wilgotna pogoda i opady deszczu.
• Pierwsze objawy stanowi grzybnia z zarodnikami konidialnymi na resztkach roślinnych i roślinach rosnących w pobliżu.
• W wyniku infekcji części podziemnej, tkanka liścieni i liści zamiera od wierzchołka. W okresie wegetacji jesienią trwa utajona faza rozwoju choroby. Wierzchołek szyjki cebuli oraz uszkodzenia mechaniczne na łuskach zewnętrznych stanowią dogodne miejsca do infekcji. Na powierzchni cebuli może wówczas wystąpić obfity szary nalot z czarnymi skupieniami – mikrosklerocjami, najczęściej w górnej części szyjki. Porażona tkanka ciemnieje i gnije.

 Różowa zgnilizna korzeni

• Jest powszechną chorobą, w Polsce występuje w zmiennym nasileniu w poszczególnych latach.
• Zakażone korzenie są różowe, ale z czasem przebarwiają się na czerwonobrązowo lub czarno.
• Chorobę można obserwować na cebuli, czosnku i porze.
• Sprawcą jest grzyb Pyrenochaeta terrestris.
• Niekiedy różowienie korzeni może występować w obecności grzybów Fusarium spp.

dr Jan Sobolewski, Skierniewice fot. Sobolewski

Wysoka jakość i niższa cena

Polskie pieczarki cieszą się niezwykłym uznaniem na rynkach zagranicznych. Oferujemy niższą cenę, ale też bardzo wysoką jakość produktu, dzięki temu, że zbiór odbywa się ręcznie. Około 60 do 70% całego wolumenu zbiorów trafia na eksport.
W roku 2021 producenci z Polski sprzedali za granicę aż 232 tysiące ton pieczarek, których wartość była bliska 400 mln euro. Dało to wzrost wartości do roku 2019 o ponad 10%.

Kto jest naszym odbiorcą?

• Wielka Brytania – 26,3%;
• Niemcy – 25,2%;
• Francja – 15,1%;
• Grecja, Holandia, Szwecja – równo po 4,1%.

Rok 2022, a branża pieczarkarska

W okresie od stycznia do maja 2022 roku eksport dalej rósł, osiągając wartość blisko 195,2 miliona euro – 19,1 procent więcej niż w tym samym okresie 2021 roku.

Co zagraża polskim pieczarkom?

Branża pieczarkarska zagrożona jest podobnie jak pozostałe segmenty rolnictwa przez rosnące koszty produkcji, które wpłynąć mogą na jej konkurencyjność na rynku światowym.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny
Fot: envatoelements

Kontrole w całej Unii Europejskiej - 89 tysięcy prób

W odniesieniu do ziemniaków ze zbioru 2021 r., w całej UE pobrano łącznie niemal 89 tysięcy prób do badań laboratoryjnych pod kątem bakterii Clavibacter sepedonicus, w tym 62 363 próby z sadzeniaków ziemniaka i 26 573 z ziemniaków innych niż sadzeniaki.
W Polsce, inspektorzy PIORiN pobrali odpowiednio: 8 748 prób z sadzeniaków ziemniaka oraz 12 692 prób z innych ziemniaków.

W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych, bakterię wykryto w Unii, łącznie w 32 partiach sadzeniaków, co stanowiło 0,05% partii porażonych w stosunku do prób przebadanych i w 570 partiach ziemniaków innych niż sadzeniaki (2,2% partii porażonych).

Większość z porażonych partii dotyczyła polskich ziemniaków (18 - sadzeniaki i 494 - inne niż sadzeniaki). Niemniej jednak, należy podkreślić, że pomimo znacznej liczby wykryć tej bakterii w naszym kraju, na przestrzeni ostatnich 10 lat odsetek partii porażonych w stosunku do prób przebadanych uległ dużemu obniżeniu. W szczególności dotyczy to ziemniaków towarowych (konsumpcyjnych i przemysłowych), gdzie w latach 2012-2015 odsetek partii porażonych w stosunku do przebadanych kształtował się na poziomie ok. 10%, a w roku 2021 był ponad dwuipółkrotnie niższy niż w ww. okresie i wynosił 3,9%. W przypadku polskich sadzeniaków ziemniaka odsetek partii porażonych w stosunku do przebadanych kształtował się corocznie na stosunkowo niskim poziomie i wynosił ok. 0,1-0,2%.

Decyzje Komisji Europejskiej

W związku z powyższym, Komisja Europejska oraz inne państwa Unii, pozytywnie oceniły działania Polski w zakresie zwalczania tego agrofaga kwarantannowego i od połowy lipca 2022 r. zostały złagodzone wymagania dotyczące przemieszczania polskich ziemniaków do innych państw Unii – informuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Obecnie, w przypadku przemieszczania ziemniaków innych niż sadzeniaki, badaniu pod kątem bakterii Clavibacter sepedonicus poddawana jest tylko przemieszczana partia, a dołączane do przesyłki zaświadczenie potwierdzające, że dana partia jest wolna od tej bakterii, zostało zastąpione paszportem roślin. Natomiast w odniesieniu do wyprodukowanych w Polsce sadzeniaków ziemniaka nie ustalono żadnych dodatkowych wymogów w stosunku do ogólnych warunków swobodnego przemieszania sadzeniaków w obrębie Unii.

Jak zwalcza się bakteriozę?

Jak informuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa brak jest skutecznych metod zwalczania bakterii w roślinach i bulwach ziemniaka. W przypadku jej wystąpienia zazwyczaj usuwa się, a następnie niszczy  porażone rośliny i bulwy. Porażone bulwy nie mogą być sadzone. Dopuszczalne jest przeznaczenie porażonego materiału do przerobu przemysłowego w określony warunkach, wliczając w to produkcję biogazu, przeznaczenie na paszę do zwierząt po parowaniu, ukiszeniu, itp., przeznaczenie bulwy do celów konsumpcyjnych po ugotowaniu. Ponadto:

• czyści i dezynfekuje się maszyny, urządzenia, narzędzia, środki transportu i inny sprzęt, który miały kontakt  z porażonym materiałem roślinnym oraz przechowalnie, w których składowano taki materiał.
• Na porażonym polu przez co najmniej trzy sezony uprawy następujące po wykryciu, nie uprawia się roślin żywicielskich bakterii oraz usuwa samosiewy ziemniaka.

W Polsce bakteria Clavibacter sepedonicus podlega obowiązkowi zwalczania.

Jak wygląda uprawa ziemniaków w UE?

W 2021 roku, ogólna powierzchnia uprawy ziemniaków w Unii Europejskiej wynosiła ok. 1,3 mln ha, w tym ok. 112,6 tys. ha stanowiły uprawy sadzeniaka. W Polsce, ogólny areał upraw ziemniaka w 2021 r. wynosił niemal 243 tys. ha i był jednym z największych wśród państw Unii Europejskiej.

Na przestrzeni ostatnich kilku lat, w Polsce zauważalny jest wzrost powierzchni uprawy sadzeniaków ziemniaka (z 5,5 tys. ha w 2018 r. do 6,7 tys. ha w 2021r.) oraz spadek areału upraw ziemniaków innych niż sadzeniaki (z 284 tys. ha w 2018 r. do 236 tys. ha w 2021 r.). Szczegółowe dane dotyczące powierzchni upraw ziemniaka w Polsce, w latach 2018-2021 można zobaczyć na wykres na stronach PIORIN.

wk
fot: envatoelemenst

Voltran

Odmiana fasoli płaskostrąkowej, o długości strąka 14 cm i szerokości 1,3–1,7 cm. Strąki bezwłókniste. Ułożone są w środkowej i górnej części rośliny. Roślina ma 45 cm wysokości. Dobrze znosi zmienne warunki pogodowe, w gospodarstwie jest uprawiana bez nawadniania, nie zrzuca kwiatów.

– Powinna być zebrana 4–5 dni temu, ale plantator dostosowuje termin zbioru do planów zakupowych przetwórni – mówił Dariusz Kacprzak, PNOS. – W praktyce polecamy tę odmianę na plantacje nienawadnianie. W tym roku jest mało opadów, a ta odmiana dobrze sobie poradziła. Nasiona wysiewano 1 czerwca w ilości 220 tys. sztuk na ha.

Barcino

Jedna z najnowszych odmian hodowli firmy, o okrągłych strąkach o średnicy 1 cm. Strąki nie przerastają. Są mięsiste. Na roślinie jest ich 35–40 szt. W ubiegłym roku plonowała na poziomie 21 ton z ha, ale wiele zależy od rejonu uprawy. Polecana do przemysłu przetwórczego. Przystosowana do zbioru mechanicznego. Rośliny o zwartym pokroju, silnym wigorze, wysokości 55 cm. W gospodarstwie pana Mirosława termin zbioru jest przewidziany koło 20 sierpnia. To propozycja bardzo konkurencyjna w porównaniu z odmianami dostępnymi na rynku.

Gauci

Odmiana o okrągłym i bardzo cienkim strąku, średnicy 0,7 cm i długości 14 cm. Wysiano ją dopiero 12 czerwca (250 tys./ha), więc podczas spotkania miała dopiero 58 dni wegetacji. Zbiór przewidziany jest za tydzień. Rośliny mają bardzo długie okno zbiorcze. Cecha ta została sprawdzona w praktyce, bo testowano je w Polsce 2 lata. Jak na ten typ fasoli strąki są mięsiste. Na Kujawach z plantacji nawadnianej plonowała na poziomie 20 ton z ha. Polecana do przetwórstwa i na rynek warzyw świeżych.

Pierwsze opinie

• Odmiany Gauci i Barcino są już pozytywnie odbierane wśród przetwórców. Odmiany mają wyrównane dojrzewanie i czysto się młócą – strąki dobrze odrywają się od rośliny, nie zanieczyszczając zbioru, co jest bardzo ważne.
• Barcino ma jaśniejsze zielone strąki, co jest pożądaną cechą na rynku. Ma silny wigor – szybko i wyrównanie nawet na plantacji nienawadnianej.

Co czeka uczestników?

Spotkanie rozpoczyna się o godzinie 10:00, następnie Jolanta Kawszyn Dyrektor Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Szczecinie, powita uczestników.

• 10.10 – 10.30 – Prezentacja kolekcji odmian pomidora i papryki – omówienie procesu produkcji – Andrzej Fidos, kierownik warsztatów szkolnych;
• 10.30 – 11.30 – Prezentacja odmian pomidora i papryki firmy SEMILLAS FITO i ZKI - partnera handlowego – firmy PNOS –Dariusz Kacprzak, PNOS Ożarów Mazowiecki;
• 11.30 – 12.00 – Prezentacja odmian pomidora firmy HAZERA i HM CLAUSE – Wiesław Jakubowski, HAZERA POLAND;
• 12.00 – 12.30 – Panel dyskusyjny

Nie może Was zabraknąć!

Fot. Bernat Patrycja

Jak podkreślają eksperci, producenci nie chcieli podnosić ceny w szybkim tempie z obawy, że tak gwałtowne korekty wpłyną na tempo sprzedaży.

Należy podkreślić, że biała kapusta w Ukrainie jest już średnio 6 razy droższa niż rok temu. Jednak, jak zaznaczają producenci, niewielka obniżka ceny możliwa jest na początku jesieni, później cena ta powinna ponownie wzrosnąć.  Producenci są także zaniepokojeni zbiorami kapusty – przez upały i suszę mogą być znacznie mniejsze. Co więcej, w tym sezonie rolnicy znacznie ograniczyli powierzchnię jej upraw.

MK
Fot: envatoelements

Sezon 2021 to na pewno większe koszty produkcji i znacznie mniejszy import oraz eksport, w niektórych krajach. Koszty transportu i przetwórstwa znacząco wzrosły. Z dużymi problemami borykała się Holandia, która na początku zeszłego sezonu nie eksportowała do Europy, w której cebuli nie brakowało. Obrali kierunek Wybrzeża Kości Słoniowej, gdzie po prawie roku wyeksportowano ponad 180 000 ton, do Senegalu natomiast 175 700 ton. Na koniec sezonu mogli pochwalić się rekordem. Całkowity wolumen wyniósł prawie 1,3 miliona ton.

W Niemczech popyt w porównaniu z ostatnimi latami wzrósł o około 10%. Importowana była tam między innymi cebula z Holandii, Palestyny, czy z Turcji. We Francji problemem był brak cebuli większego kalibru. We Włoszech natomiast brakowało białej cebuli, która docierała potem z Indii. Ceny jednak były już wyższe, również ze względu na wzrost frachtu kontenerowego.

80% w górę – tak rosły ceny cebuli

Hiszpania w sezonie 2021/2022 borykała się ze znacznie niższymi zapasami, co przełożyło się na ceny, które wzrosły o około 80%. Wtedy też odnotowano zauważalny spadek areału, o około 40%, co wpłynęło na rynki międzynarodowe. Egipt musiał wyrzucić od 75 do 80% produktów. Niektóre z kontenerów zostały wysłane do niewłaściwego miejsca, co doprowadziło do zepsucia się produktów.

Niska podaż – wysoki popyt. Ameryka zarobi

Inaczej niż w Europie sytuacja miała się w drugiej części globu – Ameryce. Tam jakość towaru oraz popyt szły ze sobą w parze. W roku 2020 przez problemy pogodowe, z jakimi musiała zmierzyć się północno-zachodnia część Pacyfiku, zmalała podaż cebuli, co przełożyło się na większy popyt w kolejnym roku.

Ceny transportu zabijają rynek, w Australii natomiast eksport wzrósł o 23%

Dla Peru, głównym rynkiem eksportowym w ostatnich latach są Stany Zjednoczone. Trafiało tam ponad 60% plonu cebuli. Jednak koszty frachtu wynosiły więcej niż sam produkt. Przez to też Peru wzmocniło swoją pozycję na rynku Europejskim, na czele z Hiszpanią, Portugalią czy Belgią. W Australii sytuacja miała się inaczej, tam odnotowano wzrost wolumenu, aż o 23%.

Wolny handel – Nowa Zelandia i Wielka Brytania

Wielka Brytania zajmuje trzecie miejsce na liście największych eksporterów z wynikiem 142 700 ton. W zeszłym roku 2021 Wielka Brytania i Nowa Zelandia podpisały również umowę o wolnym handlu. Miała ona na celu zlikwidowanie cła na cebulę z Nowej Zelandii i wprowadzić równe warunki, które umożliwiłyby konkurowanie z takim krajem jak Holandia.

Jak wygląda rynek cebuli w tym sezonie?

Czy zgodnie z prognozami w Holandii areał upraw cebuli się zmniejszył? Urząd Statystyczny Holandii opublikował dane dotyczące areału upraw cebuli. Całkowita powierzchnia upraw cebuli nasiennej w 2022 r. to 27 318 ha. W roku 2021 było to jeszcze 30 120 hektarów.

Czy w tym roku ponownie Holandia pobije rekord?

Jak podaje Nieuweoogst, w tym sezonie do 21 tygodnia roku włącznie wyeksportowano 1 218 000 ton to cebuli, a liczba krajów, które importują cebulę właśnie z Holandii wynosi obecnie 132. Porównując to z rokiem poprzednim, Holandia odnotowuje 7% wzrost eksportu. Oczekuje się, że w tym roku całkowita ilość cebuli przekroczy 1,3 miliona ton.

Liderem w imporcie z wynikiem 175 tysięcy ton jest Senegal, któremu zaczyna dorównywać Wybrzeże Kości Słoniowej – 171 000 ton. Dodatkowo ważną informacją jest, że Wybrzeże Kości Słoniowej pojawia się na rynku 5 tygodni wcześniej niż Senegal i pozostaje na nim również, gdy Senegal kończy import. Spowodowane jest to między innymi tym, ze Senegal w ostatnich latach zintensyfikował produkcję własnej cebuli.

Wielka Brytania zwiększa import – redukcja własnych plonów o 25%

Według HOA Wielka Brytania zwiększyła import cebuli, aż o prawie 40% - 132 tysiące ton. Częściowo za to odpowiedzialny jest na pewno Brexit, warto zaznaczyć też, że jest to kraj w połowie samowystarczalny z roczną produkcją cebuli na poziomie około 670 tys. ton. Niestety jednak plantatorzy cebuli przewidują niższe plony, które zredukowane będą nawet o 25%. Susza, brak opadów, opóźnienie w zbiorach.

Czy pod koniec sierpnia coś się poprawi?

- Już teraz przewidujemy niższe plony, redukcję o 20-25%, co oznacza, że wolumeny spadną o około 100 000 ton. To naprawdę ciężki czas, dotykają nas takie problemy, jak duży wzrost kosztów, który łączy się z niskimi plonami i wysokimi kosztami nawadniania oraz wysokimi, nieprzewidywalnymi kosztami przechowywania. Nie jesteśmy pewni, jak to wszystko się ułoży, ale z pewnością będzie to trudny sezon dla wszystkich hodowców, a nie tylko dla hodowców cebuli – powiedział Tim Elcombe, prezes British Onions

Jak rozwijał się rynek cebuli w Polsce? Zbiory o 10% większe

Według danych Eurostat, Polska odpowiadała w roku 2019/2020 za ponad 13,5% powierzchni upraw w całej Unii Europejskiej – 8,3% całkowitych zbiorów w UE. Na tamten moment powierzchnia uprawy wynosiła 25,2 tys. ha i uzyskano 535,4 tys. ton. W kolejnych latach plon ten rósł odpowiednio:

• 2019 – 535 tys. ton;
• 2020 – 615 tys. ton;
• 2021 – 628 tys. ton.

Szacunkowe zbiory w Polsce według GUS wynosić mają 650 tys. ton co daje wynik o wyższy nawet o 10% niż w roku 2021. Są to jednak wyliczenia szacunkowe, w których nie był brany niestety lipiec, który nie był łaskawy dla upraw. Podobna sytuacja pogodowa miała miejsce w większości krajów Europy. Przełożenie ma to oczywiście na ceny.

Ceny cebuli w hurcie – 43% wzrost

W lipcu ceny cebuli w hurcie kształtowały się na poziomie 1,20 do maksymalnie 1,80 za kilogram. Daje to dobry wynik, bo około 43% wzrost do analogicznego okresu z lat poprzednich. Rozbieżność pomiędzy ceną maximum a minimum wynika z różnic jakościowych i kalibrażu. Jeżeli szacowany plon, zostanie skorygowany w dół to wyższe ceny powinny się utrzymać, chociaż i tak nie do końca mogą pozwolić one plantatorom na sprzedaż na dobrym poziomie, ze względu na dużo wyższe koszty produkcji.

Cena 2021 – sierpień i 2022

• cebula żółta – 1,20 zł/kg;
• cebula czerwona – 2 zł/kg;
• cebula czerwona I klasa worek – 0,80 zł/kg;
• cebula I klasa worek – 0,40 zł/kg;
• cebula żółta 45+ worek – 1,20 zł/kg;
• cebula żółta 50/80 – 0,90 zł/kg.

Na giełdach widać już pojedyncze ogłoszenia „ sprzedam cebulę żółtą i czerwoną kaliber 3 – 4.5 około 1200 kg – cena 0,80 zł za kilogram”
Ceny jednak są dość rozbieżne, pojawiają się ogłoszenia z ceną 1,60 za kilogram, z okolic Łodzi za 1,70 zł/kg. Cebula prosto z pola 5 – 10 cm, okolice Kalisza za 1,50 zł/kg.

Holandia wywiera presję cenową

Presję cenową na naszym rynku na polską cebulę ozimą zauważyć można ze strony tej sprowadzanej z Holandii z zeszłorocznych zbiorów. Towar importowany oferowany jest luzem w cenie 0,70 zł za kilogram.

Polska mniejszy areał uprawy = mniejsze zbiory?

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podaje, że areał uprawy cebuli wynosi w tym roku 20 438 hektarów i jest mniejszy o 12% (2021 – 23 271 ha). Czy wpłynie to na wielkość zbiorów cebuli? Wszystko zależy od pogody, na którą wpływu nie mamy. Pozostaje nam czekać czy szacunkowe obliczanie GUS będą miały odzwierciedlenie w rzeczywistości.

Bernat Patrycja
Źródło: GroentenFruit Huis/ fresh-market/ .boerenbusiness.nl/ nieuweoogst.nl/ freshplaza/ GUS/ ARIMR
Fot: envatoelements

• wciornastek tytoniowiec;
• wgryzka szczypiorka;
• śmietka cebulanka;
• chowacz szczypiorak;
• błotniszka czosnkówka.

Wciornastek na ozimej

Wielkość szkód wyrządzanych przez wymienione szkodniki jesienią (wrzesień, październik) zależy od terminu siewu nasion cebuli. Zazwyczaj jest to trzecia dekada sierpnia. Cebula wysiewana we wcześniejszych terminach jest bardziej narażona na uszkodzenia, niż wysiewana we wrześniu. Jednak cebula z terminu wrześniowego jest w znacznie większym stopniu narażona na wymarzanie. Od lat największym zagrożeniem dla tej uprawy jest wciornastek tytoniowiec, zwłaszcza przy długiej, gorącej jesieni. Masowy rozwój tego owada zwykle rozpoczyna się od połowy maja i przy umiarkowanym przebiegu pogody trwa aż do połowy października. W jednym roku może się rozwinąć od 4 do 6 pokoleń.
Na uszkodzonej tkance szczypioru początkowo są widoczne ciemne otoczki, które przechodzą w jasne plamki. Silnie porażony szczypior ulega deformacji, staje się szary i zasycha.

 
Wciornastek tytoniowiec

Najbardziej wrażliwe na uszkodzenia są wschody cebuli w fazie 1–3 liści (BBCH 11–13). Latem, kiedy załamuje się i zasycha szczypior cebuli z siewu wiosennego, wciornastek szuka kolejnego żywiciela i trafia na wschodzącą cebulę ozimą (oraz późne odmiany kapusty głowiastej, pory i uprawy wieloletnie, np. lucernę czy koniczynę). Obecność wciornastka na polu można stwierdzić przez odławianie na niebieskich tablicach lepowych. Progiem zagrożenia jest powyżej 10 wciornastków na 20 m.b. rzędu cebuli. Gdy jest przekroczony, wskazany jest zabieg interwencyjny jednym z zalecanych insektycydów (patrz tab. 1.). Trzeba wiedzieć, że osobniki dorosłe zimują w wierzchniej warstwie ziemi i na zimujących roślinach (również chwastach).

Dlaczego trzeba?

Otóż po przezimowaniu mają stołówkę na miejscu – ponownie zasiedlają cebulę. Ich liczebność na cebuli ozimej jest początkowo wyższa niż na cebuli z siewu wiosennego. Sytuacja wyrównuje się, kiedy cebula wiosenna przejdzie fazę wschodów (BBCH 12–19). Wtedy ponownie wybierają młodszą.

Wgryza się w szczypior - wgryzka szczypiorka

Zagrożeniem dla cebuli ozimej jesienią jest również wgryzka szczypiorka. Występuje w trzech pokoleniach w ciągu roku.

Cebula ozima jest zasiedlana już we wczesnych fazach rozwojowych (BBCH 12–19). Rośliny są wówczas całkowicie zjadane. Jedna gąsienica w czasie swego rozwoju może zniszczyć kilka roślin. W sprzyjających warunkach pogodowych wgryzka jest aktywna do końca września, a nawet do początku października. Zimują motyle (ćmy) trzeciego pokolenia w resztkach pożniwnych, miedzach, zaroślach i przechowalniach. Gąsienice wylęgające się wiosną (w maju i czerwcu) uszkadzają tkankę szczypioru, wygryzając w nim dziury. Uszkadzają wówczas cebulę z siewu wiosennego.


Wgryzka szczypiorka

Również śmietka cebulanka

Śmietka cebulanka występuje na cebuli niezawodnie, corocznie. Jej obecność sygnalizują białe tablice lepowe. W pierwszej dekadzie września żeruje drugie pokolenie, specjalnie „przypisane” do cebuli ozimej (do października).

Jedna larwa może zniszczyć kilka roślin w fazie 1–2 liści. Zagrożenie plantacji sygnalizują pułapki feromonowe, ustawione na polu od początku września. Przekroczenie progu zagrożenia (odławianie ponad 3 much dziennie w pułapkach) jest sygnałem do wykonania zabiegów zwalczania. Śmietka zimuje w stadium bobówki w glebie lub w cebuli składowanej w przechowalniach. W połowie kwietnia trzeba ustawić pułapki ponownie, bo w maju i czerwcu występuje pierwsze pokolenie. Rośliny uszkodzone przez larwy śmietki już w fazie wschodów (BBCH 11–13) są zjadane całkowicie. Na roślinach starszych (BBCH 19–49) larwy żerują u podstawy cebuli, uszkadzając ją od piętki.


Larwy śmietki cebulanki

Chowacz szczypiorak - larwa i chrząszcz

W przypadku chowacza szczypioraka szkodliwe są i larwy, i chrząszcze. Owady dorosłe pojawiające się od lipca zasiedlają cebulę ozimą, uszkadzając szczypior w fazie 2–3 liści (BBCH 13–14). W tym czasie żerują tylko chrząszcze. Najliczniej występują w połowie października. Z reguły ich liczba nie przekracza poziomu zagrożenia. Za to larwy wylęgające się w maju i czerwcu (zimują chrząszcze w polu) uszkadzają szczypior niezależnie od terminu siewu i jesienny, i wiosenny. Środkowe liście szczypioru, kiedy rośliny mają 8–10 liści (BBCH 18–19) uszkadzają larwy błotniszki czosnkówki, natomiast całkowicie zjadają szczypior (w fazie 2–4 liści – BBCH 12– 14) gąsienice piętnówek i rolnice.

Specyfika ozimej

• Od września do października najliczniej występują wciornastki i wgryzka szczypiorka. Pozostałe gatunki mogą okresowo występować w większym nasileniu. W nielicznych przypadkach, kiedy ich liczebność zagraża roślinom, wskazane jest wykonanie jednego zabiegu zwalczania (patrz tab. 1.)
• Na wiosnę cebula ozima jest wcześniej opanowywana przez szkodniki niż cebula uprawiana tradycyjnie.
• Większość gatunków szkodników w początkowym okresie, głównie w pierwszej połowie maja, preferuje rośliny w fazie 4–8 liści (BBCH 14– 18).
• W miarę wzrostu cebuli z siewu wiosennego liczebność szkodników na porównywanych plantacjach się wyrównuje.
• Wiosenne monitorowanie szkodników na cebuli ozimej powinno się rozpocząć na przełomie marca i kwietnia. W tym czasie cebula ozima może być sporadycznie zasiedlana przez błotniszkę czosnkówkę.
• Z początkiem maja pojawiają się chrząszcze chowacza szczypioraka.
• Liczniejsze występowanie wgryzki szczypiorki obserwuje się nieco później, od połowy maja.

Korzenie i kapusty

Dziś duży ciężar działalności ponadpięćdziesięcio hektarowego gospodarstwa przejmują synowie Piotr i Paweł, gospodarując z rodzicami – Jolantą i Mirosławem. Cała produkcja warzywnicza jest obecnie podporządkowana potrzebom i wymaganiom sieci Biedronka, bo jest to główny odbiorca z radzowickiego gospodarstwa. Co zatem znajdujemy w tym sezonie na polach Powąsków?

Największy areał (10 ha) przeznaczono pod pietruszkę – w 80% odmiany Arat, resztę stanowi odmiana Navajo.


Pietruszka zajmuje w tym sezonie 10 ha. Zdjęcie z 4 lipca.

 – Mimo wiosennej suszy jestem zadowolony ze wschodów pietruszki – mówi Piotr Powąska, który w tym sezonie doświadcza siewów nowym siewnikiem Agricola. Jeszcze w minionym roku Powąskowie musieli korzystać z siewu usługowego.

Na ośmiu hektarach rośnie w tym roku marchew

– W końcu tygodnia będziemy zbierać pierwsze korzenie – gospodarz wyrywa kilka pokazowych. Bazujemy na 90-dniowej odmianie Laguna. Jest też 130-dniowa odmiana Nerac, przechowywana w gospodarstwie oraz Lanceros (95–105 dni).


Marchew Laguna 4 lipca br.

 – Co roku sadzimy też kapustę – stwierdza pan Piotr. W tym sezonie 80 tys. sztuk na 2 ha. Zebraliśmy już odmianę Gaja (wegetacja 60–65 dni), teraz dorastają Gazelle (67 dni) oraz Grepala (68–72 dni). Staramy się wycinać główki kilogramowe. Takich oczekuje sieć. Płacą nam za sztukę. Hektar przeznaczono w tym roku pod seler w dwóch odmianach – Balena i Calgary.


Kapusta Gazelle. Wycinane są główki ważące około kilograma.

Pęczki wszelakie

– Pęczków możemy robić bardzo dużo, a wciąż jest za mało – mówi młody gospodarz. Sieć zgłasza duże zapotrzebowanie na wszelaką zieleninę. Regularnie co tydzień wysiewamy po 10 arów kopru. Stawiamy na odmianę Ceres, późno wybijającą w kwiatostany. Nam jest potrzebna zielona masa, nie kwiatostany do kiszenia ogórków. Pęczek kopru musi ważyć minimum 25 gramów. Pęczki pietruszki pozyskujemy z roślin uprawianych na korzeń. Obrywamy boczne liście w trakcie wegetacji lub ścinamy nać przed zbiorem korzeni i pęczkujemy. Masa pęczka pietruszki ma być analogiczna do masy kopru. Najdłużej trwa nasza podaż pęczków cebulowych. Zaczynamy pęczkami pędzonej cebuli ze szczypiorem.

 
Pęczek kopru musi ważyć przynajmniej 25 g.

Paweł postawił tunel foliowy ogrzewany ekogroszkiem, a w nim trzypoziomowe rusztowania. Na nich układa tace wypełnione podłożem torfowym i sadzi niefazorowane cebule. Pędzenie trwa nieprzerwanie od września do maja. Mamy też cebulę szczypiorową w kilku odmianach.


 
W tym ogrzewanym tunelu pędzona jest cebula na pierwsze pęczki.

Co tydzień siejemy po 10–20 arów odmian:

• Parade;
• Robben;
• Maradona;
• Ribery oraz siedmiolatkę Kimi.
• Na wczesny zbiór uprawialiśmy odmianę Green Banner, sadząc rozsadę.

Cebulowy asortyment gospodarstwa reprezentuje również szczypiorek

– Lubię eksperymentować, doświadczać różnych upraw, ale szczypiorkowy eksperyment nie był zamierzony, to była pomyłka – opowiada pan Piotr. Nasiona szczypiorku Splendidus wysiałem jesienią zamiast wiosną. Ale przezimował i na początku czerwca mogliśmy ciąć go po raz pierwszy. Widzę, że już odrósł wystarczająco do drugiego cięcia. Spodziewamy się czterech lub nawet pięciu plonów w sezonie. Pęczek cebuli ze szczypiorem powinien liczyć przynajmniej 3 sztuki i ważyć minimum 60 g. Optymalna waga pęczka szczypiorku to 20 g.


Sandra Powąska z cebulą szczypiorową przeznaczoną do pęczkowania. 

Doświadcza u siebie - rozwiązania biologiczne

– Staram się włączać do naszej agrotechniki rozwiązania biologiczne – przekonuje pan Piotr, prezentując całkiem spory zasób takich preparatów w magazynie środków ochrony roślin. Niektóre rozwiązania są już dawno sprawdzone, jak na przykład Polyversum WP w pietruszce, innych próbujemy. Na pietruszkę daliśmy Polyversum w zeszłym roku cztery razy i do tej pory (początek lipca) mamy w chłodni resztkę dobrej jakości korzeni. Koper chronimy przed mszycą preparatem silikonowym Siltac EC w stężeniu 0,15%. Przed siewem korzeniowych opryskałem glebę preparatem mikrobiologicznym Metacide (4 kg/ha), stwarzającym niekorzystne warunki dla rozwoju i bytowania szkodników glebowych: pędraków, drutowców i niektórych nicieni. Podobne działanie rekomenduje producent preparatu SoilControl, który pan Piotr już nabył i też planuje wypróbować.


Gospodarze praktykują różne rozwiązania alternatywne do chemicznej ochrony upraw.

Do zwalczania gąsienic motyli w uprawie kapusty gospodarz stosuje m.in. preparat biologiczny na bazie Bacillus thuringiensis var. kurstaki szczep ABTS 351 – BioBit lub XenTari WG (Bacillus thuringiensis var. aizawai szczep ABTS 1857).

– W tym sezonie w uprawie marchwi stosuję Megis®, zawierający krzem w postaci kwasu ortokrzemowego oraz mikroelementy (cynk, miedź, molibden, bor) – twierdzi gospodarz. Polecono mi go jako remedium na srebrzenie korzeni marchwi po umyciu. Sprawdzę to już wkrótce. – Spróbuję też wyrobić sobie opinię na temat produktu bi azot. To doglebowy preparat bakteryjny, przyspieszający rozkład materii organicznej oraz wzbogacający glebę w łatwo przyswajalny dla roślin azot, pochodzący z atmosfery. Zawiera bakterie Bacillus azotofixans.

 – Ziarno jęczmienia zaprawiłem stymulatorem wzrostu nanogro forte superstart (250 ml/tonę ziarna). Dziś jęczmień był zawieziony do skupu. Dał 8 t/ ha. Zobaczymy też jak działa preparat HUBrA, służący do poprawy kiełkowania nasion i stymulacji systemu korzeniowego roślin.

Od zawsze stawiano na poplony

Po wczoraj zebranym jęczmieniu będzie poplon nicieniobójczy TerraLife® – Betasola z firmy DSV, bo to pole jest przeznaczone w przyszłym roku pod marchew. W skład mieszanki wchodzą owies szorstki, ramtil, wyka jara, koniczyna aleksandryjska i rzodkiew oleistą.

– My też dbaliśmy o uprawę poplonów – włącza się do rozmowy babcia Marianna. Była facelia, łubin, słonecznik i czarny owies. Ten ostatni ma wyjątkowe właściwości fitosanitarne. W jego korzeniach wytwarzany jest alkaloid – skopolatyna, który hamuje rozwój patogenów, wywołujących choroby podstawy źdźbła. Nie jest porażany przez grzyby wywołujące choroby podsuszkowe, dzięki czemu jest bardzo dobrym przedplonem dla pozostałych gatunków zbóż, w tym również dla pszenicy. Przeciwdziała zmęczeniu gleby i powinien być uprawą rozdzielającą inne, następujące po sobie rośliny zbożowe.

Z pola i z chłodni

Nie byłoby możliwości produkcji warzyw bez nawadniania. Woda z czterech studni głębinowych (pola w różnych lokalizacjach) trafia do stawów w celu ogrzania. Na pola rozdysponowują ją dwie deszczownie szpulowe. Piotr Powąska nawadnia też wodą z beczkowozu Benken o pojemności 8 tys. litrów.


Piotr Powąska nawadnia też wodą z beczkowozu Benken o pojemności 8 tys. litrów.

Do zbiorów Powąskowie używają kombajnu Sator (z tej firmy jest też trzyrzędowa redliniarka). W tym roku do wyposażenia gospodarstwa dołączyła też linia do mycia warzyw. Cześć plonów jest sprzedawana w sezonie, ale część jest przechowywana.

Chłodnia mieści 50 ton warzyw. Ostatniej zimy całości plonu pietruszki nie udało się zmagazynować w chłodni. Przezimowała w polu, z doskonałym rezultatem. Jak wspomniałam wcześniej, głównym odbiorcą plonów jest Biedronka. Gospodarze umieją sprostać wysokim wymaganiom, chociaż nie jest to łatwe, a w dodatku kosztowne. Za karton, w zależności od rodzaju, właściciele płacą 1,40–2,00 zł, a wolno im włożyć do kartonu tylko 8 pęczków szczypioru, 10 pietruszki i 12 kopru. Do tego trzeba jeszcze doliczyć cenę folii i gumek do wiązania pęczków.






Redliniarka i kombajn do zbioru warzyw z firmy Sator oraz nowy siewnik Agricola.

Katarzyna Wójcik fot. Wójcik

Polska Federacja Ziemniaka

Polska Federacja Ziemniaka jest dumna z organizacji corocznej edycji Potato Poland.

Polska Federacja Ziemniaka to zrzeszenie zawiązane w celu integracji polskiej branży ziemniaczanej. Wspólnie reprezentuje środowisko w kraju oraz poza granicami. Prowadzi nieustanne działania mające na celu wzrost jakości i efektywności krajowej produkcji ziemniaka. Federacja jest aktywnym członkiem Europatat oraz założycielem Krajowego Sekretariatu RUCIP w Polsce.

POTATO POLAND to impreza o charakterze wystawowo – konferencyjnym mająca na celu:

• integrację polskiej branży ziemniaczanej;
• otwieranie polskiego rynku na świat;
• transfer wiedzy i technologii do producentów rolnych;
• wzrost samooceny uczestników branży i jej partnerów.

Cele te osiągane są poprzez znaczącą liczbę wystawców z kraju i zagranicy, udział oraz wsparcie wystawy i konferencji przez organy władzy samorządowej i centralnej, czynny udział w organizacji świata nauki, samorządów rolniczych i przedstawicieli przemysłu rolno – spożywczego.

Bobowate wysokobiałkowe

Gospodarstwo łącznie z dzierżawami ma 12 ha. Od 5 lat korzysta z programu dopłat do upraw roślin bobowatych wysokobiałkowych.

 – Obsiewam peluszką 2 ha – mówi producent. – Stanowisko po niej jest bardzo dobre dla kapusty pekińskiej. Maksymalnie sadzę ją na takim stanowisku przez 3 lata.

Jakie odmiany kapusty białej?

Z kapusty białej na pierwsze zbiory pod koniec maja sadzone są:

• Sunta (Enza Zaden);
• Ranini (Bejo);
• potem Thalys (Bejo);
• Cheers (Enza Zaden).

 – Ranini udaje się na naszych polach, ponadto dobrze znosi przetrzymanie w polu, jeśli na czas się jej nie wytnie – mówi gospodarz. – W tym roku mam na próbę nową, średnio wczesną Amazon. Na zbiór latem aż do jesieni wybieramy Cyclone (Bejo). W minionym sezonie przechowywaliśmy ją do grudnia. Cyclone dobrze sprawdza się w takim przeznaczeniu. To odmiana średnio późna, o wegetacji około 100 dni. Ma bardzo dobrą zdrowotność. Główki są ciężkie, dorównują jakością późnym odmianom do przechowywania. Wyróżnia ją dobra tolerancja na wciornastki. Najwcześniejsze kapusty zbierano 28 maja, a kilka dni wcześniej kalarepy. Te są sadzone w drogach przejazdowych. Sprawdzają się odmiany Konmar i Konan.

Odmiany kalafiora

Od 2 lat testowane są odmiany Andromeda (Syngenta) i Whitex (Seminis). To odmiany niewymagające okrywania róż, a róże pozostają białe mimo działania promieni słonecznych. Na późniejsze zbiory w lipcu i sierpniu wybierane są Liria, Charlot (Bejo) oraz Almagro (Syngenta). Ta ostatnia odmiana jest sadzona też na późne zbiory do listopada. Tworzy dużą różę, ciężką, którą można przeznaczyć także do przetwórstwa.

I kapusty pekińskiej

Z kapusty pekińskiej sadzona w 99% jest Bilko. W próbach jest też Bazuko. Uprawa co roku zajmuje od 1 do 2 ha. Produkcja kapusty pekińskiej nie jest łatwa i tania.

 – Bardzo dużo wydaję na ochronę biologiczną upraw – wyjaśnia pan Marcin. – Bywa, że opłacalność jest niska, ale obowiązują nas umowy z odbiorcami, pośrednikami, którzy dostarczają ją do sieci. Tam normy na pozostałości są bardzo restrykcyjne – 1/3 wysokości norm państwowych.

Ochrona biologiczna. Kiedy i czym?

– Od dawna ciągnęło mnie do wprowadzania biologicznych rozwiązań w uprawie. Więcej wiedzy na ich temat pozyskałem na studiach. Potem, kiedy objąłem gospodarstwo, zacząłem wprowadzać je do praktyki – wyjaśnia producent.

Przed sadzeniem kapusty pekińskiej stosowany jest Contans WG. To środek zawierający grzyby pasożytnicze, przeznaczony do ochrony przed zgnilizną twardzikową.

 – Uważam, że działa – kontynuuje. – Na nowym stanowisku (3 lata nie rosły kapustne) przez 6 tygodni po posadzeniu nie stosowałem oprysków na choroby grzybowe.

W trakcie uprawy stosowany jest Serenade ASO, zawierający szczep QST 713 bakterii Bacillus subtilis. Bakteria ta naturalnie występuje w przyrodzie. Wykazuje działanie grzybobójcze oraz fungistatyczne poprzez zakłócenie rozwoju grzybni patogenu. Konkuruje z patogenami o przestrzeń życiową i składniki odżywcze.

 – Nie boję się ryzykować uprawy metodami biologicznymi. Kiedyś porównywałem w uprawie kalafiora działanie środków chemicznych stosowanych solo i w połączeniu z Bacterplant. I zauważyłem, że na tych drugich jest mniejsze porażenie przez alternariozę.

Kiedy start?

Rozsadę wszystkich warzyw kapustnych gospodarze produkują we własnym zakresie. Do wysiewu nasion używają substratu przeznaczonego do tego celu z firmy Klasmann-Deilmann. Kapusty wczesne odmian Ranini i Sunta na polu posadzono 22 marca – 15 tys. sztuk w rozstawie 65 cm × 40 cm. Tyle samo sadzi się wczesnego kalafiora. Rozsadę przykrywa się agrowłókniną. Kolejne rzuty Thalys i Cheers uprawia się już bez okryw. Kapusta pekińska na miejsce stale jest sadzona od 5 do 15 lipca w zagęszczeniu 44 tys./ha.

Nawożenie „pod korzeń”

Gospodarz od 3 lat stosuje nawożenie bezpośrednio pod system korzeniowy w trakcie sadzenia sadzarką Ferrari wersja Multipla. W tym roku do tego celu wybrał Belfrutto Complex (Natural Crop). To doglebowy, organiczno-mineralny nawóz NPK (MgS) 10-5- 15 (3-14) z borem, żelazem, cynkiem. Ma dobry skład, zawiera bor, który jest bardzo ważny w uprawie kapustnych.

 – Rok temu stosowałem Eurofertil 33 N-Process z firmy Timac Agro – mówi pan Marcin. – Dostarcza on roślinom kompletny zestaw makro- i mikroelementów (N, P, K, S, Mg, Ca, B, Zn).

Rośliny nawożone są też posypowo. Zdaniem gospodarza system korzeniowy ma łatwiej, kiedy składniki są dostarczane w ten sposób. Rośliny są lepiej osadzone w glebie, są silniejsze.

Marta Szyperek fot. Szyperek
fot. tyt. envatoelements

Najwcześniejsza Albarossa - limit 1000 ton pomidora

Tegoroczny areał pomidora jest w tym gospodarstwie większy od zeszłorocznego, aż o 1/3 – pomidor zajął 30 ha. Paweł Jóskowiak (członek Spółdzielczej Grupy Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa w Pudliszkach) ma w pudliszkowskiej przetwórni limit na 1000 ton pomidora. Jego zamiarem jest zebranie 600–800 ton z 10 ha przed początkiem kampanii – poza limitem.


Rozsadę pomidora wyprodukowaną przez firmę Vivaibacchetto dostarczyła firma Luty Jacek, reprezentowana przez Jakuba Wronę. 

– Próbowałem już w zeszłym roku. Pierwsze rozsady posadziłem 20 kwietnia. Zmarzły w nocy z 26 na 27 maja– opowiada pan Paweł. W tym roku początek sadzenia przypadł na 28 kwietnia, przymrozki ominęły ten teren. Wczesne sadzenie to jedno. Musi też być bardzo wczesna odmiana. Ten wymóg spełnia Albarossa (posadzona w tym roku na powierzchni 10 ha) z Cora Seeds, reprezentowanej w Polsce przez firmę RolSpec. Mocną rozsadę do wczesnego sadzenia sprowadzamy przez Grupę z Włoch.

Główny sprawca „całego pomidorowego zamieszania” – Marcin Wieczyński z firmy RolSpec i skutecznie promowana przez niego odmiana Albarossa.

I oczywiście woda! Plantacja była nawadniana kroplowo. Dla porównania pozostawiono trzy rzędy roślin bez nawadniania. Marcin Wieczyński z firmy RolSpec oraz Wojciech Kopeć (Yara) skrupulatnie przeliczyli liczbę owoców z trzech roślin – uprawianych bez nawadniania i z nawadnianiem kroplowym. Tych pierwszych było 171 sztuk, nawadniane dały 256 owoców.

 
Plon z trzech roślin odmiany Albarossa – z lewej nienawadnianych, z prawej – fertygowanych.

O nawadnianiu mówił Krzysztof Tułecki – Rivulis.

Odnosząc wynik do hektara, plantacja nawadniana wydałą 99,7 tony pomidora czerwonego, a doliczając owoce zielone – 102 t/ha.


O luksusowe odżywienie roślin dbał Wojciech Kopeć z firmy Yara.

• Na każdy hektar pola pod pomidory właściciel zaaplikował po 60 ton mieszanki obornika króliczego z dużej fermy w Pępowie i podłoża popieczarkowego.
• Dodatkowo po 300 kg/ha Tarnogran PK (CaMgS) 12-23-(6-4-10).

– Po raz pierwszy w tym roku do sadzarki zamontowałem podsiewacze nawozów – relacjonuje gospodarz.

• Ceny nawozów mobilizują do oszczędzania. Podsiewamy YaraMila Complex w dawce 100 kg/ha.

Szczepan Grochowski – Bioagris. Na plantacji zastosowano kilka produktów tej firmy – BlackJak (mocny system korzeniowy), preparat zapobiegający suchej zgniliźnie wierzchołkowej owoców – Biocal oraz NHCaDelta – kombinację stabilizowanego azotu z wapniem. 


Artur Śliz z firmy Osadkowski wymienia zalety preparatu Ion Blue, zawierającego miedź i siarkę, służące nie tylko odżywieniu roślin, ale pełniące również funkcję fitosanitarną. Nowoczesna formulacja sprawia, że preparat nie jest fitotoksyczny, nawet podczas kwitnienia roślin.

Na wczesność wpływa też przemyślane nawożenie dolistne. Już trzeci rok naszym doradcą jest Marcin Niedobylski. Program nawożenia układa również pod tym kątem. Na jednym z pól co drugi rząd wyściółkowałem biodegradowalną, czarną folią. Korzenie mają cieplej, szybciej się rozwijają.


Marcin Niedobylski (Agrospec) już trzeci rok dba o dobrą, pod każdym względem, kondycję plantacji w Czeluścinie.


Część plantacji wyściółkowano biodegradowalną folią z firmy Samco. Na zdjęciu Robert Danek.

Pokaz sadzenia

W tym gospodarstwie pracuje 3-rzędowa sadzarka Sfoggia.

– Została przez nas mocno przebudowana – stwierdza właściciel. Oryginalna była duża i ciężka, Zetor nie dałby sobie z nią rady, z kolei John Deere za mocno ugniata glebę.

Jóskowiakowie sadzą pomidory w pojedynczych rzędach, przypadających co 1,22 m, w rzędzie co 32 cm. Ta druga wielkość dotyczy odmian wczesnych. Wtedy na hektar przypada ok. 26 tys. roślin. Odmian późniejszych sadzi się na hektarze 22–23 tys. sztuk.

Podczas niedzielnego spotkania zaprezentowano pracę zmodyfikowanej sadzarki. Rozsadę dostarczyła firma Luty Jacek.

Podczas spotkania pierwszy w tym roku zbiór był przeprowadzony kombajnem Leszka Chudziaka z Pawłowa – Guaresi Super DS 4C”, zbierającego pomidory usługowo z areału 100 ha.

Kombajn Guaresi Super DS 4C”.


Odmiany pomidora z firmy RolSpec, prezentowane podczas spotkania.


Sam miąższ, wysoki briks – odmiana Roccia.

Katarzyna Wójcik

Kapusta biała droższa o 250 proc.

Na Rynku Hurtowym w Broniszach brakuje przede wszystkim kapusty białej.

- Od dłuższego czasu obserwujemy coraz większe braki i coraz wyższe ceny kapusty białej.  Wynika to z faktu, że rolnicy z okolic Błonia i Ożarowa Mazowieckiego coraz rzadziej produkują kapustę sprzedawaną na nagłówki. Poza tym kapuście nie służy klimat, bo nie lubi ona upałów. W tej chwili ceny tego warzywa wahają się w granicach 4,5-5 zł za główkę, czyli o 250 proc. więcej niż w roku ubiegłym – wyjaśnia Maciej Kmera.

Pogoda podnosi ceny fasolki szparagowej i kopru

Na Broniszach brakuje też fasolki szparagowej i kopru.

- Fasolka szparagowa jest droga. Za gruntową trzeba zapłacić 10 zł/kg, a za tunelową około 13-14 zł/kg. Spowodowane jest to dużymi stratami w uprawie, jakie ponieśli producenci fasolki. Ulewy i upały zdziesiątkowały plony. Poza tym brakuje rąk do pracy – zbiór fasolki jest bardzo pracochłonny. Natomiast koper, który nie lubi upałów, kosztuje 2 zł – ocenia ekspert Rynku Hurtowego w Broniszach.

Większość warzyw nadal tania

Jeśli zaś chodzi o inne warzywa, jest ich dużo i są tanie. Nie brakuje papryki, ogórków czy pomidorów. I kosztują one tyle, co rok temu albo i mniej. Np. ogórki gruntowe są w cenie 3,75 zł/kg, papryka zielona po 3,25 zł/kg, a pomidory malinowe i spod osłon po ok. 3 zł/kg.

- Ceny nawozów czy środków ochrony roślin zwalają z nóg, a ja sprzedaję ogórki po tyle samo co 10 czy 15 lat temu. Nie wiem z czego to wynika, może podaż jest za duża, a może po prostu markety przejęły ten rynek i ludzie nie kupują w warzywniakach tyle, co kiedyś. Nie wiem, jak dam sobie radę w następnym sezonie, bo nawozy - mówi nam producent warzyw z okolic Błonia.

Sporo warzyw z Bronisz jedzie na Ukrainę

Ostatnio na Rynku w Broniszach jest bardzo dużo kupców, którzy robią zakupy w celu wywiezienia na Ukrainę.

- Kupują wszystkie warzywa twarde, czyli marchew, cebulę, buraki, ziemniaki. Przez to cebula w ostatnich dniach podrożała do 25 zł w hurcie i do 30 zł detalu za worek 15-kilogramowy. Również marchew trzyma stosunkowo wysoką cenę od 1,5 złotego w górę. Natomiast ziemniaki kosztują około 1 zł/kg, choć oczywiście zależy to od pogody – wylicza Kmera.

A jakie są ceny warzyw i owoców na Rynku Hurtowym w Broniszach? O tym dowiesz się z filmu!

część spotkania ogórkowego, zorganizowanego przez firmę Rijk Zwaan.

założona z rozsady (firma Krasoń), reszta z siewu ręcznego.

W tym sezonie gospodarz ma trzy odmiany ogórka:

• Liszt;
• Bridge;
• Rubato.

– Bardzo ważne jest rozłożenie plonowania ogórka, warto więc wysiewać nasiona w trzech terminach – do 8 maja, do 15 maja i około 1 czerwca – wyliczał Cezary Olejniczak.

Oprócz odmian w cytowanym gospodarstwie firma Rijk Zwaan rekomenduje jeszcze inne odmiany ogórka. Do upraw ekologicznych – odmianę Karaoke, do wertykalnych – Kybria. W Polsce duży areał zajmuje odmiana z przewagą kwiatów żeńskich – Sonate.

Dużo więcej o tym spotkaniu – o sytuacji na rynku ogórka, o możliwości obniżenia kosztów uprawy, nowych maszynach na ogórkowe plantacje, nowych możliwościach nawożenia, rekomendowanych przez firmę Intermag oraz rozwiązaniach sprawdzonych u pana Cezarego we wrześniowym wydaniu WiOM.


Fot. odmiana Bridge

Katarzyna Wójcik

- Plantacja była założona w dniach 14/15.07.2022 r., norma sadzenia to około 1,6 t na hektar. Cebula kalibru 17-21. Obok na polu znajduje się tez kaliber 10-17 i tam posadzone było około 900 – 950 kg. Na poletkach znajduje się 9 odmian i w tym jedna czerwona – mówi właściciel Wojtek.

Każdy dał od siebie cząstkę wiedzy i doświadczenia

- Plon bardzo wyrównany, mimo że sezon nie należał do najłatwiejszych. Od samego początku doskwierała susza i silne wiatry, które trochę te cebule pocięły. 30 maja mieliśmy też spore gradobicie, ale finalnie plony będą zadowalające – dodaje Nowiński.

fot.  Łukasz Dulęga Bejo oraz Wojtek Nowiński właściciel plantacji

Przedstawione zostały takie odmiany cebuli jak:

Boga

• Odmiana średniowczesna o bardzo wysokim plonie;
• Odporna na mączniaka rzekomego;
• Cebule z dobrą łuską okrągłe o wysokiej jakości;
• Możliwość długiego przechowywania.

Carballo

• Hybryda okrągła o bardzo wysokim plonie;
• Dzięki imponującemu systemowi korzeniowemu bardzo nadaje się do warunków suchych;
• Daje wysoki plon z dobrej jakości cebulą;
• Nadaje się do długotrwałego przechowywania.

Corona

• Średnio wczesny typ amerykański;
• Solidny, kulisty kształt z brązową skórką;
• Nadaje się do krótkiego przechowywania.

Forum

• Najwcześniejsza odmiana do upraw z nasadzeń wiosennych;
• Wysoka tolerancja na jarowizację;
• Również na zbiory pęczkowe;
• Dojrzałe cebule mają kulisty kształt i cienką szyjkę

Hercules

• Odmiana średnio wczesna, bardzo plenna i o wysokim wyrównaniu;
• Długie przechowywanie;
• Cebule okrągłe;
• Dobra tolerancja na jarowizację;
• Doskonała do przemysłu.

Jetset

• Bardzo wczesna, wysoko plonująca oraz okrągła odmiana cebuli dymki;
• Dobra kombinacja wczesności i jakości łuski;
• Na rynek wewnętrzny i wczesny eksport;
• Nadaje się do krótkiego przechowywania.
  

Red Ray

• Wyrównana jakość cebul z doskonałą łuską;
• Piękny głęboki czerwony kolor łuski;
• Odmiana bardzo plenna ze względu na bardzo mocny system korzeniowy;
• Możliwość długiego przechowywania.

Tarmo

• Mocny, energiczny typ w segmencie średnio-późnym;
• Wysoki potencjał plonowania dzięki jednolitej cebuli o okrągłym kształcie;
• Nadaje się do długiego przechowywania;
• Odporny typ, który może rosnąć w stresujących warunkach dzięki imponującemu systemowi korzeniowemu.

Troy

• Odmiana bardzo wczesna, plenna o wysokiej tolerancji na jarowizację;
• Polecamy szczególnie do upraw ozimych;
• Cebule kuliste z mocną żółtą łuską.
  

Co z nawożeniem?

• Na plantacji przed sadzeniem, 21 stycznia zastosowano 250 kg kizerytu oraz soli potasowej 37% w ilości 400 kg. 11 marca rozsypano nawóz Azotowo fosforowy – NP. 20-20 w ilości 420 kg.
• Po głównie zastosowano w pierwszej kolejności nawóz NPK YaraMila Complex – 200 kg/ha. 10 maja rozsypana została saletra amonowa 150 kg/ha. 10 dni później użyto YaraLiva Tropicote i Unica Calcium, obie w ilości 200 kg/ha.
  
  

• Pozakorzeniowo jako pierwszy użyto preparatu BlackJak firmy BioAgris, który składa się z zawiesiny Leonardytu. Zawiera huminy oraz kwasy ulmowe. Stymuluje i wzmacnia energię kiełkowania nasion oraz ułatwia pobieranie mikroelementów przez korzenie. Bardzo silnie stymuluje wytwarzanie i wzrost systemu korzeniowego w roślinach. Poprawia działanie giberelin w roślinie. Ilość, jaką zastosowano to 2 l/ha i była to wtedy faza 2-4 liścia.
  Kolejno zastosowano w Ilości 3 kg/ha Kristalon Zielony, KrisaLeaf Foto oraz Kristalon Pomarańczowy.
  15 czerwca i 6 lipca, w momencie tworzenia się części generatywnej, zastosowano NHCaDelta w ilości 8 l/ha, a tuż przed zbiorami, które odbyły się 14 lipca, a zabieg 13 lipca, zastosowano Calcinit w ilości 5 kg/ha, oraz Mikromix 0,5 kg/ha.
  
  

Ile cebula przyrasta w ciągu dnia?

Wojtek Kopeć z firmy Yara na przykładzie jednej cebuli pokazał, o ile przyrasta cebula w ciągu dnia, a konkretnie jak tworzą się komórki.

- Często widać, że świeżych komórek nie jest wystarczająco dużo i później wypełniane są one nocą. W późniejszym czasie jak szczypior robi się już duży, roślina traci turgor, żeby ograniczyć takie zjawisko, załamanie szczypioru w tych miejscach, należy użyć preparatów zawierających wapń oraz bor – rekomenduje Wojtek.

Bez mankozebu też się da?

Na plantacji zastosowano dwa preparaty firmy BASF fungicydowe takie jak CabrioDuo oraz Signum.

• CabrioDuo (dimetomorf, piraklostrobina) zastosowano jeden raz w sezonie na mączniaka rzekomego.
• Signum (piraklostrobina, boskalid), które działa na takie choroby jak: Mączniak rzekomy, alternarioza, ograniczenie występowania Stemphylium, użyto natomiast dwukrotnie. Na początku jako pierwszy zabieg fungicydowy w ilości 1 kg na hektar oraz po gradobiciu.

- Jak wypełnić dziurę w preparatach kontaktowych w ochronie cebuli? Mankozebu już nie ma, posiadamy w ofercie Polyram z subst. Czynną metiram, który działa kontaktowo na mączniaka rzekomego, lecz jesteśmy świadomi, że przyszły sezon może być jego ostatnim. Dlatego też miło mi poinformować, że pojawia się taki preparat jak Enervin (ametoktradyna), który działać będzie w cebuli na mączniaka rzekomego, a w ziemniaku na zarazę – mówi Maciej Wita z firmy BASF.

Ochrona przed fitotoksycznością

- W naszym portfolio, posiadamy preparat Protector, jest to produkt składający się z żywicy sosnowej. Zastosowany od 24 do 48 godzin przed planowanym zabiegiem herbicydowym, daje roślinie ochronę, dodatkową powłokę, która przeciwdziała pojawieniu się fitotoksyczności. Protector na tej plantacji zastosowany był nie tylko z preparatami herbicydowymi, ale również z fungicydami w dawce 0,3 l/ha. – mówił Jakub Głowacki z firmy BioAgris.


Fot. Jakub Głowacki firma BioAgris.


Bernat Patrycja

W pierwszej kolejności uczestnicy udali się do znajdującej się na terenie szklarni, w której znajdowały się takie odmiany jak:

• CASSIUS;
• BRUTUS;
• CONIL;
• ZKI - 15-60;
• PLEASURE;
• PASSION;
• ZKI-109;
• KARAVAN;
• MAXIMO;
• NINJA;
• KITTO;
• HZ-001;
• HZ-002.

Kilka słów od początku do końca

Powierzchnia uprawa wynosiła 300m2, a ogórki wysiane były w terminie 9 maja 2022 roku, siewem punktowym do tac wielokomorowych (96 komór). Wykorzystano do tego podłoże KRONEN do warzyw.
Termin sadzenia rozsady do donic:

• 1.06.2022 - CASSIUS, PASSION, NINJA, CONIL, HZ-001, MAXIMO;
• 3.06.2022 - KITTO, HZ-002, ZKI-109, ZKI-15-60, BRUTUS, PLEASURE, uprawa ogórka w donicach D31 12 litrów.

Ilość wysadzonych roślin wynosiła po 60 sztuk przy całym rzędzie i 30 sztuk przy połowie rzędu. Łącznie wysiano około 600 roślin. 


fot. Andrzej Fidos, kierownik warsztatów szkolnych.

Z początkiem czerwca 7.06.2022 roku ustawiono i podłączono donice pod system w tunelach. Nawadnianie kropelkowe ze sterownikiem MONO-Mix. Tego samego też dnia ustawiono i podłączono donice pod system w tunelach. Zbiory odbyły się 29.06.2022 r.

Metoda "wysokiego drutu"

W prowadzeniu roślin wykorzystano metodę „wysokiego drutu”, czyli prowadzenie roślin na jeden pęd z usunięciem wszystkich pędów bocznych. Rośliny prowadzone do wysokości drutu, następnie przewieszone przez niego i opuszczone. Po ogłowieniu prowadzone były na dwa i więcej pędów. Nie usunięto pierwszych zawiązków.

Jaki sposób podlewania?

Z początkiem sezonu podlewanie odbywało się co 2 do 3 godziny. W czasie owocowania i słonecznej pogody zwiększono częstotliwość do 1 godziny, a czasem nawet podlewano co 45 minut. PH pożywki wynosiło: 5,5, natomiast EC na poziomie 1,8 na początku do 2,6 mS/cm. Produkcja rozsady oraz uprawa odbywała się bez ogrzewania.

Jakie nawozy wykorzystano?

• Kristalon pomarańczowy- 6 12 36+3Mg+micro;
• Saletra wapniowa CALCINIT TM;
• Kwas azotowy 38%.

Ogórki bez chemii

W czasie uprawy ogórka nie korzystano z preparatów chemicznych. Wykorzystano do ochrony przed przędziorkiem chmielowcem naturalnego wroga, czyli dobroczynka szklarniowego (Phytoseiulus persimilis).

Jakie zbiory udało się osiągnąć?

Zbiory ogórków odbyły się w terminie od 29.06 do 20.07 i zebrano odpowiednio z odmian:

• CASSIUS – 95 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg), miejsce 2;
• BRUTUS – 80 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg);
• CONIL – 75 kg (w tym pierwszy zbiór 2 kg);
• ZKI - 15-60 – 75 kg (w tym pierwszy zbiór 9 kg);
• PLEASURE – 65 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg);
• PASSION - 85 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg);
• ZKI-109 - 85 kg (w tym pierwszy zbiór 2 kg);
• KARAVAN – 90 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg), miejsce 3;
• MAXIMO – 110 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg), miejsce 1;
• NINJA – 85 kg (w tym pierwszy zbiór 3 kg);
• KITTO – 85 kg (w tym pierwszy zbiór 7 kg);
• HZ-001 – 75 kg (w tym pierwszy zbiór 4 kg);
• HZ-002 – 75 kg (w tym pierwszy zbiór 4 kg).

fot. wykłady podczas spotaknia

PIERWSZY ZBIÓR - wczesność plonu:

29.06.2022

• CASSIUS, firma ZKI;
• PASSION, firma FITO;
• NINJA. Firma Hazera.

SIŁA WZROSTU – budowanie masy wegetatywnej:

Dla terminu 1.06.2022:

• CASSIUS, firma ZKI;
• CONIL, firma FITO;
• NINJA, firma Hazera;
• KITTO. Firma Hazera.

Dla terminu 3.06.2022:

• BRUTUS, firma ZKI;
• ZKI-109. Firma ZKI.

fot. Dariusz Kacprzak, PNOS Ożarów Mazowiecki

fot. Wiesław Jakubowski, HAZERA POLAND.

fot. Anna i Dariusz Kropopek z tzw. „ Wyspy Puckiej” w Szczecinie. Zajmują się uprawiają wielu odmian warzyw gruntowych ale i pod osłonami.

Parę słów o odmianach:

Cassius F1

• bardzo wczesna odmiana ogórka partenokarpnego;
• odmiana wegetatywna, z dużą tendencją tworzenia pędów bocznych, mocno ukorzeniona;
• dzięki silnej tendencji wzrostowej i mocnym korzeniom wyjątkowo odporna stresy;
• owoce mają ciemnozielony kolor, regularny cylindryczny kształt, bez tendencji do podwojenia i deformacji, trzymają wymiar, stosunek długości do grubości 3,3-3,5:1,0;
• owoce posiadają długie ogonki, więc łatwiej je zbierać;
• umiarkowana skłonność do tworzenia bukietów, 2-3 owoce/ międzywęźle, wyrównane plonowanie;
• polecana na rynek produktów świeżych, konserwowania, na tzw. ogórki małosolne;
• polecany do intensywnej produkcji pod osłonami zarówno wiosną, jak i jesienią;
• odporna na: Px (Mączniak prawdziwy), Ccu (Parch dyniowatych), wysoka tolerancja na: Pcu (Mączniak rzekomy dyniowatych), CMV (Mozaika ogórka).

Brutus F1

• bardzo wczesna odmiana ogórka partenokarpnego;
• silny system korzeniowy, rośliny w typie wegetatywnym (silne pędy boczne);
• dzięki silnemu korzeniowi, rośliny bardzo odporne na stresowe warunki uprawy;
• na jednym węźle wytwarza 3-4 owoce;
• owoce mają regularny cylindryczny kształt, nie deformują się i są ciemnozielonego koloru;
• stosunek długości do szerokości wynosi: 3,1-3,3: 1,0;
• owoc jest na nieco dłuższej łodyżce, dzięki czemu zbiór jest łatwiejszy;
• odmiana odporna na choroby, polecana do uprawy ekologicznej;
• polecany do intensywnej produkcji pod osłonami i w gruncie;
• doskonała na rynek świeży, konserwowania, na tzw. ogórki małosolne, a także do krótkiego kwaszenia;
• odporna na: Px (Mączniak prawdziwy), Ccu (Parch dyniowatych), wysoka tolerancja na: Pcu (Mączniak rzekomy dyniowatych), CMV (Mozaika ogórka).

Passion F1

• Ogórek partenokarpny;
• konserwowy;
• Owoce są ciemnozielone, wyrównane kształtem i kolorem przez cały okres wegetacji;
• długość do 14 cm;
• tworzy od 2-3 zawiązków na węźle;
• trwałość owoców jest bardzo dobra;
• rośliny są silne, mają mocny system korzeniowy;
• odmiana polecana do uprawy w gruncie i pod osłonami. Polecana na tzw. ogórki małosolne.

Pleasure F1

• Ogórek partenokarpny;
• konserwowy;
• owoce są silnie ciemnozielone, wyrównane kształtem i kolorem przez cały okres wegetacji;
• długość do 16 cm;
• tworzy od 1-2 zawiązków na węźle;
• trwałość owoców jest bardzo dobra;
• rośliny są silne, mają mocny system korzeniowy;
• odmiana polecana do uprawy w gruncie i pod osłonami. Polecana na tzw. ogórki małosolne.

Conil F1



NINJA F1 70618

• Ogórek partenokarpny;
• polecany do upraw wczesnowiosennych i letnich;
• wyrównane owoce 10-12 cm;
• świeży zielony kolor z lekkim rozjaśnieniem;
• liczne brodawki pozostające na owocu przez cały okres uprawy;
• odmiana przeznaczona do uprawy w szklarniach i tunelach;
• cechuje ją nieprzeciętna jakość i wysokie wyrównanie kształtu owoców;
• owoce o cylindrycznym kształcie;
• grubo- brodawkowe, z połyskiem;
• utrzymuje stabilną proporcję długości do szerokości 3,2:1;
• roślina o otwartym pokroju i silnym systemie korzeniowym. Utrzymuje dobrą zdrowotność również w obiektach nieogrzewanych;
• tworzy 2-4 owoce w węźle. Wczesne i stabilne plonowanie.
• może być uprawiana w systemie „wysokiego drutu";
• doskonała trwałość po zbiorcza owoców;
• toleruje wyższe zasolenie podłoża;
• ogórek idealny na świeży rynek, jak również na tzw. małosolne;
• odporności: HR: CMV, ZYMV I IR: CVYV

KITTO F1 70544

• ogórek do uprawy późnowiosennej i letnio- jesiennej;
• wyrównane owoce 11-13 cm;
• jednolity, ciemnozielony kolor;
• grube brodawki na owocu utrzymujące się przez cały okres uprawy;
• odmiana przeznaczona do upraw tunelowych i do szklarni;
• tworzy ciemnozielone owoce z połyskiem i licznymi brodawkami;
• długość około 11-13 cm;
• proporcje kształtu: 3,4:1;
• cechą wyróżniającą jest wysoka trwałość po zbiorcza owoców;
• roślina o stabilnym wigorze i otwartym pokroju;
• toleruje wyższe zasolenie podłoża;
• dobrze znosi wysoką temperaturę w lecie;
• odmiana wpisująca się doskonale w oczekiwania supermarketów;
• odporności: HR: CMV, ZYMV I IR: CVYV.

Fot. ZKI 109 F1

Fot. Karavan F1


Fot. Maximo F1


Fot. HZ-002

Bernat Patrycja

Jaki jest program spotkania?

• Marcin Wieczyński – Wczesne odmiany pomidora gruntowego od CORA SEEDS;
• Jakub Wrona – Rozsada od włoskiego producenta VIVAI BACCHETTO;
• Wojciech Kopeć – Nawożenie pomidora gruntowego od YARA POLAND;
• Krzysztof Tulecki – Nawadnianie kroplowe pomidora i monitoring satelitarny uprawy – RIVULIS;
• Szczepan Grochowski – Oferta BIOAGRIS w uprawie pomidora gruntowego;
• Marcin Niedobylski – Jak prawidłowo prowadzić plantacje pomidora gruntowego z przeznaczeniem na wczesny zbiór – AGROSPEC;
• Wojciech Szuliński – Precyzyjne rolnictwo w uprawie warzyw gruntowych przy użyciu systemów GPS, optycznych oraz autonomicznych – VANTAGE;
• Robert Danek – Folia biodegradowalna od SAMCO SYSTEM.

Uprzejmie prosimy o potwierdzenie przybycia Marcin Wieczyński, tel. 730 640 400

Większość towaru jest kierowana do marketów.

Enza w Brukach

Autumn King, Cheeta, Commander, Gepard, Green Lunar, Green Stelar, Infinity to odmiany kapust zaprezentowane przez firmę Enza Zaden w gospodarstwie państwa Szulkowskich.


fot. Paweł Wechterowicz i Bernard Zioło

Kapusty 18 lipca - kontrolowane uwalnianie azotu

Gospodarze posadzili kilka odmian kapusty głowiastej białej:

• Autumn King;
• Cheeta;
• Commander;
• Gepard;
• Green Lunar;
• Green Stelar;
• Infinity.

adiuwanta olejowego w ochronie kapusty.

Na polu zastosowano nawóz Agromaster (ICL), którego zalety wymieniła Diana Wieczorek. Jest to nawóz otoczkowany, powoli uwalniający składniki pokarmowe. Szczególnie ważne jest kontrolowane uwalnianie azotu.


fot. Diana Wieczorek

Dla nikogo nie jest już tajemnicą ubożenie naszych gleb w próchnicę. Joanna Winiecka z firmy Mirpol prezentowała więc granulowany nawóz Humac produkowany z leonardytów i wzbogacający glebę w substancję organiczną. Gospodarz zastosował 500 kg tego nawozu na hektar.


fot. Joanna Winiecka


fot. Autumn King


fot. Cheeta


fot. Commander


fot. Gepard


fot. Green Lunar


fot. Green Stellar


fot. Infinity

Więcej informacji we wrześniowym wydaniu WiOM.

Na Rynku Hurtowym w Broniszach brakuje kalafiorów, brokułów i kapusty białej. To wina pogody – ulewne deszcze i grad wyrządziły duże szkody w uprawach tych warzyw. 

- Ceny od razu poszybowały w górę. Kapusta, brokuły i kalafiory kosztują teraz ok 5-6 zł za sztukę – wyjaśnia Maciej Kmera, ekspert Rynku Hurtowego w Broniszach.

Rolników handlujących na Broniszach oczywiście cieszy taka cena, ale przyznają, że towaru mają mniej. Bo nawet jeśli nie u wszystkich wystąpił grad, to deszcze podtopiły plantacje.

- Przyjeżdżam tu z okolic Łowicza. na początku lipca bardzo silne burze przechodziły nad naszym regionem. Na wielu polach kapusta i inne warzywa zostały dosłownie poszatkowane. U mnie na szczęście grad był słaby i nie wyrządził wielu szkód, ale w jednej części pola utworzyło się zastoisko wody i kapusta zgniła - wyjaśniał nam rolnik handlujący na Broniszach.

Brakuje też rzodkiewki i sałaty

Duże braki są także w dostawach sałaty i rzodkiewki. Grad i ulewne deszcze, które spadły w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego spowodowały straty w tych uprawach. 

- Z tego powodu rzodkiewka jest dwukrotnie droższa niż w latach ubiegłych, a jej ceny zaczynają się od 2 zł za pęczek. Natomiast sałata masłowa kosztuje 3 zł – wylicza Kmera.

Ruszył sezon papryki kolorowej

Sporo jest za to papryki kolorowej, bo właśnie rozpoczął się jej sezon.

- Na początku kosztowała 10 zł/kg, teraz jej ceny spadły do ok. 7-8 zł/kg. Zielona, która na rynku pojawiła się już miesiąc temu nie przekracza 4 zł/kg – zaznacza ekspert.

Niektóre warzywa korzeniowe jeszcze drogie

W sprzedaży jest już pełen asortyment warzyw korzeniowych -  od buraków, przez marchewkę i pietruszkę aż po seler. 

- Ceny są takie, jak zazwyczaj o tej porze roku. Marchew można kupić za 1,5 zł/kg, w podobnej cenie są buraki. Droższe są selery i pietruszki – ok. 4,50 zł/kg.

Kończą się szparagi, więc ich cena jest wysoka – ok. 35 zł.

Ogórkom zaszkodziły upały

Brakuje natomiast krajowych ogórków, bo upały spowodowały straty w szklarniach. Dlatego ich cena, jak na lipiec jest bardzo wysoka – ok. 5-6 zł/kg. Natomiast ogórki gruntowe kosztują ok 3,50 zł/kg.

Ziemniaki nadal tanie

Jeśli zaś chodzi o ziemniaki, sprzedawane są głównie odmiany Irga, Arrow, Lord i Irys. Wszystkie kosztują tyle samo – ok. 80 gr/kg w hurcie, 1 zł/kg w detalu.  

A jakie są ceny warzyw i owoców na Rynku Hurtowym w Broniszach? O tym dowiesz się z filmu!

Podstawowe składniki

Żywienie azotem dzielone jest na dawki:

• przed sadzeniem oraz pogłówną (nawet 2-krotnie w trakcie uprawy) – niedostateczne odżywienie pogarsza wzrost i rozwój roślin, liście drobnieją, stają się żółtawozielone – a zawiązywane główki/róże są wyraźnie mniejsze. Z reguły żywienie fosforem stosowane jest przed sadzeniem rozsady, chyba że aktualna analiza gleby wskazuje na istotne braki tego składnika. Fosfor jest silnie wiązany chemicznie przez glebę, co uniemożliwia wypłukiwanie go. Niedostateczne odżywienie nim roślin wyraźnie osłabia wzrost roślin i opóźnia wejście w okres plonowania.

Z kolei żywienie potasem zróżnicowane jest od kategorii agronomicznej gleby:

– na ciężkich stosować można dawki przedsiewne (jesienią), a na lekkich dawki dzielone: przed sadzeniem oraz pogłównie. Niedobór potasu upośledza zdolność roślin do przetrwania suszy, zmniejsza zawartość cukrów, a także powoduje nekrotyczne zmiany zewnętrznych części blaszek liściowych.

Magnez można dostarczyć w formach wolno działających przed sadzeniem (np. dolomit) lub też szybko działających, również pogłównie saletrę magnezową czy siarczan magnezu. Niedostateczne odżywienie nim istotnie upośledza proces fotosyntezy.

Dolistnie

Żywienie dolistne jest wartościowym, ale tylko uzupełnieniem żywienia doglebowego, które nie może zaspokoić potrzeb pokarmowych roślin. Może mieć znaczenie w przypadku stresu (silne jednostronne przenawożenie i antagonizm pomiędzy składnikami, susza).
Żywienie dolistne azotem polecane jest najczęściej tuż po posadzeniu roślin na miejsce stałe, w okresie intensywnego wzrostu. Również w przypadku fosforu jego zastosowanie polecane jest w początkowym okresie wegetacji. Zaburzenia w pobieraniu tego makroskładnika najczęściej związane są z temperaturą lub też wadliwym odczynem gleby. W okresie silnego wzrostu wegetatywnego, przy znacznych przyrostach masy zielonej zwykle polecane bywa żywienie dolistne magnezem. Zapotrzebowanie na potas jest większe w okresie wiązania główek i ich wzrostu – a żywienie nim dolistne może istotnie modyfikować jakość plonów (zarówno handlową, tj. wielkość i twardości róży/głów - ki), jak również – co ważne z punktu widzenia konsumenta – wartość biologiczną. Okres wiązania główek jest optymalny dla dokarmiania wapniem – ogranicza ryzyko wystąpienia chorób fizjologicznych, związanych z trudnościami w transporcie tego składnika, objawiającymi się wewnętrznymi nekrozami i brunatnieniem brzegów liści (np. tipburn).

Składniki krytyczne

Błędem w uprawie kapustnych jest niewykonywanie analiz chemicznych gleby na zawartość mikroskładników – wiele z nich jest składnikami krytycznym dla uprawianych gatunków. W przypadku kapusty są to mangan i bor. Przy skrajnym niedożywieniu borem rośliny mogą nawet nie zawiązywać główek – początkowym objawem jego niedoboru są zmiany chlorotyczne liści (włącznie z ich grubieniem i zwiększeniem kruchości). Niezawiązywanie główek może również wystąpić wskutek skrajnego niedożywienia manganem. Początkowym objawem jego niedoboru jest marmurkowatość liści – nerwy zostają zielone, a tkanka pomiędzy nimi przyjmuje barwę słomkową, marmurkowatą – niekiedy wybrzusza się.

Bor i molibden

Szczególnie ważną rolę w żywieniu kalafiora odgrywają bor i molibden. Przy silnym niedożywieniu borem występować może brunatnienie i pękanie róż, a objawem niedoboru molibdenu jest zniekształcenie liści (blaszka liściowa staje się wąska, o zakrzywionym brzegu). Przy ostrym niedoborze tego mikroskładnika blaszki liściowe nie są w ogóle wytwarzane, pozostają tylko nerwy (tzw. biczykowatość roślin), a rośliny mogą nie wiązać róż. Składnikiem krytycznym dla warzyw kapustnych jest również wapń, niedostateczne odżywienie nim powoduje wspomniane wcześniej zaburzenia fizjologiczne. Żywienie roślin molibdenem zwykle stosuje się tuż po posadzeniu rozsady, z kolei bor w okresie, gdy wytworzyły odpowiednio dużą masę wegetatywną. Opryskiwanie manganem polecane jest na początku wegetacji oraz w okresach intensywnego wzrostu.

W nawozach

Wiele firm nawozowych ma w ofercie kompleksowe programy żywienia dolistnego warzyw kapustnych. Przykładowe nawozy zawarte w tabelach opracowano na podstawie ogólnodostępnych danych. Szczegółowe informacje na temat produktów, jak i programów dostępne są u przedstawicieli firm. Podane dawki należy traktować jako orientacyjne, każdorazowo dostosowywać je do warunków indywidualnych.

dr hab. Tomasz Kleiber, prof. UPP fot. Wójcik

Podatność na choroby związana jest z nadmiarem czegoś w organizmie lub niedoborem. Stres jest czynnikiem sprawczym wielu zaburzeń tak u ludzi, jak i u roślin. Zachowanie równowagi pozwala na harmonijny wzrost, rozwój i regenerację. Tego, jak bardzo jesteśmy podobni do roślin albo one do nas, często nie zauważamy, albo wypieramy ze świadomości. Podobnie jak u roślin, u człowieka również występuje niedobór i nadmiar azotu, potasu i fosforu. Kto ostatnio sprawdzał, jaki ma poziom tych pierwiastków w organizmie? Kto wie, jakie są skutki ich niedoboru i nadmiaru? Wszystkie makro- i mikroelementy są ogromnie ważne do prawidłowego funkcjonowania organizmu – naszego i roślin. Nie zaklinajmy azotu jako tego złego pierwiastka. Słysząc „przenawożone” z reguły mamy na myśli właśnie azot. Słowo przeazotowane aż straszy.

A tymczasem nawożenie azotem odgrywa ogromną rolę w budowaniu plonu

Jest on potrzebny roślinom w bardzo dużych ilościach – ustępuje tylko potasowi. Bierze udział w niemal wszystkich reakcjach biochemicznych, jakie zachodzą w roślinach. Na jego pobieranie z gleby wpływa wiele czynnikó:

• odczyn gleby, jej struktura;
• poziom dostępnego wapnia;
• zawartość magnezu, cynku, żelaza, molibdenu itd.

Od molibdenu zależy w głównej mierze metabolizm azotu w roślinie. Mg, Ca, S, Fe, Mn, Zn odpowiadają za sprawną fotosyntezę. Mo, Fe i S za redukcję azotanów. P, K, Mg za transport węglowodanów. Dlatego tak ważne jest towarzystwo tych wszystkich pierwiastków i dobrze zbilansowane nawożenie. Nie możemy skupiać się jedynie na nawożeniu azotem.

Fosfor i potas to nadal za mało, aby dostarczyć roślinie niezbędnego pożywienia

Kompletne nawożenie to jeden z elementów decydujących o tym, czy nawożenie azotem jest bezpieczne. Co to znaczy? Azot jest składnikiem pobieranym przez roślinę luksusowo, czyli ile go podamy, tyle roślina pobierze. Stwarza to ryzyko kumulacji azotanów w plonie. Jeśli dawka azotu będzie znacznie przekraczała potrzeby pokarmowe i roślina go skumuluje w nadmiarze, nie przebudowując w związki organiczne, wtedy niebezpieczne związki będą „zamknięte” w jej organach – liściach czy korzeniach spichrzowych. Zdolność roślin do kumulowania azotanów jest zależ[1]na od gatunku, a nawet odmiany.

Reduktaza azotanowa i siarka

Do grupy roślin zdolnych do kumulowania dużych ilości azotanów należy sałata, natomiast marchew do grupy o średniej podatności. Rośliny uprawiane na glebach lekkich gromadzą mniej azotanów niż na glebach ciężkich. Duże znaczenie ma okres uprawy i długość dnia. Uprawy wiosenne kumulują więcej niż uprawy jesienne. Rośliny o długim okresie wegetacji mają więcej czasu na przerobienie azotanów niż np. sałata czy szpinak. Dlatego warzywa liściowe są tak bardzo monitorowane pod względem zawartości azotanów. Gdy liczy się każdy miligram, który może zaważyć na przydatności warzywa do spożycia, kluczowe znaczenie może odegrać intensywne nawadnianie plantacji przed zbiorem (susza sprzyja kumulacji), a nawet pora dnia, ponieważ te zbierane z plantacji rano zawsze będą miały większą zawartość azotanów niż w godzinach popołudniowych. Wynika to z poziomu enzymu – reduktazy azotanowej, którego aktywność zależy od ilości światła i wody, a poziom tego enzymu w roślinie od jej dobrego odżywienia siarką. Również duże zagęszczenie roślin na m2 ma wpływ na większą zawartość azotanów (gorszy dostęp światła). Przyjęto, że maksymalne dopuszczalne pobranie azotanów (azotanów V) przez człowieka wynosi do 5 mg/kg masy ciała/dzień, natomiast dla azotynów (azotanów III) do 0,02 mg NaNO2 / kg masy ciała/dzień. Ponieważ spożywanie warzyw stanowi główne (75%) źródło tych związków w naszym organizmie, ściśle określono normy ich zawartości w warzywach. Dla sałaty w zależności od rodzaju uprawy i terminu zbioru dopuszczalna jest zawartość od 2000 do 4500 mg/kg.

Sałata i marchew

Najwyższe zawartości azotanów stwierdza się w roślinach młodych. Sałata masłowa uprawiana w gruncie w fazie dojrzałości zbiorczej ma o około 35% mniej zgromadzonych azotanów niż w fazie formowania główek. Jest to roślina o krótkim okresie wegetacji, dlatego dobór form azotu i rozkład dawek w sezonie ma ogromne znaczenie. W glebie znajduje się niewielka ilość azotu ogólnego (0,3–3%), z czego tylko kilka procent stanowi azot mineralny (NH4 + i NO3 – ). Pozostała część to azot organiczny.



Rośliny pobierają azot z gleby tylko w formach mineralnych, więc to od nas zależy dostarczenie odpowiednich form tego składnika. Wskazane jest więc nawożenie formami amonową i amidową przed wysadzeniem rozsady do gruntu. W razie konieczności doraźnego, dolistnego dokarmiania azotem, można zastosować saletrę wapniową. Przedsiewnie (zależnie od rodzaju i zasobności gleby) sypie się 70–100 kg N, resztę dostarczając przez fertygację. Normy zawartości dla marchwi również są uzależnione od terminu uprawy i przeznaczenia surowca. Wahają się od 40 do 400 mg NO3 / kg świeżej masy korzeni. Potrzeby pokarmowe marchwi w stosunku do azotu wynoszą 2 kg na każdą tonę plonu. Tutaj również najlepiej jest zastosować jedną dawkę azotu przed siewem. Wyjątkiem mogą być gleby bardzo przepuszczalne, na których warto uzupełnić dawkę w fazie 2–3 liści właściwych. Poziom azotanów u warzyw korzeniowych można zredukować poprzez obróbkę termiczną. Azotany są łatwo rozpuszczalne w wodzie, dlatego gotowanie lub blanszowanie korzeni zmniejsza ich poziom o około 50% (przechodzą do wody). Ilość azotanów maleje wraz ze starzeniem się rośliny. Jeśli jednak wegetacja zostanie wznowiona, np. na skutek wzrostu temperatury jesienią, korzeń pobiera związki azotowe na potrzeby wykarmienia nowych, pojawiających się liści. Dlatego próba może wyjść wyższa niż przy wcześniejszym badaniu. Podczas przechowywania korzeni marchwi z przekroczeniami azotanów może dochodzić do ich redukcji do azotynów (azotanów III). Dzieje się tak, gdy korzenie są składowane w nieodpowiedniej temperaturze i przy braku wystarczającej ilości tlenu. Azotyny, dostające się do organizmu człowieka, powodują utlenianie hemoglobiny do methemoglobiny, która nie jest zdolna do przenoszenia życiodajnego tlenu do komórek.

Zależności w szpinaku

Mniej azotanów gromadzą odmiany szybko rosnące, o liściach lekko pomarszczonych i niskim udziale łodyg i ogonków liściowych w plonie w stosunku do blaszek liściowych. Nie wolno zapominać o wapnowaniu, bo szpinak z gleb kwaśnych gromadzi więcej azotanów. Maksymalna dawka azotu nie może przekraczać 80 kg N/ha, a zawartość NO 3 – w litrze gleby nie powinna przekraczać 50 mg. Z punktu widzenia kumulacji azotanów najlepszą formą azotu jest amonowa (siarczan amonu), ale stosowanie wyłącznie formy amonowej obniża plon. Tak więc, by wilk był syty i owca cała, obie formy amonową i saletrzaną trzeba stosować w stosunku 50 : 50. Podobnie trzeba postępować decydując się na mocznik. Na poziom azotanów wpływa też forma stosowanego potasu – właściwsza jest chlorkowa (sól potasowa) niż siarczanowa.

Oznaczanie azotanów

W Polsce urzędowa kontrola żywności w zakresie poziomu azotanów jest wykonywana przez Państwową Inspekcję Sanitarną (żywność pochodzenia roślinnego) oraz Inspekcję Weterynaryjną (żywność pochodzenia zwierzęcego, przeznaczona do wprowadzenia do obrotu). Organy urzędowej kontroli przeprowadzają kontrole, pobieranie próbek i badania żywności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi UE oraz przepisami krajowymi. Analizy laboratoryjne żywności są wykonywane w laboratoriach akredytowanych, a wiarygodność uzyskiwanych wyników jest gwarantowana poprzez wprowadzone w laboratoriach systemy jakości oraz udział laboratoriów w badaniach biegłości. Prostą, tanią i szybką metodą oznaczania jonów azotanowych (V) jest potencjometria z zastosowaniem elektrod jonoselektywnych.

Przygotowanie próbek warzyw do badania polega na:

• odważeniu 5 g sałaty, rzodkiewki, szpinaku itd.;
• rozdrobnieniu ich mikserem;
• zalaniu wodą dejonizowaną i ogrzewaniu do temp. 80 oC przez 30 min.
• Po ostudzeniu roztwór przesącza się do kolby miarowej.

Soeks-Eco - visor-F4 określa zawartość azotanów m.in. w warzywach i owocach. Analiza zawartości azotanów opiera się na przewodnictwie przemiennego prądu wysokiej częstotliwości w mierzonym produkcie. Urządzenie zapewnia precyzję pomiaru dzięki pięciu zamontowanym w nim elektrodom. 

Magdalena Banasiak, Katarzyna Wójcik fot. Wójcik

Pierwszą cechą determinującą wybór odmiany powinna być jej wczesność, czyli dobieramy odmianę do okresu uprawy. Przykładowo, sałatę masłową można uprawiać cały rok. Na okres wiosenny wybieramy wczesne odmiany, charakteryzujące się szybkim przyrostem. Na jesień planujemy odmiany, które tolerują już mniejszą ilość światła, tzw. odmiany na skracający się dzień. Tak samo jest z innymi typami sałat, niezależnie od tego, czy rosną pod osłonami, czy w gruncie pod przykryciem, na wiosnę wybieramy odmiany charakteryzujące się szybkim wzrostem.

Patrzeć na zdrowotność

Wśród odmian można znaleźć takie, które na tle innych wyróżniają się bardzo dobrą zdrowotnością. Ze względu na coraz mniejszą liczbę preparatów dopuszczonych do ochrony, cecha odporności będzie odgrywała coraz większą rolę. Jeśli chodzi o zdrowotność, absolutnie należy zwrócić uwagę na jakie rasy mączniaka odmiana jest odporna. Obecnie jest 16–36 ras mączniaka (Bl – Bremia lactucae – mączniak rzekomy sałaty) najbardziej agresywnych i najczęściej spotykanych w sezonach produkcyjnych.




fot.  Mączniak rzekomy sałaty.

Ważną cechą jest także odporność na Nasonovia ribisnigri – mszycę porzeczkowo-sałatową, określaną symbolem Nr: 0. Niektóre odmiany charakteryzują się większą tolerancją na zagniwanie oraz wysoką stabilnością w produkcji w różnych okresach pogodowych.

Sprawą dużej wagi jest tolerancja odmiany na wybijanie w pędy kwiatostanowe, dotycząca wszystkich typów sałat. Szczególnie w ostatnich sezonach, gdy temperatury przekraczają 30oC, ta cecha zyskuje coraz bardziej na znaczeniu.

Waga, kolor, kształt

Dla producentów (a właściwie odbiorców) bardzo ważne są: kształt i pokrój główki, barwa liści oraz waga.


fot. Docelowa waga odmiany.

Wymagana waga zależy od typu sałaty, a także końcowego odbiorcy – rodzaju sieci marketów lub zakładu przetwórczego. Odmiana dorasta do określonej optymalnej wagi, tzn. takiej, przy której nie traci jakości, a także wartości smakowych. Na rynek warzyw świeżych dobiera się odmiany bardziej kompaktowe, natomiast z przeznaczeniem do przemysłu odmiany tworzące duże i ciężkie główki. 

W zależności od typu sałaty również kolor ma duże znaczenie. W Polsce pożądany jest jasny kolor sałaty masłowej, zwłaszcza gdy jest sprzedawana na lokalnych rynkach .

W sałatach czerwonych – Lollo Rossa czy dębolistnej wyróżnia się cztery typy kolorów:

• czerwień;
• podwójna czerwień;
• potrójna czerwień.
• Można nawet spotkać sałaty poczwórnie czerwone.

Kształt i pokrój główki mają znaczenie, zwłaszcza gdy produkt jest pakowany jednostkowo, a później w opakowania zbiorcze. Najlepszym przykładem jest sałata krucha – lodowa. Obecnie na rynku coraz większą popularność zyskują odmiany o lekko spłaszczonych główkach, które dobrze wypełniają karton. W przypadku sałaty kruchej standardem na rynku jest 10 sztuk w kartonie, więc główki nie mogą być za duże, ale też nie za małe.

Michał Jankowski

dr Mariusz Drożdż/Bernat Patrycja
Fot. Drożdż

Plon każdej rośliny powstaje w organach zdolnych do prowadzenia fotosyntezy, a więc w liściach i łodygach, choć proces ten może zachodzić także w owocach. Rola potasu w kształtowaniu wydajności fotosyntetycznej roślin jest nie do przecenienia. W przypadku gatunków szybko rosnących i wytwarzających dużą ilość biomasy, np. kapusty głowiastej niezbędna jest produkcja ogromnej ilości asymilatów. Z tego powodu bardzo ważna jest akumulacja potasu w organach wegetatywnych już od początku wegetacji. Potas, wpływając pośrednio na ilość i szybkość produkcji asymilatów, wpływa nie tylko na końcowy plon, lecz kształtuje biomasę roślinną w krytycznych fazach (okresach) wzrostu, w których tworzone są poszczególne składowe plonu.

Warto pamiętać także o roli potasu w syntezie związków tworzących tkanki mechaniczne, które nadają roślinie sztywny pokrój. Potas zwiększa też odporność komórek na niskie temperatury – rola potasu w syntezie cukrów wielkocząsteczkowych – i w konsekwencji obniżenie punktu zamarzania soku komórkowego.



FOT. Niedobór potasu na kapuście.

W obliczu suszy

Potas pełni ważną funkcję w procesach osmotycznych i regulacji turgoru. Jony potasu nie są trwale wbudowywana w tkanki i organy, ale rozpuszczone w soku komórkowym. Odpowiadają m.in. za pracę aparatów szparkowych, regulując uwodnienie tkanek roślinnych. Należy podkreślić, że jony K+ nie mogą być zastąpione przez żaden inny pierwiastek. Coraz częściej spotykamy się z okresowymi niedoborami wody, więc nawożenie potasem staje się zatem bardzo ważnym narzędziem w racjonalnej gospodarce wodą na plantacji.

Jednym z typowych objawów niedoboru potasu, zwłaszcza w początkowych stadiach rozwojowych jest zwiędnięty pokrój rośliny uprawnej, mylony czasem ze skutkami suszy glebowej. Prawidłowe odżywienie potasem zmniejsza wrażliwość roślin na niedobór wody. Prawdopodobieństwo wystąpienia niedoboru potasu jest zdecydowanie większe w glebach lekkich. Jest też szczególnie łatwo wymywany z tego rodzaju gleb, ponieważ mają mało rozbudowany kompleks sorpcyjny.


fot. Brak potasu na liściach papryki

Potas a zdrowie roślin

W literaturze dotyczącej nawożenia rzadko podejmuje się problem znaczenia składników mineralnych w kształtowaniu zdrowotności roślin. Wszyscy mamy świadomość, że dobrze odżywiony organizm jest bardziej odporny na choroby i łatwiej się regeneruje po uszkodzeniach. Wśród składników mineralnych wpływających dodatnio na reakcje obronne roślin w warunkach stresów biotycznych (wywołanych przez grzyby, bakterie, wirusy) ważną rolę odgrywa potas.


fot. Braki azotu i potasu na korzeniach marchwi

Przykładowo, w roślinach dobrze odżywionych potasem występuje mniej prostych związków azotu, które stanowią pożywkę dla grzybów. Jednym z mechanizmów obronnych roślin przed wnikaniem bakterii przez uszkodzone tkanki roślinne jest tworzenie warstwy komórek korka wokół ran, co jest kontrolowane przez potas. Wśród funkcji fizjologicznych potasu można wyszczególnić aktywowanie enzymów odpowiedzialnych za syntezę węglowodanów strukturalnych i lignin, stanowiących naturalną barierę dla patogenów. Jony K+ zwiększają aktywność enzymu β-glukozydazy odpowiedzialnej za syntezę związków fenolowych, które z kolei są toksyczne dla grzybów, bakterii i wirusów. Wielokrotnie obserwowano wpływ niskiej zawartości potasu w roślinach na zwiększoną liczbę mszyc żerujących na plantacji.


fot. Niedobór potasu na brokule

Prawidłowe odżywienie potasem ma kluczowe znaczenie dla ilości, a przede wszystkim jakości plonu

Potas jest pobierany i magazynowany w dużych ilościach w organach spichrzowych i owocach. Rośliny w wielu przypadkach pobierają więcej potasu niż azotu. Niestety, część producentów nie docenia tego składnika i stosuje go zbyt małych ilościach lub całkowicie rezygnuje z nawożenia potasem. Jest to duży błąd. Prawidłowe odżywienie potasem ma kluczowe znaczenie dla ilości, a przede wszystkim jakości plonu. Wpływa korzystnie na:

• zwiększenie zawartości białka w roślinach;
• węglowodanów (zarówno cukrów prostych, jak i złożonych);
• kwasów organicznych;
• karotenu;
• witamin B i C.
• Potas korzystnie wpływa na cechy organoleptyczne warzyw – smak, zapach i barwę.

Lepszymi walorami smakowymi, dzięki większej zawartości cukrów prostych i kwasów organicznych odznaczają się owoce pomidora, papryki, marchwi, buraka ćwikłowego, kapusty, groszku na świeże nasiona, selera, ogórka, które jednocześnie mają większą masę. Dobrze odżywiona potasem kapusta czy ogórek zawierają więcej cukrów prostych, co ma kapitalne znaczenie dla procesu kiszenia. Owoce pomidora, papryki czy korzenie marchwi dzięki większej zawartości cukrów są słodsze, mają wyższy brix i są lepiej wybarwione. Korzenie buraka ćwikłowego mają bardziej intensywny kolor i na ich przekroju nie występują jaśniejsze pierścienie. Dobrze odżywiona potasem cebula jest twarda i ma grubszą łuskę, dzięki czemu może być dłużej przechowywana. Fasola i groch uprawiane na stanowisku zasobnym w potas wykształcą więcej brodawek, co ma z kolei kluczowe znaczenie dla asymilacji azotu i plonu tych roślin.

Kiedy stosować i jak nawozić potasem?

Podstawową kwestią jest wybór odpowiedniego nawozu oraz termin jego stosowania. Z powodu wrażliwości wielu warzyw na chlorki: pomidor, papryka, oberżyna, fasola, cebula, ziemniak, ogórek, dynia, cukinia muszą być one nawożone droższym siarczanem potasu (50% K2O). Dla pozostałych gatunków można stosować tańszą sól potasową (60% K2O), ale należy pamiętać, ze wiele naszych gleb zawiera za mało siarki, więc warto część potasu stosować w postaci siarczanowej.

W naszym systemie zaleceń nawozowych nawożenie potasem zazwyczaj w całości wykonuje się przedwegetacyjnie. Jest to zaleta z powodów organizacyjnych, ponieważ przygotowując stanowisko zabezpieczamy teoretycznie potrzeby pokarmowe na cały sezon. W zależności od gatunku i jego potrzeb pokarmowych zasobność gleby w warstwie ornej należy doprowadzić do poziomu 150–250 mg K/dm3. Stosowanie potasu w dużej jednorazowej dawce powoduje istotne zasolenie gleby, utrudniające wschody lub przyjęcie rozsady.

Niektóre gatunki wykazują bardzo wysokie zapotrzebowanie na potas – 300–400 kg K/ha. Przykładowo, bezpośrednio przed siewem marchwi nie można zastosować takich dawek. Dlatego na lżejszych glebach oraz nawadnianych warto stosować część potasu pogłównie. Dotyczy to również uprawy ziemniaków, karłowych odmian pomidora (płytki system korzeniowy), selera czy ogórka. Dostarczenie dodatkowej dawki potasu (50–100 kg K2O/ha) przed okresem intensywnego wytwarzania organów spichrzowych i owoców może przynieść bardzo dobre efekty w postaci zwiększenia plonu i poprawy jego jakości.

W uprawie większości gatunków warzyw w okresie ich dorastania i dojrzewania warto stosować pozakorzeniowe dokarmianie nawozami o wysokiej zawartości potasu. Opryskiwanie podczas dojrzewania owoców pomidora czy papryki zwiększa ilość cukrów i brix, poprawia wybarwienie owoców oraz korzeni marchwi i buraka ćwikłowego. Należy tutaj podkreślić, że ten rodzaj nawożenia ma działanie uzupełniające względem podstawowego nawożenia gleby.

dr Piotr Chohura UP Wrocław

Purple Magic zawiera wysokie stężenie antocyjanów, podobne do tego, które obserwujemy w owocach truskawki i trzykrotnie wyższe niż w przypadku granatu.
Mają one właściwości przeciwnowotworowe i korzystanie wpływają na układ sercowo – naczyniowy oraz wzrok. Dodatkowo zawiera selen, który ma dobroczynny wpływ na serce i pracę mięśni.

- Kiedy opracowujemy odmianę, staramy się, aby była atrakcyjna wizualnie i zapewniała jej wartość dodaną w stosunku do tradycyjnych odmian. Purple Magic daje nam możliwość spożywania brokułów o innym, silniejszym profilu żywieniowym - powiedział Antonio Ibarra.

Czy nowa odmiana wpłynie na większe spożycie brokułów przez społeczeństwo?

- Staramy się przewidzieć, czego wymaga od nas konsument i wiemy, jak ważne są kolory i nowe formaty w decyzji o zakupie. Chcemy, aby Purple Magic przyciągnął uwagę stałych konsumentów brokułów i zachęcił tych, którzy jeszcze nie odważyli się spróbować tego warzywa, w tym dzieci, do jego spożycia - powiedział Ibarra. -Jego kolor jest innowacją, która jest elementem wyróżniającym rynek, dostosowując się w ten sposób do wymagań supermarketów - dodał.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat spożycie brokułów wzrosło do tego stopnia, że stał się on podstawowym produktem dla wielu konsumentów.

- Na razie można go produkować w październiku, listopadzie, grudniu i styczniu w regionie Murcji, głównym obszarze uprawy brokułów, gdzie ta odmiana została rozwinięta. Czekamy teraz na opinie rynku na temat tej odmiany, aby ocenić dalsze badania obejmujące 12 miesięcy w roku.

- Purple Magic oferuje plony, które są bardzo podobne do plonów zielonych brokułów, ze względu na daty zbiorów. Ta odmiana o krótkim cyklu ma strukturę podobną do każdego zielonego brokułu, ale jest estetycznie bardzo różna ze względu na uderzające zabarwienie, szczególnie na łodydze. To bardzo ciekawy produkt – dodaje Ibarra.
Sakata Seed Ibérica, przodująca firma nasienna w dziedzinie brokułów, stworzyła Purple Magic po podjęciu wyzwania przełamania trendów w rozwoju odmian brokułów, które w ciągu ostatnich czterdziestu lat zasadniczo koncentrowały się na poprawie zachowań agronomicznych pod względem zdolności adaptacyjnych, jakości, wydajności i trwałości.

freshplaza.com
Fot: Sakata Seed Ibérica Facebook

Skąd się biorą niedobory?

Czasem mimo optymalnej zawartości w glebie mikroskładniki nie mogą zostać pobrane z powodu wadliwego odczynu gleby. Pobieranie mikroskładników (Fe, Mn, Zn, Cu, Ni) zostaje zahamowane na glebach o odczynie obojętnym lub alkalicznym (o pH > 6,5). W miarę obniżania pH gleby poprawie ulega ich dostępność, a równocześnie wyraźnie obniża się dostępność Mo.


fot.  Zredukowane blaszki liściowe kapusty z powodu niedoboru molibdenu.

Warto podkreślić istotną rolę regulowania odczynu gleby (jej wapnowania), gdyż na glebach nadmiernie kwaśnych na skutek istotnego zwiększenia dostępności dla roślin metali ciężkich oraz niektórych mikroskładników (np. manganu) może nawet dojść do poważnego ryzyka zatrucia nim roślin!

Ważną kwestią są właściwe relacje między składnikami, gdyż nadmiar jednego może hamować pobieranie drugiego (tzw. antagonizm), np. żelazo może hamować pobieranie manganu. Nieprawidłowo zbilansowane nawożenie azotowe i wapniowe może wpływać np. na trudności z pobieraniem przez rośliny boru.

Również nieodpowiednia struktura gleby, jej nadmierne zagęszczenie i niska porowatość, zmniejszająca poziom tlenu, sprzyjać może również występowaniu niedoborów. Czynnikiem, który nabiera coraz większego znaczenia – na skutek zauważalnych zmian klimatu – są warunki pogodowe. W latach suchych zwiększa się prawdopodobieństwo występowania niedoborów Fe, B, Mo – z kolei w deszczowe i chłodne – Mn, Zn, Cu.

Niełatwa diagnoza

Wizualne objawy deficytu mikroelementów nie są łatwe do zdiagnozowania, ponieważ mogą być zbliżone do objawów deficytu makroskładników lub niektórych chorób. Generalnie:

• przebarwienia liści i chlorozy oraz ich lokalizacja mogą sugerować deficytowe odżywienie Fe, Mn, Zn, Cu i Mo,
• a nekrozy – Mn, Cu, B i Ni. Redukcja wzrostu roślin może pojawić się w przypadku deficytu Mn, Zn i Mo;
• upośledzenie tworzenia się organów generatywnych: Cu i B.

Objawy morfologiczne deficytowego odżywienia poszczególnymi składnikami mogą być charakterystyczne dla różnych gatunków.


fot. Niedobór żelaza na liściach fasoli szparagowej.

Kiedy konieczne uzupełniać i czym?

Opryskiwanie roślin roztworami nawozów jest najszybszą i najbardziej efektywną metodą dostarczenia brakujących składników. W praktyce stosunkowo często pojawia się konieczność jego interwencyjnego stosowania w uprawie, szczególnie w warunkach stresowych dla roślin, na przykład przy braku dostępnych form składnika w glebie, podczas chłodów, suszy czy też chłodnego i wilgotnego lata.


fot. Brak główki głównej i tworzenie w zastępstwie kilku małych główek może być skutkiem niedoboru boru lub uszkodzenia stożka wzrostu przez tantnisia krzyżowiaczka.

Skuteczność dokarmiania zależy od szeregu czynników związanych z rośliną (np. wiek rośliny, turgor liści, stan odżywienia), warunków atmosferycznych (temperatura, wilgotność) czy właściwości cieczy roboczej (stężenie, pH, technika aplikowania). Jeżeli na roślinach pojawiają się obrazy deficytu składników, a brak jest pewności odnośnie do konkretnego, warto polecić zastosowanie nawozów wieloskładnikowych. Jeśli deficyt można zakwalifikować jako brak konkretnego składnika, można użyć nawozu pojedynczego. Należy wspomnieć o częstości wykonywania opryskiwań – jeśli polecane jest ich wykonanie 2-krotnie, najczęściej drugi zabieg wykonuje się po 10–14 dniach od pierwszego. Ostatni zabieg nie powinien być wykonany później niż na ok. 10–14 dni przed zbiorem plonu.

prof. UPP dr hab. Tomasz Kleiber

100 g świeżych ziaren kukurydzy dostarcza organizmowi 365 kcal, a kukurydza konserwowa ok. 100 kcal (w zależności od ilości soli i cukru w roztworze wodnym).

Kukurydza zawiera:

• 60-70% skrobi;
• białko;
• błonnik;
• witaminy z grupy B;
• witaminę E, K;
• prowitaminę A oraz liczne składniki mineralne – potas, wapń, magnez, żelazo, miedź, mangan, fosfor, cynk, jod i selen.
• W ziarnach kukurydzy znajdziemy luteinę i zeaksantynę (karotenoidy), chroniące plamkę żółtą oka przed zwyrodnieniem.

Wyrabiana z kukurydzy mąka nie zawiera glutenu. Nic więc dziwnego, że bazują na niej osoby uczulone na gluten. Białko zawarte w kukurydzy jest ubogie w aminokwasy – lizynę i tryptofan – odpowiedzialne za zaopatrzenie organizmu w witaminę PP. Dlatego w krajach, gdzie podstawą diety jest kukurydza, do mąki kukurydzianej dodaje się sojową, zawierającą dużo tych aminokwasów.

Uprawia się odmiany przeznaczone na paszę, zbożowe (na mąkę, i kasze), olej kukurydziany, zawierający kwasy tłuszczowe omega-6 do omega-3, popcorn i płatki oraz kukurydzę cukrową – traktowaną jako warzywo.

Dlaczego warto spożywać i wybrać kukurydzę?

Spożywanie mąki kukurydzianej pełnoziarnistej obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, ciśnienia krwi oraz cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL. Dzieje się tak dzięki obecności w tej mące błonnika rozpuszczalnego. Skrobia kukurydziana o zawartości amylozy powyżej 50% powoduje obniżenie poziomu glukozy oraz insuliny we krwi.

Kukurydza jest też źródłem skrobi opornej, czyli nierozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego. Skrobia oporna poprawia perystaltykę jelit i metabolizm bakterii zasiedlających jelito grube, wspierających nasz układ odpornościowy.

Zawartość witamin A i E, kwasów fenolowych, flawonoidów i steroli roślinnych powoduje silne właściwości antyoksydacyjne kukurydzy. Obróbka termiczna, pasteryzacja i fermentacja prowadzą do ich przejścia z postaci związanej do wolnej. To dodatkowo zwiększa aktywność antyoksydacyjną.

W USA spożycie kukurydzy, przekracza 10 kg na jednego mieszkańca w ciągu roku

W USA, gdzie kukurydzę cukrową uprawia się na obszarze około 300 tys. ha, jest ona warzywem niezwykle ważnym i lubianym – jej spożycie przekracza 10 kg na jednego mieszkańca w ciągu roku. W Polsce ta wartość wynosi zaledwie 0,5 kg na osobę. Kukurydza cukrowa do niedawna była uprawiana wyłącznie na cele przemysłowe – wykorzystywana przez zakłady przetwórstwa do mrożonek, konserw, mąki czy kasz. Gotowane kolby można było także spotkać w letnich kurortach. Na rynku warzyw świeżych dominowała w południowej części Polski, jednak od kilku lat jest dostępna w sezonie niemal w każdym sklepie.

Wśród odmian kukurydzy cukrowej wyróżnia się odmiany normalnie słodkie, zawierające do 6% cukrów (sacharozy, glukozy i fruktozy) w ziarnach, odmiany o podwyższonej zawartości cukru (od 6 do 8%) oraz ekstrasłodkie (powyżej 8,5% cukrów). Na rynek warzyw świeżych poleca się zdecydowanie odmiany z ostatniej grupy, przede wszystkim ze względu na walory smakowe, ale także ze względów praktycznych. Przemiana cukrów w skrobię w ekstrasłodkich odmianach jest wolniejsza (kukurydza cukrowa ma geny recesywne, które opóźniają proces przekształcania się cukrów w skrobię), co pozwala na nieco dłuższe przetrzymanie kolb na roślinie oraz na dłuższe przechowywanie roślin po zbiorze, przy zachowaniu odpowiedniej jakości handlowej. Odmiany ekstrasłodkie można jeść także surowe – bez gotowania.

Podobnie jak przy zielonym groszku, plantatorzy muszą pilnować terminu zbioru kolb. Kolby przeznaczone na rynek warzyw świeżych powinno się zbierać w stadium dojrzałości mlecznej (ziarna pękają pod wpływem nakłucia paznokciem i wypływa z nich charakterystyczne mleczko). Czasem opóźnienie zbioru zaledwie o 3 dni powoduje przejrzenie kolb – ziarna stają się twarde, niesłodkie (cukry proste przekształcają się w skrobię).


fot. Kombajnowy zbiór kukurydzy cukrowej

Jak pakować kukurydzę, aby ją dobrze sprzedać?

Najlepiej jest zbierać kolby do plastikowych skrzynek, umieszczanych jak najszybciej w chłodni. Kolby zabezpieczone zewnętrznym liściem można w temperaturze chłodniczej (0°–2°C) przechować nawet do 14 dni. Pozbawione liścia, już jedynie 4–5 dni – później pojawia się odwodnienie i zapadanie ziarniaków.

Na polskim rynku istnieje kilka form prezentacji kukurydzianych kolb.

Najbardziej popularna jest sprzedaż pojedynczych kolb, z częściowo odsłoniętym liściem okrywowym, zaetykietowanych i owiniętych w folię stretch. Praktykowane jest też pakowanie po 2 lub 3 kolby bez liści okrywowych na tacki. Te również są owijane folią stretch lub pakowane w folię przez półautomatyczną poziomą maszynę pakującą.


Fot.  Najpopularniejszy i najtańszy sposób pakowania to sprzedaż kolb owiniętych folią stretch.

W sieciach handlowych bywają też kolby pakowane w kolorowe, zadrukowane folie przez maszyny pakujące. Trzeba jednak pamiętać, że obrana kolba niezabezpieczona tacką jest narażona na uszkodzenia mechaniczne.

Świeże i przetworzone, jakie są oczekiwania przemysłu i rynku?

Oczekiwania przemysłu i rynku warzyw świeżych nie zawsze się pokrywają. Przetwórnie stawiają na wysoki plon i dużą wydajność z kolby. Średni uzysk ziarna do puszek wynosi około 40% plonu kolb. Pozyskiwanie ziarna kukurydzy cukrowej na cele przetwórcze poprzez jego odcinanie od rdzenia kolby wiąże się z dużymi stratami masy i składników odżywczych. Miękkie ziarna (zawierają ponad 70% wody) ściśle przylegają do siebie i do rdzenia kolby i nie ma wyodrębnionej tzw. naturalnej warstwy odcinającej. Oczekuje się gładkiej powierzchni odcinanego ziarna, jego równej długości, braku uszkodzeń mechanicznych, niewielkiego ubytku masy (zwłaszcza cukrów) oraz braku fragmentów rdzenia. Bardzo wysoki uzysk dobrej jakości ziarna zależy m.in. od cech odmiany oraz parametrów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych maszyn odcinających.


fot. Kukurydza przetworzona – zamrożona. 

Z kolei dostawcy na rynek warzyw świeżych zwracają uwagę na duże rozmiary kolb, pełne ich zaziarnienie (do wierzchołka kolby), smakowitość i delikatność. Jeśli któraś z odmian spełnia wymagania obydwu grup odbiorców, to zbiór na rynek warzyw świeżych powinien nastąpić po upływie 25 dni od kwitnienia, dla przemysłu – po 30 dniach.

Substrat torfowy to podłoże uzyskane z torfu wysokiego, który został odkwaszony i wymieszany z nawozami mineralnymi. Ten typ podłoża wykorzystywany jest głównie do produkcji rozsady warzyw, roślin rabatowych, szkółkarskich.

Torf pozyskiwany jest dwiema metodami:

• cegiełkową – wycinanie specjalną maszyną bloków torfu i układanie w taki sposób, aby umożliwić przesychanie. Z torfu cegiełkowego uzyskuje się najlepszy surowiec z zachowaną naturalną strukturą, bardzo porowaty i trwały;
• frezowania – polega na ścinaniu z pokładu torfu warstwy o grubości 5–10 mm. Uzyskuje się z niego drobne frakcje, wykorzystywane do krótkotrwałej uprawy – rozsad w wielodoniczkach.

Cechy dobrego substratu

Substrat do produkcji rozsady musi być wolny od czynników chorobotwórczych, mieć odpowiednie właściwości powietrzno-wodne i być zasobny w składniki pokarmowe. Najczęściej do produkcji rozsad wykorzystywany jest torf wysoki. Torf wysoki ma strukturę porowatą. W całej objętości torfu wolna przestrzeń zajmuje 90–95%, w zależności od stopnia rozkładu i zagęszczenia materiału. Najczęściej w dobrze przygotowanym podłożu torfowym woda zajmuje 40–45% objętości, a powietrze 40–45%. Substraty z torfu wysokiego są najlepszym podłożem do produkcji rozsady pod warunkiem, że są prawidłowo przygotowane i przechowywane, ponieważ są wtedy wolne od czynników chorobotwórczych, szkodników i nasion chwastów, na których występowanie młode rośliny są szczególnie wrażliwe. Według skali właściwości torfu zależą od stopnia jego rozkładu, czyli stopnia zhumifikowania materii organicznej, z której powstał. Torfy wysokie zawierają 5–25% związków humusowych. Do opisu stopnia rozkładu stosuje się 10-stopniową skalę Lennarta van Posta. Klasy oznacza się literami H, wraz ze wzrostem stopnia rozkładu substancji organicznej.
W Polsce można się posługiwać uproszczoną skalą 3-stopniową, oznaczając poszczególne klasy:

• literą R – R1 – słabo rozłożone torfy wysokie;
• R2 – torfy średnio rozłożone o niskim stopniu mineralizacji;
• R3 – torfy wysokie i niskie silnie rozłożone.

W miarę wzrostu stopnia rozkładu zmniejsza się porowatość, a tym samym obniża pojemność powietrzna i wzrasta pojemność wodna.

Substraty gotowe

Substraty torfowe są wyrównane pod względem składu poszczególnych frakcji i dostosowane do kolejnych etapów produkcji. Firmy produkujące substraty używają do ich wytworzenia odpowiednich mieszanek kilku rodzajów torfu wysokiego (np. torf jasny, torf ciemny, torf ciemny – przemrożony), pozyskiwanych w różny sposób (torf cegiełkowy, torf frezerowy) i o różnej granulacji (0–10 mm – drobny, 0–20 mm – standard, 0–40 mm – gruby), w zależności od przeznaczenia substratu.

Właściwości fizyczne podłoża, np. zdolność do zatrzymywania wody i jej przemieszczania się w substracie zależą od zawartości poszczególnych frakcji. Wszystkie substraty wzbogacone są w składniki pokarmowe, dostarczane najczęściej w postaci nawozów wieloskładnikowych. Do substratów z jasnego torfu dodawana jest także substancja powierzchniowo czynna, pozwalająca utrzymywać wyrównaną wilgotność w całej objętości pojemnika. Podłoże ma termin przydatności do użycia. Jest to materiał, w którym zachodzą cały czas przemiany chemiczne, powodowane przez mikroorganizmy – tym szybciej, im wyższa jest temperatura i wilgotność podczas jego przechowywania. Na opakowaniach substratów powinny znajdować się: data produkcji, a także numer partii. Producenci substratów zalecają, aby zabezpieczać składowane podłoże przed słońcem i deszczem, nie używać substratów porośniętych grzybami i glonami.

Propozycje firm W sprzedaży jest szeroka gama torfów i substratów torfowych oferowanych przez firmy. Poniżej kilka ofert:

• HARTMANN

Substrat do multiplatów – doskonałe podłoże do uprawy różnych gatunków w multiplatach. Zawiera kombinację różnych nawozów, dzięki którym nasiona wysiane w multiplatach dobrze rosną, a dzięki Hydrofilowi podłoże łatwo i szybko chłonie wodę. Zawiera torf wysoki klasy Van Posta H4, zestaw dwóch wysokojakościowych nawozów 0,9–1,1 kg/m3, substancje odkwaszające. Ma pH 5,8–6,4, zasolenie niskie.
Substrat GOLD – podłoże z torfu jasnego najlepszej jakości z Estonii. Na życzenie klienta firma może także wyprodukować mieszankę torfu jasnego i brązowego. Zawiera Hydrofil, dzięki czemu szybciej i mocniej chłonie wodę.
Substrat uniwersalny – podłoże dobrej jakości, trochę tańsze od wyżej wymienionych. Zawiera torf wysoki, frakcji 0–20 mm z dodatkiem minerałów zobojętniających, nawóz wieloskładnikowy PG Mix NPK w ilości 1,0–1,3 kg/m3. Może być w wersji z Hydrofilem, którą zalecamy, ale może być też tańszy bez tego dodatku. Najczęściej sprzedawane podłoże w naszej ofercie.
Substrat do kapustnych – substrat produkowany jest z podwyższonym pH, co zwiększa dostępność mikroelementów dla roślin (w tym szczególnie molibdenu) oraz przeciwdziała kile kapusty. Można zakupić w wersji z Hydrofilem i bez. Dzięki niemu substrat jeszcze lepiej chłonie wodę, a w trakcie uprawy wierzchnia warstwa gleby nie zaskorupia się.

• KLASMANN-DEILMANN

Najczęściej jest wybierany substrat TS1 receptura 876 i 826 (różnica w pH) przez ogrodników, którzy preferują lekkie substraty do tac. Zawiera torf jasny 0–5 mm. To drobne, jednorodne podłoże o dużej pojemności wodnej. Produkcja Klasmann Litwa.
Substrat Potgrond LT010 i LT011 (różnica w pH) trafia dla ogrodników, którzy preferują tradycyjne, cięższe substraty do skrzynek, tac, kostek. Zawiera torf jasny cegiełkowy (1–7 mm) i czarny torf przemrożony (0–10 mm). To drobne, jednorodne podłoże o bardzo dużej pojemności wodnej. Produkcja Klasmann Polska. Substraty nie są dostarczane do klientów indywidualnych, tylko do sklepów.

• AGARIS Poland

Podłoże do wysiewu AURA jest na bazie drobnej frakcji wysokiego torfu frezerowego, ustabilizowanego kredą (odczyn produktu pH w H2 O 5,4–6,4) oraz startową dawką nawozu wieloskładnikowego NPK i mikroelementowego. Do uprawy roślin wrażliwych na zasolenie. Specjalistyczne podłoże warzywne: pomidor, papryka Aura – do profesjonalnej produkcji rozsady oraz do uprawy docelowej warzyw psiankowatych. Odczyn to 5,4–6,2 (pH w H2 O). Produkt zawiera dawkę startową nawozu NPK w ilości 1 kg/m3 oraz nawozu mikroelementowego. Receptura wyrobu pozwala na wyeliminowanie u młodych roślin chorób fizjologicznych.
Substraty profesjonalne PRO – do profesjonalnej produkcji roślin warzywnych, głównie psiankowatych, kapustnych. Powstały z wyselekcjonowanego torfu wysokiego: mieszanina torfu ciemnego i jasnego w proporcji 50: 50 – dostępne w dwóch frakcjach: 0–10 mm (PRO1) oraz 0–4 mm (PRO2), a także wykonywane w 100% z torfu ciemnego frakcji 0–4 mm (PRO3). Zawierają dawkę startową nawozu wieloskładnikowego NPK. Substraty torfowe w opakowaniach typu balot (250 l) i big-bag (5–6 m3) – powstałe z torfu łotewskiego o odpowiednio dobranej frakcji (0–4 mm i 0–10 mm), z pożądanym poziomem odkwaszenia (pH) i wymaganej dawce nawozu zgodnie z zamówieniem klienta.

• ALONET

Substrat do wysiewu i ukorzenienia – gotowy substrat przygotowany w niemieckim zakładzie na Łotwie i w estońskim zakładzie w Estonii. W substratach w standardzie jest dodany PG Mix od 0,80 do 1,00 kg, mikroelementy, środek spowalniający działanie azotu, Fiba Zorb (środek utrzymujący wodę w podłożu), pH standardowe to 5,5–6,3. Na zamówienie pH można zmieniać, dodać perlit, glinkę. Substraty standardowo robione są z torfu wysokiego. Na zamówienie torf wysoki mieszany jest z torfem czarnym w proporcji 80/20 i 70/30.

• AGROSIMEX

Podłoże do rozsad TWÓJ OGRÓD – podłoże produkowane jest z najwyższej jakości torfu mielonego oraz torfu darniowego. Zawiera dodatek nawozu startowego NPK, środek zwilżający, ułatwiający wchłanianie wody, nawozy z mikroelementami o spowolnionym uwalnianiu, najwyższej jakości wapń do regulacji pH, glinę, kwasy humusowe ROSAHUMUS oraz nawóz startowy MICROSTAR.

• KIK Ziemskie Produkty

Produkty z linii Expert skierowane są do profesjonalnych producentów roślin. Najpopularniejszą formą dostawy są sprasowane big-bale o pojemności od 4000 do 6000 l podłoża. W ofercie są również opakowania 250 l i 80 l. Na życzenie firma opracowuje dopasowaną do uprawy recepturę substratu torfowego. Wśród substratów najpopularniejszy jest ten składający się z torfu frezerowego odkwaszonego we frakcji 0–20 mm i 0–40 mm, z dodatkiem nawozu startowego oraz środka nawilżającego. Do produkcji warzywnej substraty, które proponujemy gospodarstwom, zawierają torf czarny wysoki, który poprawia zdolność utrzymania wody. W składzie jest również nawóz NPK z większą ilością fosforu, co ma wpływ na rozwój korzeni, środek zmniejszający napięcie powierzchniowe – nawilżacz, ułatwia przyjmowanie wody. Zaś zawartość torfu cegiełkowego zwiększa pojemność powietrzną podłoża, przyśpieszając rozwój rośliny.

• COMECO

Dużą popularnością cieszą się gotowe substraty do upraw specjalistycznych o różnych frakcjach tofu od drobnych 0–5 mm, 0–7 mm, 0–10 mm (substrat do wysiewu i ukorzeniania ze zmniejszoną dawką nawozu startowego NPK 0,6 kg na m 3 ) przez frakcje 0–20 mm, 0–40 mm i grubsze 5–10, 7–20 i 10–30 mm oraz z regulowanym na żądanie odczynem pH od 5,5– 6,5 i zwilżaczem Fiba Zorb (zmniejsza napięcie powierzchniowe torfu i ułatwia wchłanianie wody). Producenci wybierają głównie gotowe substraty na bazie torfu cegiełkowego z dodatkiem nawozów startowych oraz zwilżacza. Opakowania są głównie o pojemności 250 l i typu big-bal 6 m 3 . Wzrasta sprzedaż opakowań 80 l – nadal w mniejszych gospodarstwach siłą roboczą są kobiety, dla których waga opakowania ma znaczenie.

• BIOVITA

Torf ogrodniczy kwaśny (250 l) – zawiera torf wysoki (sfagnowy), mielony, o frakcji 0–20 mm, i kwasowości pH (H 2 O) 3,2–4,5. Stosuje się go do produkcji podłoży ogrodniczych, dobrze sprawdza się jako podłoże do uprawy roślin kwasolubnych, wykorzystuje się go także do poprawiania właściwości gleb ciężkich i zasadowych. Przed siewem lub sadzeniem roślin torf powinien zostać poddany wietrzeniu i dodatkowemu nawilżeniu.
Substrat torfowy z absorbentem (250 l) – uniwersalne podłoże z absorbentem Fiba Zorb, zawiera torf wysoki (sfagnowy), mielony, o frakcji 0–20 mm, z dodatkiem minerałów zobojętniających oraz nawozu z mikroelementami. Kwasowość pH (H 2 O) 5,2–6,0.

Marta Szyperek
fot. enavtoelements

– Do materiałów organicznych jestem przekonany, jak chyba każdy z nas – stwierdza pan Janusz. Węgiel brunatny wpisuje się w scenariusz budowy i odtwarzania żyzności gleby. Nasze piaszczyste ziemie potrzebują próchnicy. Bardzo intensywnie eksploatujemy nasz areał, co roku uprawiając wymagające warzywa - dodaje. 


fot.  Granulat węgla brunatnego dowożony do firmy w big-bagach.

Węgiel do rozsad

– Jesteśmy samowystarczalni w zakresie produkcji rozsad – zapewnia pan Janusz. Dawniej mieliśmy do dyspozycji tylko tunele, potem również 0,3-hektarową szklarnię, a w tym sezonie także nowoczesny, półhektarowy obiekt szklarniowy. Produkujemy prawie 5 mln sztuk rozsad pora, które muszą nam wystarczyć do obsadzenia 20 hektarów. Bazujemy na odmianach Cherokee, Oslo i Farinto.


fot. Od lewej: Dezyderiusz Mietlicki, dyrektor zarządzający firmy i Sylwia Gabrysz z firmy CarboHort, Janusz Rodowski – agronom w gospodarstwie Dariusza Kujawy, z rozsadą sałaty minirzymskiej w doniczkach ziemnych przysypanych węglem brunatnym.

Rozsada selera jest produkowana w doniczkach ziemnych. Doniczkarkę, robiącą 117 sztuk kostek naraz, pan Janusz skonstruował sam. Po obsianiu doniczki są również przysypywane węglem. W Pamiątkowie w każdym sezonie powstaje milion sztuk rozsad tego gatunku.
Seler w odmianach Balena, Merga i Prinz corocznie zajmuje około 11 ha. Podobnie jest aplikowany granulat węglowy na doniczki sałaty minirzymskiej. Rozdrobniony węgiel jest także składnikiem podłoża, wypełniającego doniczki.


fot. rozsada sałaty minirzymskiej. 

Węgiel w polu

Dlaczego węgiel?

Intensywna uprawa roli przez kilkadziesiąt ostatnich lat spowodowała obniżenie zawartości materii organicznej w glebach nawet o połowę. Pochodzący z gleb węgiel trafił do atmosfery i oceanów jako CO2. 


fot. Węgiel brunatny sprzyja ukorzenianiu roślin.

• obornik;
• słoma;
• resztki pożniwne.

Na warszawskich rynku hurtowym Bronisze na dzień 21.06 notowania oscylowały od 8 do 11 złotych za kilogram. W Łodzi na Zjazdowej kilogram kosztuje od 9 do 12 złotych. Taniej w Poznaniu, tutaj kilogram można kupić za 6 złotych. Najdrożej w Szczecinie – 18 zł za kilogram.

Jak sprzedawany jest na rynkach detalicznych i marketach?

Na portalach z wirtualnymi gazetkami bób w znanych marketach znaleźć można w cenie nawet 19,99 za 500 gram. Na rynku detalicznym w centrum Poznania cena jest znacznie niższa i za opakowanie 0,5 kg zapłacimy 10 zł. 

Źródło: ceny z oficjalnych stron z notowaniami rynkowymi
Fot: Wojtek Kasperek

– Zbieraliśmy opinie od klientów, by wybrać produkt o wysokich walorach smakowych, jakościowych i plonotwórczych. To odmiana na miarę nowych trendów rynkowych –mówiła Anna Wojciechowska.


Fot. Artur Mierzwa - gospodarz

Owoce wyróżniają się bardzo dobrym smakiem i aromatem. Potwierdzają to badania prowadzone w Polsce przez niezależne firmy na dużej grupie konsumentów. Owoce mają atrakcyjny, malinowy kolor i długą szypułkę. Charakteryzują się długą trwałością pozbiorczą. Zachowują przy tym jędrność i smak. Są duże, lekko spłaszczone i żebrowane, w rozmiarze BB/BB+. Nie mają żółtych przebarwień.


fot. odmiany pomidorów między innymi Hakumaru i Portento


Fot. Pomidor Muchoo

W porównaniu do Tomimaru Muchoo mają intensywniejszy malinowy kolor.
Tatemaru Muchoo to nowa odmiana przeznaczona do upraw standardowych i doświetlanych (w takiej produkcji owoce nie tracą na smakowitości). Do szczepienia zalecana jest podkładka Maxifort lub Equifort. Odmiana może być także uprawiana bez szczepienia. Polecana jest do nowoczesnych, wysokich szklarni.

- Pomimo tegorocznej ciemnej wiosny zawiązanie owoców było dobre, 3-4 szt. w gronie. Rośliny początkowo mają długie międzywęźla, które od 7 grona skracają się. Odmiana ma wysoką tolerancję na suchą zgniliznę wierzchołków owoców i jest odporna na mączniaka prawdziwego – mówił Grzegorz Fic - Jest bardzo plenna, daje wysoki plon handlowy – dodaje.

Marta Szyperek

Można powiedzieć, że to gospodarstwo porem stoi. Gatunek ten rośnie na 17 ha. Nawożenie wiosenne to 700 kg/ha YaraMila Complex. Zamiennie jest stosowany również Polimag S, pogłównie Sulfammo 23 N-Process (200 kg/ha), a dolistnie nawozy z firmy Yara. Rozsada do pierwszego sadzenia odmiany Krypton przyjeżdża z Maroka. Rozsadę pora zimowego Pluston gospodarze produkują sami. Jest tu stosowana uprawa na redlinach, a rozsada jest wysadzana ręcznie. Do wykonania tak ogromnej pracy właściciele muszą zatrudnić 20 pracowników. Aby półki sklepowe były systematycznie zapełniane porem, pierwsza rozsada jest sadzona w 14. tygodniu roku do tuneli i pod włókninę.


Dwa tygodnie później sadzenie odbywa się już w polu. Zagęszczenie wynosi 140 tysięcy roślin na hektar. Po posadzeniu konieczne jest zamulenie rozsady. Gospodarze mają do dyspozycji deszczownię szpulową, a wodę czerpią ze stawu. Od roku 2017 właściciele mają kombajn Baekelandt do zbioru pora. Do jego obsługi jest potrzebna tylko jedna osoba, druga do odbierania skrzyń. Kombajn zastąpił pracę 5 osób. W ciągu 5 minut wykopuje 300 kg pora. Skrzynie z porem są przewożone do myjni. W ciągu godziny jedna kobieta myje i obiera około 150 kilogramów pora.


fot. Efekty uprawy w podszczecińskim gospodarstwie

Por z Wielkopolski

W tym gospodarstwie uprawia się pory do przetwórstwa. Są zakontraktowane (co roku kilkanaście hektarów) w kilku przetwórniach. Gospodarz praktykuje trudniejszą technologię uprawy pora – z siewu wprost do gruntu, na płask. Nasiona odmiany Bulgina (360 tys./ha) trafiają w pole nawodnione przed siewem i dwukrotnie po siewie. Mimo nawadniania nie zawsze wschody są wyrównane. – Zaraz po siewie stosuję Stomp Aqua 455 CS – przekazuje rolnik – jednak uważam, że dawka 2,5–3,5 l/ha jest zdecydowanie za wysoka, fitotoksyczna. Ja daję 1,8 l/ha. Z kolejnym herbicydem czekam na fazę 2 liści pora.



fot. Niełatwa uprawa z siewu wprost do gruntu. Zdjęcie z 13 maja.

Por z gminy Gryfino

Rozsadę pora przeznaczoną na 15 ha gospodarz produkuje na rozsadniku. Nasiona wysiewa zwykle na początku marca. Monosem sieje po 5 rzędów. Tegoroczny asortyment odmianowy obejmuje: Krypton (1/3 całego areału), Cherokee, Oslo, Pulton i Pluston.

 
Rozsadnik jest odchwaszczamy chemicznie (3,5 l/ha Stomp Aqua 455 CS) oraz ręcznie, dokarmiany nawozami Agroleaf i dwukrotnie przycinany kosiarką przyczepianą do ciągnika. Gospodarz zrobił kombajn do wykopywania rozsady. Sadzenie (sadzarką Gregoire Besson) trwa około 3 tygodni w rozstawie 75 cm między rzędami. W rzędzie na metr przypada 9–11 roślin. Por jest nawożony organicznie nie tylko humusem Verbio Flora (20 t/ha), ale także pomiotem ptasim (4 t/ha). Ważny jest również potas – Korn-Kali – 200 kg/ha i r.s.m. pogłównie. Do zbioru gospodarz wykorzystuje automatyczny kombajn Baekelandt, a w trudnych warunkach samojezdny, gąsienicowy Verchoest. Umyte (linia Christiansena) i przygotowane do sprzedaży pory są pakowane do 10-kilogramowych łuszczek lub 15-kilogramowych skrzynek. Usunięte liście wracają na pole do przyorania. Ostatni zbiór zeszłorocznych porów miał miejsce po Wielkanocy. Łagodna zima nie wymagała przykrycia porów. Jednak w razie mroźniejszych sezonów na stanie gospodarstwa jest siatka o szerokości 24 m. Za m2 gospodarz płacił złotówkę.


fot. Kombajn do wykopywania rozsady wykonany przez gospodarza

– Mamy też odmianę w typie Varna przeznaczoną do przetwórni – przekazuje gospodarz. Zbieramy w listopadzie i od razu odstawiamy. Może lepiej robić do przemysłu, bo choć cena niższa, ale odpada koszt opakowań – za skrzynkę płacimy 2,50 zł.


fot. Rozsada na rozsadniku w polu. Zdjęcie wykonano 3 czerwca.

Por z Równopola i Kaczorów

Wjeżdżając do gminy Kaczory czytam informację o zaliczeniu tej miejscowości w poczet miast – 1 stycznia br. Kaczory uzyskały prawa miejskie wraz z dziewięcioma innymi miejscowościami (obecnie mamy w Polsce 964 miasta). Napotkani mieszkańcy są dumni z tego faktu, ale my o jednym z mieszkańców tej gminy, mającym ziemię w Równopolu i Kaczorach właśnie. To tutaj Paweł Wełnic produkuje rocznie około 600 ton pora do przetwórstwa. Zabudowania gospodarstwa i około połowa z 50-hektarowego areału są położone w Równopolu.


fot. Rodzina Wełniców – Paweł z żoną Mają i synkiem Jackiem, który płynnie wymienia już marki ciągników. Ojciec wspierający pracę syna – Jan.

– Tu ziemia jest słaba, bez nawadniania o warzywach nie mogłoby być mowy – mówi młody gospodarz – Paweł Wełnic. Dlatego zainwestowaliśmy w studnię głębinową, rury i deszczownię Ocmis. Nawadniamy ziemniaka – 10 ha odmiany Gala. Tu też staramy się dawać obornik, po[1]chodzący z wymiany za słomę (uprawiamy zboża) z gospodarstwem w pobliskim Rzadkowie. Druga połowa areału gospodarstwa, oddalona o 8 km, jest położona w dolinie Noteci. Tam, na torfach wszystko rośnie doskonale, również znakomicie rosną chwasty.

Unikatowa gleba

– Żartujemy, że dziadek kopał torf z naszych nadnoteckich pól, bo palono wówczas torfem w celach grzewczych, a ja teraz zasypuję, uprawiając warzywa – przekazuje Paweł Wełnic. To doskonałe podłoże. O jakości mówią same plony. Z ziemi mineralnej producent uzyskał w minionym roku 32 t pora/ ha, z torfów osiąga 50, a nawet 64 tony. Właściwie ta gleba potrzebuje niewiele nawozów, jak wynika z analiz chemicznych, odczyn pH osiąga wartość ok. 8, tak więc kapusty (również tu uprawiane) nie są zagrożone kiłą. Nie trzeba ich nawadniać. Na tej ziemi potrzebuję w zasadzie dwóch opadów deszczu – na przyjęcie rozsady i obfitego w końcu sierpnia na dorośnięcie plonu. Gorzej wygląda sytuacja w latach mokrych. – Rzeka wylewa praktycznie co roku, bo jest piętrzona i wychodzi z koryta na ok. 300–500 m, co nie zagraża moim uprawom – opowiada pan Paweł. Jednak w mokrych latach dochodzi do 1,5 km i to jest katastrofa. Cały teren jest pocięty rowami melioracyjnymi, na skutek czego działki są wąskie, 22-metrowe, co utrudnia oczywiście uprawę. Rowy głównie utrzymują Wody Polskie, wewnętrzne my sami. Trzeba też wiedzieć, że są to gleby zimne, dopiero będziemy sadzić rozsady w połowie maja.




– Na torfach uprawiamy kapustę do przechowywania – Expect i Storidor, marchew Volcano, pietruszkę Arat i seler Diamant. Razem na 13 ha. Rozsady kapusty kupujemy w firmie Krasoń z zakładu w Świętej koło Złotowa. Plony trafiają na rynek warzyw świeżych (również ziemniaka) poprzez hurtownię w Złotowie – opowiada pan Paweł.

Por do przetworzenia

Ważnym gatunkiem w tym gospodarstwie jest por, przeznaczony do przetwórstwa. Rośnie na 10 ha.
– Por do przetwórni rolnicy uprawiają zazwyczaj z siewu wprost do gruntu. U nas na torfach silne zachwaszczenie wymusza inne rozwiązanie – z rwanej rozsady. Uprawiamy ją sami, podobnie jak rozsadę selera, w tunelu nieogrzewanym i na rozsadniku. Pierwszy w tym roku siew (siewnik ręczny) przypadł na 1 marca (tunel). Ta rozsada wystarczy do obsadzenia (w połowie maja) dwóch hektarów, przeznaczonych do zbioru na początku września. Reszta nasion trafiła na rozsadnik 20 marca i zasiewy zostały przykryte agrowłókniną. Sadzenie jest planowane na początek czerwca. W 90% gospodarze bazują na odmianie Bulgina. Dobrą, wg plantatora, odmianą była (już wycofana) Margarita. Nie uprawia już odmiany Gigante De Bulgaria, bo plon w ostatnich latach był słabszy o ok. 20%. W gospodarstwie bywają też mniejsze ilości odmiany Sevilla. Rozsada jest w trakcie produkcji przycinana. Na rozsadniku 2–3-krotnie, w tunelu raz. Obcięte końcówki liści trzeba usunąć (pożywka dla grzybów). W tunelu jest to bardziej pracochłonne. Na polu łatwiej, bo wywiewa je wiatr.

 
fot. Pielnik z firmy Łuczak z gwiazdami i podsiewaczami.

– Mamy sadzarkę talerzową 4-rzędową, którą dziennie obsadzamy 70 arów w rozstawie 67,5 × 10–12 cm – tłumaczy właściciel, który próbuje różnych rozwiązań, robi doświadczenia na własny użytek. Próbował sadzić pora głębiej, ale nie widział poprawy plonowania w porach typu bułgarskiego. W uprawianych odmianach o części wybielonej decyduje sama genetyka. Oprócz odchwaszczania chemicznego plantacje są 3–4-krotnie pielone mechanicznie pielnikiem z gwiazdami z firmy Łuczak. Jest on również wyposażony w dozownik nawozu, wykorzystywany w końcu lipca (gdy można) jeszcze wjechać na plantację) do dokarmienia doglebowego.
– Poprawki jeszcze robią pracownicy, w 3 dni obejdą nasze 10 ha – mówi gospodarz. Zmienia się asortyment chwastów. Jeszcze kilka lat temu nie było u nas trudnego do zwalczenia starca, teraz panoszy się na całego. Jesienią, gdy tworzą się mgły i rosy, zabezpieczamy plantację fungicydowo (Amistar 250 SC, Luna Experience 400 SC), zwłaszcza że przetwórnie chcą skupować pory dopiero w listopadzie. Wąskie działki na torfach są z jednej strony utrudnieniem, z drugiej jednak ułatwiają doświadczanie różnych rozwiązań na wydzielonych areałach. I tak na przykład pan Paweł porównywał efekty nawożenia drogim siarczanem potasu i jesiennego solą potasową. Po soli nie było gorzej. Z nawozów azotowych pod korzeń dozuje mocznik, żeby trochę obniżyć wysokie pH. Właściciel pobiera próby gleby również w trakcie wegetacji, np. spod korzeni. Dolistnie rośliny są zasilane Kristalonami, począwszy od rozsadnika (Kristalon żółty), przez Zielony po Czerwony. Ręczny zbiór Por jest uprawiany w tym gospodarstwie od ośmiu lat. Przez ten czas produkt z Równopola zyskał renomę. Od 4 lat gospodarstwo ma Global GAP. Por jest odstawiany do kilku przetwórni. Mają duże wymagania, ale ceny stały się coraz mniej akceptowalne. W tym sezonie przetwórnie gwarantują 1,30 zł/kg (w 2021 r. płacono 1,10–1,20 zł/kg). Nie każdy pewnie wie, że por do przetwórni nie może być zbierany kombajnem, kopiącym pory na rynek warzyw świeżych. Paweł Wełnic poszukuje odpowiedniego kombajnu. W tym celu był nawet w Belgii. Tymczasem plon jest zbierany ręcznie (z torfu wyrywa się łatwo), obcinana jest piętka, ściągane 2–3 liście i wreszcie reszta liści przycinana na tzw. krótką jodełkę (ok. 5 cm). Na dodatek zabrudzenie piętki bywa powodem nieprzyjęcia surowca. Przez półtora dnia 20–25 pracowników przygotowuje w ten sposób 22 tony porów. Są wkładane do skrzyń metalowych (1,2 × 0,8 m) na palecie drewnianej i owijane folią. Utrudnieniem są też późnojesienne terminy skupu. Z każdym dniem pogarszają się warunki atmosferyczne. Nic więc dziwnego, że właściciel nie kontraktuje już całości produkcji, w tym sezonie zaledwie połowę.

Pory spod Łęczycy

Andrzej Przybylak z miejscowości Bryski (gm. Góra Świętej Małgorzaty) pora na potrzeby przemysłu i rynku warzyw świeżych uprawia na 3,5 ha. Od 8 lat współpracuje z zakładem Greenyard. Dostarcza pory do oddziału w Dąbrowie Chełmińskiej. Gospodarstwo przejął po rodzicach 14 lat temu. Obecnie główne gatunki, na których bazuje to pory, kalafiory od czerwca do jesieni (np. Momentum, Whitex, Almagro) i papryka.



fot. Por przygotowany w belgijskim gospodarstwie do tamtejszej przetwórni. W koszu przyjęciowym – nieukładany, piętki poszarpane w wyniku zbioru mechanicznego. Nie spełniałby wymagań naszych przetwórni.

Odmiany najwcześniejsze

Na najwcześniejsze nasadzenia (0,5 ha) od połowy marca rozsada jest kupowana w firmie Luty Jacek. Pochodzi z Maroka i z Włoch. Rozsada po posadzeniu jest okrywana włókniną. Osłania pole przez 1,5 miesiąca, potem jest zdjęta na około 1 tydzień. W tym czasie są wykonane zabiegi herbicydowe, insektycydowe oraz nawożenie azotem. Potem ponownie rozkłada się włókninę, która jest do końca maja. Pierwsze zbiory przypadają na połowę czerwca i trwają do końca lata. Następnie zaczynają się zbiory porów jesiennych (1 ha – 150 tys. szt.), w międzyczasie są zbierane te przemysłowe. Tygodniowo sprzedawane są 2–3 tony pora na rynek warzyw świeżych.

Pory jesienne

Na rynek warzyw świeżych uprawiana jest odmiana Krypton na najwcześniejsze dostawy, oraz Longton na letnie i wczesnojesienne. Skupy i sieci marketów zwracają uwagę na łodygę rzekomą – musi być wysokiej jakości, bo jak wiadomo – to oczy kupują. Musi być świeża, jędrna, o średnicy 2–4 cm. Kontrast pomiędzy bielą i zielenią jest ważny, ale nie aż tak – odmiany różnią się tą cechą – niektóre mają ciemnozielone liście, inne wpadające w niebieski. Istotne, aby liście były zdrowe, bez objawów żerowania wciornastka. Gospodarz co roku sadzi też odmiany pora zimującego – około 100 tys. sztuk – kiedyś Pluston, a obecnie Oslo.

Jaki por dla przemysłu?

Odbiorcy, którym jest zakład przetwórczy Greenyard, zależy na jak najdłuższej części wybielonej.
– Uprawiam odmiany pora typu bułgarskiego Bulgina i Lincoln. One wyróżniają się długą łodygą rzekomą, małym udziałem zielonych liści. Pod względem zbioru, obróbki i przygotowania do sprzedaży są bardziej pracochłonne niż inne odmiany. Ponadto szybciej się starzeją. Ale te odmiany są preferowane przez zakład. Por dla nich przeznaczony powinien mieć stosunek długości części bielonej do liści 2 : 1.

Rozsada

Rozsada pora dla przemysłu przygotowywana jest w gospodarstwie. Nasiona wysiewane są około 20 marca w skrzynki wysiewne, wypełnione Substratem Select i TS3 z firmy Klasmann-Deilmann. W celu wzmocnienia młodych roślin praktykuje się przycinanie liści. Proces ten przyczynia się do silniejszego rozwój systemu korzeniowego oraz części podliścieniowej. Wykonywano go 3 razy. Rośliny do końca maja są wysadzane na miejsce stałe w rzędach, oddalonych od siebie co 65 cm i co 8–10 cm w rzędzie. Zbiory rozpoczynają się w drugiej połowie października albo pod koniec i trwają przez miesiąc.


fot. Rozsada pora przeznaczona na rynek warzyw świeżych.

Uprawa

Por w gospodarstwie jest uprawiany na płaskich zagonach na glebie od I do III klasy bonitacyjnej. Pod najwcześniejszą produkcję przeznacza się słabsze stanowiska, pod jesienne i zimujące te o lepszej strukturze. Por po posadzeniu jest obredlany 2–3 razy. W czasie tych zabiegów jest stosowany nawóz azotowy np. Sulfammo 23 N-process. Producent używa go od ubiegłego roku i mówi, że widzi różnicę w wigorze i jakości roślin. – Aktualnie nie ma miejsca na stosowanie nie wiadomo jakich ilości nawozów posypowych, bo są drogie. Warto więc stosować te dobre, ale w odpowiedni sposób, tak aby widać było efekt. Przed sadzeniem w marcu jest stosowana sól potasowa w dawce 230 kg/ha. Łącznie z azotowymi zużywa się 600 kg/ha nawozów w ciągu roku, co zapewnia odpowiednią ilość mikro- i makroelementów do harmonijnego wzrostu porów.

Najtrudniejsza logistyka

Zdaniem gospodarza w uprawie pora dla przemysłu najtrudniejszy i stresujący moment to czas zbiorów, aby w jak najkrótszym czasie je dobrze zorganizować – zebrać, zwieźć, przygotować i zapakować. To etapy zależne od pogody i od ludzi – czy będzie dostępna ich odpowiednia liczba. Do zakładu Greenyard dostarczana jest też papryka. Gospodarz sam wybiera odmiany, które mu pasują. Odmiany z cieńszą ścianką są wcześniej gotowe do zbioru, ale mniej plenne, te z grubszą zbiera się później. Dla odbiorcy najważniejszy jest towar dobrej jakości, odpowiednio przygotowany – bez gniazda nasiennego. Od ubiegłego roku gospodarstwo pana Andrzeja ma certyfikat Global GAP. To certyfikat dobrych praktyk rolniczych, zapewniający bezpieczeństwo produkcji żywności.

Katarzyna Wójcik, Marta Szyperek

Dodatkowo przedstawione zostaną nowości technologiczne, odmianowe, nowoczesne metody efektywnej produkcji z zakresu sadownictwa i warzywnictwa, w tym Zadań Celowych MRiRW.
Podczas spotkania będzie możliwość wymienienia poglądów pomiędzy producentami z pracownikami różnych ośrodków naukowych oraz przedstawicielami służb doradczych i firm pracujących na potrzeby ogrodnictwa.

Atrakcją będzie również możliwość odwiedzenia dwóch nowych obiektów:

• Centrum Przetwórstwa Produktów Ogrodniczych (CPPO);
• Regionalne Centrum Bioróżnorodności Ogrodniczej (RCBO).

Dzień Otwartych Drzwi Instytutu Ogrodnictwa -PIB jest wydarzeniem towarzyszącym Dniom Pola Płońsk 2022.

Więcej informacji TUTAJ

– Ogórki zawsze wysiewaliśmy w listopadzie – stwierdza producent z Kolonii Skarszewek – ale w tym roku wizja kosztów ogrzewania wstrzymuje nas.
– Ogórki uprawiamy tyle lat, ile trwa nasze małżeństwo – 33 lata – oświadczają zgodnie Grażyna i Mirosław Kliberowie z podkaliskiej Kolonii Skarszewek (gmina Żelazków, Wielkopolska). Ojciec robił nowalijki – rzodkiewkę, nać pietruszki, kopru, czy pęczki szczypioru. Uprawiał także pomidory.

My z żoną też trochę pęczkujemy. Spod osłon mamy koper Moravan, z pola Monarch, który nie wykwita zbyt szybko. Najpierw wiążemy w pęczku 10 rzodkiewek (odmiana Donar), potem 11. Są też pęczki cebulowe – z siedmiolatki odmiany Parade.

Rokrocznie sieją 10 tys. nasion ogórka

Podstawą produkcji w tym gospodarstwie jest ogórek sadzony w 1000-metrowej szklarni i 11 tunelach foliowych (7 × 30 m). – Kiedyś pokusiłem się o zliczenie uprawianych przez nas odmian i wyszło ponad dwadzieścia – sumuje właściciel.

Przez lata, podobnie jak u innych osłonowców, w skarszewskim gospodarstwie dominowała odmiana Mirabelle. – Jej czas minął. Wymaga dużo pracy, tworzy liczne pędy boczne. Jak robi się gorąco – żółknie, podobnie jesienią nie trzyma koloru – mówi pan Mirosław.

– W roku 2020 mieliśmy odmianę Malika. Byliśmy zadowoleni, bo dobrze plonowała, nie przerastała, ale nie przyjęła się na naszym rynku, bo klient kaliski nie preferuje jasnych końców owoców. Zrezygnowaliśmy – podsumowuje producent. Z kolei za ciemna dla naszych odbiorców jest odmiana SV3506, mimo niewątpliwych zalet – otwartego pokroju, samokończących pędów bocznych i niższych nakładów pracy. Jeden z moich stałych odbiorców zareagował na mój towar zapytaniem: po coś mi tę smołę przywiózł?

Ostatni, miniony już sezon, upłynął w gospodarstwie pod znakiem odmiany Cassius. Mirosław Kliber sam robi rozsady. W minionym roku wysiał 10 tys. nasion ogórka. Rozsady wysadzano w dwóch terminach – 15 kwietnia oraz na początku czerwca w maty używane wcześniej do uprawy pomidora, po cztery sztuki na matę. Do obsadzenia jednego tunelu potrzeba 580 sztuk rozsady. W tym gospodarstwie rośliny są prowadzone na jeden pęd.

– Jak każdej odmiany, Cassiusa również trzeba się nauczyć. Rzeczywiście potrzebuje wyższego EC. Potrafi przegryźć dużą ilość nawozów – stwierdza żartobliwie pan Mirosław. Regularnie stosujemy NutrifolTM Zielony, saletrę wapniową, siarczan magnezu i Mikro PlusTM. Na odbudowę kwiatów Canna MONO fosfor oraz w pełni zbiorów Poly-Feed 11-6-38 + 2 + ME z dużą zawartością potasu.

– Może trudno w to uwierzyć, ale część naszych tuneli od 13 lat pokrywa folia izraelska, nazywana folią ze słonikiem – mówi gospodarz. Nie tylko jest trwała, ale również skondensowana para wodna nie wisi w postaci kropel na folii, nie kapie na rośliny, lecz tworzy cienką powłokę, spływającą w kierunku boków tunelu.

Dziś też jest dostępna folia Cover-Premium, importowana z Izraela z deklarowaną trwałością do 4, 8, 10, a nawet 12 sezonów. Te na 10 sezonów mają cechę AF (efekt antymgłowy). Odznaczają się wysoką elastycznością i pięciowarstwową strukturą.

W ostatnim sezonie Cassius zaczął owocować 3 tygodnie po posadzeniu rozsady. – Woziłem trzy, a nawet cztery razy w tygodniu na giełdę w Kaliszu po 1,5–1,7 t (w workach 10-kilogramowych). Do Wrocławia czy Poznania już nie jeżdżę, trzymam swoje miejsce w Kaliszu. Chociaż we Wrocławiu są lepsze ceny, to nie jest łatwo sprzedać w myśl zasady – jak wyprzedadzą się miejscowi, dopiero potem kupcy biorą od obcych. Cassius ma też dobrą cechę – można go dłużej przechowywać. W chłodni poleży nawet do dwóch tygodni – przekonuje producent. Cena oscylowała między 1 zł i 1,20 czy 1,30 zł. W końcówce zbiorów ogórek płacił do 3 zł/kilogram. Skończył plonowanie w połowie października.

W pozostałej części artykułu przeczytasz o uprawie ogórków w gospodarstwie Państwa Pawlaków. Artykuł opublikowany w czasopiśmie Warzywa i Owoce Miękkie nr 1/2022. 
Autor: Katarzyna Wójcik

Artykuł pochodzi z czasopisma Warzywa i Owoce Miękkie nr 1/2022. Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów, kliknij okładkę i zamów prenumeratę!