Mączka bazaltowa to naturalne źródło składników mineralnych, takich jak krzem, magnez, wapń, potas i żelazo. W uprawie warzyw jej największą zaletą jest stopniowe uwalnianie składników, dzięki czemu rośliny są zasilane systematycznie przez dłuższy czas.

W przeciwieństwie do nawozów szybko działających nie powoduje gwałtownego zasolenia gleby ani ryzyka przenawożenia. To szczególnie istotne w warzywnictwie, gdzie delikatny system korzeniowy i krótki cykl produkcyjny wymagają stabilnych warunków wzrostu.

Korzyści w uprawie warzyw

W warzywnictwie mączka bazaltowa przede wszystkim:

• poprawia strukturę gleby – zwiększa jej napowietrzenie i przepuszczalność,
• zwiększa zdolność zatrzymywania wody na glebach lekkich,
• wspiera rozwój mikroorganizmów glebowych,
• poprawia mineralizację materii organicznej,
• wzmacnia system korzeniowy roślin warzywnych.

Lepsza struktura gleby przekłada się na równomierny wzrost warzyw, bardziej wyrównane wschody oraz stabilniejsze plonowanie.

{embed_photo_link_tap}666230{/embed_photo_link_tap}

Zastosowanie w warzywach polowych i pod osłonami

Mączka bazaltowa może być stosowana w:

• uprawie marchwi, cebuli, buraka, pietruszki, kapusty i innych warzyw korzeniowych,
• uprawach liściowych (sałata, szpinak),
• warzywach dyniowatych i strączkowych,
• produkcji polowej oraz w ogrodnictwie pod osłonami.

Można ją stosować przedsiewnie, mieszając z glebą, a także pogłównie, jako uzupełnienie strategii nawożenia organicznego.

W uprawach ekologicznych często wykorzystuje się ją jako element poprawy żyzności stanowiska oraz składnik kompostu i podłoży do rozsady warzyw.

Wzmocnienie roślin i ograniczanie stresu

Zawarty w mączce bazaltowej krzem odgrywa istotną rolę w budowie ścian komórkowych. W warzywach przekłada się to na:

• większą odporność na suszę,
• lepszą tolerancję wahań temperatur,
• mniejszą podatność na uszkodzenia mechaniczne,
• ogólne wzmocnienie tkanek roślinnych.

Silniejsze rośliny warzywne lepiej znoszą warunki stresowe i są bardziej wyrównane jakościowo.

Naturalne wsparcie w ochronie warzyw

Drobna frakcja mączki bazaltowej może być stosowana do oprószania roślin lub gleby w warzywniku. W praktyce:

• tworzy mechaniczną barierę utrudniającą przemieszczanie się niektórych szkodników,
• może ograniczać aktywność ślimaków wokół grządek,
• wspiera naturalne metody ochrony w uprawach ekologicznych.

Warstwa proszku wokół roślin warzywnych jest szczególnie przydatna w produkcji sałaty, kapusty czy młodych sadzonek.

Element rolnictwa regeneratywnego w warzywnictwie

W długoterminowej strategii produkcji warzyw mączka bazaltowa:

• odbudowuje zasoby mineralne gleby,
• poprawia strukturę agregatową,
• zwiększa aktywność biologiczną podłoża,
• wspiera stabilność plonowania w kolejnych sezonach.

W warzywnictwie, gdzie intensywna produkcja szybko wyczerpuje glebę, takie rozwiązania mają szczególne znaczenie.

Green Basalt kod QR

FOTO: Green Basalt

Mączka bazaltowa to nie chwilowy trend, lecz narzędzie wspierające trwałą poprawę jakości gleby. W warunkach rosnących kosztów produkcji i zmieniającego się klimatu naturalne metody wzmacniania potencjału stanowiska mogą stać się jednym z kluczowych elementów nowoczesnego gospodarowania.

Więcej informacji: Greenbasalt.com

W układzie hydraulicznym C-330 rozdzielacz pełni funkcję regulatora decydującego o kierunku i natężeniu przepływu oleju. To on kontroluje, czy olej trafia do siłownika podnośnika, czy wraca do zbiornika. Dzięki temu ramiona podnośnika mogą być podnoszone, opuszczane lub utrzymywane w stałej pozycji. Od sprawności rozdzielacza zależy, czy maszyna będzie pracować płynnie, a operator będzie miał pełną kontrolę nad narzędziem. Niesprawny rozdzielacz c330 może prowadzić do szarpania podnośnika, utraty stabilności narzędzia, a nawet niebezpiecznego samoczynnego opadania.

Budowa rozdzielacza C-330 – kluczowe elementy i ich funkcje

Rozdzielacz w Ursusie C-330 składa się z zestawu elementów odpowiedzialnych za sterowanie przepływem oleju. Wewnątrz korpusu pracują tłoczki, które przesuwając się pod wpływem ciśnienia, otwierają i zamykają odpowiednie kanały olejowe. Ich pracę stabilizują sprężyny, przywracające tłoczki do pozycji wyjściowych, gdy operator przesuwa dźwignię sterującą. Z kolei zawory sterujące odpowiadają za utrzymanie właściwego ciśnienia roboczego oraz zabezpieczają układ przed przeciążeniem. Wszystkie elementy łączy sieć przewodów oraz kanałów wewnętrznych, którymi przemieszcza się olej hydrauliczny. Właśnie ta współpraca mechaniczna sprawia, że rozdzielacz reaguje na polecenia operatora i umożliwia dokładne kierowanie pracą podnośnika.

Typowe objawy zużycia lub awarii rozdzielacza podnośnika

Problemy z rozdzielaczem często ujawniają się stopniowo. Jednym z pierwszych sygnałów jest opóźniona reakcja na ruch dźwigni, kiedy podnośnik zaczyna podnosić się lub opuszczać dopiero po kilku sekundach. Inną oznaką są nierówne ruchy ramion, wówczas narzędzie może tracić stabilność lub opadać szybciej, niż powinno. Charakterystycznym symptomem są również wycieki oleju, widoczne jako mokre plamy w okolicach korpusu rozdzielacza lub przewodów. Kolejny objaw to drżenie podnośnika pod obciążeniem albo jego powolne opadanie mimo ustawienia pozycji neutralnej. Jeżeli ciągnik traci siłę podnoszenia mimo sprawnej pompy, bardzo często winny okazuje się właśnie zużyty rozdzielacz podnośnika.

Jak prawidłowo diagnozować stan rozdzielacza C-330 w warunkach polowych

Diagnostykę warto zacząć od obserwacji, jak podnośnik reaguje podczas pracy. Jeśli jego ruchy nie są płynne lub pojawia się zwłoka, może to wskazywać na nieszczelności wewnętrzne rozdzielacza. Warto również obejrzeć cały układ pod kątem wycieków. Świeże ślady oleju to sygnał do natychmiastowego działania. Pracując z narzędziem, dobrze zwrócić uwagę, czy ramiona podnośnika utrzymują stabilną pozycję, czy też opadają pod ciężarem. W przypadku dostępu do manometru można zmierzyć ciśnienie robocze i porównać je z wartościami zalecanymi dla C-330. Zbyt niskie lub skaczące ciśnienie to jeden z głównych objawów, które świadczą o tym, że rozdzielacz c330 uległ zużyciu. Ważna jest również ocena jakości oleju. Ciemny, spieniony lub zanieczyszczony olej może nie tylko zakłócać pracę układu, ale też przyspieszać jego zużycie.

Konserwacja i podstawowa regeneracja rozdzielacza podnośnika w Ursusie C-330

Aby rozdzielacz działał bezawaryjnie przez wiele lat, kluczowa jest regularna konserwacja. Podstawą jest dbanie o czysty olej hydrauliczny i regularna wymiana filtrów. Nawet niewielkie zanieczyszczenia mogą blokować tłoczki i zawory, powodując nieregularną pracę. W przypadku zauważenia wycieków należy sprawdzić stan uszczelek. Ich wymiana jest prosta i często przywraca prawidłową szczelność układu. Podczas okresowych przeglądów można rozebrać rozdzielacz, oczyścić jego elementy i sprawdzić, czy tłoczki poruszają się swobodnie. W razie potrzeby warto wymienić sprężyny, uszczelki lub zawory, korzystając z dostępnych zestawów naprawczych. Po każdej ingerencji w układ konieczne jest jego dokładne odpowietrzenie oraz sprawdzenie, czy podnośnik pracuje równomiernie i bez drgań.

Sprawny rozdzielacz podnośnika to gwarancja bezpiecznej i komfortowej pracy z Ursusem C-330. Znajomość jego budowy i typowych objawów zużycia pozwala szybko zareagować na pierwsze problemy, unikając poważniejszych awarii w przyszłości. Regularna konserwacja oraz odpowiednia diagnostyka sprawiają, że układ hydrauliczny będzie służył bezawaryjnie przez wiele sezonów. Warto więc poświęcić mu chwilę uwagi. Jest to niewielki wysiłek, który przekłada się na niezawodność ciągnika i spokój podczas pracy w polu.

Wybór gatunków warzyw, które będziesz uprawiać, zależy od miejsca przeznaczonego na ogródek. Niewielki (na początek wystarczy nawet 4-8 grządek, czyli 10-20 m² powierzchni) przeznacz na warzywa, które nie zajmują dużo miejsca i są spożywane na surowo, czyli bezpośrednio po zbiorze. Może to być np. szpinak, rzodkiewka, rukola, roszponka (wymagają rozstawy maksymalnie do 15 x 15 cm). W nieco większych ogródkach sprawdzi się np. koper, koper włoski (fenkuł), szczypiorek, sałata, marchew, endywia, cykoria liściowa, burak liściowy (rozstawa do 30 x 30 cm) oraz pietruszka korzeniowa, por i cebula zwyczajna (do 40 cm) (dostępna w ofercie wPolu.pl).

Warzywa, które potrzebują większej rozstawy (do 50 x 50 cm) to burak ćwikłowy, fasola szparagowa i tyczna, groch, kapusta głowiasta, pekińska i brukselka, kukurydza, a także wczesne odmiany pomidora gruntowego. Najwięcej miejsca (nawet do 100 cm) potrzebują arbuzy, bób, dynie, cukinie, kabaczki i ogórki gruntowe (tutaj). Raczej nieopłacalna jest amatorska uprawa ziemniaków, które wymagają dużo pracy i dużo miejsca. Nie musisz przeznaczać jednej grządki na jeden gatunek. Nawet lepiej, jeśli uprawiasz obok siebie chociażby warzywa i zioła, które wzajemnie sobie pomagają – za przykład można podać marchew i cebulę. Zapach cebuli odstrasza szkodniki marchwi!

Twoje grządki powinny znajdować się w dobrze nasłonecznionym miejscu, gdzie gleba jest odpowiednio żyzna. Nie sadź warzyw w pobliżu drzew i krzewów owocowych, ponieważ konkurowanie o składniki pokarmowe pogorszy smak i jakość warzyw. Poza tym drzewa dają cień, który opóźnia dojrzewanie roślin. Bez odpowiedniego nasłonecznienia szpinak czy sałata mają tendencję do gromadzenia azotanów, a wybitnie ciepłolubne pomidory czy papryka nie rozwiną się prawidłowo.

Więcej informacji i niezbędne produkty dostępne są wPolu.pl.

Jak przygotować glebę w warzywniku?

Warzywa potrzebują odpowiednich zasobów, żeby rosły i prawidłowo się rozwijały. Skoro hodujesz własne warzywa, pewnie nie chcesz ich niepotrzebnie pryskać czy nawozić ich chemicznymi środkami ochrony roślin. Zamiast nich możesz wykorzystać obornik, kompost lub naturalne preparaty na bazie kompostu. Na 10 m² ogródka potrzebujesz 50-80 kg obornika (lepiej jesienią niż wiosną) albo 20-60 kg kompostu. Innym ważnym czynnikiem jest właściwe pH gleby, które dla większości gatunków wynosi 6,0-7,0 (wiele gleb w Polsce wymaga odkwaszenia przed założeniem ogródka).

Które warzywa są łatwe w uprawie?

Na początek warto też wybrać warzywa, które dobrze znasz i nie sprawiają większych problemów w uprawie. Idealne są np. rzodkiewka, sałata, koper i pietruszka naciowa. Mają krótki okres wegetacji, co oznacza, że pierwszymy zbioramu będziesz cieszyć się bardzo szybko. Do tego nie potrzebują dużo miejsca do wzrostu i można je sukcesywnie wysiewać przez cały sezon. Jeśli chcesz uprawiać pomidory, zacznij od koktajlowych – nie wymagają wiązania palików czy usuwania bocznych pędów. Z powodzeniem da się je uprawiać nawet w doniczkach! Warto też znać kalendarz siewu warzyw, ponieważ dzięki temu możesz zaplanować uprawę praktycznie od marca do września i w ten sposób w pełni wykorzystać potencjał swoich grządek.

Potrzebujesz nasion? Zobacz https://wpolu.pl/category/nasiona! 

Alseed - oferta odmianowa pora

• Gigante De Bulgaria – odmiana wczesna, o bardzo długiej łodydze rzekomej. Bardzo szybko rośnie, jest plenna. Nadaje się do produkcji przyśpieszonej. Jest ceniona w przetwórstwie do produkcji suszu i mrożonek. Por ten może być produkowany z rozsady oraz siewu bezpośredniego.

Gigante de Bulgaria. Alseed

FOTO: fot. Firmowe

• Blaugruner Winter – odmiana ma bardzo wysoką odporność na mróz. Może być wysiewana bezpośrednio do gruntu. Łodyga rzekoma biała, długości 25–30 cm, liście niebieskozielone. Por ten jest mało podatny na wirusa żółtej pasiastości pora i choroby wywołujące plamistość liści. Dzięki wysokiej mrozoodporności zbiory można przeprowadzić jesienią, zimą lub wiosną.

Blaugruner Winter. Alseed

FOTO: fot. Firmowe

Bejo - oferta odmianowa pora

• Kicker – odmiana wczesna, o łodydze średniej długości. Daje dobry plon wczesny doskonałej jakości. Liście ma wzniesione o ciemnym kolorze. Łatwa w obieraniu. Okres wegetacji 75 dni.

Kicker. Bejo

FOTO: fot. Firmowe

• Darter – odmiana przeznaczona na późnojesienne i wczesnozimowe zbiory. Ciemne, niebieskozielone liście pokryte są grubą warstwą wosku. Wysoka tolerancja na wciornastki i odporność na choroby liści. Odmiana łatwa do czyszczenia. Okres wegetacji 125 dni.
• Batter – odmiana letnio-jesienna, o długiej łodydze rzekomej. Przeznaczona na rynek warzyw świeżych i do przemysłu na plastry. Liście ciemnozielone, o wzniesionym pokroju i grubej warstwie wosku. Wysoka tolerancja na wciornastki. Do sadzenia i siewu bezpośredniego. Okres wegetacji 120 dni.

Batter. Bejo

FOTO: fot. Firmowe

Enza Zaden - oferta odmianowa pora

• Comanche – odmiana mieszańcowa na zbiór późnoletni, do sprzedaży w pęczkach. Dzięki bardzo wyrównanym wschodom daje jednolity pod względem wielkości produkt handlowy.
• Cherokee – odmiana mieszańcowa na zbiór jesienny. Duża zawartość suchej masy pozwala na przezimowanie, co zdecydowanie wydłuża jej okno zbiorcze. Łatwa w przygotowaniu do sprzedaży. Gruba warstwa wosku ułatwia walkę ze wciornastkiem i chorobami grzybowymi.

Jak wygląda zbiór pora zimowego? Relacja z gospodarstwa w gminie Góra Św. Małgorzaty

• Oslo – odmiana mieszańcowa do przezimowania lub zbioru jesienią, charakteryzuje się wyrównaniem, co pozwala na jej sprzedaż także na sztuki. Nie wymaga dużych nakładów pracy podczas przygotowania do sprzedaży. Ma bardzo intensywnie woskowane liście. Odmiana bardzo odporna na wybijanie w pęd kwiatostanowy, a także szybko regenerująca się po zimie.

Oslo. Enza Zaden

FOTO: fot. Szyperek

Hazera - oferta odmianowa pora

• Vigora – nowa odmiana mieszańcowa, średnio wczesna, do sadzenia po 10 maja. Do zbioru od września do końca jesieni i przeznaczona na rynek warzyw świeżych. Tworzy bardzo wyrównane rośliny o wzniosłym pokroju. Liście są ciemnozielone, z mocnym nalotem woskowym. Nie jest atakowana przez wciornastki. Część wybielona jest długa (> 30 cm), bez zgrubienia cebulowego. Bardzo łatwo się obiera.

Vigora. Hazera

FOTO: fot. Firmowe

• Bulgina – odmiana w typie bułgarskim, polecana dla przemysłu i na rynek warzyw świeżych, także do uprawy ekologicznej. Najpopularniejsza odmiana w typie bułgarskim na polskim rynku. Głównie na potrzeby przemysłu zamrażalniczego i do suszenia. Łodyga rzekoma jest bardzo długa, do 60 cm. Zbierana od wczesnej jesieni do końca okresu wegetacji.

Bulgina. Hazera

FOTO: fot. Firmowe

• Vertina – odmiana wczesna do zbioru latem i wczesną jesienią, na rynek warzyw świeżych i do przemysłu. W dobrych warunkach uprawy rośnie bardzo intensywnie i daje wysokie plony. Łodyga długa, biała, liście ciemnozielone, z nalotem woskowym. Może być uprawiana z siewu bezpośredniego do gruntu.

Nunhems - oferta odmianowa pora

• Krypton – odmiana uniwersalna pod względem terminu sadzenia i zbioru. Nadaje się do produkcji wczesnej i wczesnojesiennej. Bardzo popularna wśród plantatorów. Tworzy ciężką i zwartą łodygę. Łatwa do obierania. Ma długie okno zbiorcze. Jest plenna. Wyróżnia się długim oknem zbiorczym, nie ma tendencji do tworzenia cebuli czy kwitnienia. Łatwo się czyści.
• Flexiton – odmiana późna, do zbioru jesienią/wczesną zimą. Łatwa do czyszczenia. Ma długie okno zbiorcze.
• Longton – odmiana do zbioru na przełomie października i listopada. Ma bardzo długą część wybieloną, ciemne, wzniesione liście i wysoką odporność na choroby grzybowe. Wyróżnia ją długie okno zbiorcze i wysoka plenność.

Nunton (na górze) i Flexiton (na dole). Nunhems

FOTO: fot. Firmowe

PlantiCo Zielonki - oferta odmianowa pora

• Baca – odmiana bardzo plenna, do jesiennego i późnojesiennego zbioru. Ma duży procentowy udział plonu handlowego w plonie ogólnym. Rośliny o pokroju półwzniesionym. Liście średniej długości, szerokie, zielone, z silnym nalotem woskowym. Długie łodygi rzekome (powyżej 20 cm), średniej grubości, bez zgrubienia cebulowego. Mało podatna na porażenie przez rdzę pora. Odmiana syntetyczna.

Baca. PlantiCo Zielonki

FOTO: fot. Firmowe

• Juhas – odmiana średnio późna, przeznaczona na zbiór jesienny i późnojesienny. Liście szerokie, zielone, ze średnim woskowym nalotem. Łodyga rzekoma długa 14–16 cm, gruba, o średnicy 2,5–4 cm. Duży udział roślin o średnicy powyżej 4 cm.

PNOS Ożarów Mazowiecki - oferta odmianowa pora

• Terminal (MoravoSeed) – odmiana polecana do zbiorów letnich i wczesnojesiennych. Ma wzniesione, ciemne szarozielone liście, długość części wybielonej to 35–40 cm. Odporna na mróz do –7°C.

Terminal. PNOS Ożarów Mazowiecki

FOTO: fot. Firmowe

• Tango (MoravoSeed) – odmiana polecana do zbioru jesienią. Ma ciemne niebieskozielone, wyprostowane liście. Długość części wybielonej to 25–30 cm. Odporna na mróz do –10°C.
• Golem (MoravoSeed) – odmiana polecana do zbiorów letnich i wczesnojesiennych. Roślina z długą częścią wybieloną – 45–50 cm. Odporna na mróz do –7°C.

Golem. PNOS Ożarów Mazowiecki

FOTO: fot. Firmowe

Rol-Spec - oferta odmianowa pora

• Impala (NOV 2649) – odmiana mieszańcowa, polecana na zbiór późnoletni, jesienny i zimowy. Ma szybkie tempo wzrostu, wzniesiony pokrój i ciemny kolor liści. Wyróżnia się bardzo dużym wyrównaniem. Jest wydajna i łatwa do czyszczenia. Na rynek warzyw świeżych i do przemysłu.

Impala. Rol-Spec

FOTO: fot. Firmowe

Impala. Rol-Spec

FOTO: fot. Firmowe

• Falcon (NOV 7494) – odmiana mieszańcowa zimująca o wzniesionym pokroju i ciemnoniebieskich liściach. Wyróżnia ją bardzo dobre wyrównanie. Ma dobrą tolerancję na jarowizację i dużą tolerancję na rdzę. Bardzo łatwa w przygotowaniu do sprzedaży.

Rijk Zwaan - oferta odmianowa pora

• Floccus – nowa odmiana mieszańcowa, wczesna, do uprawy tunelowej, w gruncie (również pod agrowłókniną). Okres wegetacji poniżej 100 dni. Na zbiór późnowiosenny i letni. Ulistnienie silne o mocnym woskowaniu. Polecana na zbiór pęczkowy. Łatwa w pielęgnacji oraz w przygotowaniu do handlu.

Floccus. Rijk Zwaan

FOTO: fot. Tjipke Meijer

• Nebulus – nowa odmiana mieszańcowa wczesna w typie półdługim. Na zbiór od lata do późnej jesieni. Okres wegetacji ok.120 dni. Na rynek warzyw swieżych i do przemysłu. Ulistnienie silnie woskowane o niebieskawym zabarwieniu. Długo zachowuje świeżość po zbiorze.
• Volutus – nowa odmiana średnio późna w typie krótkim. Na zbiór jesienny i późno jesienny, również po przezimowaniu. Okres wegetacji powyżej 140 dni. Do zbioru z przeznaczeniem na rynek warzyw świeżych. Ma wyjątkowo długie okno zbiorcze.
• Radiatus – nowa odmiana jesienna w typie długim. Na zbiór jesienny i późno jesienny. Okres wegetacji ok. 130 dni. Rekomendowana do przemysłu i na rynek warzyw świeżych. Także do uprawy z siewu bezpośredniego do gruntu.

Marta Szyperek

fot. firmowe

W jakiej temperaturze rozwija się bób?

Bób należy do roślin niewrażliwych na długość dnia. Zapewniając mu odpowiednią temperaturę i prawidłowe warunki glebowe, można by teoretycznie uprawiać go przez cały rok, wysiewając go także na przezimowanie. Taka praktyka jest stosowana od dawna w krajach Basenu Morza Śródziemnego, gdzie zimy z reguły są łagodne. W tym okresie panuje tam wysoka wilgotność (obfite opady deszczu), a bób bardzo lubi stale wilgotną glebę i niską temperaturę. Jednak nie na tyle niską, aby zahamować wzrost czy doprowadzić do wyginięcia roślin, ponieważ bób rozwija się już w temperaturze bliskiej 5°C. Najlepiej wzrasta w zakresie temperatur 15–20°C, natomiast temperatura powyżej 23°C powoduje już przedwczesne opadanie kwiatów i sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, wirusowych oraz populacji szkodników.

bez podpisu

FOTO: fot. Matuszak

Dlatego uprawa ozima bobu w powyższych krajach jest można powiedzieć standardem. Dla przykładu we Włoszech tradycyjnie wysiewa się bób w Dzień Zaduszny, czyli 2 listopada, a zbiory rozpoczynają się już w marcu. Bób to więc doskonała uprawa na chłodną pogodę. Takich warunków na pewno nie ma zimą w naszej szerokości geograficznej. Warto jednak przy rozważaniu uprawy ozimej bobu przyjrzeć się, jakie są u nas – nie możliwości jego rozwoju przez zimę – ale możliwości przetrwania tej pory roku.

Jak długo bób wytrzyma tak niską temperaturę?

Zarówno kiełkujące w ziemi nasiona, jak i dojrzała roślina bobu wytrzymują temperatury do minus 4°C, a niektóre odmiany do minus 10°C. Nie ma jednak ścisłych danych, jak długo bób wytrzyma tak niską temperaturę. Pewnych wskazówek dostarcza doświadczenie wykonane w Getyndze w Niemczech. W tym rejonie, wysuniętym już daleko na północ od Morza Śródziemnego, również prowadzi się ozimą uprawę bobu. Jednak w sezonie 2002/2003 zima była tam bardzo surowa. Długotrwałe mrozy w dzień i w nocy do minus 16°C w połączeniu z wiatrem ze wschodu, przy braku ochrony śniegiem i całodziennym nasłonecznieniu (zwiększenie różnic temperatury pomiędzy dniem i nocą), zabiły rośliny.

W przeciwieństwie do tego, zimą 2009/2010, gdy temperatura spadała od minus 15°C do minus 20°C, przetrwało ponad 60% roślin, z tym, że były one odpowiednio okryte śniegiem. Getynga jest oddalona od Wrocławia w prostej linii na zachód o około 500 km. Im bardziej od nas na zachód, tym klimat staje się bardziej łagodny, to pewne. Mając jednak na uwadze, że zimy i u nas są w ostatnim czasie łagodne, zwłaszcza w południowo-zachodniej części naszego kraju, skłaniałoby to do udzielenia pozytywnej odpowiedzi na postawione wyżej pytanie: tak, ozima uprawa bobu w Polsce jest możliwa, ale jak każda uprawa ozima jest obarczona ryzykiem. Jak dużym? Czy tak dużym, jak na przykład uprawa cebuli ozimej? Nie wiadomo. Analizując przebieg pogody zimą w minionych sezonach, można byłoby mniej więcej nawet wskazać konkretne lata, w których bób mógłby przezimować. Analiza taka nie zastąpi nam jednak obserwacji w doświadczeniach, które należałoby wykonać, aby zbadać czynniki, które poza temperaturą mogą wpływać na efekt przezimowania: odmiana, termin siewu, nawożenie, okrycie włókniną… Kto się odważy, choćby na małą skalę?

dr Wojciech Matuszak

fot. Matuszak

Hipotetycznie, jeśli wysiejemy 3 jedn., tzn. 750 000 nasion, i przy założeniu, że otrzymamy cebule o kalibrażu 7 cm (masie około 200 g), jesteśmy w stanie uzyskać plon 150 t/ha. Na kalkulatorze to się zgadza, tylko dlaczego w praktyce plony przekraczające 40 t/ha traktowane są już jako dobre?

Co decyduje o plonie cebuli?

Jednym z najistotniejszych czynników, które decydują o plonie i jego wartości biologicznej jest nawożenie. Przy doborze poszczególnych nawozów bierzemy pod uwagę wymagania pokarmowe cebuli oraz zawartość składników w glebie – jeśli czegoś w niej brakuje, uzupełniamy do optymalnych wartości. Należy wybrać właściwą metodę analizy gleby pod uprawę cebuli, czyli metodę uniwersalną (koszt około 50 zł za próbkę). Uzyskane wyniki odnosi się do ustalonych dla tego gatunku liczb granicznych (źródło: IO Skierniewice 2014).

Liczby graniczne cebula nawożenie

FOTO: fot. Wiom Gazeta

Przy wyborze nawozów posypowych trzeba zwracać uwagę nie na cenę 1 tony, ale na to, co dokładnie dany nawóz wnosi, a także na jego rozpuszczalność, tzn. możliwość pobrania składników z nawozu przez roślinę. Porównując dostępne na rynku produkty, powinniśmy zwracać uwagę na formy poszczególnych składników i ich rozpuszczalność. Prawidłowo dobrane nawozy pozwolą podać około 60% azotu w formie saletrzanej (NO₃), część fosforu w formie polifosforanowej oraz potas w formie bezchlorkowej. W saletrze amonowej i saletrzaku ilość formy saletrzanej stanowi połowę (50%) puli azotu i aby zwiększyć jego ilość do 60%, musimy uwzględnić w programie nawożenia saletrę wapniową, saletrę potasową lub nawozy na ich bazie, np. Nitrabor lub Unika Calcium, 1–3 razy w sezonie, po 120–250 kg/ha. Wieloskładnikowym nawozem bezchlorkowym (tzn. na bazie siarczanu potasu), który zawiera specjalną formę fosforu, jest YaraMila Complex (300–700 kg/ha).

Czytaj także: Odżywianie cebuli, marchwi i brokułów. Jak nawozić warzywa, aby te były odporne na niekorzystne warunki?

Ważne nawożenie wapniem - co gdy odczyn jest odpowiedni, a zawartość wapnia jest zbyt mała?

Jeżeli w glebie jest odpowiednia zawartość wapnia, możemy w nawożeniu wykorzystać saletrę amonową lub saletrzak – jest to rozwiązanie bardzo ekonomiczne. Na oszczędności nie możemy jednak pozwolić sobie w sytuacji, kiedy wapnia jest zbyt mało, a tym bardziej w sytuacji, która zdarza się coraz częściej – gdy odczyn gleby jest odpowiedni, ale zawartość w niej wapnia niska. Pogłówne stosowanie kredy granulowanej korzystnie ogranicza powierzchniowe zaskorupianie gleby, jednak niedostatecznie odżywia rośliny tym składnikiem. Minimalna ilość wody to 66 000 litrów, które teoretycznie pozwalają rozpuścić 1 kg węglanu wapnia, tzn. nawet roczne opady na poziomie 600 mm nie umożliwią rozpuszczenia 100 kg kredy granulowanej. Jeśli faktycznie szukamy na rynku kredy granulowanej, powinniśmy zweryfikować certyfikat, jakim jest oznaczona (www.eur-lex.europa.eu).

Cebula z siewu bez nawożenia startowego w porówniu do standardu (fot. Peder Krogsgård, Duńskie Stowarzyszenie Producentów Cebuli).

FOTO: fot. Peder Krogsgård, Duńskie Stowarzyszenie Producentów Cebuli

Zwracaj uwagę na typ wapna

Produkt opatrzony certyfikatem z informacją o typie wapna G.1.5a lub G.1.5b bez wątpienia jest kredą o przyzwoitej reaktywności i wysokiej liczbie zobojętniania. Brak tego certyfikatu (ewentualnie certyfikatu 06a) świadczy o tym, że produkt nie jest kredą, tylko drobno zmielonym, a później zgranulowanym zwykłym węglanem wapna.

Saletra wapniowa zawiera w pełni rozpuszczalny w wodzie wapń i jeśli na polach faktycznie mamy problemy z wapniem, to będzie ona właściwym wyborem. W 1 litrze wody można rozpuścić ponad 1 kg saletry wapniowej i dostarczyć wapń w formie możliwej do pobrania przez roślinę. Rośliny wysycone wapniem cechują się lepszym wigorem i większą odpornością na patogeny, a tym samym wyższą zdrowotnością i przydatnością do długiego przechowywania.

Nawożenie dolistne cebuli

W przypadku nawożenia pozakorzeniowego mamy niewiele czasu na aplikację składników odżywczych. Zazwyczaj okres między pierwszym i ostatnim zabiegiem wynosi około 2,5 miesiąca – czas pomiędzy 4.–5. liściem właściwym, a załamaniem się szczypioru. W początkowym okresie wybrane nawozy powinny zapewnić intensywny wzrost szczypioru, tzn. aparatu asymilacyjnego, który będzie mógł wytworzyć dorodną cebulę. W tym celu warto sięgnąć po nawozy o zrównoważonym składzie NPK + mikro (Kristalon Zielony).

Faza 6. liścia właściwego stanowi odpowiedni czas na profilaktyczne zabiegi mikroelementowe, tzn. podanie boru, manganu i molibdenu. W przypadku cebuli uprawianej z przeznaczeniem na sprzedaż w workach, w celu zapewnienia przylegania łuski warto przed początkiem załamywania się szczypioru dostarczyć miedź w dawce 250 g/ha Cu (YaraVita Miedź w dawce 0,5 l/ha).

Wsparcie przed porażeniem i zwiększenie tolerancji na Stemphylium sp.

W celu zwiększenia tolerancji cebuli na porażenie przez Stemphylium sp. należy do preparatów fungicydowych dodawać nawozy zawierające magnez. W przypadku regeneracji szczypioru po uszkodzeniach herbicydowych, zamiast siarczanu magnezu, dobrze zastosować produkty dostarczające mikroelementy (np. KristaLeaf Foto), które pozytywnie wpływają m.in. na regenerację roślin i przebieg fotosyntezy.

Aby przeciwdziałać zasychaniu końcówek szczypioru, aplikujemy nawozy zawierające wapń. Poprawę skuteczności zabiegów wapniowych uzyskamy poprzez dodatek mikroelementów, zwłaszcza boru – polecam razem z Calcinitem zastosować Superbę Mikromix (0,5 kg/ha).

Fertygacja cebuli

Chciałbym skupić się głównie na ekonomicznym aspekcie fertygacji cebuli. Przede wszystkim dotyczy to pieniędzy, ale należy dodatkowo zaznaczyć, że fertygacja jest po prostu korzystna dla cebuli i roślina ta dobrze reaguje na podawanie składników odżywczych i wody właśnie w taki sposób. Dodatkowo, gdy wykorzystuje się fertygację, na ogół łatwiej jest także ochronić ten gatunek przed chorobami grzybowymi niż na plantacjach deszczowanych.

{embed-gallery-1_class}{embed-gallery-1}88816{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}89994{/embed-gallery-1}{/embed-gallery-1_class}

Trzy warianty uprawy cebuli

Zestawienie prezentuje trzy warianty uprawy cebuli.

• Pierwszy wariant, w którym gospodarstwo uzyskuje plon wynoszący 20 t/ha, to uprawa tradycyjna, niedeszczowana. Takie przypadki są wciąż dość powszechne w Polsce, co pokrywa się z danymi publikowanymi przez GUS.
• W drugiej kolumnie tabeli znajduje się przykład dobrze prowadzonego gospodarstwa, w którym stanowiska deszczuje się,
• a w ostatniej – symulacja dla gospodarstwa wyposażonego w system fertygacji cebuli.

koszt uzyskania plonu cebuli

FOTO: fot. Gazeta Wiom

Dane do tych wyliczeń zebrałem w ponad 100 gospodarstwach zlokalizowanych na terenie 7 polskich województw. Cebulę uprawia się w nich na powierzchni od 3 do 100 ha, a średni wieloletni plon handlowy waha się w zakresie 23–65 t/ha.

Całkowite koszty uprawy cebuli w 2022 r. wzrosły w stosunku do 2021 r. o ponad 30%. Do pełnych kalkulacji należałoby dodać koszty związane z przechowaniem, załadunkiem i koszty transportu do miejsca zbytu, ewentualnie sortowania, konfekcji do worków, czy obierania. Estymacji kosztów na sezon 2023 to dalszy ich wzrost związany głównie ze wzrostem kosztów nawożenia, paliwa, energii i robocizny.

Co daje fertygacja?

W polskich warunkach klimatyczno-glebowych stosowanie nawadniania za pomocą linii kroplujących w połączeniu z fertygacją pozwala osiągnąć plony przeciętnie o ponad 20 t/ha wyższe w stosunku do plantacji nawadnianych za pomocą deszczowni szpulowych. Cebulę sprzedajmy "na wagę", a nie "na powierzchnię", na której była uprawiana. Dlatego tak ważna jest kontrola kosztów jednostkowych. Fertygacja pozwala obniżyć koszty jednostkowe.

Gdzie uprawiana jest cebula?

• Uprawa cebuli w Polsce skoncentrowana jest na Kujawach i w Wielkopolsce.
• Areał cebuli w 2022 r. spadł o około 12% głównie tam, gdzie cebule przeznacza się do obierania. W rejonach, gdzie dominuje zbyt na rynku warzyw świeżych (bliskość dużej giełdy i większych miast) areał cebuli jest stabilny. Przykład ten obserwujemy w woj. mazowieckim.

Areał uprawy cebuli Polska 2021 2022

FOTO: fot. Gazeta Wiom

Uprawa cebuli na dobrym poziomie nie jest łatwa. Składa się z wielu mniej lub bardziej istotnych elementów. Ich połączenie, przy jednoczesnej trosce o każdy z osobna, pozwala uzyskać dobre wyniki produkcyjne i finansowe.

Po przekazaniu wyników analizy istnieje możliwość bezpłatnego przygotowania indywidualnych rekomendacji:

• nawożenia posypowego i pozakorzeniowego – konieczna analiza ogrodnicza gleby;
• fertygacyjnych – konieczna pełna analiza wody. 

Wojciech Kopeć

Jak zaprojektować nawodnienie uprawy? Oszczędzanie wody ma znaczenie

By system działał wydajnie i niepotrzebnie nie zużywał wody, zraszacze ogrodowe muszą być odpowiednio rozmieszczone. W zależności od typu zraszacza może on być przeznaczony do montażu w różnych lokalizacjach:

• zraszacze 45 stopni: do narożników;
• zraszacze 180 stopni: wzdłuż ogrodzenia;
• zraszacze 360 stopni: w centralnych częściach ogrodu.

Projekt rozmieszczenia zraszaczy powinien obejmować również inne aspekty. Wśród nich są wymiary działki, rozmieszczenie i powierzchnia budynków, lokalizacje małej architektury, żywopłotów, drzew itp. oraz ukształtowanie terenu. Potrzebujesz więcej informacji na temat zasad rozmieszczania poszczególnych części, z których składają się systemy nawadniającej? Wejdź na https://ogrody24.pl/blog/post/jak-zapobiegac-stratom-wody-przy-podlewaniu-ogrodu.

Oszczędne nawadnianie ogrodu a automatyczny system nawadniania

Oszczędna i skuteczna instalacja do nawadniania powinna składać się z następujących elementów:

• pompy: umożliwia transport wody ze zbiornika na deszczówkę lub ujęcia wodociągowego do dalszych części systemu;
• rur doprowadzających wodę do zraszaczy;
• zraszaczy o parametrach dobranych do specyfiki konkretnego fragmentu uprawy. 

Automatyczne nawadnianie ogrodu – wydajne podlewanie

Elementami nawadniającymi w instalacjach mogą być nie tylko zraszacze, ale też przewody nawodnieniowe. Są one dostępne w różnych postaciach – np. jako węże roszące, linie oraz taśmy kroplujące. Są one umieszczone na gruncie i umożliwiają dostarczenie wody w bliskie sąsiedztwo strefy korzeniowej. Dzięki temu systemy nawadniające mogą pracować z jeszcze wyższą efektywnością, co przekłada się na zmniejszenie ilości zużytej wody. 

Ciśnienie wody i inne parametry ważne dla oszczędnego nawadniania ogrodu

Dla wydajności pracy systemu nawadniania bardzo ważne jest też to, jak zostaną dobrane poszczególne parametry. Wśród nich największe znaczenie ma dobór odpowiedniego ciśnienia wody. Powinno ono być dobrane pod kątem parametrów pracy elementów końcowych systemu i, w zależności od ich specyfiki, wynosić od 1 do 3,5 bar. Poza tym uwagę należy zwrócić na wydajność zestawu hydroforowego. Urządzenia przeznaczone do użytku w ogrodzie powinny umożliwiać pompowanie co najmniej 100 litrów w ciągu minuty.

Zarówno zestawy hydroforowe, jak i pozostałe elementy instalacji nawadniającej powinny być wysokiej jakości. By zyskać pewność co do tego niezawodności systemu, przy jego projektowaniu i montażu warto korzystać z usług sprawdzonych dostawców. Jeśli szukasz urządzeń nawadniających najlepszej klasy, sprawdź ofertę sklepu https://ogrody24.pl/. Znajdziesz w niej szeroki wybór hydroforów, reduktorów ciśnienia, pomp i akcesoriów. 

Na cenę cebuli nie ma co narzekać i będzie ona rosła. Średnie plony w Holandii wyniosły 45 t/ha, co na tamtejsze warunki jest niskie. W Belgii w połowie grudnia płacono 3,8 zł/kg cebuli obranej. Ogólnie cebuli na rynku brakuje, szczególnie tej dobrej jakości z silną łuską. Prawdopodobnie wysokie ceny osiągnie cebula zimująca oraz typu hiszpańskiego z najwcześniejszych zasiewów w nowym sezonie.

Główne problemy w uprawie cebuli w minionym roku to choroby odglebowe – fuzarioza. Aby ją wyeliminować, warto zastosować preparat zawierający grzyb Trichoderma wraz z wapniem odżywczym, przedsiewnie na głębokość 10 cm. Z chorób szczypioru najwięcej obaw budzi stemphylium, a ze szkodników wciornastki.

Potrzeby pokarmowe cebuli

Do chłodni trafiać musi wyłącznie towar dobrej jakości. W przeciwnym razie liczyć się należy z dużymi stratami przechowalniczymi. Warto zadbać w trakcie uprawy o silną łuskę cebuli.

W nawożeniu cebuli pomija się rolę mikroelementów. Niektóre z nich odpowiadają w dużej mierze za jakość uzyskiwanych zgrubień – miedź pomaga uzyskać silną łuskę.

• Można aplikować ją z cynkiem, którego niedobór powoduje karłowacenie szczypioru.
• Żelazo wspiera tworzenie się chlorofilu,
• a mangan zapobiega skręcaniu się szczypioru.
• Molibden podany w fazie 2–3 liścia wspiera rozwój systemu korzeniowego.

Utrzymanie gruzełkowatej struktury gleby przeciwdziała wypadom roślin w wyniku erozji wietrznej. Cebulę najlepiej wysiewać na głębokość 2,5 cm, zwłaszcza że ostatnie wiosny były zdecydowanie suche.

Organizatorzy spotkania. Od lewej: Jan Bruszewski, Grzegorz Iskra i Patryk Smoleń z Timac Agro oraz Krzysztof Kucharski i Martyna Michalak z GPR Krasoń.

FOTO: fot. Szyperek

Mocny system korzeniowy to pewny plon. Do jego budowy służy Fertiactyl Starter. Można zastosować go w dwóch dawkach po 3 l/ha (pierwszy w fazie 2. liścia, kolejny po 2 tygodniach), już po zwalczeniu chwastów, by ich nie stymulować do wzrostu. Fertiactyl Starter to silny antystresant, ukorzeniacz, a także nawóz zawierający azot i fosfor oraz kwasy huminowe i fulwowe. Doświadczenie przeprowadzone przez Patryka Smolenia wykazało, że rozwój szczypioru był podobny, ale kalibraż zgrubień był znacznie większy i szersza była szyjka korzeniowa, dzięki rozbudowie systemu korzeniowego.

Irys w formie hydrożelu

W uprawie cebuli dobrze sprawdza się Irys. Jest w formie hydrożelu, który wolno przemieszcza się w glebie, utrzymując składniki aktywne w ryzosferze przez ok. 2 tygodnie. Wzmacnia kondycję roślin i dzięki temu można zastosować wysoką dawkę herbicydu, zgodną z jego etykietą rejestracyjną, ale w bezpieczny sposób dla cebuli.

Seactiv Vital można stosować z fungicydami. Dodatek preparatu na bazie alg do oprysku wzmacnia ich działanie. Zawiera on także makro- i mikroelementy, które odżywiają roślinę. Takie połączenie działa biostymulująco na roślinę.

Kompleks Physio+ to biostymulacja zawarta w nawozach granulowanych m.in. Physiomax. Przede wszystkim stymuluje rozwój systemu korzeniowego. Wpływa na lepsze pobierania wapnia i innych składników przez rośliny, co zapewnia lepszy wigor w początkowych fazach wegetacji i poprawia zdolność do znoszenia suszy.

Marchew - niedobór boru prowadzi do obumierania liści

W Polsce marchew uprawiana jest na około 15 tys. ha. W tym roku wcześniejsze siewy przyczyniły się do słabszych wschodów, a wczesną jesienią była duża presja mączniaka prawdziwego. Dużym problemem są nicienie.

• Bor w uprawie marchwi odgrywa bardzo istotną rolę. Dobrym rozwiązaniem jest płynny Fertileader Gold, który oprócz boru zawiera również molibden (jego niedobór w marchwi powoduje zmiany barwy liści). W efekcie poważny niedobór boru prowadzi do obumierania liści.

W trakcie wegetacji, działając prewencyjnie, można zastosować jeden z kompleksowych środków (zawierających wszystkie składniki pokarmowe NPK, jak i większość mikroelementów). Zastosowanie Fertileader Vital da pewność dobrej kondycji odżywczej rośliny, zawiera on azot, fosfor i potas, ale również B, Mn, Mo, Cu, Zn, Fe.

Kapustne brokuły jak nawozić?

Patryk Smoleń specjalista Timac Agro rekomendował program nawożenia w oparciu na produktach biostymulujących.

• W początkowej fazie wzrostu roślin, jeszcze na etapie rozsady, poleca zastosować Fertiactyl Starter.
• Drugi zabieg wykonać 2 tygodnie po posadzeniu w pole, aby rozsada się dobrze ukorzeniła. Preparat zawiera m.in. kwasy fulwowe i huminowe oraz azot, potas, fosfor.
• Kolejny z serii to Seactiv Gold (zastosować dwukrotnie w ilości 2 l/ha).
• Przy intensywnym wzroście róży użyć Seactiv Elite (3 l/ha). Dostarcza przede wszystkim wapnia, ale też azot, potas i właśnie bor, który istotnie wpływa na jakość róż.

Marta Szyperek

Jak pobrać próby z pola, które już znamy?

Wszystko zależy od tego czy pole, z którego pobieramy próbę, jest nam już znane. Jeżeli jest to gleba, którą od wielu lat uprawiamy, to możemy sobie pozwolić na pobranie jednej zbiorczej próby z większej powierzchni, o ile pole jest wyrównane pod względem glebowym. W takim przypadku pobieramy około 20–25 prób z 2–5 ha. Jeżeli pole nie jest wyrównane, musimy je podzielić na kwatery odpowiadające zmienności glebowej. Inaczej wyniki wyjdą uśrednione i na niektórych kawałkach rośliny będą rosły dobrze, a na innych nie, co może doprowadzić nie tylko do słabszego wzrostu i gorszej jakości, ale do wypadania roślin. Koszty ponosimy na cały obszar, a zbieramy z mniejszej powierzchni, co podnosi koszty wyprodukowania jednego kilograma produktu końcowego.

Jak pobrać próby z nowego pola?

W przypadku pól, które zostały dopiero nabyte/wydzierżawione i nie były na nich uprawiane warzywa, żeby zobaczyć jak rosły, dobrze jest podzielić takie pole na działki o mniejszej powierzchni, np.1 ha i z nich pobierać próby w liczbie 10–15. Im dokładniej zostaną wykonane, tym lepiej będziemy mogli się przygotować do uprawy warzyw.

Z moich obserwacji wynika, że nawet najlepsze pola, na których uprawia się rośliny rolnicze, mogą być kiepskie pod warzywa, zwłaszcza te wymagające dobrej zasobności w składniki pokarmowe.

Jak żywić warzywa kapustne na jesienny zbiór?

W minionym sezonie tak zostało zweryfikowane jedno z pól wydzierżawionych przez mojego producenta. Pole miało być w bardzo dobrej kulturze, nawożenie prowadzono na wysokim poziomie. Po wykonaniu prób glebowych okazało się, że nie jest źle. Po uzupełnieniu składników pokarmowych i wysianiu cebuli, z działki około 8 ha praktycznie 2 ha wypadły. Dobrze, że stało się to na początku produkcji. Po szybkiej reakcji i pobraniu prób, pH wynosiło 4,0, a zawartość wapnia była na poziomie 150 mg/dm³. W takim przypadku większość warzyw nie urośnie. Na tym kawałku została jeszcze wysiana kukurydza, która dała zadowalające plony.

Jak pobrać próby do analizy glebowej?

• Z wyznaczonego pola pobieramy w zależności od jego wielkości od 10–25 prób zbiorczych, najlepiej laską Egnera.
• Próby pobieramy z warstwy ornej. Jeżeli gleba jest zaorana na głębokość do 30 cm, to z całej miąższości musi być pobrana próba.
• Jeżeli nie mamy laski Egnera, do tego celu możemy użyć szpadla i łyżki. Szpadlem rozchylamy glebę, a łyżką od samego dołu do góry zbieramy warstwę gleby.
• Taki proceder powtarzamy na wybranym kawałku pola, przemieszczając się najlepiej zygzakiem, zostawiając kilka metrów od miedzy czy też drogi.
•  Kolejne próbki umieszczamy w czystym naczyniu, potem mieszamy je dokładnie i pobieramy około 0,5 litra gleby i umieszczamy w woreczku foliowym.
• Kartkę z oznaczeniem przyklejamy na zewnętrznej części opakowania lub woreczek z próbą umieszczamy w drugim woreczku, w którym znajduje się opis.
• Opis nie może znaleźć się tam, gdzie gleba (ulegnie rozmoczeniu).
• Próba musi jak najszybciej trafić do laboratorium.
• W laboratorium prosimy o wykonanie analizy metodą uniwersalną lub warzywniczą.
• Od metody rolniczej różni się zasadniczo wykonanie i oznaczenie składników pokarmowych.
• W analizie warzywniczej składniki pokarmowe oznaczane są w mg na 1 litr gleby (dm³), natomiast w analizie rolniczej oznacza się składniki w mg na 100 g powietrznie suchej gleby.

Analiza rolnicza i ogrodnicza – jakie są różnice?

Do oznaczania składników pokarmowych w analizie rolniczej używa się również innych ekstrahentów, znacznie mocniejszych niż w analizie ogrodniczej. Oznaczane są składniki nie tylko przyswajalne dla roślin, ale również częściowo nieprzyswajalne w danej chwili dla upraw. Dla przykładu:

• w analizie rolniczej pH oznacza się w KCl, a w analizie ogrodniczej w wodzie destylowanej. Różnice w wynikach różnią się o około jedną jednostkę.
• w analizie rolniczej oznaczane są fosfor, potas i magnez, a także potrzeba wapnowania – pH.
• w analizie ogrodniczej oznacza się azot zarówno w formie amonowej (NH₄⁺), jak i azotanowej (NO₃^–), fosfor, potas, magnez, wapń i chlorki oraz pH w wodzie destylowanej.

Wyniki z obu analiz niestety nie są przeliczalne wobec siebie. Jeżeli pod warzywa będziemy dysponowali wynikami analizy rolniczej, to niestety doradca nie wyliczy, ile nawozów należy wysypać na pole.

Obliczanie ilości nawożenia

Wyliczenie nawozów wg zawartości to działania typowo matematyczne. Trzeba jednak jeszcze pod uwagę wziąć jakość gleby, nawożenie organiczne zarówno obornikiem, jak i użytymi poplonami lub kompostem. Z tego względu nie jest to prosta sprawa. Trudno jest w niektórych rejonach o doświadczonego doradcę i można takie wyniki opracować samemu. Nie polecam jednak wyliczania różnic pomiędzy zawartością w glebie a ilością składników potrzebnych do wytworzenia plonu, jeżeli chodzi o azot. Jest to podyktowane tym, że próby zwykle pobierane są zimą, kiedy gleba ma poniżej 5°C i zawartość tego składnika w analizie nie równa się rzeczywistej jego zawartości w glebie. Takie nawożenie ustalamy na podstawie danych książkowych i w oparciu na własnym doświadczeniu.

Góra Bałdrzychowska od trzech lat jagodami stoi.

FOTO: fot. Wójcik

Góra Bałdrzychowska od trzech lat jagodami stoi.

FOTO: fot. Wójcik

Które odmiany malin wybrać? Z jakiej owoce zbiera się szybciej?

W uprawie malin rośliny posadzono w doniczkach o pojemności 7,5 l, z podłożem będącym mieszanką włókien kokosowych i perlitu. Tegoroczne (koniec marca) nasadzenie malin – objęło dwie odmiany – Majestic i Vajolet. Ta druga zajęła 6,5 ha powierzchni produkcyjnej. W tym roku będą likwidowane nasadzenia założone w roku 2020 odmian Majestic i Enrosadira. Z czego wynika ta decyzja?

– Enrosadirę zbiera się wolniej – mówi Dariusz Daniłkiewicz. Podczas gdy tonę owoców odmiany Vajolet zbieramy w 5 godzin, na zebranie takiej samej ilości owoców odmiany Enrosadira, przy tej samej liczbie zbieraczy, musimy poświęcić 8 godzin. Wyliczyliśmy, że koszt zbioru odmiany Vajolet jest o złotówkę niższy w porównaniu z odmianą Enrosadira. Owoce Vajolet są bardziej wyeksponowane na pędach. Najlepiej zbierać je codziennie, aby zachować jak najlepszą jakość oraz żywotność na półce. Zresztą Vajolet to odmiana z przeznaczeniem na rynek premium.

Dyrektor techniczny – Dariusz Daniłkiewicz.

FOTO: fot. Wójcik

Bartłomiej Swat odpowiedzialny za prawidłowe żywienie roślin poprzez fertygację.

FOTO: fot. Wójcik

Owoce charakteryzują się atrakcyjnym wyglądem i niepowtarzalnym smakiem. Daifressh posiada licencję na wyłączność tej odmiany w Polsce. Co oznacza, że kontroluje sprzedaż sadzonek na terenie kraju, monitoruje proces produkcji owoców, zapewniając ich pewny zbyt. Dzięki temu zaufani producenci mogą skupić się na uprawie, a komercjalizacja wyprodukowanych owoców do sieci odbywa się przez Daifressh.

Plantacja maliny 4 października br.

FOTO: fot. Wójcik

Maliny rosną w doniczkach o pojemności 7,5 l. W każdej doniczce tkwią po trzy kroplowniki.

FOTO: fot. Wójcik

Vajolet plonuje wyżej w odniesieniu do innych odmian.

– Partnerzy, którzy decydują się na uprawę odmiany Vajolet mogą liczyć na nasze wskazówki oraz wsparcie – mówi dyrektor. Pozostałe odmiany plonują nieco niżej, lecz uzyskiwany z nich plon jest zadowalający.

– Do tej pory praktykowaliśmy trzyletni cykl uprawy, teraz zamierzamy przejść na cykl dwuletni – poinformował dyrektor, a w przyszłości wymieniać sadzonki co rok. Dwa zbiory w pierwszym roku, jeden zbiór w drugim i likwidacja roślin. Będziemy też odchodzić od sadzonek typu plug na rzecz sadzonek typu long cane.

Ochrona maliny w myśl zasady ograniczania chemicznych preparatów

– Staramy się wszelkimi sposobami ograniczać stosowanie chemicznych środków ochrony, zgłębiając wiedzę i wykorzystując alternatywne metody ochrony, przede wszystkim biologiczne – zapewnia pan Dariusz. To oczywiście zasada ochrony integrowanej. Środki chemiczne aplikujemy na początku wegetacji, by wejść w okres zbioru z jak najlepszą zdrowotnością roślin, a potem, w jego trakcie utrzymywać rośliny w dobrej kondycji z pomocą preparatów biologicznych.

– I tak, z reguły wiosną wykonujemy dwa zabiegi przeciwko przędziorkom i dwie aplikacje fungicydów zwalczających rdzę i zamieranie pędów malin. Na początku kwitnienia stosujemy środki systemiczne przeciw szarej pleśni – tłumaczy dyrektor. Potem stosujemy już tylko preparaty nie chemiczne takie jak Siltac EC i Miligard.

• Siltac EC działa na owady i roztocza fizycznie, tworząc wokół nich polimerową sieć. Ponadto charakteryzuje się brakiem karencji i idealnie wpisuje się w program zero pozostałości.
• Z kolei Miligard jest nawozem, który oprócz funkcji żywienia roślin potasem (44% K₂O) i fosforem (21% P₂O₅) wspiera konwencjonalną ochronę roślin przed chorobami. Ponadto na powierzchni traktowanych roślin tworzy się cienka warstwa nawozu – film – podnoszący wytrzymałość roślin na niekorzystne warunki, zwłaszcza podczas kwitnienia.

ZARZĄDZANIE

Doradztwo okiem naszych czytelników. Sprawdź co na jego temat mówią producenci warzyw i owoców jagodowych

– Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych klientów stosujemy ochronę z zastosowaniem środków nie chemicznych. Niestety wiele rozwiązań trzeba sobie wypracować samemu. Obok wspomnianych już wcześniej preparatów Siltac EC i Miligard, do wykrywania i wabienia pryszczarka namalinka łodygowego używamy pułapki Deltatrap z dozownikiem Pherodis. Dozownik uwalnia feromon płciowy, wabiący dorosłe samce. Owady przywierają do lepowej płytki, a następnie są liczone przez dedykowane do tego celu osoby. Zwalczanie, a raczej prewencja, opuchlaków i pędraków w podłożu jest prowadzona metodą biologiczną, z wykorzystaniem nicieni entomopatogenicznych w produkcie Larvanem.

Przed nasadzeniami jest stosowany biofungicyd Trianum-G, zawierający Trichoderma harzianum szczep T-22, antagonistyczny w stosunku do Fusarium, Pythium, Rhizoctonia i Sclerotinia oraz poprzez system fertygacji – Trianum-P.

Ważny dla ochrony przed szarą pleśnią jest bezkarencyjny biofungicyd Serenade ASO (Bacillus subtilis szczep QST 713). Ten sam cel ma stosowanie drożdży Saccharomyces cerevisiae szczep LAS02, np. w postaci preparatu Julietta. Bronią w walce z gąsienicami atakującymi liście są preparaty bakteryjne (Bacillus thuringiensis var. aizawai). W sytuacjach stresowych (nie podczas upałów) stosujemy wodorowęglan potasu, działający fungistatycznie.

Pracownicy przypinają pędy do drutów. Na metr bieżący przypadają 2–3 pędy.

FOTO: fot. Wójcik

Pracownicy przypinają pędy do drutów. Na metr bieżący przypadają 2–3 pędy.

FOTO: fot. Wójcik

Truskawka z Daifressh

We wsi Florentyna (powiat kaliski) ulokowano jeden z oddziałów firmy Daifressh w Polsce. Tam na powierzchni 9,5 ha uprawiane są truskawki, z sadzonek tray lub mini tray. Dobór odmian i terminów sadzenia ma zapewniać ciągłe i jak najdłuższe owocowanie. Sadzone są odmiany powtarzające owocowanie:

• Murano,
• Harmony,
• Favori,
• Bravura,
• Furore i Aurora Karima.

Również tutaj, w Górze Bałdrzychowskiej rosną truskawki. Pierwsze nasadzenie w sezonie, z przeznaczeniem na wczesny zbiór jest przykrywane agrowłókniną, a termin sadzenia przypada w połowie marca, drugie na początku kwietnia i trzecie około 20–25 kwietnia. Pierwsze zbiory mają miejsce w trzeciej dekadzie maja.

Truskawki rosną w matach uprawowych wypełnionych włóknem kokosowym (Legro i Botanicoir) z 6–8 otworami w zależności od odmiany. Na każdy metr bieżący przypada 5 kroplowników.

W najbliższym czasie Daifressh planuje zwiększyć powierzchnię uprawy truskawek, malin oraz borówki wysokiej.

Ochrona truskawki- utrzymanie higieny wokół tuneli

Przy produkcji owoców premium firma stawia na rozwiązania ochrony biologicznej. Jednak w uzasadnionych sytuacjach, podobnie jak w przypadku maliny, truskawki są czasem chronione chemicznie w pierwszym etapie uprawy. Po pierwszym odkryciu włókniny stosowane są akarycyd, insektycyd i fungicyd, kolejna aplikacja środków ochrony roślin odbywa się po powtórnym odkryciu włókniny. W zależności od potrzeb aplikowane są fungicyd, akarycydy i insektycydy. Skład cieczy roboczej określany jest na podstawie monitoringu plantacji i progów zagrożenia dla poszczególnych agrofagów. Potem stosowane są wyłącznie metody biologiczne, m.in. dobroczynek szklarniowy, kontrolujący liczebność populacji przędziorka.

Truskawki w matach Legro.

FOTO: fot. Wójcik

– W tunelach z truskawkami do ograniczania liczby przędziorków stosujemy też preparaty zawierające abamektynę (np. Safran 018 EC) – mówi dyrektor. Największym obserwowanym przez nas obecnie problemem w uprawie truskawki są zmienik lucernowiec oraz wciornastek zachodni. Najlepsze rezultaty w ochronie przed tymi szkodnikami dają siatki oraz preparaty biologiczne Amblyseius swirskii oraz Orius laevigatus. Ważne jest też utrzymanie higieny wokół tuneli – koszenie trawy i opryskiwanie. Próbujemy też różnych sposobów wzmacniania roślin. Na przykład testujemy Siltan – organiczno-mineralny stymulator wzrostu, zawierający dobrze przyswajalny tytan. Dlaczego tytan? Bo uaktywnia procesy metaboliczne w roślinach, stymuluje zapylenie, zapłodnienie, zawiązywanie i rozwój owoców.

Robimy częste analizy:

• podłoża,
• przelewu,
• liści i owoców.

Korzystamy zarówno z laboratoriów polskich, jak i holenderskich.

{embed-gallery-1_class}{embed-gallery-1}85049{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}85050{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}85051{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}85052{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}85053{/embed-gallery-1}{/embed-gallery-1_class}

Katarzyna Wójcik

Glony zawierają różne rodzaje chlorofilu, ksantofile, fikocyjaniny. Prowadzą fotosyntezę (pobierają dwutlenek węgla, wydzielają tlen). Gromadzą materiały zapasowe w postaci skrobi i innych wielocukrów (np. laminaryny), wolutynę oraz tłuszcze czy alginian.

• Laminaryna stymuluje naturalną odporność roślin i bierze udział w aktywacji genów odpowiedzialnych za syntezę białek związanych z patogenezą.
• Alginian jest składnikiem ścian komórkowych, tworzącym strukturę wiążącą wodę, dzięki czemu zapobiega wysuszeniu roślin przy wystawieniu na bezpośrednie działanie powietrza, np. podczas odpływu.

Glony wydajnie akumulują pierwiastki biogenne i metale lekkie (m.in. potas, wapń i magnez), stając się bogatym ich źródłem.

Nawożenie biomasą alg:

• wpływa pozytywnie na strukturę gleby,
• poprawiając zdolność do zatrzymywania wilgoci,
• wspomaga pożyteczne mikroorganizmy glebowe.
• Glony wykorzystuje się też do bioremediacji – usuwania zanieczyszczeń z gleby np. metali ciężkich.
• Działanie ochronne przed stresem solnym brunatnic wykorzystuje się również w rekultywacji gleb zasolonych.

Czy znasz ten produkt?

Regulator zapobiegający kiełkowaniu bulw, fungicyd o szerokim spektrum działania w malinach i biostymulator z poliaminami. Znasz te produkty?

Brunatnice w rolnictwie

Większość gatunków glonów wykorzystywanych rolniczo należy do klasy brunatnic i rodzajów: Ascophyllum, Fucus i Laminaria. Przed laty ich nawozowe wykorzystanie było ograniczone wysokim zasoleniem, zawartością piasku i długim czasem rozkładu oraz nieopłacalnym transportem na większe odległości. Na większą skalę zaczęto je stosować po opracowaniu metod ich obróbki (upłynniania). Rozwój technik chromatograficznych pozwolił na gruntowne zbadanie ich składu i traktowanych nimi roślin.

Wykazano przykładowo korzystny wpływ ekstraktów z brunatnic na rośliny fasoli w warunkach niedoboru wody, na poprawę kwitnienia pomidora przy wysokiej wilgotności, czy stymulowanie kiełkowania nasion pomidora i wzrostu sadzonek. Produkty na bazie alg zwiększają zawartość chlorofilu w liściach traktowanych roślin. Znane są pozytywne efekty działania brunatnic na mikroflorę glebową, przez sprzyjanie namnażaniu bakterii pobudzających wzrost roślin oraz antagonistyczne dla patogenów. W algach morskich stwierdzono obecność cytokinin oraz auksyn czy kwasu abscysynowego. A jak obecność wymienionych hormonów roślinnych, to:

• wychodzenie nasion ze stanu spoczynku,
• stymulacja wzrostu roślin i ukorzeniania,
• przyspieszenie kwitnienia i tworzenia owoców (również partenokarpicznych),
• ochrona rośliny przed utratą wody (m.in. poprzez zamykanie aparatów szparkowych).

Zróżnicowana rejestracja - jaki biostymulator wybrać?

W obrocie handlowym w Polsce znajdują się preparaty mające właściwości biostymulujące. Mogą być one wprowadzane na rynek na podstawie różnych przepisów.

• Część jest zarejestrowana jako środki ochrony roślin w grupie „regulatory wzrostu i rozwoju roślin”,
• część na podstawie przepisów o nawozach jako „środki wspomagające uprawę roślin”,
• są także preparaty sprzedawane w Polsce bez rejestracji.

Zgodnie z prawem w Polsce można legalnie bez rejestracji wprowadzać do obrotu nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, zarejestrowane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w Turcji. Nawozy WE nie wymagają rejestracji w żadnym z państw Wspólnoty. Sposób wprowadzenia preparatu na rynek ma zasadnicze znaczenie dla konsumenta. Najlepiej przebadane są biostymulatory sprzedawane jako środki ochrony roślin. W ich przypadku istnieje także gwarancja skuteczności preparatu, zastosowanego zgodnie z instrukcją producenta, z której można korzystać na podstawie faktury. Biostymulatory wprowadzone do obrotu zgodnie z zasadami ustawy o nawozach zostały ocenione przez niezależnych ekspertów i uznane za bezpieczne oraz przydatne do zamierzonego zastosowania. W przypadku zakupu biostymulatorów niezarejestrowanych konsument powinien w szczególny sposób kierować się renomą producenta, ponieważ nie ma tutaj żadnej innej gwarancji, że produkt zadziała i że jest bezpieczny.

redakcja WiOM

fot. envato.elements

Drugie Małgorzaty i Sławomira Dobrodziejów w Żeliszewie ma uprawy polowe, tunelowe, własną przetwórnię oraz sklep. Jakie odmiany sprawdzają się w tej wymagającej produkcji? Jakie ogórki są najlepsze do kiszenia? Jaka kapusta głowiasta jest najsmaczniejsza?

Czytaj także: Prosto z pola: stan uprawy ogórka i testy odmian u Zbigniewa Stajkowskiego

Marta Szyperek

Oceniano ich wegetację w stosunku do innych odmian uprawianych w obiekcie na szeroką skalę. Wszystkie rośliny były w dobrej kondycji. Już na tym etapie produkcji z letniego nasadzenia można stwierdzić, że odmiany hiszpańskiej hodowli mają potencjał, silny wigor, są plenne i jakościowo porównywalne z pozostałymi.

FOTO: fot. Pnos

Wczesna odmiana pomidora malinowego

Z nowych odmian, które są w sprzedaży komercyjnej, na uwagę zasługuje malinowa BPK 16021. To odmiana wczesna, do uprawy w długim cyklu.

• Owoce są wyrównane w gronie (do 4 szt.),
• kuliste,
• delikatnie spłaszczone,
• o masie 180–220 g.
• W Polsce przez 3 lata testów nie zaobserwowano na nich mikrospękań czy zielonej piętki.
• Co ważne, wykazują dużą tolerancję na zmienne warunki uprawy, szczególnie jesienią.

FOLIA I SZKOŁO

Sprawdzone pomidory i ogórki. Na jakie odmiany stawiają producenci pod osłonami?

Pomidory do uprawy w podłożu inertnym

Runner to odmiana pomidora o czerwonych owocach. Wyróżnia się ona dużą twardością oraz dobrym smakiem.

• Skórka jest delikatna, równomiernie wybarwiona.
• Masa owocu w zależności od okresu uprawy może wynosić 200–220 g lub 250–280 g.
• Rośliny mogą być sadzone w długim cyklu uprawowym po 15 stycznia oraz w krótkich cyklach.
• Mają bardzo dobry wigor, międzywęźla są krótkie, z wyrównanymi w gronie owocami, nawet bez regulacji jest ich 4–5.

Czerwonoowocowy Runner.

FOTO: fot. Pnos

W gospodarstwie pomidor uprawiany był w podłożu inertnym, ale odmiana wykazuje się dużą plennością z upraw w gruncie w tunelu. Runner ma wielu zwolenników w uprawie wielkotowarowej, ceniących twarde i smaczne pomidory.

Odmiana Byelsa z tolerancją na warynki stresowe

Z odmian o śliwkokształtnych owocach w szklarni państwa Kwietniewskich uprawiana jest Byelsa.

• Jej dużą zaletą jest wyjątkowy słodki smak i aromat owoców.
• Można ją sadzić w cyklu całorocznym oraz na dwa cykle.
• W gronie zawiązuje po 5–6 owoców, o przeciętnej wadze 160 g.
• Można je zbierać pojedynczo lub całymi gronami.
• Rośliny mają wyjątkową tolerancję na warunki stresowe, doskonale wiążą owoce nie tylko w upalne letnie dni, ale również w późniejszych terminach, w trudniejszych warunkach.

Śliwkokształtna Byelsa.

FOTO: fot. Pnos

Marta Szyperek

Do celów spożywczych można wykorzystać zarówno świeże, jak i suszone kwiaty. Należy je zbierać tuż po otwarciu pąka. Wówczas są najlepsze do spożycia. W przeprowadzonych badaniach okazało się, że świeże kwiaty szczypiorku charakteryzują się bardzo wysoką wartością biologiczną. W porównaniu z liśćmi zawierają o około 10% więcej witaminy C, o około 6% więcej cukrów i 3-krotnie więcej karotenoidów! Kwiaty szczypiorku są także dobrym źródłem nasyconych i nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy E oraz związków zawierających siarkę. Ostatnie z wymienionych nadają im ostrzejszy smak w porównaniu z liśćmi.

Pęczkowanie liści szczypiorku pędzonego w szklarni.

FOTO: fot. Matuszak, Wójcik

Uprawiać szczypiorek na kwiaty?

W związku z powyższym staje się oczywiste, że kwiatostany szczypiorku mogą stanowić towar handlowy. Czy to oznacza, żeby uprawiać szczypiorek na kwiaty? Teoretycznie można byłoby tak zrobić. Trzeba jednak zbadać, jakie jest zapotrzebowanie rynku na taki produkt. Czy przemysł jest zainteresowany np. produkcją suszu kwiatowego. Jeśli byłoby zainteresowanie, uprawa tej rośliny mogłaby być ukierunkowana zarówno na produkcję liści, jak i kwiatów. W pierwszym roku uprawy szczypiorku zbiera się tylko liście. W drugim roku uprawy można by zostawić rośliny do kwitnienia i zbierać zarówno liście, jak i kwiaty i sporządzać susz. Dostarczenie na rynek świeżych kwiatów byłoby najcenniejsze, jednak trudne do wykonania. Można jednak wyobrazić sobie, że sprzedawane są doniczki z kwitnącymi roślinami szczypiorku. Wówczas konsument mógłby wykorzystać zarówno piękny walor dekoracyjny kwiatów szczypiorku, jak również zastosować je jako świetną i bogatą w witaminy oraz związki prozdrowotne przyprawę w kuchni.

Plantacja szczypiorku po ścięciu liści. Przeznaczeniem plonu jest suszenie.

FOTO: fot. Matuszak, Wójcik

Szczypiorek to jedno z najłatwiejszych w uprawie ziół. Najlepiej radzi sobie:

• posadzony wpełnym słońcu (najlepsze kwitnienie),
• na żyznej, dobrze przepuszczalnej glebie,
• chociaż znosi lekkie zacienienie i większość typów gleb.
• W uprawie towarowej szczypiorku należy pamiętać, aby przy planowaniu nawożenia sprawdzić, czy w glebie jest wystarczająca zawartość siarki. Pierwiastek ten pozwala osiągnąć roślinom dobre walory smakowe i prozdrowotne oraz dłużej zachować dobry smak po ścięciu. Trzeba tutaj zaznaczyć, że istnieją różnice odmianowe w zdolności rośliny do pobierania siarki z gleby.
• Ścięte kwiatostany czy liście należy przechowywać w całym łańcuchu dostaw w niskiej temperaturze – około 2°C, aby zmniejszyć poziom oddychania, stres i podatność na choroby oraz ograniczyć powstawanie gorzkawego smaku.

Czytaj także: Jak nawozić cebulę azotem? Czy można na nim oszczędzać?

dr Wojciech Matuszak

Jakość bulw selera po obcięciu liści

Jakość bulw po obcięciu liści jest bardzo ważna, gdyż podejście do sprawy zbyt ambitne i niskie koszenie, by żaden listek nie pozostał na zgrubieniu, a nawet w międzyrzędziu, może okazać się katastrofalne w skutkach.

Dlaczego? Otóż, poprzecinany lub nawet poobijany wierzchołek zgrubienia jest podatny na infekcje krążących w powietrzu bakterii Erwinia carotovora, powodujących mokrą zgniliznę warzyw korzeniowych. Tak więc obcinając nać trzeba zostawić kilka centymetrów, aby mieć zdrowszy, bez uszkodzeń towar w chłodni.

Jaką maszynę do obcinania naci selera wybrać?

Przez lata plantatorzy kombinowali nad maszyną do obcinania naci. W ruch poszły ścinacze zielonek Orkan, wszelkiej maści kosiarki ciągnikowe, mulczery, a nawet ręczne kosy spalinowe. Na placu boju pozostały praktycznie dwie maszyny.

• Pierwsza – ścinacz naci (wykonany przez profesjonalną firmę lub rolnika – konstruktora), w którym dwa przeciwbieżnie do siebie, kręcące się wały z zamontowanymi paskami ścinają i odrzucają zieleninę. Paski tnące są wykonywane z mniej lub bardziej twardej gumy, parcianych węży strażackich, czy pasów transportowych.

Obcinacz do naci.

FOTO: Mydlarz

• Drugi typ maszyny do obcinania jest wyposażony w gumowe palce, kręcące się prostopadle z dużą prędkością – takie same, jak w znanych skubarkach do drobiu. Palce są zamontowane na trzech płaskownikach, przykręconych do przekładni. Jak podkreślał plantator selera spod Łęczycy, efektywność tej maszyny zwiększa umieszczenie na zewnętrznych końcach płaskowników noży od kosiarki rotacyjnej. Dodał jeszcze, że najlepiej jeżeli przekładnia ma wolniejsze obroty od wałka WOM, którym jest zasilana.

Jaki sprzęt do zbioru selera wybrać?

Zbiór ogłowionych selerów nie następował mechanicznie do skrzyń czy na przyczepy od zawsze. Osobiście znam plantatorów, których pracownicy ręcznie zbierali wykopane kopaczką warzywa i nie były to małe plantacje, lecz pięcio- czy siedmiohektarowe. Nie każdy dysponował armią pracowników, więc w ruch poszły najbardziej powszechne kombajny ziemniaczane Bolko oraz Anna. Skądinąd sprzęty z wieloma zaletami, ale bez możliwości regulacji prędkości taśm. Mają one tendencję do obijania bulw selera, bezpowrotnie tracących wtedy jakość.

Nowoczesne kombajny do zbioru ziemniaka mają regulację prędkości taśm. W ich przypadku newralgiczne pozostaje jedynie przesypywanie na przyczepę. Trzeba wysypywać towar z jak najmniejszej odległości, stosując np. gumowe ekrany pod przenośnikiem załadowczym.

Zbiór selera kombajnem ziemniaczanym Wuhlmaus.

FOTO: Mydlarz

• Starsze maszyny do buraków

Wydaje się, że minęła epoka zbioru buraka cukrowego własnym sumptem na rzecz usługi gigantycznymi maszynami. Pozostało więc sporo zapomnianego sprzętu do zbierania buraka cukrowego. Wszelkiej maści wyorywacze z podajnikiem na przyczepę bądź kombajny Neptun chorują na tę samą, co polskie kombajny ziemniaczane, chorobę – brak możliwości regulacji prędkości taśm. Warzywo jest obijane po wykopaniu lub wystrzelone na przyczepę z wysypu.

Dwuetapowy zbiór selera starszymi maszynami do buraka cukrowego w Holandii.

FOTO: Mydlarz

• Zbieraczem do cebuli?

Z powodzeniem do zbioru selera pozbawionego naci używa się dwurzędowych zbieraczy do cebuli. Dozbrojone w lemiesze długie taśmy świetnie odsiewają glebę. Wielokrotnie łamane elewatory wsypią warzywa na przyczepę z wysokości mniejszej niż ziemniaczane odpowiedniki.

• Kombajnem do marchwi

Wielu plantatorów marchwi wykorzystuje kombajny do zbierania za nać również do selera. Jednak okrągły seler nie będzie tak czysto wykopany jak inna korzeniówka. Szeroką brodę korzeniową nie w pełni zetnie standardowy płaski lemiesz, nie wszystkie liście torpedy podbiorą z ziemi i w konsekwencji zetną noże.

Purple Magic podbija rynek

Ze świata: Pierwsze zbiory brokułów Purple Magic

• Belg do selera

W koncepcję kombajnu do zbioru za nać wpisuje się kombajn belgijskiego producenta Vanhoucke, wymyślony stricte do selera korzeniowego. Maszyna jest zawieszana, jak jej marchwiowe odpowiedniki, na tylny TUZ i na siłownik z prawej strony ciągnika. Z przodu kombajnu są dwie torpedy ze stali nierdzewnej z gumowymi palcami, które podnoszą liście leżące na ziemi. Pod taśmami chwytnymi jest wklęsły nóż w kształcie księżyca, podcinający korzenie selera także wokół dolnej części rośliny. Nóż ma wysokość regulowaną za pomocą wrzeciona. Seler chwycony przez pasy jedzie w górę, będąc czyszczony po bokach dwoma cylindrami z gumowymi palcami. Liście są cięte na żądaną długość zestawem noży ze stali karbowanej jeszcze przed końcem pasów. O ile po ścięciu naci, marchew spada na taśmę transportera i jedzie do skrzyniopalety, tak seler w belgijskiej maszynie spada na kręcące się przeciwbieżnie metalowe walce (co drugi ma spiralę), doczyszczające ze zbędnych korzeni. Seler jest transportowany do pojemnika za pomocą płaskiej taśmy sitowej. Kontener stoi na obrotowym maszcie z widłami, zapewniając najmniejszą wysokość zrzutu. Maszyna jest standardowo wyposażona w podwójną pompę hydrauliczną oraz niezależny układ hydrauliczny.

Zbiór kombajnem Vanhoucke.

FOTO: Mydlarz

Zbiór kombajnem Vanhoucke.

FOTO: Mydlarz

Zbiór kombajnem Vanhoucke.

FOTO: Mydlarz

Czego używają na wilekich plantacjach selera?

Gospodarze, mający kilkudziesięciohektarowe plantacje selera, nie uznają półśrodków. Gdy czas i pogoda gonią, korzystają z maszyn do buraków cukrowych. Zazwyczaj kombajn buraczany w jednym przejeździe ścina liście i bez używania zbiornika non stop wysypuje selery do transportujących przyczep. Metoda mało delikatna, ale efekt skali uprawy musi rekompensować straty. Jak można się spodziewać, na przyczepy trafia też sporo resztek liści i ziemi, więc doczyszczaniem zajmuje się kosz przyjęciowy z separatorami ziemi, a selery trafiają do kontenerów za pomocą usypywacza. 

Czyszczenie zgrubień selera i napełnianie skrzyń.

FOTO: Mydlarz

Marek Mydlarz

Więcej informacji w filmie - zapraszamy.

Jedną ze sprawdzonych odmian uprawianych do przetwórstwa jest King Arthur typu czerwony blok. To bardzo generatywna i tworząca dużo owoców odmiana. Jest szczególnie ceniona za wczesność. Ścianka owoców osiąga ok. 9 mm grubości, a skórka jest tolerancyjna na mikrospękania.

Na cele przemysłowe dobrze nadaje się odmiana King Arthur.

FOTO: fot. Bucki

Bardzo wysoką wydajność z hektara można uzyskać, uprawiając odmianę Aristotle, która wyróżnia się dużym plonem ciężkich owoców.

Nowością odmianową o czerwonych owocach typu blok jest Playmaker. Pod względem dojrzewania i ciężkości owoców jest zbliżona do Aristotle, jednak są one lekko wydłużone. Rośliny mają kompaktowy pokrój, bardzo dobrze się krzewią i okrywają liśćmi owoce, chroniąc je przed oparzelizną słoneczną. Wyróżnia się stabilnym plonowaniem również w niekorzystnych warunkach uprawowych. Ma szeroki pakiet odporności, w tym na 10 ras Xanthomonas – sprawcy bakteryjnej plamistości papryki i pomidora.

Kiedy rozpoczyna się zapotrzebowanie na rozsadę papryki?

Zapotrzebowanie na rozsadę papryki zwłaszcza od 2019 r. systematycznie rośnie. Dlatego też terminowe zamówienia na maj lepiej jest składać już na początku lutego, tak aby rozsada przyjechała w pierwszym tygodniu miesiąca z możliwością przechowania jej na optymalny termin sadzenia.

– Najlepiej przyjmuje się 6-tygodniowa rozsada, która charakteryzuje się zarówno dobrze rozbudowanym systemem korzeniowym jak i silną częścią nadziemną – mówiła Aleksandra Wronka (GPR Krasoń). Średni koszt najbardziej popularnej rozsady na potrzeby założenia 1 ha uprawy wynosi 14 tys. zł (ok. 10% więcej niż w roku ubiegłym).

Aristotle odmiana sprawdzona od lat.

FOTO: fot. Bucki

Nawożenie papryki

Do stosowania posypowego na ok. 2 tygodnie przed sadzeniem rozsady Hubert Tabor (Yara) polecał bezchlorkowy nawóz YaraMila Complex oraz nawozy wapniowe YaraLiva Nitrabor (z borem) oraz Unika Calcium (z azotem i potasem).

Z uwagi na płytki system korzeniowt zaleca się nawożenie papryki nawozami posypowymi w myśl reguły często, a mało, podczas zabiegów mechanicznego zwalczania chwastów. W fertygowanej uprawie papryki gruntowej na ogół mniejszą uwagę skupia się na EC pożywki. Najłatwiejszym sposobem prostej fertygacji jest rozpuszczenie nawozów w dawce 1–2,5 kg/1000 l wody. Trzeba pamiętać, że w tygodniach o największym natężeniu nawożenia fertygacyjnego, trzeba wprowadzić do gleby około 50 kg nawozów rozpuszczalnych na hektar. Z kolei do stosowania dolistnego w fazie wybarwiania się i dojrzewania owoców bardzo dobrze sprawdza się płynny chlorek wapnia w postaci nawozu YaraVita Stopit.

Papryka Playmaker.

FOTO: fot. Seminis

Playmaker osiąga grubość ścianki 8 mm.

FOTO: fot. Bucki

Wspomaganie roślin i rozwoju systemu korzeniowego

Rozsada papryki w gospodarstwie Andrzeja Lewczuka przed wysadzeniem została potraktowana preparatem BlackJak (250 ml/100 l wody) wraz z podlewaniem (można również zanurzać całe multipalety). Środek ten poprawia rozwój systemu korzeniowego i sprzyja efektywniejszemu pobieraniu fosforu z gleby.

{article}33141{/article}

Rośliny były również opryskane Vapor Gardem. Stosowany dolistnie jako 1-proc. roztwór pokrywa części nadziemne specjalną błoną, która chroni rośliny przed utratą turgoru i w naturalny sposób ulega z czasem biodegradacji. W celu ograniczenia występowania chorób fizjologicznych, takich jak sucha zgnilizna był wykorzystany BioCal, który na zasadzie prekursorów auksyn zwiększa pobieranie i transport wapnia w roślinie również w warunkach stresowych. Jest zalecany kilkakrotnie od fazy kwitnienia w dawce 1–1,5 l/ha przemiennie z nawozami wapniowymi, głównie mrówczanami wapnia. Z kolei do przyspieszenia wybarwienia owoców w gospodarstwie był stosowany preparat mikroelementowy Blush.

dr Piotr Bucki

Wapnowanie pola powinno być poprzedzone badaniami laboratoryjnymi gleby. Dzięki nim można mieć pewność, jaki jest rzeczywisty odczyn pH gleby i jakich składników odżywczych w niej brakuje. Pozwolą też ustalić optymalną dawkę wapna i innych nawozów.

Wapnowanie gleby przeprowadza się najczęściej w dwóch terminach – jesienią lub wiosną. Jesienne wapnowanie powinno odbyć się po zakończeniu wszystkich zbiorów na polu. Należy wybrać na ten zabieg suchy i bezwietrzny dzień. Dzięki temu prace przebiegną sprawnie i ograniczy się straty wapna spowodowane jego pyleniem.

Wiosenne wapnowanie przeprowadza się wczesną wiosną. Minimalnym odstępem czasu, jaki należy zachować od wapnowania pola do wysiania nasion i posadzenia roślin, są cztery tygodnie. Nie można zapominać także o konieczności przestrzegania zalecanego przez producenta odstępu pomiędzy wysiewaniem na polu wapna i innych nawozów mineralnych.

Po co wapnować pole?

Nawożenie pola nawozami mineralnymi – w szczególności azotowymi i siarkowymi – nie jest obojętne dla gleby. Z jednej strony to konieczność, by dostarczyć uprawianym roślinom niezbędnych składników odżywczych. Z drugiej takie działania zakwaszają glebę i przyczyniają się do jej wyjałowienia. Dodatkowo gleby w Polsce należą w dużej mierze do zakwaszonych. Spowodowane jest to naturalnymi procesami wymywania, wietrzenia i opadami atmosferycznymi.

Jeśli odczyn gleby jest kwaśny, to wiele roślin nie poradzi sobie w takiej ziemi. Nie będą prawidłowo rosły – ich cała wegetacja zostanie zakłócona. Urosną marne i nie przyniosą oczekiwanych plonów. Będą także dużo bardziej podatne na choroby, w szczególności grzybowe. Niedobór wapnia w glebie przyczynia się także do tego, że rośliny tracą zdolność przyswajania innych składników pokarmowych z gleby i przestają rosnąć. Dlatego wapnowanie gleby wydaje się zabiegiem niezbędnym dla prawidłowego wzrostu i plonowania roślin uprawnych.

Czym wapnować pole?

Bogatą ofertę wapna sypkiego i granulowanego ma jego producent Polcalc na swojej stronie internetowej: https://polcalc.pl/.

Do wapnowania pola używa się najczęściej wapna węglanowego, które jest optymalnym rodzajem. Działa stosunkowo szybko i nie wykazuje wysokiej agresywności. Można siać i sadzić rośliny już po 4 tygodniach od wapnowania wapnem węglanowym. Niektóre jego rodzaje są również stosowane do wapnowania pogłównego.

Dodatkowo wykorzystuje się do wapnowania pola wapno tlenkowe i dolomitowe. Wapno tlenkowe działa bardzo szybko i agresywnie. Stosuje się je tylko na gleby ciężkie, o wysokim zakwaszeniu. Natomiast wapno dolomitowe działa bardzo wolno i odkwasza glebę po bardzo długim czasie. Wykorzystuje się je raczej jako środek podtrzymujący efekt odkwaszania gleby niż do doraźnego wapnowania.

Państwo pokryje straty zakładom nawozowym, aby mogły oferować rolnikom nawozy w przystępnych cenach

Rząd od kilku miesięcy utrzymuje, że pracuje nad ustabilizowaniem rynku nawozów. Minister rolnictwa Henryk Kowalczyk wielokrotnie deklarował, że państwo pokryje straty zakładom nawozowym, aby mogły oferować rolnikom nawozy w przystępnych cenach. By uruchomić taką pomoc, potrzebna jest jednak zgoda UE. Wstępnie Komisja Europejska zgodziła się, by państwa członkowskie wspierały produkcję nawozów. KE zaproponowała też, by organy publiczne kupowały nawozy od producentów i oferowały je rolnikom po niższych cenach.

Polski rząd najwyraźniej zainspirował się propozycjami KE, bo poinformował właśnie, że Krajowa Grupa Spożywcza została autoryzowanym dystrybutorem nawozów Grupy Azoty i ANWIL. W swoich punktach rozpoczęła sprzedaż nawozów azotowych, jednoskładnikowych i wieloskładnikowych.

Trzeba jednak zauważyć, że pomysł stworzenia państwowej sieci dystrybucji nawozów nie jest całkiem nowy, bo już w czerwcu informowaliśmy Was, że Krajowa Grupa Spożywcza negocjuje zawarcie umowy dystrybucyjnej z Grupą Azoty S.A. i Anwilem.

Krajowa Grupa Spożywcza-Polscy przetwórcy owoców i warzyw szukają nowych rynków zbytu

Ceny nawozów z Krajowej Grupy Spożywczej —przebijamy monopole zagranicznych koncernów

Jak zapewnia Andrzej Śliwka, wiceminister aktywów państwowych ceny nawozów z nowej oferty KGS mają być "bardzo konkurencyjne".

— Takimi działaniami przebijamy monopole zagranicznych koncernów, które zarabiają krocie na nieuzasadnionych wysokich marżach — wyjaśnił Śliwka.

W jego ocenie było to możliwe dzięki powstaniu Krajowej Grupy Spożywczej.

— Powstanie holdingu spożywczego miało wzmocnić pozycje polskiego rolnika oraz ochronić go przed nieuczciwymi praktykami ze strony dużych kontrahentów, w tym dystrybutorów — ocenił wiceminister.

Gdzie kupimy nawozy od Krajowej Grupy Spożywczej?

Na razie rolnicy mogą zakupić nawozy w 10 lokalizacjach w 6 województwach. Najwięcej punktów sprzedaży detalicznej, bo aż 4, mieści się w woj. kujawsko-pomorskim. Nie widomo, czy przybędzie ich w innych częściach kraju. Z prośbą o wyjaśnienie tej sprawy zwróciliśmy się do rzecznika prasowego Krajowej Grupy Spożywczej. Zapytaliśmy także o ceny oferowanych nawozów. Jak tylko otrzymamy komentarz, opublikujemy go.

Punkty sprzedaży detalicznej:

• Kujawsko-pomorskie:

Centrala

tel. 695 650 077, 695 650 377

ul. Kraszewskiego 40

87-100 Toruń

Kruszwica

tel. 665 552 533

ul. Niepodległości 38/40

88-150 Kruszwica

Nakło nad Notecią

tel. 725 111 742

ul. Rudki 1

89-100 Nakło nad Notecią

Brześć Kujawski

tel. 695 650 329

ul. Przemysłowa 1

87-880 Brześć Kujawski

• Woj. pomorskie:

Malbork

tel. 695 650 328

ul. Wł. Sikorskiego 51

82-200 Malbork

• Woj. lubelskie:

Siennica Nadolna

tel. 695 650 327

Siennica Nadolna 59

22-302 Siennica Nadolna

Werbkowice

tel. 695 650 325

ul. Przemysłowa 2

22-550 Werbkowice

• Woj. łódzkie:

Dobrzelin

tel. 695 650 496

ul. Władysława Jagiełły 92

99-319 Dobrzelin

• Woj. zachodniopomorskie:

Kluczewo

tel. 695 650 429

ul. Władysława Broniewskiego 23

73-102 Stargard

Płock

tel. 695 650 075

ul. Bielska 52

09-400 Płock

opr. na podstawie Kamila Szałaj tygodnik-rolniczy.pl

Fot. Bernat

Jakie formy nawozów należy stosować?

Istotny będzie też sposób podawania nawozów. W przypadku uprawy bezorkowej można stosować podawanie nawozów w tzw. taśmie, czyli umieszczać nawóz blisko roślin (ok. 5 cm) podczas siewu siewnikiem wyposażonym w specjalne dozowniki do nawozu na głębokość ok. 10 cm. Trzeba jednak zwrócić uwagę na formy stosowanego nawozu, szczególnie azotowego, aby nie dopuścić do zasolenia. W przypadku stosowania potasu wykluczone są nawozy zawierające chlorki. Podczas siewu cebuli można także zastosować nawozy startowe, umieszczając je za pomocą dozowników w pobliżu nasion. Nawozy startowe są najczęściej w formie płynnej i zawierają azot i fosfor (azot w postaci amonowej).

Cebula bez orki

Cebulę w systemie bezorkowym Pan Andrzej uprawia już od 7 lat - reportaż z gospodarstwa!

Na pewno ważne będzie w omawianym systemie uprawy wykonanie przed siewem analizy gleby na zawartość składników pokarmowych. Badania z różnymi uprawami wykazały, że bezorkowa uprawa na ogół zwiększa zawartość materii organicznej w glebie. Wobec tego w procesie mineralizacji i nitryfikacji może dojść do uwolnienia poszczególnych składników pokarmowych dostępnych dla roślin cebuli.

W uprawach bezorkowych bada się także możliwość stosowania płynnego nawożenia organicznego lub płynnego mocznika. Trzeba jednak liczyć się tutaj ze stratami w postaci utlenienia się amoniaku.

Planując nawożenie w systemach bezorkowych należy też brać pod uwagę rodzaj gleby oraz możliwość nawadniania. Na pewno lepsze pod taką uprawę są gleby przepuszczalne, pozwalające aplikowanym nawozom łatwiej przemieszczać się w głąb gleby, w obszary, do których korzenie mają dobry dostęp. Z kolei nawadnianie pozwala na lepsze wykorzystanie stosowanych nawozów, przeciwdziałając zasoleniu.

dr Wojciech Matuszak

Dawid Kwiatek z żoną Agatą.

FOTO: fot. Szyperek

W sezonie bywa, że sadzonych jest ponad milion roślin pora

W produkcji dominują 3 gatunki – por, seler korzeniowy oraz kapusta głowiasta przeznaczona do przechowywania. Najwięcej jest pora i selera. W sezonie bywa, że sadzonych jest ponad milion roślin pora. Seler też był od dawna uprawiany w gospodarstwie, jest więc już wypracowane zaplecze – maszyny do sadzenia, kombajn do zbioru, linia do mycia oraz obiekt przechowalniczy, bo seler i kapusta są przechowywane.

Co liczy się w porze? Długie okno zbioru 

– Testujemy ponad 10 odmian porów rocznie – mówi pan Dawid, młody gospodarz.

– Szukamy pora łatwego do przygotowania do sprzedaży, aby liście zewnętrze ładnie odchodziły od łodygi, nie urywały się przy piętce. Z powodu tego kryterium wiele odmian wypada z doboru. Sami obieramy pora i ważne jest, aby w jak najkrótszym czasie oczyścić jak najwięcej sztuk. Ponadto odmiany powinny charakteryzować się długim oknem zbiorczym, bo są takie okresy, kiedy na rynku jest go więcej i trzeba opóźniać zbiory. Pory są sprzedawane na bieżąco, do zimy, nie przechowujemy ich.

Jak wygląda zbiór pora zimowego? Relacja z gospodarstwa w gminie Góra Św. Małgorzaty

Podstawą dobrej jakości plonu pora jest jego rozsada. Ważne, by dobrać odmiany przeznaczone do terminów nasadzeń i trafić na sprzyjające warunki uprawy. W tym gospodarstwie uprawiane są odmiany z Nunhems, m.in. Krypton, Shafton. Z firmy Bejo sadzone są Kicker, Batter, Climber, Darter. Jest także Oslo od Enza Zaden. – Najkrócej uprawianą odmianą w gospodarstwie jest Kicker – mówi Dawid Kwiatek. – To nowa odmiana, u nas dopiero od roku. Uczymy się jej, mogę powiedzieć, że jest wczesna, o szybkim początkowym przyroście i ciemniejszym, strzelistym liściu i łatwo się obiera.

Kicker (zbiór na początku czerwca) łatwo się obiera.

FOTO: fot. Szyperek

Kicker z sadzenia z 16 marca.

FOTO: fot. Szyperek

Na najwcześniejsze nasadzenia rozsada pora i selera jest kupowana w firmie Luty Jacek z Pobiednika Wielkiego, produkowana przez włoską firmę Vivai Bacchetto. Produkcja zaczyna się bardzo wcześnie – w niskich tunelach pory sadzone są po połowie marca. Od lutego do końca czerwca gospodarze sami produkują rozsadę. Te partie wysadzają na pole od końca marca w zagęszczeniu 138 tys. szt./ha. Sadzenie odbywa się na płask sadzarką karuzelową Ferrari w rozstawie 58 × 12,5 cm. Zbiór porów zaczyna się od odmiany Kicker – z tunelu 20 maja, potem m.in. Shafton, Bowler, Batter i Krypton.

Tunele do produkcji rozsady.

FOTO: fot. Szyperek

Okrywanie siatką chroni -  już dwa razy uratowała nas od zniszczeń z powodu gradu

Pory po posadzeniu na polu są okrywane agrowłókniną (gęstość 23 g/m²). Po 6 tygodniach się ją zdejmuje, wykonuje się odchwaszczanie i nakrywa siatką. Po kolejnych 3 tygodniach się ją zdejmuje, odchwaszcza i ponownie zakłada. Ta siatka się u nas sprawdza – już dwa razy uratowała nas od zniszczeń z powodu gradu w czerwcu i lipcu. Koszt założenia tej siatki na 1 ha to 10 tys. zł. Sporo, ale warto.

Jakie odmiany selera i kapusty?

Na najwcześniejsze nasadzenia sadzona jest odmiana Princino lub Rex, potem Alicia, Markiz i Boston. Te 3 ostatnie są przeznaczone do przechowywania. Odmiana selera Rex pod płaskimi okrywami jest sadzona w liczbie 69 tys. szt./ha. – 58 cm między rzędami i 25 cm w rzędzie. Selery są sprzedawane na kilogramy.

Seler korzeniowy Rex do zbioru w połowie lipca z sadzenia koło 10 kwietnia.

FOTO: fot. Szyperek

Kapusty głowiaste zajmują 2 ha. Uprawiane są odmiany do przechowywania, takie jak Expect, Axel i Storidor.

Rozsada kapusty przeznaczonej do długiego przechowywania.

FOTO: fot. Szyperek

Nawożenie

Nawożenie wykonywane jest na podstawie wyników analizy chemicznej gleby. Jesienią pod uprawę pora zazwyczaj wprowadza się sól potasową, a wiosną – nawozy YaraMila Complex, YaraBela Extran 27.

Zaplecze maszynowe

Do zbioru pora wykorzystywany jest kombajn marki Verhoest. Z tej firmy pochodzi też myjka. A do automatycznego dozowania wagowego selera służy wagopaczkarka WPM 50 firmy Michalak.

Wagopakowarka z firmy Michalak.

FOTO: fot. Szyperek

Ceny i ograniczenie produkcji

Po tym sezonie prawdopodobnie produkcja warzyw w gospodarstwie zostanie ograniczona. A wszystko z powodu rosnących kosztów i niskich cen zbytu.

– Za pora spod tunelu dostawałem 3 zł/szt., potem 2,7 zł, a przez dłuższy czas oferowano mi 1,5 zł/szt. Za pora tunelowego musi być co najmniej 2,5 zł/szt., aby była opłacalność, rozsada przecież kosztuje 30 gr. W zeszłym roku spod włókniny ceny zaczęły się od 4 zł/kg, potem 3,5 zł i zakończyły się na 2 zł. Poniżej 2 zł za kg pora oznacza dokładanie do interesu. 

Marta Szyperek

Anna Furmaniak i Klaudia Horlop z owocami nowej odmiany Colinky.

FOTO: fot. Wójcik

Dynia uprawiana tylko z rozsady

– Dynię uprawiamy tylko z rozsady – przekazuje Anna Furmaniak. Nieudana próba uprawy z siewu była podjęta tylko raz. Do produkcji rozsady wykorzystujemy nieogrzewane trzy tunele foliowe. Nasiona trafiają do 77-komórkowych multiplatów wypełnionych podłożem Hartman, które przykrywamy podwójną warstwą włókniny.

Zięć pani Anny – Janusz Florczyk.

FOTO: fot. Wójcik

Odmiana mieszańcowa Amoro

FOTO: fot. Wiom

Odmiana mieszańcowa Amoro

FOTO: fot. Wiom

Odmiana mieszańcowa Solor

FOTO: fot. Wiom

Odmiana mieszańcowa Tractor

FOTO: fot. Wiom

Tegoroczne sadzenie trwało od 10 kwietnia do połowy czerwca. W tym najpóźniejszym terminie sadzimy odmianę mieszańcową Colinky, o najkrótszym okresie wegetacji. Wykorzystujemy zwykłą, dwurzędową sadzarkę do warzyw. Dla większości odmian zagęszczenie na hektar wynosi 7–10 tys. sztuk. Gęściej – 12 tys. sztuk/ha – sadzimy odmianę Amoro. Zależnie od roku, 1–2 ha przykrywamy agrowłókniną. U nas pole pod dynie jest jesienią nawiezione gęsim pomiotem, który wcześniej przez rok leżakuje w pryzmie. Mimo żarłoczności tego gatunku nie można przesadzać z azotem, zwłaszcza dynia piżmowa nie znosi jego nadmiaru.

ZE ŚWIATA

Areał uprawy dyni spada w Europie. Czy to szansa dla mniejszych producentów?

– Ostatnio zainteresowaliśmy się uprawą na podwyższonych zagonach ściółkowanych czarną folią, prezentowaną podczas spotkania w okolicy Krakowa, jednak nie mamy przekonania do uprawy dyni z siewu – mówi pani Anna. To spore ułatwienie w walce z chwastami, która u nas wymaga kilku zabiegów mechanicznych, uzupełnianych pracą ręczną.

Właścicielka jest przekonana do celowości wprowadzania trzmieli na plantacje dyni. Jeden ul na hektar to koszt 400–500 zł, a owoców więcej i plon większy.

Jakie odmiany dyni warto wybrać?

Na podwórzu gospodarstwa przegląd odmian dyni – kształtów i kolorów. Jedne w skrzyniopaletach, drugie przygotowane do czyszczenia. Odmiany pochodzą z czterech firm hodowlano-nasiennych: Sakata, Argenta Seeds, Enza Zaden i Clause (Hazera). Jest odmiana mieszańcowa w typie Halloween – Flynn – owoce okrągłe z lekkim rzeźbieniem, o średnicy 20–22 cm i wagą 3–4 kg. Reprezentuje średnio wczesny okres dojrzewania. Jak Halloween to również odmiana Spitfire, o podobnej masie owoców i Gomez, tworząca owoce 2–3-kilogramowe.

Reprezentantka typu halloween – odmiana Spitfire.

FOTO: fot. Wójcik

W skrzyniach widzimy też małe, zgrabne owoce odmiany Colinky w typie Hokkaido. To odmiana stosunkowo nowa o masie 1,2–1,5 kg. Jej ciemnopomarańczowy miąższ jest bardzo smaczny. Pani Anna zdecydowała, że będzie uprawiała tę odmianę również za rok. W tym sezonie właścicielka szacuje plon tej odmiany powyżej 24 ton z hektara.

• Hokkaido w tym gospodarstwie to również odmiany: 90-dniowa Amoro, tworząca kilogramowe owoce, Fictor, której owce można przechować najdłużej (z grupy odmian Hokkaido), późniejsza – 95–100-dniowa Solor oraz Tractor o największych, 4-kilogramowych owocach. Typ Hokkaido jest najliczniej reprezentowany w tym gospodarstwie. Nie mogło więc zabraknąć odmian: Orange Summer, Kaori Kuri oraz Flexi Kuri, o owocach nieco większych od poprzedniczki.
• Dla zwolenników dyni makaronowej gospodarstwo ma ofertę w postaci odmiany SQ 120300.

Dynia makaronowa SQ 120300.

FOTO: fot. Wójcik

• Na uwagę zasługuje też nowość – malutka dynia do mikrofalówki – SQ220002.

Nowy dyniowy beniaminek – malutka dynia do mikrofalówki – SQ220002.

FOTO: fot. Wójcik

Nowy dyniowy beniaminek – malutka dynia do mikrofalówki – SQ220002.

FOTO: fot. Wójcik

• Pilgrim Premium to dynia piżmowa (105 dni wegetacji). Jej owoce osiągają masę 1,0–1,5 kg i są dość krótkie. Pani Anna uprawiała też odmianę Hannah w tym typie, która znajdzie się w ofercie gospodarstwa również w kolejnym sezonie.
• Typ Muskat jest oferowany w dwóch wydaniach – dużym – Musquee de Provence i małym – Small de Musk. Obie 125-dniowe, a różnią się wielkością owoców.

Dynia Potimarron (wegetacja 75 dni) to odmiana w typie hokkaido.

FOTO: fot. Wójcik

Dynia piżmowa  Hannah.

FOTO: fot. Wójcik

Pełna kontrola i wymagane certyfikaty

Odbiorca towaru – firma Nowalijka wymaga certyfikacji gospodarstwa. Tak więc gospodarstwo z Parzyc spełnia wytyczne Global GAP. Firmą certyfikującą jest FreshMazovia. Koszt usługi doradczej w zakresie Global GAP wynosi 1045,50 zł, a z zakresu GRASP – 246 zł. Koszt certyfikacji jednego sezonu w zakresie Global GAP to około 6 tys. zł, do czego dochodzą jeszcze koszty badań poszczególnych prób – po 615 zł. GRASP (Global GAP Risk Assessment on Social Practices) to certyfikat, o który mogą się ubiegać wyłącznie producenci już mający certyfikat Global GAP.

GRASP jest oceną ryzyka w zakresie praktyk społecznych. Pomaga producentom w gwarantowaniu zgodności z międzynarodowym i krajowym prawem pracy. Standard ten pomaga producentom radzić sobie z ważnymi kwestiami społecznymi i budować świadomość na ten temat w swoim gospodarstwie.

Ekspedycja owoców z gospodarstwa.

FOTO: fot. Wójcik

Zaglądamy do zeszytu ewidencji zabiegów, prowadzonego przez gospodarzy w ramach Global GAP.

• W czerwcu przeprowadzono dwa zabiegi ochrony, wykorzystując Nordox 75 WG i Scorpion 325 SC.
• Wiosenne nawożenie objęło 200 kg soli potasowej 60% (początek marca), 200 kg Polidapu (początek kwietnia) i 200 kg Saletrzaku (10 maja).
• W połowie maja w uprawie dyni pobrano próbki na pozostałości środków ochrony roślin (Laboratorium Badania Żywności i Środowisk Deltima). Nie stwierdzono pozostałości 215 substancji w stężeniach wyższych lub równych granicy oznaczalności (0,005 mg/kg). 

Katarzyna Wójcik

W zestawieniu z innymi warzywami cebula wymaga zarówno dużej dostępności azotu, jak i stosunkowo wysokich dawek tego pierwiastka. Niepokoi jednak fakt, że z dawki dostarczonej do gleby korzysta tylko w około 30–40%. Tłumaczy się to przede wszystkim płytkim korzenieniem roślin cebuli – większość korzeni znajduje się w górnej 20–30-cm warstwie profilu glebowego. Poprzeczny zasięg systemu korzeniowego jest również ograniczony – korzenie są skoncentrowane w promieniu 15–20 cm wokół rośliny. Korzenie stanowią stosunkowo niewielką część całkowitej biomasy rośliny – tylko 2–6%. Dlatego nieumiejętne dawkowanie azotu powoduje jego przedostawanie się (głównie w postaci azotanów) poniżej strefy korzeniowej wraz z przesączającą się wodą.

Przykładowa wielkość systemu korzeniowego cebuli.

FOTO: fot. Matuszak

W których okresach zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest największe?

Na podstawie badań zawartości azotu w roślinie, można było stwierdzić, w których okresach zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest największe.

• Na początku sezonu ilość ta jest niska.
• Pod koniec pierwszej połowy sezonu wegetacyjnego cebula z siewu zawiera na ogół mniej niż 20% tego azotu, który znajdzie się w roślinach podczas zbioru. Chociaż pobór azotu w stadium siewek jest na początku niski, to jednak ograniczona jego dostępność na tym etapie może opóźnić tworzenie się główek cebuli i przez to dojrzewanie, podczas gdy nadmiar N w późniejszych stadiach może opóźnić dojrzałość przez zahamowanie starzenia się liści.
• W drugiej połowie sezonu zaczyna się duże i najszybsze pobieranie azotu, które zwalnia dopiero w ciągu ostatnich kilku tygodni przed zbiorami.
• Dlatego zapotrzebowanie na azot jest największe w okresie intensywnego rozwoju cebul. Rośliny pobierają wówczas od 1,5 do 3,0 kg N/ha dziennie. Odmiany wczesne cebuli mogą pobierać nawet 4 kg/ha.

Młode rośliny cebuli są wrażliwe na zasolenie.

FOTO: fot. Matuszak

Ta informacja nie jest wskazaniem do zwiększenia w tym okresie nawożenia azotem, tylko do takiego kierowania żywieniem, żeby w czasie największego zapotrzebowania azot był łatwo dostępny w obrębie systemu korzeniowego. Jak to osiągnąć?

Przede wszystkim ważna jest znajomość swojej gleby (mineralna czy organiczna, jaki jest jej poziom przepuszczalności, jaka zdolność do utrzymywania wody i składników pokarmowych, jaki ma poziom próchnicy). Po drugie, znajomość warunków klimatycznych (ilość opadów w okresie wegetacji, ich rozkład). I wreszcie, możliwość nawadniania (jeśli jest, pozwala łatwiej ustalić dawki i terminy nawożenia).

Na co wpływa wysokość nawożenia azotem?

Nadmiar azotu może obniżyć wielkość i jakość plonu cebuli. Cebula, zwłaszcza jej siewki, są wrażliwe na zasolenie. Skutkuje ono wypadami roślin (mniejsza obsada), wolniejszym wzrostem pozostałych i ostatecznie zmniejszeniem plonów.

Nadmiar azotu w glebie jest szczególnie niebezpieczny w sezonach chłodnych i deszczowych – w czasie dojrzewania rośliny zamiast załamywać szczypior, tworzą nowe liście, grubieje łodyga rzekoma, tworząc grubą szyjkę lub cebulę bączastą. Rośliny o grubych szyjkach nie zasychają tak dobrze, jak te z cienką. Podczas przechowywania szybciej wyrastają w korzenie i liście, mogą też gnić.

Cebule bączaste to też wynik nadmiaru azotu.

FOTO: fot. Matuszak

Wysokość nawożenia mineralnego azotem może wpływać na podatność roślin na choroby i szkodniki. Dawki azotu do poziomu optymalnego nie będą miały wpływu na wciornastki, ale liczebność wciornastków wzrasta w przypadku, w którym dawki azotu przekraczają optymalny poziom.

Zbyt wysoki poziom nawożenia azotem zwiększa nasilenie mączniaka rzekomego (Peronospora destructor), czy uszkodzeń przez wciornastki.

Z kolei niedobór azotu w roślinie skutkuje występowaniem pośpiechów. Rośliny nie mając tego składnika w dostatecznej ilości w obrębie systemu korzeniowego, przedwcześnie wchodzą w fazę generatywną – przedwcześnie tworzą pęd kwiatostanowy. Obniżają więc plon handlowy i zysk. Trzeba na to zwrócić szczególną uwagę przy nawożeniu cebuli ozimej, zwłaszcza wiosną.

Pośpiechy w uprawie cebuli ozimej mogą być wynikiem niedostatecznego odżywienia azotem.

FOTO: fot. Matuszak

Plon z dużą liczbą grubych szyjek świadczy o przenawożeniu azotem.

FOTO: fot. Matuszak

Potrzebna jest dobra znajomość gleby, przedplonów, jakości wody do nawadniania

Głównymi źródłami azotu niebędącymi nawozami są:

• resztkowe azotany glebowe, niewykorzystane podczas poprzedniej uprawy,
• azotany w wodzie do nawadniania
• oraz N z materiału organicznego zmineralizowany w okresie wegetacji.

Te „nienawozowe” źródła azotu są specyficzne dla danego miejsca i mogą znacznie się różnić, dlatego potrzebna jest dobra znajomość gleby, przedplonów, jakości wody do nawadniania. W niektórych próbach gleby stwierdzono, że resztkowe azotany i azot powstały w wyniku mineralizacji materii organicznej dostarczyły azotu wystarczająco dla uzyskania dobrego plonu bez konieczności dodatkowego nawożenia azotem. Dlatego uwzględnienie pozostałości azotanów i innych źródeł azotu ma kluczowe znaczenie do uniknięcia nadmiernego stosowania nawozu azotowego (tab. 1.).

Tabela nr 1

FOTO: fot. Wiom 11/22

Podczas gdy azotany w glebie i wodzie można stosunkowo łatwo zmierzyć, mineralizacja N ze źródeł organicznych jest trudniejsza do określenia, ponieważ uwalnianie N w tym procesie jest ciągłe w trakcie wegetacji. Jednak znajomość swojej gleby, badanie jej zasobności (im częściej, tym lepsza ocena) może pomóc oszacować, jaka część N może pochodzić z procesu mineralizacji.

Kiedy zmniejszyć nawożenie azotowe?

Ogólnie wiadomo, że jeśli mamy glebę naturalnie bogatą w substancje organiczne (wykluczamy tu stosowany obornik i inne nawozy organiczne), to możemy zmniejszyć nawożenie azotowe. Trzeba więc zrobić analizę gleby przed siewem i w trakcie wegetacji, zwłaszcza w okresie intensywnego wzrostu. Wówczas dowiemy się, jaka była dostępność azotu w tym czasie. Zestawienie tego z wielkością i jakością zebranego plonu pozwoli w przyszłym roku skorygować nawożenie. Jednym słowem – przeprowadzanie własnych wieloletnich doświadczeń pozwala ustalać optymalne dawki i terminy nawożenia.

Dawki nawożenia trzeba też korygować, nawadniając plantację czy po ulewnych deszczach. Dla cebuli tzw. odżywienie luksusowe (zwiększając dawkę azotu nie powodujemy już zwyżki plonu) kształtuje się na poziomie 19% (niekiedy 39%). Reszta będzie wypłukiwana.

Przechowalnictwo, a opłacalność

Czy ktoś zapłaci za warzywa tyle, aby zwróciły się koszty przechowywania?

Jaka forma azotu? Azotanowa czy amonowa?

Niezwykle ważna jest jeszcze forma azotu – amonowa czy azotanowa i termin nawożenia.

• Azotan jest anionem i prawie nie wchodzi w interakcje z cząsteczkami gleby. Może być dlatego szybko przenoszony poniżej strefy korzeniowej np. podczas intensywnych opadów deszczu czy nawadniania.
• Natomiast azot w formie amonowej jest kationem, który może być zatrzymywany przez cząsteczki gleby, a to zapobiega jego wypłukiwaniu. W ciepłych i napowietrzonych glebach forma amonowa jest szybko utleniana do azotanu przez mikroorganizmy glebowe w procesie zwanym nitryfikacją.

W początkowych fazach rozwoju cebula najlepiej rośnie, kiedy jedynym źródłem azotu jest forma amonowa. Jej obecność w roztworze glebowym przyczynia się do lepszego pobierania fosforu (forma amonowa ulega w glebie nitryfikacji, dzięki czemu pH gleby zmniejsza się i fosfor staje się lepiej przyswajalny dla rośliny). Fosfor poprawia rozwój korzeni młodych roślin. Poprawia też plon handlowy, zmniejszając udział cebul o grubej szyjce i bączastych. (tab. 3.).

Tabela nr 3

FOTO: fot. Wiom 11/22

W późniejszych etapach maksymalny wzrost roślin i pobieranie azotu uzyskuje się przy zwiększonym udziale formy azotanowej. Jednak obawiając się wymywania azotanów, lepiej jest stosować nawozy, zawierające obydwie formy azotu – saletrę amonową lub siarczan amonu czy mocznik (forma amidowa) niż np. saletrę wapniową (zawiera tylko azotany).

Warto też stosować nawozy z dodatkiem inhibitorów nitryfikacji lub nawozy o spowolnionym działaniu. Ich skuteczność wpływa pozytywnie na plon cebuli, zwłaszcza w latach z dużymi opadami deszczu. Można je stosować w obniżonych dawkach. Niekiedy 50–65% dawki nawozu standardowego wystarcza, aby uzyskać zadowalający plon.

Przedsiewne nawożenie azotem można wykonać rzutowo lub umieszczać nawóz blisko roślin (ok. 5 cm) podczas siewu siewnikiem wyposażonym w dozowniki do nawozu na głębokość ok. 10 cm w tzw. taśmie.

Doświadczenia pokazały, że taśmowo umieszczany nawóz dawał lepsze rezultaty. Trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę, aby dozowniki nie wprowadzały nawozu zbyt blisko roślin (możliwość uszkodzenia).

Podczas siewu można także zastosować nawozy startowe, umieszczając je za pomocą dozowników w pobliżu nasion. Są to najczęściej nawozy płynne, które zazwyczaj zawierają azot i fosfor z azotem w postaci amonowej. Jak już wiemy, azot w postaci amonowej zwiększa pobieranie przez rośliny fosforu, poprawia wczesny wzrost i plon handlowy, zmniejszając udział cebul o grubej szyjce i bączastych (tab. 3.). Przy stosowaniu nawozów startowych całkowitą ilość azotu potrzebną do uzyskania wysokich plonów można zmniejszyć w zależności od zaleceń. Nawozów startowych również nie można umieszczać w bezpośrednim kontakcie z nasionami, ale 3 cm poniżej wysiewanych nasion i 3 cm z boku rzędu, w którym umieszcza się nasiona.

Cebula bez orki

Cebulę w systemie bezorkowym Pan Andrzej uprawia już od 7 lat - reportaż z gospodarstwa!

Stosowanie dawek dzielonych w uprawie cebuli, gwarantuje wyższy plon handlowy

Wyliczoną dawkę nawozu najlepiej jest podzielić i stosować zgodnie z zapotrzebowaniem ilościowym rośliny w różnych okresach jej wzrostu. Stosowanie dawek dzielonych skraca czas przebywania nawozu w glebie, dzięki czemu ryzyko wymywania jest mniejsze, a rośliny otrzymując określoną porcję efektywniej ją wykorzystają.

Wyższy plon handlowy otrzymuje się wtedy, kiedy 2/3 dawki azotu zastosuje się przedsiewnie, a 1/3 pogłównie niż wtedy, gdy całość zastosuje się przed siewem. Możliwe jest także stosowanie nawożenia N w większej liczbie dawek pogłównie. Jednak ogólną zasadą jest nawożenie do końca czerwca – początku lipca.

Dzielenie dawek azotu skutkuje osiągnięciem wyższych plonów szczególnie w latach chłodniejszych i wilgotniejszych. W suchym i cieplejszym roku największe plony uzyskuje się wtedy, gdy nawożenie N wykonuje się przed siewem. Prognozy długoterminowe nie dają nam jednak pewności, jaki sposób nawożenia przyjąć.

Jeśli chodzi o nawozy typu obornik czy kompost, należy pamiętać, że większość azotu znajduje się tam w formie związków organicznych, które muszą zostać najpierw zmineralizowane do dostępnej dla roślin formy amonowej i/lub azotanowej. Nawozy te można by więc zaliczyć do grupy o spowolnionym działaniu. Jednak z powodu różnorodności form tych nawozów trudniej jest ocenić ich wpływ na ilość i jakość plonu, ustalić dostępne formy azotu, czy też określić odpowiednie dawki.

Doświadczenia wyraźnie pokazały, że odmiany wczesne potrzebowały dużo większych dawek azotu do osiągnięcia plonu zbliżonego do odmian późnych (tab. 2.).

Tabela nr 2

FOTO: fot. Wiom 11/22

Wpływ różnych kombinacji nawozowych na plon i cechy jakościowe cebuli

W doświadczeniu nawozowym (bez nawadniania), wykonanym w obecnym Zakładzie Hodowli i Nasiennictwa Spójnia w Nochowie oraz w Zakładzie Doświadczalnym Oceny Odmian (COBORU) w Czesławicach oceniano wpływ różnych kombinacji nawozowych na plon i cechy jakościowe odmiany Ławica. Na podstawie wyników analizy glebowej doprowadzono pole doświadczalne do zawartości składników (NPK) odpowiadającej średniej zasobności w uprawie cebuli (kontrola).

Badano m.in. następujące kombinacje:

• kontrola – bez dodatkowego nawożenia,
• dodatkowy azot w ilości 100 kg N/ha (pogłównie do początku lipca)
• i dodatkowy fosfor przedsiewnie w ilości 50 kg P₂O₅/ha.

Badania pokazały, że największy przyrost i jakość plonu miały miejsce przy zaspokojeniu potrzeb nawożenia fosforem, a nie azotem. Nie potrzeba więc dodatkowo nawozić azotem, żeby otrzymać wyższy i lepszy jakościowo plon. Jak już powiedziano wyżej ważne, aby przedsiewnie zastosować azot w postaci amonowej, co zwiększa przyswajalność fosforu.

dr Wojciech Matuszak

fot. Matuszak

• zastosowanie czarnej folii ściółkującej,
• nawadniania kroplowego i najczęściej agrowłókniny, pozwalająca na wydłużenie zbiorów nawet do 3 miesięcy i osiągnięcie plonu 80–120 ton/ha (w zależności od zbieranego rozmiaru owoców).

Wiadomo też, że im bardziej nowoczesna uprawa, tym problemów może być więcej i to coraz bardziej szczegółowych.

Plantacja odmiany mieszańcowej Liszt RZ. Siew wykonano 21 maja i okryto agrowłókniną. Zdjęto ją 22 czerwca i wówczas odchwaszczono.

FOTO: Pawlak

Dobrze już na starcie - najważniejszy jest wybór stanowiska

W rozmowach z producentami od wielu lat podkreślam, jak bardzo ważny jest wybór stanowiska. Najlepsze jest po:

• pomidorach,
• zbożach,
• wczesnych kapustnych
• i ziemniakach.

Nieodpowiednie:

• po innych warzywach dyniowatych,
• czy po kukurydzy, gdyż istnieje ryzyko uszkodzeń herbicydowych młodych siewek, co obserwowałem w tym roku na jednej plantacji.

W tym roku sporo szkód na plantacjach założonych na polu bez skłonów poczyniły deszcze nawalne, a w konsekwencji zastoiska wody. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest uprawa na zagonach podwyższonych lub delikatnym skłonie.

Na pierwszym planie ogórek z rozsady. Słabsza jakość rozsady ma wpływ na słabszy system korzeniowy, co było widać po deszczach nawalnych. Na drugim planie ogórek z siewu.

FOTO: Pawlak

Również uprawa na czarnej folii (cieplejsza i wilgotna gleba w strefie korzeniowej, ograniczanie zachwaszczenia) może generować problemy. Wcześniejsze (nie w dniu siewu) rozłożenie folii na mokrą i ciężką glebę może powodować zapychanie się siewnika.

Podstawową jest też decyzja o wyborze odmiany – partenokarpicznej, czy z przewagą kwiatów żeńskich.

• Partenokarpiczne plonują stabilnie, niezależnie od przebiegu pogody, są bardziej tolerancyjne na niekorzystne warunki, szczególnie niższe temperatury powietrza. Okres ich zbioru jest wydłużony, a zbiór łatwiejszy ze względu na otwarty pokrój.
• Z kolei odmiany o przewadze kwiatów żeńskich potrzebują do zapylenia owadów. Ich aktywność przy bardzo zmiennym przebiegu pogody była niska. W efekcie plony z odmian o przewadze kwiatów żeńskich były niższe.

Jaki wybrać termin siewu ogórków?

Bardzo trudno jest też odpowiedzieć na pytanie, kiedy siać ogórki. Książkowo termin ten przypada na połowę maja. Jednak w tym roku na glebę okrytą czarną folią można było wysiewać w ostatnim tygodniu kwietnia i od razu zasiewy przykryć agrowłókniną. Dobry czas na siewy trwał do 20 maja. Pod koniec maja przyszły chłody w dzień i w nocy (temp. gleby poniżej 14^oC) i duże opady. Spowodowały problemy z kiełkowaniem nasion.

Uprawa w tunelach

Nikt nie liczy pracy, jaką wykonują gospodarze. Przyszły sezon to przede wszystkim ograniczenie produkcji

Agrowłóknina to kolejny element nowoczesnej agrotechniki. Jestem zwolennikiem jej stosowania.

Do zalet należy:

• obniżenie parowania wody,
• spowolnienie prędkości wiatru
• oraz przepuszczalność wody, światła i powietrza.

Zdała egzamin również w tym roku. Pamiętajmy o jej rozłożeniu bezpośrednio po siewie czy sadzeniu, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia śmietki. Ale nie zapominajmy jej zdjąć na początku kwitnienia ogórków odmian z przewagą kwiatów żeńskich, umożliwiając owadom ich zapylenie. Zbyt długo przetrzymana włóknina powoduje bardzo niskie pierwsze zbiory.

Dużej ostrożności wymaga chemiczne odchwaszczanie ogórka, nawet z osłonami na opryskiwaczu. Niełatwe jest uchwycenie dobrego terminu na zabieg. W tym roku zdarzały się niespodziewane opady, podczas których herbicyd wraz z wodą przemieścił się na młode rośliny, uszkadzając je i hamując wzrost. Zdarzało się również zbyt szybkie, po zabiegu herbicydowym, nakrycie pola agrowłókniną, co powodowało skraplanie się pod nią wody i również przemieszczanie środka na rośliny.

Plantacja już po odchwaszczeniu, zdjęcie z 11 lipca. Pierwszy zbiór miał miejsce 12 lipca.

FOTO: Pawlak

Zbiór to też sztuka - kiedy rozpocząć pierwszy zbiór?

Wiele trudności sprawiało producentom podjęcie decyzji o rozpoczęciu pierwszego zbioru. Często bywa opóźniany, bo koszt pracy przewyższa spodziewaną wartość sprzedaży. Jest to duży błąd, ponieważ dwa pierwsze zbiory pobudzają rośliny do równomiernego tworzenia nowych zawiązków. Większość producentów borykała się z niedoborem pracowników. Niektóre plantacje były zbierane rzadziej niż co dwa dni, na skutek czego udział dużych ogórków w zbiorach był wyższy. Miało to bezpośrednie przełożenie na dochody. Dodatkowo przetwórnie niechętnie skupowały owoce powyżej 9 cm, a tym bardziej większe sorty. Większe były praktycznie nie do sprzedania. Taka sytuacja trwała przez cały sezon.

Producenci podkreślali również niższą jakość pracy. W tym roku grono zbieraczy pracowało po raz pierwszy. Zdarzały się plantacje, które po każdym zbiorze wyglądały jak po wichurze – poodwracane rośliny, połamane pędy. A przecież po każdym zbiorze rośliny potrzebują 2–3 dni na regenerację i prawidłowe ustawienie liści. Tę niepotrzebnie wydatkowaną energię powinny przeznaczyć na dalszy wzrost. Czasem taka sytuacja wynikała ze zbyt szybkiego tempa jazdy ciągnika z samolotem. 

Odmiana mieszańcowa Bridge RZ (siew 10 maja pod włókninę). Zdjęcie z 9 września. Plantacja rokuje długie zbiory.

FOTO: Pawlak

Marcin Pawlak

— Do listopada podaż będzie bardzo ograniczona, ale od listopada wzrośnie zgodnie ze zwykłym harmonogramem produkcji brokułów w Murcji jesienno-zimowej kampanii eksportowej — powiedział Antonio Ibarra, szef działu rozwoju kapustnych Sakata Seed Ibérica.

Fioletowe brokuły - Purple Magic, pierwsze na rynku

Na razie trzy firmy z Murcji prowadzą pierwszą kampanię tej nowej odmiany:

• Grupo Lucas,
• Jimbofresh International,
• spółdzielnia Deilor, która już zaprezentowała tę nową odmianę Sakata na targach Fruit Attraction.

— Pierwszą rzeczą, która wyróżnia tę nową odmianę, jest jasnofioletowy kolor, który wynika z wysokiej zawartości antocyjanów. Purple Magic ma zawartość antocyjanów podobną do truskawki i trzy razy wyższą niż w przypadku granatów. To brokuły z kopulastymi, zwartymi, bardzo drobnoziarnistymi i jednolitymi różyczkami – powiedział Ibarra.

Jest to uprawa o krótkim cyklu i zapewnia ekonomiczną opłacalność producenta

Należy zauważyć, że odmiana ta, jest wprowadzana na rynek w trudnym czasie dla uprawy brokułów, ponieważ koszty produkcji wzrosły od 30 do 40% w porównaniu z innymi latami, co spowodowało zmniejszenie powierzchni przeznaczonej na tę uprawę.

— W tym inflacyjnym czasie, areał upraw warzywnych został zmniejszony, ponieważ plony z hektara są generalnie niższe, co generuje dodatkowe koszty. Ale tak nie jest w przypadku Purple Magic, odmiany, której wydajność i odporność na choroby są bardzo podobne do tradycyjnego, zielonego brokuł. Jest to uprawa o krótkim cyklu i zapewnia ekonomiczną opłacalność producenta. W tych trudnych czasach stanowi to nową szansę na dywersyfikację swoich upraw — powiedział Antonio Ibarra.

Trzech producentów obecnie sprzedających tę odmianę ma silną pozycję na rynku krajowym i międzynarodowym.

— Uważam, że hiszpańskie rynki hurtowe mogą służyć jako podstawa do ekspansji tego produktu, ponieważ to tam odnotowujemy największe zainteresowanie. Rynki hurtowe są do tego idealne, biorąc pod uwagę ich wysoką specjalizację. Wiele sieci handlowych pyta o możliwość otrzymania Purple Magic. To dobry znak, bo oznacza, że zainteresowanie już rośnie. W rzeczywistości w tej chwili jest więcej popytu niż podaży — dodał Ibarra.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: Freshplaza
Fot: Sakata Seed Iberica Facebook 

• kapusta,
• kalafior,
• seler,
• burak ćwikłowy,
• papryka i 0,5 ha cukinii odmiany Cora.

Ma też 15 niskich tuneli. Taki asortyment pozwala na ciągłość podaży, pozwala też coś zarobić, bo któreś warzywo zapłaci. Gospodaruje na glebie I i II klasy.

Relacja ze spotkania

Jaką odmianę kalafiora wybrać na przetwórstwo? Która z nich sprawdzi się w procesie różyczkowania?

Najwcześniejsze kapusty

W niskich tunelach na pierwsze zbiory sadzi odmianę Zarissima. Rośnie też Ranini. Jest o kilka dni wcześniejsza od Tiary. Pod płaskie okrycia przeznaczana jest Tiara.

Wczesna kapusta Tiara.

FOTO: fot. Kulinski

– Sadzę ją od dawna, w zagęszczeniu 48 tys. szt. – mówi pan Jan. – Zachęciło nas do jej uprawy to, że tworzy zwarte główki o masie 1 kg. Potem potrafi dorosnąć do 2,5 kg, nie pękając. Spełnia oczekiwania naszych klientów. To jest odmiana, którą jako pierwszą zbieramy spod płaskich włóknin. W tym roku posadziliśmy jej 25 tys. szt. Areał jest zmniejszony z 50 tys. szt. z powodu zmniejszającego się popytu na wczesne polskie warzywa, gdyż w tym czasie jest spory import.

– Na późniejsze zbiory – ostatni tydzień czerwca, początek lipca sadzona jest Predeco – po 80 dniach osiąga dobry plon. Ma silny nalot woskowy, jest "zamknięta" od dołu, co jest jej zaletą – szkodniki nie dostają się między liście. Potem gospodarz zbiera Cyclone (100 dni wegetacji) od Bejo. Od roku uprawia kapustę białą gołąbkową Green Lunar. – Będziemy ją sadzić na 2–3 ha, bo widzimy coraz większe zainteresowanie nią.

I kalafiory

Na wczesne zbiory uprawiany jest też kalafior. W tunelu sadzony jest Speedstar.

Wczesny kalafior odmiany Speedstar.

FOTO: fot. Kulinski

– Moim zdaniem bardzo dobrze utrzymuje jakość, nie rozsypuje się, pod wpływem słońca nie żółknie, nie fioletowieje – mówi gospodarz. – Na zbiór pod koniec września przyjęła się odmiana Chione o 80-dniowej wegetacji. Zdrowotność jej jest wysoka, odmiana dobrze sobie radzi na polach, gdzie kiedyś była kiła oraz tych niedeszczowanych.

Burak ćwikłowy jest uprawiany na 5–6 ha – 3 ha w plonie głównym i 3 ha jako poplon. Na wczesny zbiór siejemy Wodana, a potem Subeto, do zbioru kombajnem. Liście ma wzniesione, co jest zaletą przy takim zbiorze.

Burak ćwikłowy odmiany Wodan.

FOTO: fot. Szyperek

Rozsada

– Rozsadę kapustnych robimy sami, do produkcji rozsady używamy substratu Jiffy – ma dobrą chłonność, woda nie spływa z komórki, a selera i siewki papryki kupujemy w GO Mularski – mówi pan Jan. – W warunkach domowych trudna jest produkcja selera wczesnego. Na miejsce stałe sadzimy go 10 kwietnia. Seler (na wczesne zbiory Princino) po posadzeniu, a przed rozłożeniem agrowłókniny o gęstości 19 g/m², jest zabezpieczony opryskiem przeciwko szkodnikom. Po 1,5 miesiąca zdejmuje się okrywę, usuwa chwasty i stosuje kolejną dawkę azotu. Głównie jest to Nitrabor – saletra wapniowa z borem w sam raz pod warzywa, poprawia znacznie ich jakość. Większość nawozów stosowanych w gospodarstwie jest z firmy Yara. Przedsiewnie stosuje się nawóz NPK 7-20-28. Dolistnie używa nawozów z serii Kristalon, w razie potrzeby do fazy rozwojowej, np. gdy jest chłodno, to tego Żółtego, fosforowego.

Rozsada dyni Hokkaido gotowa do sadzenia.

FOTO: fot. Szyperek

Na jakie cechy warto zwrócić uwagę?

Gospodarze przy wyborze odmiany zwracają uwagę na powtarzalność cech. – Jak widzimy, że je traci, to przestajemy ją sadzić – wyjaśnia Kuliński. – Teraz jakość w uprawie warzyw to podstawa. Sprzedajemy je do punktów skupu. Rynek hurtowy w Krakowie bardzo się zmniejszył. Kupców jest mniej, a to za sprawą marketów.

Tegoroczna wiosna była kiepska, na początku były problemy ze zbytem, potem ceny też nie były wysokie. Nastroje są słabe

Wiosny są zimne, w tunelach rośliny jakoś dają radę, ale pod płaskimi okryciami już gorzej. Kwiecień to miesiąc intensywnego rozwoju roślin z sadzenia w połowie marca. Niestety, w tym roku 30% róż kalafiora nie spełniało wymagań rynku. Tegoroczna wiosna była kiepska, na początku były problemy ze zbytem, potem ceny też nie były wysokie. Nastroje są słabe.

Papryka odmiana Bravia.

FOTO: fot. Szyperek

Papryka odmiana Bravia.

FOTO: fot. Szyperek

Zbiory, zbyt i perspektywa

Zbiory kapusty spod tunelu rozpoczęły się 3 maja.

– Tuż przed 1 maja pytano mnie, kiedy będzie kapusta, dwa dni później już nie chciano jej ode mnie, bo była z importu – mówi gospodarz. – I nie dało się zarobić. Zawsze jak się pojawia dużo towaru, to cena spada i do końca zbiorów spod włóknin nie wzrasta. Za warzywa spod włókniny powinno się dostawać minimum 2,5 zł/szt., spod tunelu – 3 zł.

Ten sezon jest trudny, a kolejne nie napawają optymizmem. Ceny warzyw nie są wyższe niż w minionych latach, za to koszty już tak. Całe szczęście, że nawozy miałem kupione w 2021 r., ale jakoś trzeba rozpocząć kolejny rok. Opieramy się na domowej sile roboczej, będziemy zmniejszać powierzchnię warzyw wczesnych na korzyść zbóż.

Ogrodnictwo to ciężka i stresująca praca. Wszystkie uprawy są ubezpieczone od gradu. Już 3 razy wystąpił grad i 3 razy wypłacono nam odszkodowanie. Ja lubię ziemię, bo w tym wyrosłem, coś wiem o tej uprawie, zaplecze maszynowe mam, szkoda, że coraz mniej satysfakcji przynosi ta produkcja. Nie cieszy sytuacja na rynku, koszty rosną, a ceny niższe niż w ub. roku. Nasz podkrakowski rejon uprawy warzyw się zmniejsza. 

W 60-hektarowym gospodarstwie Krzysztofa Mnicha uprawia się przede wszystkim pszenicę i kukurydzę, ale co roku jest także cebula. W tym sezonie gospodarz przeznaczył pod cebulę 12,5 ha najlepszej ziemi – klasy pierwszej i drugiej. Uprawia ją bez nawadniania, bo jak żartuje, w nocy woli spać, niż przestawiać deszczownię. Mimo to tegoroczny plon już wykopanej cebuli szacuje na 50 ton z hektara.

Krzysztof Mnich i Antoni Lipniewski z firmy Alseed.

FOTO: fot. Wójcik

W tym sezonie

Pan Krzysztof prowadzi tradycyjną uprawę płużną. W tym roku cebula po raz czwarty trafiła na to samo pole. Nie widać jednak na roślinach objawów fuzariozy. Tegoroczny siew (siewnik Monosem – po 2,3 jednostki/ha) przypadł na pierwsze dni kwietnia.

– Wiosną nie włókowałem pola, dwa razy jechałem agregatem Wicher z redliczkami – opowiada gospodarz. Pod agregat poszło 300 kg Korn-Kali. Gdy rośliny miały 3 liście, daliśmy 260 kg saletry amonowej. W fazie 4–5 liści ponownie była zaaplikowana saletra amonowa (250 kg) i 100 kg Korn-Kali. Do każdego z czterech zabiegów fungicydowych był dodawany siarczan magnezu i pyretroid. Zabiegi robię nie wcześniej niż o godzinie 23–24.

W tym sezonie gospodarz nie zanotował na swoim polu szczególnej presji wciornastka.

Pierwsze tegoroczne wykopki cebuli miały miejsce 5 września. Do dyspozycji jest Holaras UR170s – obcinacz szczypioru połączony z kopaczką.

SPOTKANIA WiOM

Jakie odmiany cebuli sprawdziły się w trudnym sezonie w Wielkopolsce?

Odmiany cebuli w typie hiszpańskim

Plantator uprawiał w tym sezonie trzy odmiany z firmy Alseed:

Yellow Sweet Spanish – która jest już znana gospodarzowi od kilku lat oraz dwie po raz pierwszy – Goldie i Jady. Wszystkie trzy pochodzą z hodowli De Corato Sementi.

• Yellow Sweet Spanish, mimo że jest odmianą ustaloną, daje bardzo dobry plon (silny system korzeniowy). Tworzy duże, wyrównane cebule o średnicy około 8 cm. Przechowują się do końca grudnia. Pracownicy lubią ją obierać. U pana Krzysztofa obieranie, tylko ręczne, trwa do grudnia lub stycznia. – Obieramy po 2–2,5 tony dziennie i odwozimy do dużego producenta, pana Zbigniewa, do chłodni – przekazuje gospodarz.

Cebule odmiany Yellow Sweet Spanish można przechowywać do stycznia.

FOTO: fot. Wójcik

• Odmiana Goldie reprezentuje typ hiszpański i może być przechowywana przez 8–9 miesięcy. Ma mocną ciemnożółtą łuskę. Okres wegetacji tej odmiany sięga 135 dni.

Odmiana Goldie reprezentuje typ hiszpański.

FOTO: fot. Wójcik

Pan Krzysztof zapytany o tegoroczne wyniki, szacuje najwyższy plon odmiany mieszańcowej w typie hiszpańskim, 125-dniowej – Jady.

Odmiana mieszańcowa Jady.

FOTO: fot. Wójcik

Cebule są pokryte grubą, ciemną łuską. Hodowca deklaruje możliwość ich przechowania do 9 miesięcy. Wszystkie trzy odmiany charakteryzują się łagodnym smakiem.

Odmiana mieszańcowa Jady.

FOTO: fot. Wójcik

Cebula w tym gospodarstwie jest przechowywana do stycznia w odkrytym terenie. Usypywana jest pryzma do 2 m wysokości (bez kanałów wentylacyjnych) i przykrywana zieloną agrowłókniną, przeznaczoną do zabezpieczania stogów słomy lub siana. Jest to włóknina igłowana P-140, stabilizowana UV (fliz nie kruszeje i nie niszczy się pod wpływem słońca). Jest używana przez kilka sezonów. Z jednej strony włóknina jest gładka, z drugiej chropowata.

Katarzyna Wójcik

– W ofercie firmy są dwie odmiany czerwonej papryki typu blok Maximinus i Caravaggio, a od jesieni w sprzedaży pojawi się nowość Argaman – wyjaśniła Karolina Misztal (Bayer).

O odmianach czerwonej papryki typu blok mówiła Karolina Misztal (Seminis).

FOTO: fot. Bucki

• Maximinus to jedna z najwcześniejszych odmian na rynku, o średnim wigorze i sile wzrostu. Ze względu na generatywny typ wzrostu zaleca się zerwać pierwsze owoce "na zielono", bez utraty wczesności i jakości pierwszych, w pełni wybarwionych owoców. Odmiana jest też często wybierana do późniejszych nasadzeń ze względu na szybkość wiązania i wybarwiania się owoców. Owoce Maximinus wyróżniają się głębokim czerwonym kolorem i dobrą przydatnością do marketów.
• Późniejsza (o kilka dni) jest Caravaggio. Odmiana ma silniejszy wigor i siłę wzrostu. Charakteryzuje ją dobra reakcja na warunki stresowe oraz dobre wiązanie owoców na każdym piętrze. Szybko się wybarwia od momentu tzw. pierwszej smugi. Ma dobrze rozbudowany system korzeniowy i zachowany balans generatywno-wegetatywny.

Odmiana Caravaggio równomiernie zawiązuje owoce na każdym piętrze.

FOTO: fot. Bucki

• Nowa odmiana Argaman jest jeszcze późniejsza, o dużej sile wzrostu i mocnym wigorze. Ma szeroki pakiet odporności, co w polskich warunkach uprawy (często w monokulturze) jest potrzebne. Wykazuje średnią odporność na nicienie, co jest bardzo istotnym czynnikiem i wpływa na jakość i wydajność plantacji. Mocny system korzeniowy powoduje, że objawy więdnięcia i zamierania roślin są coraz rzadszym zjawiskiem. Równomiernie na kolejnych piętrach wiąże duże owoce o masie ponad 300 g. Mają grubą ściankę i intensywnie czerwony kolor. Nie tracą na jakości i intensywności wybarwiania się w trakcie sezonu.

Argaman – nowość w portfolio Seminis.

FOTO: fot. Bucki

Żółty blok, o wysokim potencjale plonowania

Z kolei propozycją w segmencie żółtego bloku jest odmiana pod numerem SVPB1008 – silnie rosnąca, o wysokim potencjale plonowania (tworząca duże owoce o grubej ściance). Jest stosunkowo wczesna w porównaniu ze standardami rynkowymi. Bardzo szybko przebarwia się na żółto.

– Wiąże od pierwszego piętra owoce wysokiej jakości, które nie zakleszczają się i mają dłuższy ogonek przy szypułce, dzięki czemu łatwiej można je zbierać, a praca wokół roślin jest łatwiejsza. SVPB1008 dobrze znosi wysokie temperatury – mówiła Monika Buława (Seminis).

Gospodarze spotkania – Marlena i Przemysław Greliakowie w towarzystwie Moniki Buławy z firmy Seminis.

FOTO: fot. Bucki

Biologia konieczna - malejąca liczba dopuszczonych substancji czynnych

– Prowadzenie ochrony biologicznej papryki w tunelach foliowych będzie w najbliższej przyszłości nieuchronne – mówił Tomasz Domański z firmy Koppert. Coraz większa presja agrofagów, malejąca liczba dopuszczonych substancji czynnych, a także problemy z dotarciem cieczy roboczej do trudno dostępnych miejsc w roślinie, np. pod kwiatem – to główne czynniki, które będą wyznacznikiem trendu zrównoważonej produkcji.

Ochrona biologiczna diametralnie różni się od chemicznej tym, że skutków jej zastosowania nie widać od razu i początkowo trzeba się z tym liczyć. Dlatego do budowania populacji pożytecznych organizmów należy przystąpić wcześniej, tj. na początku sezonu, gdy temperatura w nocy nie spada poniżej 12°C. Jest to temperatura minimalna, niezbędna do rozmnażania się Amblyseius swirskii i Orius laevigatus, które żywią się wciornastkami i przędziorkami. Aby w pełni ochronić plantację przed tymi szkodnikami, warto wprowadzić oba ww. pożyteczne organizmy, ponieważ roztocz A. swirskii zaczyna żerować już od początku introdukcji, lecz żywi się tylko wciornastkami w młodocianej fazie rozwoju. Zwalcza również jaja i larwy mączlików. Można go zastosować, zawieszając saszetki wypełnione mikrohodowlą z inertnym materiałem nośnym lub bezpośrednio rozprowadzić na roślinach. W papryce poleca się typowo Swirskii Ulti-Mite.

Z kolei O. laevigatus w preparacie Thripor-L żywi się zarówno larwami, jak i osobnikami dorosłymi wciornastków. Efekty jego obecności są widoczne dopiero po ok. miesiącu od wprowadzenia (cykl życia trwa najczęściej 24–28 dni). Gdy tylko populacja tego drapieżnego pluskwiaka się rozwinie, wciornastki nie sprawiają większych problemów. W tym roku oba gatunki zostały wprowadzone do uprawy papryki w gospodarstwie pana Przemysława przez bezpośrednią aplikację luzem.

Choroba szalonych korzeni – jak chronić uprawy ogórka?

Do tuneli często nalatują także mszyce. Wysoki poziom bioróżnorodności powinien wystarczyć do ograniczenia ich populacji, chyba że naturalny balans został zachwiany, a liczba drapieżnych pożytecznych owadów (np. bzygów i złotooków) zredukowana jest wskutek prowadzenia intensywnej ochrony chemicznej środkami zawierającymi abamektynę czy pyretroidy. Do zwalczania gąsienic uszkadzających paprykę polecany jest np. Dipel WG.

Rozsady od specjalistów

Rozsada papryki odmian Maximinus i Caravaggio wg danych sprzedażowych w tym roku znalazła się na liście pięciu najchętniej wybieranych przez producentów. Rozsada papryki oferowana przez Grupę Mularski jest dostępna od 8.–9. tygodnia w postaci siewki w wielodoniczkach "240" i od 20 kwietnia standardowa rozsada w "150", a także w kostce torfowej o wymiarach 4 × 4 cm. Ta ostatnia ma 6 w pełni rozwiniętych liści i jest gotowa do bezpośredniego sadzenia. Jedynym utrudnieniem w jej przypadku jest konieczność rozszerzenia redliczek podczas sadzenia, tak by dno rzędu, które nacina sadzarka, było gładkie, a nie stożkowe, gdyż wówczas nie ma problemu z przyjęciem się rozsady.

– W zeszłym roku wyprodukowalismy ponad 400 mln szt. rozsady warzyw gruntowych i szklarniowych – mówił Krzysztof Kucharski z Grupy Producentów Rozsad Krasoń. Firma oferuje siewki papryki w tacy 285-otworowej już od połowy lutego, a od marca wykształconą rozsadę, około 50-dniową w tacach złożonych z 40 otworów oraz 25-dniową w tacy 150. Jako jedyni w Polsce mogą produkować rozsadę z certyfikatem ekologicznym. Nowy cennik ustalony będzie na początku listopada. 

PRZYJAZNA HURTOWNIA

W paprykowym zagłębiu - Rol-Mar Marek Pankowski

W trudnej sytuacji dla producentów papryki, trzeba postawić na zwiększenie produktywności roślin.

To główna myśl, która towarzyszyła wystąpieniu Krzysztofa Grzyba.

– Obecnie, w trudnej sytuacji dla producentów papryki, trzeba postawić na zwiększenie produktywności roślin. Wydaje się niemożliwe dorównanie holenderskiej produkcji i osiąganemu plonowi papryki w wysokości nawet 20 kg/m² (średnio 17 kg). Aby utrzymać się na rynku i konkurować ceną, produkcja musi być bardziej ekonomiczna, tj. taka, by dostosować nawożenie do aktualnych potrzeb roślin na każdym etapie rozwoju i osiągnąć minimum 10 kg owoców z m². Powinniśmy skupić się na analizie gleby i dawce startowej, a ponadto zainwestować w urządzenia pozwalające na ocenę EC (konduktometr) i pH (pehametr), gdyż stanowi to połowę sukcesu produkcji – mówił Krzysztof Grzyb.

"Na start" papryce należy zapewnić (mg/dm³):

• 60 N, 50 P,
• 160–170 K,
• 30 Mg i 1200 Ca, co prawda poradzi sobie nawet przy wyższych dawkach, ale gleba będzie zasolona.
• Ponadto należy jej łącznie podawać nawozy z dwóch oddzielnych zbiorników, np. wapń i siarczany.

Rośliny papryki wykazują, wg prelegenta tzw. kod opóźniony, co oznacza, że efekty nawożenia nie są widoczne od razu. Polecił zwracanie uwagi na EC nawozów, które powinno być wyższe niż 1, a także wprowadzanie do gleby pożytecznych organizmów i polepszaczy glebowych, w celu lepszego rozbudowania systemu korzeniowego roślin. 

dr Piotr Bucki

Odmiany jeżyny o różnej wczesności

Prace hodowlane zmierzają w kierunku uzyskiwania klonów o dużych, aromatycznych owocach oraz wysokiej wartości dietetycznej. Wartość gospodarczą oraz możliwość uprawy tych genotypów w warunkach centralnej Polski bada się w Instytucie Ogrodnictwa. Na tej podstawie wytypowano kilka odmian, które oceniano przez kilka lat w Sadzie Doświadczalnym w Dąbrowicach i w Sadzie Pomologicznym w Skierniewicach.

Justyna Wójcik-Seliga ze swoimi podopiecznymi.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

• Brzezina jest wczesną odmianą polskiej hodowli. Krzew rośnie silnie, tworzy grube i sztywne pędy bez kolców. Pędy nie przemarzają zimą, a pąki kwiatowe i liściowe nie są uszkadzane przez wiosenne przymrozki. Owoce odmiany Brzezina zaczynają dojrzewać na początku lipca. Są duże, wydłużone i błyszczące, o masie około 5 g, bardzo aromatyczne i smaczne. Charakteryzują się dość dużą jędrnością, dlatego nadają się do transportu. Z jednego krzewu można zebrać średnio ponad 4 kg owoców wysokiej jakości.

Odmiana Brzezina.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

• Loch Ness, Loch Tay oraz Loch Maree to wczesne odmiany szkockie, polecane również do uprawy w Polsce. Owocują w terminie podobnym jak Brzezina. Krzewy są mało podatne na przemarzanie, ale przy bardzo dużych mrozach część pędów może zostać uszkodzona, szczególnie u odmiany Loch Ness. Pierwsze dwie odmiany plonują na poziomie 6 kg owoców z krzewu, nieco mniej owoców tworzy jeżyna Loch Maree.
  Odmiana Loch Ness ma największe owoce – średnio 6-gramowe, owoce pozostałych dwóch odmian osiągają po ok. 5 g. Wszystkie są kuliste i jędrne, idealne do transportu, a także bardzo smaczne i słodkie. Wszystkie trzy mają pędy dość sztywne, bezkolcowe. Rosną średnio silnie.

Odmiana Loch Ness.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Loch Tay.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Loch Maree.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

• Black Butte, Karaka Black oraz Natchez są wielkoowocowymi odmianami amerykańskimi. Pędy odmian Black Butte i Karaka Black są pokryte drobnymi kolcami, a Natchez ma pędy gładkie. Dwie pierwsze plonują średnio obficie, na poziomie 3,5 kg z rośliny, a Natchez – około 5 kg. Wszystkie trzy tworzą bardzo duże i smaczne owoce, największe (około 10 g) ma Natchez. Black Butte – ponad 8 g i Karaka Black niecałe 7 g. Niestety, krzewy tych odmian mają niską wytrzymałość na mróz i w naszych warunkach klimatycznych muszą być na zimę okryte lub uprawiane pod osłonami. Dlatego są jeszcze mało znane na naszym rynku. Mimo tego, ze względu na imponującą wielkość owoców zasługują na większą uwagę.

Odmiana Black Butte.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Karaka Black.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Natchez.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

• Navaho i Apache to odmiany średnio wczesne, również z rodowodem amerykańskim. Obie plonują na poziomie 4 kg owoców z krzewu. Niestety, u nas są jeszcze mało rozpowszechnione, a szkoda. Dużym plusem odmiany Navaho jest mała podatność na przemarzanie, jednak cecha ta wymaga jeszcze obserwacji w dość surowych warunkach. Rośliny tworzą smaczne, soczyste owoce, o masie ponad 5 g. Pędy tej jeżyny są silne, bezkolcowe i szybko rosną, dlatego wymagają częstego formowania i skracania.

Jaka przyszłość czeka jeżynę?

• Apache to również jeżyna bezkolcowa, silnie rosnąca, o gładkich pędach, które mogą być uszkadzane przez mróz. Dlatego wymaga stanowiska osłoniętego od wiatru, ale należy ją okryć przed wystąpieniem silnych mrozów. Apache tworzy bardzo duże owoce, o masie około 9 g.

Odmiana Apache.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Navaho. 

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

• Triple Crown i Chester to odmiany późne, których owoce zaczynają dojrzewać w pierwszej połowie sierpnia, pochodzące z hodowli amerykańskiej. Ich bezkolcowe pędy rosną szybko i intensywnie. Owoce są kuliste, bardzo jędrne, dość mocno trzymające się dna kwiatowego. Pierwsza wymieniona odmiana owocuje na poziomie 7 kg z rośliny. Średnia masa owocu wynosi 9 g. Są smaczne i jędrne. Owocują do przełomu września i października.
  Odmiana Chester jest wyjątkowo plenna – z jednego krzewu można zebrać nawet 13 kg wysokiej jakości owoców. Z karpy wyrastają bardzo silne i sztywne pędy, niepodwiązane w porę mogą się wyłamywać. Jest to jeżyna bardzo późna, dlatego w naszych warunkach klimatycznych jesienią na pędach zostają owoce, które nie zdążyły dojrzeć. Ze względu na tę cechę raczej polecana do uprawy w tunelach foliowych lub szklarniach, żeby przyspieszyć termin zbioru i dojrzewanie owoców. Chester tworzy bardzo jędrne, wyrównane owoce, o masie około 5 g. Te dwie późne odmiany są mało podatne na mróz, jednak w celu uzyskania wysokich plonów zaleca się okrycie pędów białą agrowłókniną.

Odmiana Triple Crown.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Odmiana Chester.

FOTO: fot. Wójcik-seliga, Wójcik

Głównym problemem w uprawie jeżyny w Polsce jest mały wybór odmian o owocach deserowych, które nie przemarzają. Do tej pory opracowano kilka metod, dzięki którym prawidłowo uformowane pędy można z powodzeniem okrywać na zimę, co pozwala uzyskać wysokie plony. A koszt materiałów z pewnością zrekompensuje wysoka cena owoców.

Justyna Wójcik-Seliga

Zobacz, jak powinna wyglądać uprawa kukurydzy krok po kroku.

O czym pamiętać przed siewem kukurydzy?

Zanim rozpoczniesz siew kukurydzy, powinieneś dobrze się do tego przygotować. Kukurydzę zacznij siać w momencie, gdy temperatura gleby osiąga od 6 do 8 stopni Celsjusza, a więc w okolicach kwietnia i maja. Temperatura gleby warstwie siewnej jest bardzo ważna, i jej wartość minimalna zależy od właściwości odmiany.

Jeżeli przedplonem kukurydzy są inne zboża, zanim ją zasiejesz, musisz wykonać podorywkę, bronowanie oraz orkę zimową, zalecaną przy ciężkich glebach.

Na glebach lekkich brona powinna wynosić maksymalnie 3 centymetry. Na glebach wilgotnych bronowanie pozwala je rozgrzać i napowietrzyć, co również jest ważne przed siewem.

Orka zimowa powinna zostać przeprowadzona na pełną głębokość, w przedziale 20-25 centymetrów. Warto dodatkowo użyć pogłębiacza, który zniszczy podeszwę płużną wpływającą negatywnie na wzrost i rozwój roślin.

Często wykonywana jest także orka wiosenna, która obejmuje:

• zabezpieczenie zapasu wody w glebie po zimie przed nadmiernymi stratami,
• zniszczenie kiełkujących chwastów,
• przygotowanie spulchnionej warstwy gleby do wymaganej głębokości siewu z równoczesnym wymieszaniem wysianych nawozów,
• zagęszczenie wierzchniej warstwy gleby w celu stworzenia warstwy nośnej dla agregatu siewnego.

Następny krok to wybór optymalnej odmiany kukurydzy pod kątem kierunku użytkowania, stanowiska czy też lokalizacji gospodarstwa.

Należy również przemyśleć to, jak kukurydza będzie zasiana. Wysokość obsady, czyli zagęszczenie siewu, dostosuj do odmiany rośliny oraz rodzaju gleby, tak, aby uzyskać najlepsze plony. Informacje o obsadzie znajdziemy w materiałach dołączonych do nasion kukurydzy i przygotowanych przez firmę hodowlaną

Na glebach słabszych, mniej zasobnych i lekkich sprawdzają się niskie obsady, natomiast na wilgotnych, zasobnych i ciężkich – wyższe.

Zbytnie zagęszczenie spowoduje szybsze wyczerpanie się zasobów wody oraz składników mineralnych z gleby, a także spowolni fotosyntezę. W efekcie zwiększy się liczba małych, słabo zaziarnionych kolb w plonie.

Przy wczesnym siewie bądź w trudniejszych warunkach lepiej ustalić liczbę wysianych nasion na poziomie o kilka procent wyższym od minimalnej rekomendowanej obsady.

Przed siewem kukurydzy dokładnie sprawdź maszyny oraz ustaw siewniki, gdyż od tego będzie ostatecznie zależeć jakość siewu.

Uprawa kukurydzy - publikacja specjalna

FOTO: Publikacja Specjalna

Wymagania glebowe pod uprawę kukurydzy

Kukurydza ma stosunkowo niskie wymagania glebowe. Niemniej sama genetyka nie zapewni Ci satysfakcjonujących plonów. Ważne jest także żyzność gleby oraz poziom agrotechniki.

Aby cieszyć się wysokimi plonami, warto w przypadku kukurydzy zastosować płodozmian. Szczególnie dobrze rośnie w uprawie po roślinach bobowatych i okopowych, można ją siać również po pszenicy ozimej.

Kukurydza dobrze radzi sobie także w monokulturze, czyli systemie wieloletniej uprawy jednego gatunku na tym samym polu.

Plony kukurydzy może obniżyć kwaśna gleba o pH poniżej 5. Istotna jest wysoka zawartość magnezu w glebie, dlatego jeśli jest ona niewystarczająca, stosuj wapno magnezowe, które wzbogaci ziemię pod uprawę. Nie zapomnij również o startowym nawożeniu gleby nawozami fosforowymi i potasowymi.

Zalecamy, aby siew kukurydzy zaplanować po orce zimowej. Wtedy gleba nie jest przesuszona, a po zimie zgromadzona jest w niej większa ilość wody. Ponadto zamrażanie i rozmrażanie gleby dobrze działają na jej strukturę.

Uprawiając kukurydzę na glebach ciężkich, głębokość siewu powinna wynosić 3-4 centymetry, a na glebach lekkich 5-6 centymetrów.

Uprawa kukurydzy

FOTO: Publikacja Specjalna

W jakich miesiącach można siać kukurydzę?

Jak wspomnieliśmy wcześniej, optymalny czas na sianie kukurydzy to przełom kwietnia i maja, a dokładnie od 20 kwietnia do 5 maja. Tak naprawdę jednak wszystko zależy od warunków klimatycznych.

Kukurydzę należy siać, gdy gleba ogrzeje się do 6 stopni Celsjusza w przypadku odmian typu flint i 8 stopni Celsjusza dla odmian typu dent.

Naturalnym wyznacznikiem odpowiedniego terminu na siew kukurydzy jest kwitnienie mniszka lekarskiego, wczesnych czereśni oraz porzeczki.

Sianie kukurydzy zbyt wcześnie, zwłaszcza gdy wiosna jest chłodna, może pogorszyć wschody i w efekcie obniżyć plony. Z kolei sianie za późno może skutkować utrudnionym formowaniem się kolb. To obniża plon i zmniejsza wartość paszy przy uprawie kukurydzy na kiszonkę.

Jakie szkodniki występują w kukurydzy?

Ponieważ uprawa kukurydzy jest coraz popularniejsza w naszym kraju, pojawia się też coraz więcej szkodników żerujących na jej polach. Szacuje się, że jest ich nawet 50 gatunków – zaledwie tylko kilka ważnych ekonomicznie, z czego większość to owady. Badania pokazały, że szkodniki mogą obniżyć plony na poziomie 10% w przypadku kukurydzy na kiszonkę i 20% w przypadku kukurydzy na ziarno.

Zagrożeniem dla kukurydzy są:

• drutowce,
• ploniarka zbożowa,
• mszyce,
• urazek kukurydziany,
• omacnica prosowianka,
• stonka kukurydziana.

Uprawa kukurydzy - ziarno

FOTO: Publikacja Specjalna

Jakie chwasty najczęściej występują podczas uprawy kukurydzy?

Oprócz ataku szkodników, kukurydza jest też podatna na chwasty jednoliścienne oraz dwuliścienne. Do chwastów jednoliściennych zagrażających kukurydzy zaliczamy:

• chwastnicę jednostronną,
• włośnicę,
• wyczyniec polny,
• miotłę zbożową.

Do chwastów dwuliściennych w uprawach kukurydzy zaliczamy:

• rdest powojowy,
• szarłat szorstki,
• gwiazdnicę pospolitą,
• psiankę czarną,
• rumiany,
• komosę białą.

Aby dowiedzieć się więcej na ich temat, zachęcamy do przeczytania artykułu: https://proagri.com/chwasty-w-kukurydzy/.

Czym zwalczać chwasty w uprawie kukurydzy?

Aby skutecznie zwalczać chwasty pojawiające się w uprawach kukurydzy możesz wybrać jedną z dwóch metod.

Dobrym i skutecznym rozwiązaniem jest stosowanie środków ochrony roślin w postaci herbicydów selektywnych. Preparaty te znajdziesz w ofercie producenta środków ochrony roślin ProAgri.

Ich skład dostosowany jest do zwalczania poszczególnych rodzajów chwastów, przy jednoczesnej ochronie roślin uprawnych. Stosowanie herbicydów naprzemiennie wzmacnia ich działanie i pozwala powoli wzrastać kukurydzy bez konkurencji chwastów.

Jeżeli zamierzasz zająć się uprawą kukurydzy, skorzystaj z powyższych porad i wskazówek. Z pewnością będziesz zadowolony z efektów!

Co to za wirus ToBRFV?

Wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora (Tobamo brown rugose fruit virus – ToBRFV) z rodzaju Tobamovirus pierwszy raz został wyizolowany w 2014 r. w Izraelu. Obecnie występuje we wszystkich rejonach uprawy pomidora na świecie – Ameryce Północnej, Azji, w Europie. W 2020 r. wykryto pierwsze pojedyncze ogniska w Polsce w woj. warmińsko-mazurskim. Od tego czasu wyizolowano go w materiale pochodzącym z gospodarstwa z woj. podkarpackiego, w próbce nasion pochodzących z Chin, pobranej ze sklepu z woj. wielkopolskiego. W 2021 r. infekcje wykryto w szklarniach w okolicach Kalisza. W tym roku także zidentyfikowano wirus w uprawie pomidorów.

Jak walczyć z wirusem ToBRFV?

Roślinami żywicielskimi są pomidory i papryka. Doświadczalnie stwierdzono możliwość rozwoju na tytoniu, petunii i niektórych chwastach z rodziny psiankowatych. Jest bardzo wirulentny i trudny do zwalczenia.

– Doświadczenie, które wykonywałam potwierdziło, że wirus bardzo szybko się namnaża w roślinie. Ponadto ToBRFV przełamuje wszystkie odporności na dotychczasowe wirusy z rodziny Tobamo, które są w odmianach – mówiła prof. Borodynko. Obecnie jedynym środkiem zapobiegawczym jest przestrzeganie reżimu sanitarnego – odkażanie (które nie daje 100-procentowej gwarancji) oraz uprawa odmian z wysoką odpornością.

Owoc z obajwem porażenia przez ToBRFV.

FOTO: fot. Slomiany

Niemówienie i niezgłaszanie problemu nie spowoduje, że wirus zniknie z produkcji

– Jako jednostka naukowa nie możemy prowadzić badań, kiedy nie mamy materiału – mówiła prof. dr hab. Natasza Borodynko-Filas (IOR – PIB). – Nikt nam ich nie przysyła. Producenci boją się je nam dostarczać, w obawie przed ujawnieniem tej informacji publicznie i związanych z tym konsekwencji. Nigdy nie podajemy takich danych, jeśli już, to opisujemy je województwami. Niestety na tle innych krajów europejskich obecnie wygląda to tak, jakbyśmy byli wolni od zagrożenia, a tak nie jest. Niemówienie i niezgłaszanie problemu nie spowoduje, że wirus zniknie z produkcji. On jest i trzeba podjąć działania, aby się nie rozprzestrzeniał.

Choroba szalonych korzeni – jak chronić uprawy ogórka?

Jak się przenosi?

Jego objawy na owocach i roślinie są podobne do objawów porażenia wirusem mozaiki pepino, powoduje on jednak znacznie większe straty plonu. Jest przenoszony mechanicznie, w wyniku bezpośredniego kontaktu pomiędzy roślinami, na narzędziach ogrodniczych, na materiale do szczepienia, na nasionach. Stwierdzono możliwość przenoszenia przez trzmiele podczas zapylania.

Co robi PIORiN?

Z informacji uzyskanych w Inspekcji wynika, że wg rozporządzenia z 2021 r. wirus jest poszukiwany na nasionach i na rozsadzie pomidora i papryki. Inspekcja nie szuka go u producentów pomidorów. Jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeśli ToBRFV zostanie wykryty w szklarni, należy ten fakt zgłosić Inspekcji. Wówczas taką produkcję kontroluje przedstawiciel Inspekcji, który musi ustalić, skąd pochodzi rozsada (bądź nasiona). Przez czas trwania uprawy nie ingeruje w nią, więc uprawę można prowadzić tak długo, jak długo pomidory mają wartość handlową. Sprawdzana jest tylko utylizacja roślin po zakończonym sezonie.

Konieczne jest ścisłe przestrzeganie higieny uprawy

Aby wirus się nie rozprzestrzeniał, konieczne jest ścisłe przestrzeganie higieny uprawy. Niezbędne jest eliminowanie lokalnych źródeł wirusa – chorych roślin, alternatywnych gospodarzy, skażonego materiału roślinnego. Nie ma środków ochrony roślin działających na wirusa, dlatego bardzo ważna jest dokładna dezynfekcja na etapie produkcji rozsady, jak i podczas uprawy. Przenosi się on nawet z wodą. Ograniczyć go może tylko profilaktyka i uprawa odmian z genem odporności.

Higiena na etapie produkcji rozsady

Zachowanie szczególnej higieny jest kluczowe dla bezpieczeństwa roślin.

– Diabeł tkwi w szczegółach, a przy profilaktyce tej choroby to sformułowanie ma ogromne znaczenie – mówiła Anna Kamionka-Janus z Grupy Mularski. – Przy wejściu do szklarni jest śluza dezynfekująca, pracownicy mają na sobie firmowe ubranie ochronne, pracują w rękawiczkach. Nie mogą tam wchodzić osoby postronne. Pomieszczenia socjalne są ozonowane. Do szczepienia pomidorów wykorzystywane są jednorazowe materiały – klipsy, żyletki (wymieniane po zaszczepieniu 1 tacki), zapinki. Nasiona są kupowane bezpośrednio w firmach nasiennych, mających obowiązkowo certyfikaty na ToBRFV. Sami też wykonujemy testy przed rozpoczęciem produkcji, badamy rośliny na obecność PepMV i Cmm. Woda do podlewania pochodzi ze studni głębinowej. Do pożywki dodawany jest Huwa San w ilości 40 ppm. Jest też sterylizowana lampami UV. Do dezynfekcji zbiorników używany jest Virkon S i Huwa San. Myciem konstrukcji i szyb zajmuje się profesjonalna firma Agroclean. Powierzchnie płaskie są parowane.

Prędkość zakażenia wirusem ToBRFV jest pięć razy szybsza niż mozaiki pepino

– Problem jest naprawdę poważny, wirus jest w naszym kraju, warto zdać sobie sprawę ze skutków jego obecności. Chciałbym zwrócić uwagę na kilka aspektów, o których powinni pamiętać producenci pomidorów. W przypadku tego wirusa konieczna jest silna dezynfekcja przed rozpoczęciem produkcji, uprawa odmian o podwyższonej odporności i dezynfekcja w trakcie – mówił Piotr Słomiany. Prędkość zakażenia wirusem ToBRFV jest pięć razy szybsza niż mozaiki pepino. W wiązkach ksylemu przemiesza się z prędkością 8 cm na godzinę. W komórce atakuje głównie mitochondria i chloroplasty.

• Pierwsze objawy
  Pierwsze objawy infekcji – typowej chlorozy – są widoczne na wierzchołku rośliny. Są różnice w reakcji odmian – odmiany mięsiste przechodzą nieco lżej, gronowe intensywniej. Na ogonku pojawia się nekroza. Szypułki owoców są haczykowato podwinięte. Owoce nie wybarwiają się, mają plamy, nekrozy i zmieniony kształt. Korzenie też są infekowane – te główne brązowieją.
• Sposób przenoszenia
  W szklarni wirusa przenoszą pracownicy (kontakt ze świeżym sokiem) na narzędziach – nożach, sekatorach. Pomijanym wektorem są wózki do pielęgnacji, do zbioru i opryskiwacze. W uprawach 4-rzędowych jest mniejsza infekcja roślin niż przy 5-rzędowych, bo rośliny nie są tak zagęszczone, przejścia są szersze.
• Dezynfekcja wózka
  Dobra praktyka ogrodnicza mówi, że dezynfekcja wózka po każdym przejeździe rzędu jest standardem. Szczególnie miejsca natarcia na liście, czyli front wózka. Niemyty wózek ma teksturę papieru ściernego, łatwiej zakażając roślinę. Do mycia należy używać podchlorynu sodu 3–5%. (czas ekspozycji 3 godz.) i Virkonu S w stężeniu 2–3%. Zakażeniu sprzyjają też niewycentrowane rury w szklarni – rośliny ocierają się o wózki. Ogromne źródło infekcji to kapilary. Warto je dezynfekować oddzielnie.

Odmiana z odpornością

W grupie pomidorów malinowych wielkoowocowych (wielkości BB+) jest już dostępna odmiana komercyjna pod numerem E15A.42914. Gen odporności na wirusa pochodzi z dzikiego gatunku pomidora Solanum habrochaites, o małych owocach, zupełnie nieprzypominających obecnych odmian. Na drodze klasycznej hodowli – krzyżowania (bez GMO), wprowadzono odporność do odmiany pomidora. Dużo czasu zajęła hodowla dobrej odmiany uprawnej o wysokiej odporności na wirusa.

– Odmianę tę testowano w Europie, by potwierdzić, że rośliny i owoce nie wykazują objawów ani kumulacji wirusa. Udowodniono, że wysoka odporność HR ogranicza rozprzestrzenianie się wirusa – mówiła Agnieszka Wiśniewska z Enza Zaden. Przy odporności wysokiej (HR), którą w tej chwili jako jedyna firma nasienna ma Enza Zaden, wirus nie może się namnażać w roślinie, co zatrzymuje jego rozwój. Dla porównania przy odporności średniej (IR) wirus może się namnażać, ale opóźnione jest występowanie objawów infekcji. Pojawiają się później, mogą być słabsze niż u odmian podatnych, ale wirus nadal się namnaża w roślinach i może się rozprzestrzeniać.

E15A.42914 – nowa odmiana pomidora malinowego z wysoką odpornością na ToBRFV.

FOTO: fot. Szyperek

O zagrożeniu, jakie niesie wirus ToBRFV oraz możliwości przeciwdziałania mówiono podczas konferencji firmy Enza Zaden oraz Grupy Mularski 18 sierpnia w Otwocku. 

W wyniku prac zespołu hodowli roślin, kierowanego przez profesora Bogusława Kubickiego, a następnie przez prof. Katarzynę Niemirowicz-Szczytt, w którym głównym hodowcą była dr Aleksandra Korzeniewska, powstało ponad 60 odmian w 8 gatunkach roślin warzywnych: ogórek 5, melon 7, dynia zwyczajna 13, dynia olbrzymia 8, arbuz 3, pomidor 17 i papryka 9, a także jedna odmiana miechunki pomidorowej. Wszystkie opisane odmiany są w obrocie w polskich firmach hodowlano-nasiennych. Wszystkie odmiany zarejestrowano w COBORU, są to zarówno odmiany ustalone, jak i mieszańcowe, przeznaczone głównie do uprawy w polu. Wiele z tych odmian jest znanych nie tylko w kraju, ale i za granicą.

POMIDORY KLASY PREMIUM

Oferta odmianowa pomidorów premium od Bayer

Papryka

W wyniku prac hodowlanych powstały odmiany papryki, przeznaczonej do uprawy polowej.

• Należy do nich mieszańcowa Roberta o owocach typu blok. Odmiana wyróżnia się dużą wczesnością i korzystnym pokrojem roślin, jest także dobrze dostosowana do uprawy w polu.
• Kolejna to Rokita – odmiana półostra, o owocach czerwonych typu strąk, o podwyższonej zawartości kapsaicyny i przydatności do uprawy pod osłonami.

Rokita.

FOTO: fot. Legutko

• Inne odmiany papryki to: Marta Polka – ma duże, prostokątne, intensywnie żółte owoce, o masie do 160 g i grubej ściance (6–8 mm).

Marta Polka.

FOTO: fot. Legutko

• Oda – odmiana bardzo wczesna, o fioletowych owocach.
• Robertina – odmiana bardzo wczesna, przeznaczona do uprawy w polu oraz w nieogrzewanych tunelach, rośliny są niskie, zwarte, o sztywnych pędach. Owoce typu blok, lekko żebrowane, o masie 120–140 g, czerwone, z silnym połyskiem, miąższ jest gruby (7–8 mm) i soczysty.

Robertina.

FOTO: fot. Legutko

• Corrida – odmiana mieszańcowa o owocach czerwonych około 140 g, bardzo wczesna, jedna z najlepszych do przetwórstwa.
• Rewia – ma owoce typu blok, o pomarańczowej skórce, do uprawy pod osłonami i w gruncie.

Ogórek gruntowy

W hodowli odmian ogórka położono nacisk na wczesność, plenność i podwyższoną tolerancję na mączniaka rzekomego i kanciastą plamistość. Efektem prac były 4 odmiany mieszańcowe, do których należą:

• Szeryf – przeznaczony do konserwowania. Rośliny o silnym wigorze i dominujących żeńskich kwiatach. Owoce cylindryczne, ciemnozielone, z rzadkimi brodawkami. Odmiana bardzo plenna, z wysokim udziałem plonu wczesnego. Ma wysoką tolerancję na mączniaka rzekomego.

Szeryf.

FOTO: fot. Szyperek

• Lokata – do konserwowania i na korniszony. Wyróżnia się bardzo silnym wzrostem i dużą zdolnością regeneracji roślin. Owoce bez tendencji do przerastania na grubość. Odmiana wyjątkowo plenna, o wysokiej odporności na mączniaka rzekomego.

Lokata.

FOTO: fot. Szyperek

• Traper – odmiana wczesna do konserwowania i na korniszony. Jest bardzo plenna, o wysokiej odporności na mączniaka rzekomego.
• Tessa – odmiana typowo sałatkowa, tworzy długie na około 22 cm owoce.
• Powstała także odmiana Dar (ustalona), o krzaczastym pokroju, ładnych, nieprzerastających owocach o uniwersalnym zastosowaniu.

Pomidor polowy

W hodowli pomidora polowego zwrócono uwagę na wczesność, pokrój roślin oraz kształt, barwę i wielkość owoców. Odmiany karłowe to:

• Betalux i Promyk – bardzo wczesne, częściowo partenokarpiczne, czerwone, najlepsze na przecier oraz
• Ola Polka (żółte) i Maskotka (czerwone) – owoce typu koktajlowego,
• a także Samuraj – odmiana o czerwonych, dużych (130 g), kulistych, twardych owocach, przydatnych do przetwórstwa i bezpośredniego spożycia.
• Najnowsza odmiana karłowa to mieszaniec Ursyn o czerwonych, mięsistych, bardzo dużych owocach (250–300 g), z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia i przetwórstwa.

Druga grupa to odmiany o ciągłym (nieograniczonym) typie wzrostu do uprawy przy palikach. Należą do niej:

• Faworyt – odmiana o bardzo dużych (250–400 g), malinowych, mięsistych owocach, kulistospłaszczonych, niekiedy z niezbyt wyraźnie zaznaczonym żebrowaniem, bardzo smacznych.

Faworyt.

FOTO: fot. Legutko

• Adam – odmiana mieszańcowa silnie rosnąca, o owocach do długiego przechowywania (nawet 20 dni po zbiorze). Tworzy mięsiste, smaczne, dość twarde owoce barwy czerwonej.
• Agent – bardzo plenna odmiana mieszańcowa typu gałązkowego, o czerwonych owocach (45 g), zawiązanych na pojedynczych gronach (10–11 szt. w każdym), nie pękają i nie osypują się, przydatne do przechowywania.
• Pokusa – odmiana wczesna, o kulistych, czerwonych owocach typu cherry.

Pokusa.

FOTO: fot. Legutko

• Figiel – odmiana o ciągłym typie wzrostu, średnio wczesna, o okrągłych, małych, pomarańczowych bardzo smacznych, owocach typu cherry.

Najnowsza, mieszańcowa odmiana do uprawy przy palikach oraz pod nieogrzewanymi osłonami to Janko. Rośliny o silnym wigorze i ciemnozielonych, długo zdrowych liściach. Pojedyncze i złożone grona po 5–7 owoców w każdym. Owoce czerwone, gładkie (120–150 g), dwu- lub trzykomorowe, o wyśmienitym smaku. Nadają się do przechowywania. Tolerancyjna na niekorzystne warunki uprawy i suchą zgniliznę wierzchołkową.

Dynia olbrzymia

Tworzenie nowych odmian pod względem jakościowym było możliwe dzięki prowadzonym w Katedrze od wielu lat badaniom, dotyczącym podłoża genetycznego ważniejszych cech użytkowych, szczególnie zawartości karotenoidów i suchej masy. W ten sposób powstały materiały wyjściowe do pierwszych polskich odmian o półkrzaczastym pokroju. Są to:

• Ambar – o owocach kulistospłaszczonych, skórce ciemnozielonej z szarymi cętkami i wadze 2–4 kg. Miąższ intensywnie żółtopomarańczowy, z wysoką zawartością suchej masy (ok. 18%). Owoce bardzo dobrze się przechowują, są przydatne do bezpośredniego spożycia i jako pasza dla zwierząt.
• Amazonka – o owocach kulistospłaszczonych, skórce ciemnopomarańczowej i masie 1–1,5 kg. Miąższ pomarańczowy, z wysoką zawartością suchej masy (10–12%) i β-karotenu. Owoce bardzo dobrze się przechowują, polecane do bezpośredniego spożycia, na przetwory i soki.

Dynia olbrzymia Amazonka.

FOTO: fot. Legutko

• Karowita Bis – o owocach kulistospłaszczonych, cienkiej, ciemnopomarańczowej z jasnokremowymi paskami skórce i wadze owoców 3–6 kg. Miąższ intensywnie pomarańczowy, gruby, zawiera ok. 10% suchej masy. Jest szczególnie polecana w kuchni i na soki.

Kolejny etap to hodowla odmian heterozyjnych dyni olbrzymiej. Powstały dwie odmiany mieszańcowe:

• Otylia – rośliny o płożącym pokroju. Owoce duże o masie 5–10 kg, kulistospłaszczone, o różowopomarańczowej skórce, o wysokiej odporności na uszkodzenia podczas transportu. Przydatne do spożycia przez kilka miesięcy po zbiorze. Miąższ intensywnie żółty, gruby (5–7 cm), nadaje się do przetwórstwa.
• Justynka – rośliny o półkrzaczastym pokroju, tworzą po kilka owoców o masie 2,5–3,5 kg, o ciemnopomarańczowej do różowej barwie skórki. Miąższ ciemnopomarańczowy z wysoką zawartością β-karotenu. Dobrze się przechowuje. Przydatna do przetwórstwa i bezpośredniego spożycia.

SPOTKANIA WiOM

Kolekcja porównawcza i testy – jakie cebule od firmy PNOS Ożarów Mazowiecki na gleby suche?

W wyniku prac nad dynią zwyczajną wytworzono szereg odmian o różnych typach:

Cukinia

Astra Polka, Atena Polka, Nimba, Soraja, Nefryt i Bananowy Song (dwie ostatnie mieszańcowe). Odmiany te charakteryzują się dużą wczesnością, krzaczastym pokrojem i maczugowatymi owocami, o skórce barwy żółtopomarańczowej, jasnozielonej z ciemnozielonymi cętkami oraz ciemnozielonej.

Cukinia Astra Polka.

FOTO: fot. Legutko

Dynia na nasiona, bezłupinowa

Pierwsza odmiana to Miranda – roślina o półkrzaczastym pokroju, tworzy po 3–4 owoce. Kolejna odmiana to Junona – rośliny o płożącym pokroju, owocach 3–4 kg i bezłupinowych nasionach barwy ciemnozielonej.

Dynia na nasiona z nasionami okrytymi

Odmiana Danka Polka – ma rośliny płożące, silnie rozgałęzione. Owoce średniej wielkości, kuliste, żółtopomarańczowe, wypełnione bardzo dużą liczbą bardzo smacznych nasion.

Dynia makaronowa

Pyza, Makaronowa Warszawska to odmiany o półkrzaczastym pokroju roślin. Owoce owalne lub jajowate, o masie 1–2 kg, o żółtopomarańczowej skórce i intensywnie żółtym miąższu, który po krótkim gotowaniu rozpada się na fragmenty przypominające makaron.

Patison

Disco, Gagat, Okra, Polo i Aureus (dwie ostatnie mieszańcowe) to odmiany o krzaczastym pokroju, tworzące spłaszczone owoce kształtem przypominające babkę lub dysk, z promieniście ułożonymi wrębami. Owoce o skórce pomarańczowej, białokremowej, kremowobiałej, zielonej lub ciemnozielonej. Mogą być spożywane w każdym stadium dojrzałości. Nadają się do przetwórstwa i bezpośredniego spożycia.

Melon

Efektem prac nad melonem było uzyskanie 7 oryginalnych odmian, które oprócz wysokich plonów i dużych walorów smakowych owoców, charakteryzują się dużą tolerancją na niesprzyjające warunki środowiskowe i uprawę w odkrytym gruncie.

Trzy pierwsze to ustalone odmiany:

• Melba (miąższ pomarańczowy),
• Oliwin (miąższ kremowozielony),
• Model (miąższ jasnozielony).

Cztery kolejne to odmiany mieszańcowe charakteryzujące się ponadto podwyższoną tolerancją na mączniaka rzekomego i prawdziwego. Są to:

• Seledyn (miąższ seledynowokremowy)
• oraz Emir, Malaga i Junior o miąższu pomarańczowym. Owoce ich są kuliste, owalne lub kulistoowalne, o masie 0,8–1,5 kg, słodkie, o silnym aromacie i doskonałym smaku.

Melon Seledyn.

FOTO: fot. Legutko

Arbuz

W KGHiBR powstały także trzy oryginalne heterozyjne odmiany arbuza, dobrze dostosowane do polskich warunków klimatycznych. Charakteryzuje je krótka wegetacja (100–120 dni), wysoki plon owoców o doskonałym smaku i aromacie. Polecane są do upraw z rozsady, na polu lub w tunelach foliowych.

• Pierwszą była odmiana mieszańcowa Rosario – wczesna, owoce o masie 3–4 kg, okrągłe, o ciemnozielonej skórce i ciemnoróżowoczerwonym słodkim, soczystym miąższu.
• Druga odmiana to Złoto Wolicy (mieszaniec) – o kulistojajowatych owocach, z żółtą skórką i o czerwonym miąższu.
• Ciekawą odmianą arbuza jest Janosik, którego owoce o zielonej skórce mają żółty miąższ – słodki, soczysty, ze stosunkowo małą liczbą nasion.

Arbuz Janosik.

FOTO: fot. Legutko

Miechunka pomidorowa

Wyhodowano jedną odmianę miechunki pomidorowej o nazwie Amarylla. To roślina jednoroczna, wysokości ok. 60 cm, silnie rozgałęziająca się, o pokładających się pędach. Owoc miechunki (30–40 g) jest jędrny, soczysty, w skórzastej osłonce, ma żółtozieloną barwę, kształtem zbliżony do owoców pomidora. Ma specyficzny słodkokwaskowy smak. Nadaje się na przetwory. 

Miechunka pomidorowa Amarylla.

FOTO: fot. Legutko

Marta Szyperek

Zapotrzebowanie rynku na dynie

— W tym roku przeprowadziliśmy pierwszy test z produkcją ekologiczną i choć powierzchnia była niewielka, to będziemy mieli dobrą produkcję. Najważniejsze, że na rynku jest zapotrzebowanie na ten produkt — mówi — w rzeczywistości, chociaż szczyt zbiorów nastąpi w przyszłym tygodniu, zaopatrujemy klientów już od kilku tygodni, a opinie, które otrzymujemy na temat naszej ekologicznej dyni Butternut, są całkiem pozytywne.

Mniejsza produkcja w Europie sprzyja popytowi na dynie.

To samo można powiedzieć o cenach, które według Mauleón są na przyzwoitym poziomie.

— W sektorze warzywnym często trudno jest mieć jasne odniesienie do wszystkiego, co zostało posadzone w Hiszpanii lub Europie, ale na Fruit Attraction podeszło do nas kilku klientów z Holandii, pytając o cenę naszych dyń, co mnie zaskoczyło. Ludzie na targach mówili, że w tym roku, ze względu na warunki klimatyczne w Hiszpanii i Europie, a mianowicie uporczywą suszę, z którą mamy do czynienia, areał przeznaczony pod uprawę dyń został zmniejszony w porównaniu z poprzednimi latami, co pozwala nam sądzić, że perspektywy na ten sezon są bardzo pozytywne — dodaje Rodrigo.

Jak gradobicia i przymrozki wpłynęły na szacunkowe plony warzyw i owoców? - GUS

— Jesteśmy bardzo zadowoleni ze startu, jaki mieliśmy i jesteśmy optymistami, chociaż jesteśmy również świadomi trudności, jakie niosą ze sobą obecne okoliczności ekonomiczne, które są powodem do niepokoju i sprawiają, że wzorce produkcji są trudne do przewidzenia. Plusem jest to, że mamy dobry, rynkowy produkt i chociaż konsumpcja warzyw ogólnie spadła, to produkcje dyni nie były tak duże. Musimy tylko zadbać o to, aby inni, oprócz naszych klientów, wiedzieli, że będziemy mieli dostępne wolumeny.

opr. Bernat Patrycja

na podst. Freshplaza.com
Fot. envato.elemenst

Marta Szyperek

Boga oferta nawożenia i ochrony kapusty podczas spotkania Sakaty

Klaudii Horlop i Łukaszowi Rudeckiemu z Sakaty towarzyszyli przedstawiciele firm:

• Farm System z pokazem robota samojezdnego, 
• Mularski z ofertą rozsad warzyw i nawozów wapniowych,
• Yara Poland – z serwisem porad agrotechnicznych, dotyczących nie tylko nawożenia,
• Agro Smart Lab z prezentacją możliwości sygnalizacji pojawu szkodników,
• Agroosa z pokazem możliwości prowadzenia za pomocą GPS
• oraz Kubota z ofertą ciągników.

Klaudia Horlop – Sakata.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Odmiany kapusty, w tym kapusta o spłaszczonych główkach na polu w Topoli

Poletka warzyw kapustnych zostały już po raz drugi założone na polu Martyny i Przemysława Świerczyńskich. W 35-hektarowym gospodarstwie w tym sezonie pod warzywa (kapustne i bób) przeznaczono 17 ha, a 40 arów ekstra – na poletka pokazowe.

Od lewej: Łukasz Rudecki – Sakata, właściciel gospodarstwa – Przemysław Świerczyński i Kamil Działek z hurtowni ogrodniczej w Łęczycy.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Kapusty uprawiane w tym gospodarstwie reprezentują różne grupy wczesności, począwszy od wysokich tuneli nieogrzewanych. Z oferty pokazanej na poletkach, właściciela zainteresowały dwie odmiany o spłaszczonych główkach, które zamierza sadzić w kolejnym sezonie.

Odmiana płaska Saturn

FOTO: Katarzyna Wójcik

Na całym areale uprawa od sześciu lat jest prowadzona w systemie bezorkowym. Właściciel pozbył się już pługa i twierdzi, że nie wróciłby do orki.

Wojciech Kopeć prezentuje objawy niedoboru fosforu.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Pan Przemysław ustawia na polach pułapki na różne gatunki szkodników warzyw kapustnych – śmietkę, paciornicę, wciornastka, rolnice.

Arkadiusz Pliszka – Agro Smart Lab – prezentuje zasadę działania pułapki na rolnice.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Widoczne motyle rolnic. Rozpoznaje je i liczy urządzenie zaopatrzone w kamerę. Sygnał o zagrożeniu jest przesyłany do odbiorcy.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Widoczne motyle rolnic. Rozpoznaje je i liczy urządzenie zaopatrzone w kamerę. Sygnał o zagrożeniu jest przesyłany do odbiorcy.

FOTO: Katarzyna Wójcik

Zobacz płeną gamę prezentowanych odmian kapusty:

{embed-gallery-1_class}{embed-gallery-1}81711{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81712{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81713{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81714{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81716{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81717{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81718{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81719{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81720{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81721{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81722{/embed-gallery-1}{embed-gallery-1}81723{/embed-gallery-1}{/embed-gallery-1_class}

Więcej informacji w listopadowym wydaniu miesięcznika WiOM Warzywa i Owoce Miękkie.

Nie masz jeszcze naszego czasopisma? Zamów prenumeratę lub subskrypcję.

Katarzyna Wójcik

Marta Szyperek

We wrześniu w nocy nastały niskie temperatury. Spowolniły lub zatrzymały dojrzewanie pomidorów i papryki zarówno polu, jak i w tunelach. Spowolniły wzrost róż brokułu i kalafiora, na które tak czekają zakłady przetwórcze. Ze względu na niskie temperatury w nocy, a dość przyzwoite w ciągu dnia, nie można przyśpieszyć wzrostu warzyw kapustnych, czy dojrzewania psiankowatych. Procesy te są na tyle spowolnione, że trzeba się uzbroić w cierpliwość. Plantacje psiankowatych w dalszym ciągu trzeba chronić przed chorobami, a kapustnych przed szkodnikami.

Z brzegu pomidory nieopryskane na dojrzewanie, na dalszym planie opryskane około 20 sierpnia. Zdjęcie z 1.09.2022.

FOTO: fot. Borczyński

Dbaj o zdrową nać

W przypadku warzyw korzeniowych, zwłaszcza marchwi lub pietruszki, należy przez cały okres wegetacji, a zwłaszcza pod koniec dbać o zdrową nać. Te warzywa kopane są za nać. Jeżeli więc nie będzie ona zdrowa i silna, część korzeni pozostanie w glebie, co spowoduje straty w plonie.

Mączniak prawdziwy na ogonkach liściowych pietruszki...

FOTO: fot. Borczynski

... i na blaszkach liściowych.

FOTO: fot. Borczynski

Alternarioza i mączniak

Główną chorobą marchwi powodującą utratę naci jest alternarioza. Na rynku jest wiele produktów do ochrony. W uprawie pietruszki zwykle dużym problemem jest mączniak prawdziwy. Objawy choroby występują nie tylko na liściach, ale także na ogonkach liściowych, gdzie trudniej jest dotrzeć ze środkami ochrony roślin. Z tego względu należy takie zabiegi wykonywać zapobiegawczo. Ochrona w przypadku pojawienia się pierwszych objawów jest dość kosztowna i nastręcza wiele problemów. Działając zapobiegawczo, co prawda trzeba opryski wykonywać znacznie wcześniej i regularnie, ale za to nie ma objawów chorób grzybowych i suchej naci, a później problemów w przechowalni.

Objaw żerowania bawełnicy na korzeniach marchwi. Jest praktycznie niewidoczny, charakterystyczny biały oprzęd, są liczne korzenie wyrastające z korzenia spichrzowego.

FOTO: fot. Borczynski

Dyscyplina w ochronie

Producenci mówią mi, że spóźnili się z zabiegiem, bo wiało albo padało, a później już były pierwsze objawy. W jednym z przypadków na plantacji marchwi na tym samym polu i tej samej odmianie producent z różnych względów spóźnił się z zabiegiem na części o 3 dni i już wystąpiły pierwsze objawy mączniaka prawdziwego na naci. Jest to marchew przeznaczona dla przetwórstwa, więc nać jest ścinana, a korzenie nie będą przechowywane, ale to przykład, że w ochronie trzeba zachować dużą dyscyplinę.

Spóźniony zbieg na marchwi – stare liście porażone przez mączniaka prawdziwego, młode zdrowe.

FOTO: fot. Borczynski

Szkodniki dotąd niewystępujące - bawełnica topolowo-marchwiana

Na korzeniach marchwi wystąpiły szkodniki – bawełnica topolowo-marchwiana – w ostatnich latach w ogóle niezaobserwowana w tej uprawie. Na kapustnych mszyca nie wystąpiła ze względu na zaprawienie Verimarkiem 200 SC czy stosowanie Movento 100 SC. W marchwi również możemy zastosować Movento. Ze względu na to, że bawełnica topolowo-marchwiana praktycznie nie występowała na Kujawach, nikt nie przejmował się tym szkodnikiem. Można było jego działanie zauważyć podczas dni znacznie cieplejszych niż normalne. Nać na roślinach zaatakowanych przez mszyce zaczęła więdnąć i pokładać się, co również skutkowało większą liczbą objawów alternariozy.

Dużo chwościka

W tym roku łatwo nie mają również producenci buraka ćwikłowego. W dużym nasileniu zwłaszcza pod koniec sierpnia i na początku września na liściach buraków wystąpił chwościk. Widać go też na plantacjach buraka cukrowego. Producenci mówią, że nie pamiętają lat z tak silnymi infekcjami tą chorobą. Co prawda, wcześnie siane buraki ćwikłowe zdążyły wytworzyć już odpowiednie zgrubienia, ale te siane w poplonach mogą mieć problem z dorośnięciem do rozmiarów handlowych.

Pojedyncze rośliny mocno porażone przez chwościka.

FOTO: fot. Borczynski

Z programu ochrony buraków ćwikłowych zniknęło wiele dobrych produktów, używanych na plantacjach buraków cukrowych. Trzeba stosować ochronę od wschodów, tak więc trudno zachować rotacje substancji aktywnych, aby nie nastąpiło uodpornienie patogenów. W zależności od warunków pogodowych, w następnych latach może być trudno wyprodukować buraki bez pozostałości substancji aktywnych.

Dużo zasiewów cebuli ozimej

W bieżącym sezonie posiano, zwłaszcza na Kujawach, dużo cebuli zimującej w gruncie. Wielu producentów sugerując się tym, że jest zdecydowanie łatwiejsza w uprawie niż cebula z siewu wiosennego, zwiększyło zasiewy. Jest też wielu producentów, którzy zasiali cebulę po raz pierwszy. I już zaczęły się problemy z chwastami. Niektórzy nie przewidzieli, że w dobrych warunkach cebula potrafi wschodzić po nawet 6–7 dniach. Stosując herbicydy po siewie zapomnieli o przedwschodowym zabiegu glifosatem. Może nie tyle zapomnieli, co nie zdążyli. Zaskoczyły ich szybkie wschody roślin.

Poza tym, kiedy plantacje kukurydzy zaczną zasychać, na młode rośliny mogą przenosić się wciornastki. Jeśli w październiku będzie dość ciepło, nie można zapomnieć również o zabiegu zabezpieczającym przed infekcjami mączniakiem rzekomym, który może przezimować na roślinach podczas łagodnej zimy. Jeśli nie będzie mrozów, tak jak w roku 2019/2020, mączniak może pojawić się na plantacjach już w połowie kwietnia. Jeżeli producenci nie zorientują się w porę, plantacja może być zniszczona w kilka dni. Przypominam, że obecnie wycofane są dobre i szybko działające interwencyjnie produkty, takie jak Ridomil czy Acrobat.

W USA firma, która zajmuje się marketingiem tej odmiany pomogła rozwinąć się tej wyjątkowej truskawce na powierzchni około 100 hektarów w regionach Florydy i Kaliforni. W tym sezonie truskawka trafić ma na rynek Europy oraz Bliskiego Wschodu do Zatoki perskiej.

Florida Pearl, to biała truskawka, która została opracowana przez University of Florida. 

Dr Vance Whitaker wybrał ją ze względu na jej niezwykły i atrakcyjny biały kolor, słodki smak truskawkowy i ananasowy – mówi Ekland Marketing Company, Inc. (Emco Cal).

Charakterystyka odmiany

Owoce tych truskawek są średniej wielkości, ich kształt jest stożkowaty lub sercowaty. Odcień od białego do lekko różowego. Okres przydatności do spożycia, przeważnie trwa około 6 dni. Florida Pearl jest jedną z najwcześniejszych odmian i najbardziej wydajnych z portfolio jakie oferuje University of Florida.

Pierwsze owoce pojawiają się około 50 do 60 dni od posadzenia, a plon oscyluje od 900 do 1200 gram na roślinę.

- Florida Pearl, wybrana marka premium, będzie sprzedawana przez ograniczoną liczbę oficjalnych partnerów, którzy będą przestrzegać ścisłych wytycznych i zapewnić, że na rynek trafią tylko owoce najwyższej jakości – mówi Emco Cal.

opr. na pod East-fruit

Fot: Facebook EMCO CAL

W Wielkopolsce odpowiednia uchwała została opublikowana w dniu 30 marca 22016 roku w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego pod pozycją nr 2366. Uprawa maku niskomorfinowego została w niej określona w 31 gminach województwa wielkopolskiego na łącznej powierzchni 96,5 ha, natomiast uprawa konopi włóknistych w 30 gminach na ogólnej powierzchni 698,895 ha. Uchwała ustala również rejonizację upraw maku niskomorfinowego i konopi włóknistych w 2016 roku z podziałem na poszczególne gminy województwa wielkopolskiego. Podział na gminy tutaj.

Stosownie do przepisów art. 50 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224), nadzór nad uprawami maku lub konopi włóknistych sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), właściwy ze względu na miejsce położenia tych upraw.

Do podstawowych warunków umożliwiających uprawę maku i konopi należą:

1. Posiadanie zezwolenia na prowadzenie uprawy maku lub konopi włóknistych wydanego zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224) przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia uprawy, na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23). Od decyzji wydanej przez organy gminy (wójt, burmistrz, prezydent) służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 17 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego).
2. Zawarcie umowy kontraktacji przez prowadzącego uprawę z podmiotem posiadającym zezwolenie marszałka województwa na prowadzenie działalności w zakresie skupu maku lub umowy sprzedaży z podmiotem posiadającym zezwolenie marszałka województwa na prowadzenie działalności w zakresie skupu konopi włóknistych. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224), uprawa konopi włóknistych może być prowadzona dodatkowo na podstawie umowy kontraktacji, umowy sprzedaży, umowy o przetworzenie słomy konopnej na włókno, zobowiązania do przetworzenia słomy konopnej na włókno we własnym zakresie.
   Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, umowa kontraktacji winna zawierać dokładnie określony sposób zniszczenia słomy makowej, jak i resztek pożniwnych pochodzących z uprawy maku niskomorfinowego.
3. Prowadzenie upraw maku lub konopi włóknistych na określonej powierzchni, w wyznaczonych rejonach, przy zastosowaniu materiału siewnego kategorii elitarny albo kategorii kwalifikowany. Podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie skupu maku winny zaopatrzyć się w materiał siewny maku w Hodowli Roślin Strzelce Sp. z o.o. Oddzial Borowo, 64-020 Czempiń, powiat Kościan, tel. 61 282 72 67; faks 61 282 62 97, natomiast kwalifikowane nasiona konopi włóknistych oferuje do sprzedaży Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu, ul. Wojska Polskiego 71b, 60-630 Poznań. tel. 61 845 58 44

Źródło: wodr.poznan.pl

– Byli oni jednymi z pierwszych, którzy w tym rejonie zaczęli sprowadzać folie ogrodnicze tunelowe. Z czasem otworzyli kolejny punkt sprzedaży, ten w Falęcicach. Od czasu otwarcia sklepu pracowałem tutaj jako sprzedawca i opiekun, a od 2018 r. jestem jego właścicielem. Mój brat Damian także zarządza sklepami ogrodniczymi, ale w okolicy Grójca oraz Warki. Jego rejon jest typowo sadowniczy, ale duże powierzchnie zajmują również uprawy jagodowe.

Agrowłókniny

FOTO: fot. Marta Szyperek

Jaki to rejon?

 – Tutaj, w Falęcicach, mamy klientów sadowników, rolników i warzywników. Jest to teren bardzo zróżnicowany pod względem produkcji. W ostatnich latach zwiększyła się powierzchnia plantacji borówki amerykańskiej. Z warzyw polowych najwięcej uprawia się rzodkiewki, sałaty lodowej, kopru oraz cukinii i ogórka polowego. W naszym rejonie gospodarstwa warzywnicze mają 3–4 ha, sadownicze przeciętnie 10 ha, a borówkowe 3–5 ha.

Zaczęło się od nawadniania

– Nasz sklep w Falęcicach rozpoczął swoją działalność w 2006 r., od sprzedaży systemu nawodnień – mówi pan Mateusz.

Węże do nawadniania

FOTO: fot. Marta Szyperek

– Tata, przewożąc folie tunelowe z Płocka, po drodze wypatrzył firmę Milex. I tak rozpoczęła się współpraca, która trwa do dziś. Jesteśmy jej dystrybutorem. Jako pierwsi w tym rejonie mieliśmy w ofercie kompleksowe systemy nawadniające. Każdy producent, chcący założyć nawadnianie, otrzyma u nas cały potrzebny osprzęt – od pompy głębinowej (najpopularniejsze są takie 200–500 l wydajności na min), poprzez rury przesyłowe, taśmy i linie kroplujące. Wykonujemy także nawodnienia specjalnie zaprojektowane dla indywidualnych odbiorców.

Podział prac

– Zajmuję się głównie zakupami, a żona Barbara dokumentacją. W sklepie pracuje 3 doświadczonych pracowników. Znają się na tym, co robią, biorą udział w szkoleniach, wiedzą, jak mogą pomóc. Klienci są usatysfakcjonowani obsługą. Mówią mi, że mam dobrych ludzi – kontynuuje gospodarz.

W sklepie pracuje doświadczona kadra. Od lewej: Dawid Kwiatkowski, Urszula Marzec i Hubert Fedorowicz. 

FOTO: fot. Marta Szyperek

Zaplecze

Budynek wraz z magazynami zajmuje około 1 ha. Na terenie firmy są magazyny na nawozy, mogące pomieścić 2 tys. ton. Pod dachem jest przechowywanych 95% towarów. Firma ma też własny transport, może dowieźć towar gratis do 20 km.

Współpraca

Hurtownia Agromati współpracuje z wieloma firmami, dostarczającymi środki ochrony roślin, nawozy, konstrukcje sadownicze – betonowe słupy, tyczki, opakowania na wszelakie owoce, substraty torfowe i torf kwaśny dla producentów borówki. Jest dystrybutorem agrowłóknin firmy Agrimpex, polskiego producenta narzędzi – firmy Verkatto, nawozów firmy Compo oraz preparatów bakteryjnych i humusowych z Agraplant. Ostatnio coraz więcej rolników sięga po produkty biologiczne, poprawiające jakość gleby. Wielu z nich jest dość niecierpliwych, oczekuje efektu szybko i rezygnuje ze stosowania, a jak wiadomo na efekt trzeba poczekać.

Novatec nawozy

FOTO: fot. Marta Szyperek

– W gospodarstwie żony, gdzie uprawiana jest pszenica, uzyskałem w tym roku ponad 9 ton ziarna z hektara. Stosowałem Bakterplant łącznie z Humiagra regularnie po zbiorze. Uważam, że taka kombinacja środków się sprawdza – zachwala pan Mateusz.

Jakie odmiany warzyw?

 Z cukinii popularna jest Cronos, Rhodos, Milos. Z ogórków polowych nie słabnie zainteresowanie odmianą Śremski, a także Acord, Atomic.

Oferta hurtowni Agromati

FOTO: fot. Marta Szyperek

– Sprzedajemy też dużo kopru – Szmaragd, Ambrozja, Mamut. Z rzodkiewki głównie wybierana jest Celesta, z sałat lodowych – Ice Way, Ice Jazz, Ice Music – mówiła Urszula Marzec, specjalista w sprzedaży odmian.

 Jakie nawozy?

 Z nawozów pogłównych wybierane są te wieloskładnikowe bezchlorkowe, np. NovaTec, Blaukorn. Ostatnio wzrosło zainteresowanie nawozem Florovit Complex NPK. Producenci mówią, że szukają oszczędności tam, gdzie się da, ale nie za wszelką cenę. Nawozy Florovit nie są tak drogie jak inne, ale są skuteczne.

Nawozy Fructus

FOTO: fot. Marta Szyperek

 Z płynnych często wybierane są produkty, takie jak Florovit Uniwersalny oraz nawozy mikroelementowe z firmy Intermag – z borem, z krzemem, z cynkiem. Producenci sami produkujący rozsadę stosują powszechnie stymulator systemu korzeniowego – BlackJak.

Aktualna sytuacja

To teraz ryzykowny biznes, bo nie da się przewidzieć rynku.

– Jesteśmy fair w stosunku do klientów, sprzedajemy towar na bieżąco. Staramy się kupować go możliwie jak najwcześniej przed sezonem, aby produkty były cały czas dostępne w dużych ilościach i niskich cenach – mówi pan Mateusz.

Sytuacja szybko się zmienia. Każdy producent wie, że wszystko będzie coraz droższe. W tym roku wszystkie produkty potrzebne do produkcji zdrożały, a największy wzrost cen odnotowały nawozy mineralne. Daje się zauważyć, że producenci mają coraz mniej pieniędzy, kupują na bieżąco, nie robiąc zapasów. W szczególnie trudnej sytuacji są sadownicy. Dużo jabłek jest jeszcze w komorach, koszty prądu wzrastają, a przemysłowe owoce kosztują tylko 35 gr za kg.

Marta Szyperek

Zgonie z szacunkowymi obliczeniami w Bawarii należy spodziewać się plonów poniżej średniej, która wynosi 394 dt/ha.

Bawarski Państwowy Instytut Rolnictwa podaje następujące informacje:

• ziemniaki stołowe osiągają średnio 358 dt/ha;
• ziemniaki przetwórcze 330 dt/ha.

Ponadprzeciętna zawartość skrobi

Średnia zawartość skrobi wynosi 14%, w przypadku ziemniaków stołowych. Jeżeli mówimy o ziemniakach na przetwórstwo jest to wartość 18%.

Rentowność handlowa ziemniaków

Biorąc pod uwagę zysk brutto oszacować można rentowność handlową.

• Średnio 336 dt/ha dla wszystkich próbek;
• 345 dt/ha dla ziemniaków stołowych
• natomiast dla przetwórczych – 318 dt/ha.

Najlepsze wyniki uzyskano w rejonach, gdzie  odnotowano większe opady, czyli w Dolnej Bawarii oraz Górnej Bawarii.

- Już od kwietnia rok charakteryzował się niewielkimi opadami deszczu. Ponadto było znacznie więcej gorących dni niż w poprzednich latach, co doprowadziło do tego, że rośliny ziemniaka zatrzymały wzrost i utrzymywały tylko awaryjne dostawy - mówi dr Maria Linderer z Instytutu Ekonomiki Żywności i Rynków LfL. - Szczególnie dotkliwie ucierpiały frankońskie okręgi administracyjne i Górny Palatynat. Południowa Bawaria odnotowała znacznie więcej opadów w porównaniu z północną Bawarią. W porównaniu z poprzednimi latami opady były tu również znacznie niższe.

Zyskały ziemniaki posadzone wcześniej

Znacznie lepszy plony osiągają te ziemniaki, które zostały posadzone wcześniej, ze względu na zapasy wody, które znajdowały się w glebie.

• Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa Pudliszki;
• oraz Miasto i Gmina Jutrosin.

Impreza z okazji Święta Pomidora odbyła się na plantacji doświadczalnej Państwa Elwiry i Leszka Chudziaków, a w spotkaniu uczestniczyły takie osoby jak:

• Prezes WIR - Piotr Walkowski;
• Starosta Rawicki - Adam Sperzyński;
• Prezes SGP Pudliszki - Witold Szpurka;
• Przewodniczący RP WIR w Rawiczu - Łukasz Rojda;
• Burmistrz Jutrosina - Romuald Krzyżosiak;
• Burmistrz Miejskiej Górki - Karol Skrzypczak;
• Wójt Pakosławia - Piotr Skrzypek oraz rolnicy, przedstawiciele grup producentów warzyw i przetwórcy. W imprezie uczestniczyła także delegacja Dolnośląskiej Izby Rolniczej ze Zdzisławem Kanasem - Przewodniczącym RP DIR w Miliczu.

Spotkanie rozpoczęło się od przywitania uczestników przez Macieja Wita, doradcę agronomicznego, Piotra Walkowskiego, Prezesa WIR oraz Adama Sperzyńskiego – Starosta Rawicki.

70 odmian pomidora na ręczny i mechaniczny zbiór

Na plantacji prowadzonej przez Państwa Chudziaków można było podziwiać aż 70 odmian pomidorów gruntowych, przeznaczonych zarówno pod zbiór ręczny, jak i mechaniczny. Oczywiście uczestnicy mieli okazję do wymiany doświadczeń z tegorocznego sezonu pomidorowego, mogli skorzystać z punktu informacyjnego WIR. Swoje stoisko miała również Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców i Warzyw dla Przetwórstwa Pudliszki. Dodatkowo można było zaczerpnąć informacji na temat oferty Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych TUW.

Konkurs kulinarny – pomidorowe potrawy

Wielkopolska Izba Rolnicza tradycyjnie już zorganizowała konkurs kulinarny na potrawy pomidorowe. Potrawy zostały przygotowane przez KGW Pawłowo, KGW Śląskowo, KGW Szymonki, KGW Janowo i KGW Sobótka. Odbył się także konkurs na największego (w kategorii okrągły i lima) oraz najdziwniejszego pomidora, w którym zwyciężyli: Agnieszka Ofierzyńska, Karol Kaczmarek i Adam Jarus.

- Podczas gdy dwadzieścia lat temu rolnicy w regionie Makó (przygraniczna miejscowość obok Rumunii) uprawiali cebulę na 1500-2000 hektarach. W tym roku powierzchnia cebuli w Makó zmniejszyła się do 20-30 hektarów – skomentował przewodniczący.

Włoska, niemiecka i hiszpańska konkurencja na rynku

Głównym powodem jaki podaje János Fekete jest coraz mniejsza możliwość konkurowania na rynku. Włoska, niemiecka czy hiszpańska cebula jest znacznie wydajniejsza w produkcji. Osiągnięto tam w ostatnich latach poziom profesjonalny przez producentów gospodarowaniu wodą oraz w technologiach uprawy.

 „Nawadnianie jest prawdopodobnie słowem kluczowym” – Fekete

W tym roku nawadnianie stało naprawdę kluczowym elementem uwzględniając tegoroczną suszę, która także przyczyniła się do spadku produkcji. Susza powoduje utratę plonów od 20 do 50 procent. W tym roku na niektórych obszarach południowych Węgier rolnicy stracili połowę przewidywanych zbiorów.

Jánosa Fekete uważa, że węgierskie rolnictwo nie ma przyszłości bez warunków niezbędnych do prawidłowej gospodarki wodnej. 

- Gdyby południowe regiony dysponowały niezbędną infrastrukturą do nawadniania pól, nawet ci, którzy zrezygnowali z uprawy cebuli 2-3 lata temu, pojawiliby się ponownie w tym sektorze – powiedział przewodniczący Krajowej Rady dodając, że producenci jeszcze mają ambicje dla rozwoju.

na podst. Magyar Nemzet

mkh
fot. Bernat Patrycja

Na Rynku Hurtowym w Broniszach ceny warzyw nie nadążają za inflacją - są tylko niewiele wyższe od cen z lat poprzednich.

- Jeśli porównamy koszyk zakupowy rok do roku, to niestety nie ma większych zmian. Całościowy koszyk wszystkich owoców i warzyw, zarówno krajowych, jak i importowanych jest tylko o 4 proc. wyższy – wyjaśnia Maciej Kmera, ekspert Rynku Hurtowego w Broniszach.

W jego ocenie to wynik gry popytowo-podażowej.

- Rynek to magiczna siła, która nie pyta, za ile rolnik wyprodukował towar, tylko za ile może go sprzedać. To wynika z gry popyt-podaż. A popyt, który wynika z ograniczonych budżetów domowych wcale nie jest na tyle silny, żeby windować ceny - zaznacza ekspert.

Zdrożała kapusta i cebula

Oczywiście, niektóre pozycje są znacząco droższe, np. kapusta i cebula zdrożały o 100 proc. Rolników handlujących na Broniszach oczywiście cieszy taka cena, ale przyznają, że koszty tak mocno poszły w górę, że nawet przy cenie za kapustę 7 zł niewiele zostaje w kieszeni.

- Żeby mieć dobry i jakościowy plon kapusty muszę sypnąć nawozy i opryskać rośliny. Moi sąsiedzi, którzy w tym roku poskąpili nawożenia, mają główki kapust wielkości pięści. Z tego już nic nie będzie, bo taki towar nie spełnia parametrów jakościowych do handlu. Oni zostaną z niczym. Martwię się tylko, jak dam radę kupić nawozy na wiosnę, skoro chodzą słuchy, że saletra będzie po 8 tys. zł - mówi nam jeden z rolników sprzedających swój towar na podwarszawskich Broniszach. I dodaje, że kilka lat temu podjął inną pracę, bo z samego rolnictwa trudno mu było się utrzymać.

Pomidory szklarniowe po 2 zł/kg. "To poniżej krytyki"

Ale jest też szereg towarów znacznie tańszych, np. pomidory.

- Jest duża nadpodaż pomidorów i obecnie szklarniowe są po 2 zł/kg. To przy obecnych cenach nawozów, środków ochrony roślin i energii jest poniżej krytyki - mówi Kmera.

Brakuje ogórków

Drogie są za to ogórki, których brakuje ze względu na chłodne noce.

- Ogórki nie nadążają z dojrzewaniem i jest ich mało. Trzeba zapłacić za nie nawet 7 zł/kg - wyjaśnia Maciej Kmera

Ceny warzyw korzeniowych nie zmieniają się

Jeśli chodzi o warzywa korzeniowe, ich ceny są stabilne. Droższa jest jedynie cebula - nawet po 2 zł, ale jak wyjaśnia Kmera to wynik tego, że podaż jest sukcesywnie redukowana przez intensywny eksport za wschodnią granicę.

Pogoda zepsuła kalafiory

Duże braki są także w dostawach kalafiorów. 

- Całe lato było gorące, a do zawiązania ładnej róży musi być chłodniej. Dlatego na Rynku kalafiorów jest mało i są słabszej jakości. Momentami trzeba zapłacić nawet 7 zł za sztukę. Nie ma żadnej alternatywy importowej, bo import kosztowałby ok 10 zł/sztukę - ocenia Kmera.

Natomiast ziemniaki standardowo kosztują 1 zł/kg. Droższy jest jedynie Irys. 

A jakie są ceny warzyw i owoców na Rynku Hurtowym w Broniszach? O tym dowiesz się z filmu!

Bartosz Głowacki nie krył zadowolenia z zasłużonych pochwał wypowiadanych przez uczestników spotkania cebulowego, zorganizowanego 7 września w Czechlu (gmina Gołuchów, powiat pleszewski, Wielkopolska).


Fot: Paulina i Bartosz Głowaccy – właściciele cebulowej plantacji

Od trzech lat, odkąd przejął 30-hektarowe gospodarstwo nawadnia cebulę kroplowo. Tak też było w tym sezonie. Taśmy kroplujące D1000 były rozkładane równocześnie z siewem (12 kwietnia) i lekko przykrywane ziemią. Na zagonie szerokości 1,5 m z czterema podwójnymi rzędami rozmieszczano po dwie linie kroplujące. Kroplowniki, o wydatku 0,6 l, przypadają na taśmie co 30 cm. Taśma kroplująca na hektar to wydatek 3–4 tys. zł, ale plon większy o nawet 40%. Do aplikacji nawozów była tu stosowana zwężka Venturiego.

• Wysiano po 2,7 jednostki nasion/ha.
• W rzędzie nasiona przypadały co 7–8 cm.
• Część plantacji założono z nasion podkiełkowanych.

Warunkiem powodzenia takiej uprawy jest siew w wilgotne podłoże, a celem, uzyskanie dobrego wyrównania roślin, co skutkuje potem dobrymi rezultatami m.in. ochrony herbicydowej.


Fot: Krzysztof Tułecki z firmy Rivulis prezentuje filtr siatkowy, półautomatyczny Rivulis F6400 3’ i sposób jego czyszczenia.

Które z 16 odmian, wrócą na pole za rok?

W tym roku u Bartosza Głowackiego były tylko odmiany firmy Bejo, w tym kolekcja 16 odmian zaplanowana pod kątem wrześniowego pokazu. Wysiano znane już i uznane standardy oraz nowości:

• Hyfive;
• Hysinger;
• Hyroad;
• Hygate;
• Venecia;
• Crocket oraz Oneida.

Gospodarz zapytany o wnioski z kończącej się tegorocznej uprawy, wymienił kilka odmian, które zagoszczą na jego polach w przyszłym roku. Znalazły się wśród nich:

• Crocket;

• Venecia;

• Hytune

• Hysinger,

• a z czerwonych – Red Tide.

Na poletkach były trzy odmiany czerwone – Red Ray, uprawiana przede wszystkim z dymki na rynek warzyw świeżych, o mocno przylegającej łusce, Red Tide, łatwiejsza do obierania oraz Red Lady (cechy rijnsburgerów i cebul włoskich), przechowująca się nieco krócej niż poprzedniczki, ale wcześnie i ładnie się wybarwiająca.


Fot: Od lewej Paweł Bednarek, Grzegorz Pastuszka, Aleksandra Pytkowska, Michał Rzepka, Jakub Gęsicki, Ireneusz Ruciński.

Przedsiewnie, pogłównie i dolistnie - o jakich składnikach trzeba pamiętać?

• Jesienią minionego roku gospodarz wysiał 200 kg/ha soli potasowej 40%, przewidując wymycie chlorków przez zimę.
• Wiosną przedsiewnie (10 kwietnia) na każdy hektar zaaplikował po 180 kg siarczanu potasu, 220 kg YaraMila Complex i 120 kg YaraLiva Tropicote.
• Pogłównie – 24 maja podał 180 kg/ha YaraBela Nitromag, a 4 czerwca – 120 kg/ha Unika Calcium.
• Dolistnie, podczas intensywnego wzrostu roślin, zastosował 3 kg/ha Kristalonu Zielonego i w tej samej dawce – KristaLeaf Foto – w celu regeneracji roślin po uszkodzeniach.

Fot: Wojciech Kopeć z pomocą Pawła Bednarka zgłębia tajniki nawożenia cebuli.

W ramach fertygacji stosowano:

- Calcinit (21 i 28 czerwca oraz czterokrotnie w lipcu) po 25 kg/ha z wyjątkiem ostatniej aplikacji – 12 kg/ha;
- Kristalon Zielony – 24 czerwca – 25 kg/ha;
- Kristalon Niebieski – 1 i 8 lipca – po 25 kg/ha;
- Kristalon Super – 15, 22 i 29 lipca po 25 kg/ha;
- Kristalon Brązowy – jednorazowo – 5 sierpnia – 25 kg/ha.

Ametoktradyna, alternatywa dla mankozebu

Maciej Wita przekazał zebranym informację o niezmiennej w 2023 r. palecie środków ochrony firmy BASF, niezmiennej w zakresie wycofywania, będą natomiast nowości. Próbą zastąpienia wycofanego mankozebu jest ametoktradyna zawarta w fungicydzie Enervin. Ma postać stężonej zawiesiny do rozcieńczania wodą (SC). Działa powierzchniowo. W przyszłym roku będzie można nim chronić także cebulę. Najlepiej będzie łączyć Enervin (w dawce 1 l/ha) z innymi fungicydami. Maksymalna dawka solo to 1,2 l/ha.


Fot: Maciej Wita BASF.

Maciej Wita zapowiedział też rozszerzenie rejestracji herbicydu Basagran 480 SL o cebulę.

Jak uniknąć fitotoksycznośći przy zabiegach herbicydowych w cebuli?

- Przeprowadzane przez nas doświadczenia dowodzą spadku plonu cebuli o 2–3 tony po jednym zabiegu herbicydem kontaktowym – poinformował Szczepan Grochowski z BioAgris. A jest ich w każdym sezonie po kilka. Przed fitotoksycznością tej grupy herbicydów chroni Protector. Oprysk Protectorem trzeba wykonać 24–36 godzin przed planowaną aplikacją herbicydu. Dlaczego nie chroni chwastów przed herbicydem tylko cebulę. Otóż zabezpiecza tylko te części roślin, na których osiadł. W tym czasie chwasty rosną wielokrotnie szybciej niż rośliny cebuli, wytwarzając niezabezpieczone nowe liście i pędy wrażliwe na działanie herbicydu. Protector utrzymuje się na roślinie około 10 dni.


Fot: Szczepan Grochowski – BioAgris.

– Tego adiuwantu nie stosuje się ze środkiem Benevia 100 OD, dla której odpowiednie są adiuwanty olejowe – przestrzegł Szczepan Grochowski.

Zwalczanie wciornastków - ważna jest sygnalizacja pojawu szkodników

Słowa przedstawiciela firmy BioAgris potwierdziła Katarzyna Stasilewicz z FMC.

– Nie obniżamy dawki Benevii, stosujemy 0,75 l/ha i tylko do dwóch razy w sezonie – przestrzegała. Preparat działa wgłębnie i translaminarnie, co oznacza że nowe przyrosty roślin nie są chronione. Zaleca się zwalczanie wciornastka poprzez połączenie Benevii z pyretroidem. Efekt działania pyretroidu jest szybszy. Po kilku godzinach od zastosowania Benevii następuje paraliż owadów i zahamowanie ich ruchu i żerowania. Owady giną po upływie 3–6 dni od zabiegu. Ważna jest sygnalizacja pojawu szkodników.


Fot: Katarzyna Stasilewicz FMC.

Jak kształtuje się cena cebuli w Holadnii?

Ireneusz Ruciński z firmy Bejo poinformował o tegorocznej sytuacji na rynku cebuli. Na Zachodzie areał cebuli był niższy niż przed rokiem o 10% o tyle też niższe są szacowane plony. Dominuje cebula drobna. Holandia poszukuje możliwości zakontraktowania cebuli. Aktualnie za cebulę prosto z pola płacą tam 27–30 erocentów. Wyższa jest też sprzedaż tego warzywa do krajów azjatyckich. O miesiąc wcześniej, niż co roku, zaczął zakup cebuli Senegal. Jest więc nadzieja na dobrą cenę wiosną.

Fot: Nowa kopaczka w gospodarstwie – Grimme WV 140.

Według najnowszego raportu ekspertów, w większości państw Europy przewidziany jest powrót w miarę normlanych warunków pogodowych, ale to nie wystarczy, żeby odbudować starty w deficycie wody.

78% mniej pomidorów na przetwórstwo

Według danych statystycznych ukraińska produkcja pomidorów przeznaczonych do przetwórstwa zmniejszy się z 800 tysięcy ton (2021 r.) do 180 tysięcy ton (2023 r.), co stanowi spadek o całe 78%. Oczywistym powodem takiej sytuacji jest trwająca wojna w Ukrainie, w wyniku której uprawy zlokalizowane na południu kraju znajdują się pod okupacją.

Produkcja na północy również zalicza spadek

Należy podkreślić, że z powodu upałów w niektórych krajach półkuli północnej prognozuje się spadek światowej produkcji pomidorów. Będzie on na poziomie 5,8%, czyli z 39,18 mln ton do 36,89 mln ton.

Raport pokazuje, że największy spadek produkcji z powodu upałów spodziewany jest w takich krajach jak:

• Tunezja – o 36% (do 600 tys. ton);
• Hiszpania – o 29% (do 2,25 mln ton);
• Węgry – o 26% (do 85 tys. ton);
• Algieria – o 20% (do 800 tys. ton);
• Chile – o 17% (do 971 tys. ton);
• Grecja – o 17% (do 350 tys. ton);
• Francja – o 12% (do 350 tys. ton).

Gdzie produkcja odnotuje wzrost?

Jednocześnie są kraje, które zwiększą produkcję:

• Kanada +25%;
• Chiny +21%;
• Rosja +15%.

W Polsce, produkcja pomidorów do przetwórstwa pozostanie na tym samym poziomie co rok temu – 125 tys. ton.

na podst. tomatonews.com , wptc.to
Fot: envatoelements

Do rodziny Muchoo dołącza nowa odmiana. To pomidor malinowy Tatemaru Muchoo (DRTG4839). Należy do segmentu premium – o wysokich walorach smakowych, jakościowych i plonotwórczych.

 
fot. Zespół De Ruiter, od lewej: Anna Wojciechowska, Marta Jesionek, dr Katarzyna Tykarska-Duchovska, Grzegorz Fic, Maria Lis, Paulina Janicka i Jan Kemper.

Owoce wyróżniają się bardzo dobrym smakiem (wysoki Brix) i aromatem. Potwierdzają to badania prowadzone w Polsce przez niezależne firmy na dużej grupie konsumentów. Owoce mają atrakcyjny, malinowy kolor wewnątrz i na zewnątrz i długą szypułkę. Charakteryzują się długą trwałością pozbiorczą. Zachowują przy tym jędrność i smak. Są rozmiarze BB/BB+, lekko spłaszczone i żebrowane. Rośliny mają silny wigor i otwarty pokrój. Są bardzo plenne – dają wysoki plon handlowy. Odmiana ma wysoką tolerancję na suchą zgniliznę wierzchołków owoców i jest odporna na mączniaka prawdziwego. Owoce nie mają żółtych przebarwień.

 

 Tatemaru Muchoo przeznaczona do upraw standardowych i doświetlanych (w takiej produkcji owoce nie tracą na smakowitości) w nowoczesnych, wysokich szklarniach. Do szczepienia zalecana jest podkładka Maxifort lub Equifort (chociaż szczepienie nie jest konieczne). Ta druga to nowa podkładka o silnym wigorze. Owoce szybciej się wybarwiają i są gotowe do zbioru, a jest to ważne szczególnie na początku sezonu.

ToBRFV, czyli jak duże jest zagrożenie?

O tym wirusie wielu producentów już słyszało, na szczęście nie ma w Polsce wiele ognisk tej choroby.

– W Holandii jest on od 4 sezonów, ponad 50 % szklarni jest albo było zainfekowanych – mówił Jan Kamper (De Ruiter). – Jednak ten czas pozwolił nauczyć się producentom zapobiegać porażeniu i odpowiednio prowadzić uprawę.

• Na liściach jest mozaika i zniekształcenia - wypukłości w formie bąbli, liście sa nitkowate, paprotkowate.
• Na szypułce widoczne są przebarwienia wiązek przewodzących w wczesnej fazie rozwoju owoców.
• Końcówki szypułki zasychają i brązowieją.
• Owoce są mniejsze, mają nierówną powierzchnię, na której są blade plamy lub/i nekrozy.
• Owoców ogólnie jest mniej i są niehandlowe.
• Zanim jednak objawy będą widoczne na owocach pojawią się marmurkowate przebarwienia na wierzchołkach.

Objawy nasilają się w okresie stresu – latem podczas upału i zimą podczas mrozów. Występowanie i nasilenie objawów różni się w zależności od wieku rośliny i momentu zainfekowania. Symptomy pojawiają się po 12–18 dniach po zainfekowaniu.

Trzy zasady walki z wirusem

Pierwsza rzecz to prewencja, czyli zapobieganie wniesieniu wirusa do szklarni. Jeśli zostanie on już wykryty to jak najszybciej trzeba podjąć działania polegające na restrykcyjnej higienie. Po zakończeniu sezonu konieczna jest bardzo dokładna dezynfekcja (w DeRuiter Experience Center trwa 5 tygodni).

 


Marta Szyperek

Jaki jest plan spotkania?

• Zaczynamy o godzinie 10 na plantacji, gdzie, gości przywita kierownik działu Agro GFP Wojciech Krause.
• 10:45 - omówienie sezony - Paweł Kuźma;
• 11:00 - zwiedzanie plantacji, prezentacja odmian przez firmy nasienne;
• 12:00 - Problemy sezonu fasolowego w sezonie 2022 - Dariusz Szkudlarek;
• 12:30 - Wystąpienia partnerów, prezentacja ofert: FMC, Timac Agro oraz Agrosieć;
• O godzinie 13:00 przewidziany jest obiad dla uczestników. 

Jak dojechać? 

fot. envatoelements