Ziemniaki na Ukrainie tanieją. Zimą ceny mogą wzrosnąć nawet o 40%

Ziemniaki tanieją, ale to może być cisza przed wzrostami

Wraz z nasileniem zbiorów na ukraińskim rynku pojawia się coraz więcej ziemniaków. Większa podaż przekłada się na spadek cen. W dniu 20 sierpnia 2026 roku tamtejsi producenci oferowali ziemniaki najczęściej po 6–12 UAH/kg, czyli średnio o 14% mniej w ciągu zaledwie tygodnia. Ceny były również około 37% niższe niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Na pierwszy rzut oka sytuacja wygląda więc korzystnie dla kupujących, ale mniej optymistycznie dla producentów. Obecne ceny niekoniecznie pokazują jednak, jak będzie wyglądał rynek za kilka miesięcy.

Największy problem może pojawić się zimą

Zdaniem Kateryny Zvierievej z Ukraińskiego Stowarzyszenia Owoców i Warzyw oraz platformy EastFruit, jesienią na Ukrainie nie powinno zabraknąć ziemniaków. Największe ryzyko niedoboru może pojawić się później.

Wraz z upływem sezonu z rynku będą znikać ziemniaki z gospodarstw, które nie mają odpowiednich przechowalni. Jednocześnie zaczną narastać naturalne i technologiczne straty podczas przechowywania. W efekcie ilość ziemniaków dostępnych jesienią nie będzie równoznaczna z ilością dobrej jakości towaru, który będzie można sprzedać w marcu czy kwietniu.

Ceny mogą wzrosnąć o 25–40%

Według prognoz ceny ziemniaków na Ukrainie mogą w okresie grudzień–luty wzrosnąć o około 25–40%.

Ostateczna skala wzrostu będzie zależała przede wszystkim od faktycznego poziomu plonów, jakości ziemniaków przeznaczonych do przechowywania oraz strat, które pojawią się w przechowalniach. Nie oznacza to jednak, że ziemniak stanie się trudno dostępny dla wszystkich odbiorców. Kluczowe będzie to, jaki produkt pozostanie na rynku.

Ziemniaka może być dużo, ale zabraknie dobrego towaru

W przypadku Ukrainy bardzo ważne jest rozróżnienie pomiędzy całkowitym zbiorem ziemniaków a ilością towaru z profesjonalnej produkcji, który jest dostępny na rynku. Ukraina ma bardzo duży sektor produkcji ziemniaków na własne potrzeby.

Według badania KSE Agrocenter i Ukraińskiego Stowarzyszenia Producentów Ziemniaków około 12,4 mln Ukraińców uprawia ziemniaki na własne potrzeby. Taki ziemniak nie trafia jednak automatycznie do sieci handlowych, gastronomii czy zakładów.

Profesjonalni odbiorcy potrzebują określonej odmiany, kalibru, jakości, odpowiedniej wielkości partii, opakowania oraz możliwości regularnych dostaw. Dlatego Ukraina może mieć jesienią duży zbiór, a jednocześnie wiosną odczuwać niedobór.

Pogoda mocno różnicuje plony

Tegoroczny sezon dodatkowo zwiększa niepewność. Długotrwałe okresy wysokich temperatur i niedoboru wody mocno obciążyły plantacje. Szczególnie narażone były pola bez nawadniania i stanowiska z lekkimi glebami.

Jednocześnie sytuacja pomiędzy gospodarstwami może być bardzo różna. Plantacje nawadniane, z odpowiednio dobranymi odmianami i dobrym materiałem sadzeniakowym, mogą osiągać przyzwoite wyniki. Na innych polach niedobór plonu może być znacznie większy. Tegorocznego sezonu nie da się więc opisać jedną liczbą dotyczącą spadku plonów.

Dlaczego jesienią ceny mogą być niskie?

Duża podaż podczas zbiorów naturalnie wywiera presję na ceny. We wrześniu i pierwszej połowie października na rynek trafia największa ilość ziemniaków. Producenci bez profesjonalnego zaplecza często nie mają możliwości czekania na lepsze ceny i muszą sprzedawać bezpośrednio po zbiorach. W efekcie rynek może być dobrze zaopatrzony, a ceny jednocześnie niskie.

To nie musi jednak oznaczać, że taki poziom cen utrzyma się przez całą zimę. W miarę upływu czasu z rynku zaczyna znikać towar pochodzący z gospodarstw bez odpowiednich przechowalni. Pozostają producenci, którzy są w stanie przechować ziemniaki przez kilka miesięcy. A wtedy kupujący płaci już nie tylko za sam produkt.

Przechowalnie będą miały ogromne znaczenie

Jednym z największych wyzwań ukraińskiego rynku pozostaje infrastruktura przechowalnicza. Wyprodukowanie ziemniaka to dopiero początek. Aby sprzedać go w marcu czy kwietniu, trzeba zachować odpowiednią jakość przez kilka miesięcy.

Gospodarstwo bez profesjonalnego przechowywania jest często zmuszone do sprzedaży jesienią, kiedy podaż jest największa.

To może powodować dużą różnicę pomiędzy ceną ziemniaka „z pola” a ceną produktu wysokiej jakości pochodzącego z profesjonalnej przechowalni. W sezonie 2026/2027 różnica ta może być większa niż zazwyczaj.

Ukraina może potrzebować więcej importu

Jeżeli zimą i wiosną okaże się, że ilość ziemniaków dobrej jakości jest niewystarczająca, Ukraina może zwiększyć import. Nie byłaby to sprzeczność z wysoką krajową produkcją. Problem może dotyczyć nie całkowitej ilości ziemniaków, ale dostępności konkretnego produktu spełniającego wymagania rynku. Podobna sytuacja może wystąpić również w przypadku przemysłu.

Produkcja frytek wymaga odpowiednich odmian, suchej masy, zawartości cukrów, kształtu i długości bulw oraz odpowiednich warunków przechowywania. Nie każdy ziemniak dostępny na rynku może więc zostać wykorzystany jako surowiec do produkcji.

Prawdziwy test dopiero przed rolnikami

Jesień 2026 roku może przynieść Ukrainie dużo ziemniaków i niskie ceny. Nie powinno to jednak przesądzać o całym sezonie.

Kluczowe pytanie brzmi - ile dobrej jakości ziemniaków pozostanie w ukraińskich przechowalniach na początku 2027 roku? Jeżeli plony okażą się słabsze, a straty podczas przechowywania większe od oczekiwanych, podaż może szybko się kurczyć.