Odszkodowania za słupy energetyczne

O odszkodowanie za słupy energetyczne może starać się właściciel gruntu, na którym zakład energetyczny postawił słup (nie ważny jest rodzaj słupa, może być drewniany, stalowy bądź betonowy). W celu ustalenia właściciela słupa usadowionego na naszej działce, należy zwrócić się do zakładu, który wskazany jest na rachunku za prąd, z prośbą o jego wskazanie.

Jeżeli słup czy linie energetyczne przeszkadzają właścicielowi gruntu prawo pozostawia mu swobodę w wyborze działania. Można żądać ich usunięcia na podstawie wezwania, domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu za 6 lat wstecz (z uwagi na przepisy przejściowe w większości spraw okres ten będzie wynosił 10 lat)  bądź ustalenia odpłatnej służebności przesyłu. Roszczenie będące konsekwencją postawienia słupów czy przeciągnięcia linii energetycznych ma podstawę prawną w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustawa zawiera przepisy odnoszące się do tzw. wejścia na teren. Podstawą prawną jest art. 225 w zw. z art.118  Kodeksu cywilnego (k.c.), na podstawie którego można domagać się uznania firmy energetycznej jako samoistnego posiadacza. Najczęściej słupy energetyczne stoją na danym terenie przez wiele lat, wówczas dochodzi do zasiedzenia służebności przesyłu. To sprawia, że wszelkie roszczenia przedawniają się i według firm energetycznych są bezzasadne.

Mimo tego część rolników ma jeszcze szansę, aby otrzymać odszkodowanie za tzw. służebność przesyłu. Jest to m.in. związane z wyrokiem Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2014 roku (w składzie siedmioosobowym, sygn. akt. III CZP 87/13). Sąd Najwyższy wziął pod uwagę okres 30 lat od momentu, gdy grunty były wykorzystane wraz z infrastrukturą energetyczną przez firmy wyłonione z majątku Skarbu Państwa.

Momentem granicznym zasiedzenia służebności przesyłu przez firmy energetyczne jest rok 2020. Wynika to z tego, że w 1990 roku wyodrębniono poprzednika prawnego w postaci przedsiębiorcy przesyłowego z majątku Skarbu Państwa. Istotna jest data faktycznego wydzielenia przedsiębiorstwa przesyłowego ze Skarbu Państwa (np. dla Tauron Dystrybucja jest to 5 grudnia 2020 r.)

W wielu przypadkach roszczenia o odszkodowanie w praktyce są jednak bezzasadne, z uwagi na fakt, iż firmy energetyczne potrafią wykazać tytuł prawny (np. decyzja administracyjna) do korzystania z nieruchomości. W przypadkach, gdy takiego tytułu nie ma, zawsze w pierwszej kolejności prowadzone są rozmowy zmierzające do ugodowego ustanowienia służebności przesyłu oraz zapłaty za dotychczasowe korzystanie z nieruchomości.

Każde roszczenie dotyczące odszkodowania za słupy energetyczne ze względu na odmienny stan faktyczny należy traktować indywidualnie i dlatego w takich sprawach należy skorzystać z pomocy prawnej. Przed udaniem się do prawnika możemy we własnym zakresie wykonać następujące czynności:                           

• Wystąpić pisemnie do operatora przesyłowego z prośbą (żądaniem) przedstawienia dokumentacji (plany i projekty oraz decyzje administracyjne) legalnego posadowienia linii energetycznej i słupów z wyraźnym żądaniem wykazania i udokumentowania zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu.
• W zależności od przedstawionych dokumentów i tego, co z nich wynika, możliwe jest żądanie usunięcia infrastruktury, gdyby okazała się posadowiona sprzecznie z planami lub gdyby tych planów nie było (po prostu jest to stan samowoli budowlanej). Jednakże istnieje i druga opcja – gdy przedsiębiorstwo przesyłowe wykaże legalność posadowienia infrastruktury przesyłowej, należy zażądać umownego uregulowania tej kwestii poprzez ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
• Jednocześnie mamy prawo podnosić należne do zapłacenia wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu przez 6 (w większości przypadków 10) lat wstecz.
• W piśmie należy wyznaczyć termin oczekiwania na odpowiedź, a w razie braku pozytywnej odpowiedzi – wystąpić na drogą sądową przy pomocy prawnika.
• Należy przygotować wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem oraz pozew o zapłatę w zakresie posiadania służebności przesyłu.