Stawki rosną, a pracowników brakuje
W gospodarstwach warzywniczych wynagrodzenia dla pracowników sezonowych systematycznie rosną. Jeszcze niedawno standardowe stawki wynosiły około 18–19 zł za godzinę. Obecnie w wielu gospodarstwach minimalny poziom wynagrodzenia wynosi około 20 zł za godzinę. – Na tę chwilę w naszym rejonie standard to około 20 zł za godzinę. Przy cięższych pracach lub dla sprawdzonych pracowników stawki rosną do 22 zł – podkreślają producenci papryki z południa Mazowsza. W tym uwzględnione jest oczywiście zakwaterowanie, dostęp do wody i energii czy artykułów pierwszej potrzeby.
W przypadku pilnych prac lub krótkich zleceń stawki są jeszcze wyższe. W minionym sezonie, jak wskazują producenci, pojawiały się oferty nawet na poziomie 25-30 zł za godzinę. Co istotne, jeszcze wyższe wynagrodzenia dotyczą prac wykonywanych przez pracowników lokalnych. W tym roku podczas pikowania stawki sięgały nawet 28-30 zł za godzinę, często z dopłatą do dojazdu.
Rosnące wynagrodzenia są efektem ograniczonej dostępności pracowników oraz rosnącej konkurencji między gospodarstwami.
Stabilny zespół coraz ważniejszy
W produkcji warzyw, zwłaszcza pod osłonami, coraz większe znaczenie ma doświadczenie pracowników. Stabilny zespół pozwala utrzymać wysoką jakość produkcji i poprawić efektywność pracy. – Jeśli wracają te same osoby, łatwiej utrzymać jakość. Nowych pracowników trzeba wdrażać, a to wymaga czasu i obniża efektywność – podkreślają producenci.
W uprawie papryki praca trwa przez wiele miesięcy, dlatego część pracowników wybiera właśnie ten kierunek zatrudnienia. Stabilność zatrudnienia staje się coraz większym atutem w pozyskiwaniu pracowników sezonowych.
Coraz trudniej o pracowników z Ukrainy
Jednym z największych wyzwań przed sezonem 2026 są trudności związane z zatrudnianiem pracowników z Ukrainy. Producenci wskazują, że procedura zaproszeń staje się coraz bardziej skomplikowana i kosztowna.
Każdy wniosek o zatrudnienie pracownika wiąże się z opłatą administracyjną, która wynosi 100 zł. Problem polega jednak na tym, że opłata nie gwarantuje uzyskania zgody. Producenci ponoszą koszty, a mimo to pracownik może nie otrzymać pozwolenia na przyjazd do Polski. W wielu przypadkach część wniosków jest odrzucana, co utrudnia planowanie zatrudnienia na sezon.
Głównym problemem jest tu weryfikacja historii zatrudnienia pracowników. Osoby, które wcześniej otrzymały pozwolenie na pracę, ale nie podjęły zatrudnienia, mogą mieć trudności z uzyskaniem kolejnej zgody. W efekcie nawet sprawdzeni pracownicy nie mają gwarancji przyjazdu. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że część pracowników z Ukrainy wybiera obecnie inne kierunki migracji zarobkowej. Kraje Europy Zachodniej oferują wyższe wynagrodzenia oraz stabilniejsze warunki zatrudnienia.
Przepisy miały ograniczyć właśnie takie sytuacje. Sytuacje, w których dokumenty wykorzystywane były przez obywateli Ukrainy jedynie do wjazdu do strefy Schengen. W praktyce producenci podkreślają jednak, że powodów niepodjęcia pracy mogło być więcej. Zmiana pracodawcy, choroba czy inne sytuacje losowe nie należą do rzadkości w gospodarstwach. Problem pojawia się wtedy, gdy takie przypadki oceniane są wyłącznie formalnie, bez uwzględnienia okoliczności.
Coraz więcej formalności i ryzyko odrzucenia wniosku
Producenci zwracają uwagę, że zatrudnianie pracowników zagranicznych wiąże się obecnie z coraz większą liczbą formalności. Nowe przepisy oznaczają większą liczbę dokumentów i bardziej skomplikowaną procedurę, co zwiększa ryzyko błędów. Wystarczy brak załącznika, problem z podpisem lub nieprawidłowo wypełniony wniosek, aby procedura się wydłużyła.
Najpierw pojawia się wezwanie do uzupełnienia dokumentów, a jeśli braki nie zostaną poprawione w terminie, sprawa pozostaje nierozpatrzona. W praktyce gospodarz musi rozpocząć procedurę od początku, co wydłuża cały proces i generuje dodatkowe koszty.
Problemy mogą dotyczyć także gospodarstwa
Trudności z uzyskaniem zezwoleń mogą wynikać również z sytuacji samego pracodawcy, a więc gospodarza. Wśród najczęstszych przyczyn odmowy wymienia się zaległości w składkach, wcześniejsze kary za nielegalne zatrudnianie lub brak wystarczającego uzasadnienia dla powierzenia pracy cudzoziemcowi.
Problemy mogą pojawić się także na etapie określania wynagrodzenia. W gospodarstwach sadowniczych czy warzywniczych często stosowany jest system akordowy, jednak samo wskazanie akordu nie jest wystarczające. We wniosku należy określić także wysokość wynagrodzenia oraz wymiar czasu pracy. Zbyt nisko określone wynagrodzenie może zostać uznane za niewystarczające. Z punktu widzenia urzędów pracownik powinien posiadać środki zarówno na utrzymanie, jak i powrót do kraju.
Stawki będą rosły
W opinii producentów ograniczona dostępność pracowników będzie bezpośrednio wpływać na dalszy wzrost wynagrodzeń. Obecnie w wielu gospodarstwach obserwowany jest wyraźny wzrost stawek, a konkurencja o pracowników sezonowych staje się coraz większa. – Jeśli zabraknie ludzi, stawki pójdą w górę. Każdy będzie próbował zatrzymać pracowników u siebie – podkreślają.
Wzrost kosztów pracy znacząco wpływa z kolei na opłacalność produkcji. W gospodarstwach wydatki na zatrudnienie stanowią obecnie jedną z największych pozycji kosztowych, a dalsze podwyżki wynagrodzeń mogą znacząco wpłynąć na rentowność upraw.
Sezon 2026 pod znakiem walki o pracowników
Wszystko wskazuje na to, że w sezonie 2026 dostępność pracowników może okazać się równie istotna jak warunki pogodowe czy sytuacja rynkowa. Jednocześnie w wielu gospodarstwach brak siły roboczej to jedno z największych zagrożeń dla produkcji warzyw.
