Antraknoza czy alternarioza na pomidorze?

Data: 19 lipiec 2023Autor:

Alternarioza i antraknoza pomidorów to dwie rożne choroby powodowane przez sprawców należących do odległych grup taksonomicznych. Ogrodnicy często mylą je, co ujemnie wpływa na skuteczność ich zwalczania. Istnieje zatem konieczność przeanalizowania cech tych dwóch chorób, wykazując różnice między nimi.

Antraknoza owoców pomidora

Chorobę powoduje grzyb Colletotrichum coccodes. Rośliny żywicielskie, to m.in.: pomidor, papryka, oberżyna, fasola, winogrono i wiele gatunków chwastów psiankowatych. Patogen może atakować korzenie kapusty, chryzantemy, sałaty, pszenicy i innych roślin. Zimuje na resztkach roślinnych w glebie w postaci sklerocjów i acerwulusów. Infekuje zarówno części podziemne roślin pomidora, zwykle w okresach deficytu wody i przy wysokiej temperaturze, jak i owoce w czasie dojrzewania. Jesienią długo utrzymująca się wysoka wilgotność roślin i znaczne różnice temperatury pomiędzy dniem i nocą, sprzyjają rozwojowi choroby na pomidorach uprawianych w polu. Zarodniki konidialne ulegają rozwlekaniu wraz z kroplami wody w czasie opadów atmosferycznych. Objawy choroby są widoczne przez plantatorów na owocach, gdzie pojawiają się początkowo brązowawe, wklęsłe plamy ze strefowo ułożonymi skupieniami sklerocjów. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza lub podczas opadów deszczu na porażonej powierzchni owoców tworzą się różowe skupienia zarodników konidialnych. Niektórych objawów nie widać, ponieważ patogen może występować także na korzeniach i podstawie łodyg pomidora. Wówczas ulega gniciu zewnętrzna tkanka, brązowieje i łatwo daje się oddzielić od walca osiowego. Na odsłoniętym walcu osiowym i ściągniętej korze widać ciemne, wielkości nasion maku sklerocja grzyba. Często na korzeniach grzyb ten występuje razem z innymi patogenami odglebowymi.

Alternarioza pomidora

Sprawcą choroby jest grzyb Alternaria solani. Roślinami żywicielskimi są ziemniaki, pomidory i inne gatunki z psiankowatych. Alternaria jako saprotrof zimuje w postaci grzybni i zarodników na resztkach roślinnych. Może też bytować na powierzchni nasion. Zakażone nasiona, resztki chorych roślin w wierzchniej warstwie gleby i porażone bulwy ziemniaka są źródłem pierwotnej infekcji. Patogen jest jednym ze sprawców zgorzeli siewek. W okresie wegetacji infekcje wtórne na plantacjach zachodzą przez przemieszczanie się zarodników konidialnych grzyba. Aby infekcja roślin zachodziła, konieczne jest zwilżenie powierzchni liści przez kilkanaście godzin. Optymalne warunki dla rozwoju patogenu występują przy dużej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze, ponad 25°C. Okres inkubacji choroby wynosi tylko 5–6 dni. W uprawach pod osłonami choroba stanowi mniejszy problem w porównaniu z uprawami w polu. Objawy choroby występują powszechnie na liściach ziemniaków i pomidora, także na papryce i oberżynie. Pierwsze symptomy choroby mogą występować już od połowy czerwca, w postaci suchych, ciemnobrunatnych plam, nieraz ograniczonych żółtą obwódką. Typowym objawem choroby są koncentryczne i strefowo ułożone pierścienie w obrębie plam. W przypadku silnego porażenia, plamy zlewają się, liście zamierają i zasychają. Podobne objawy mogą być widoczne na pędach i ogonkach liściowych. Choroba jest obserwowana również na owocach, jako aksamitne plamy w okolicach szypułki. Porażone tkanki owoców pokrywają się nalotem trzonków i zarodników. Bardzo szybko tracą wodę wskutek intensywnego parowania, w rezultacie następuje tak zwana mumifikacja owoców.

Cecha różnicująca	Antraknoza	Alternarioza
Sprawca choroby – taksonomia	grzyb Colletotrichum coccodes należący do rzędu Glomerellales	grzyb Alternaria solani należący do rzędu Pleosporales
Sprawca choroby – rośliny żywicielskie	dużo roślin żywicielskich: 35 gatunków należących do 13 rodzin; patogen może infekować korzenie kapusty, chryzantemy, sałaty, pszenicy i innych roślin	mało roślin żywicielskich: ziemniaki, pomidory i inne gatunki z psiankowatych
Sprawca choroby – zimowanie	zimują sklerocja, które mogą przetrwać w glebie 2 lata	jako saprotrof zimuje w postaci grzybni i zarodników na resztkach roślinnych; może też bytować na okrywach nasion
Rozwlekanie choroby w okresie wegetacji	za pomocą zarodników konidialnych pochodzących z acerwulusów	za pomocą zarodników konidialnych wyrastających na konidioforach
Infekcja liści i łodyg	nie	tak
Infekcja owoców – objawy	tak, pojawiają się na dojrzałych owocach początkowo brązowawe, wklęsłe plamy, jakby odgniecenia, z czasem widoczne strefowo ułożone skupienia sklerocjów, brak mumifikacji	tak, jako aksamitne plamy w okolicach szypułki z czasem zajmując znaczną powierzchnię owocu; porażone tkanki owoców pokrywają się nalotem trzonków i zarodników, następuje tzw. mumifikacja owoców
Infekcja korzeni	tak, następuje gnicie zewnętrznej tkanki, na porażonej tkance korzeni widać ciemne sklerocja grzyba	nie
Termin pojawienia się choroby	później na dojrzałych owocach	wcześniej na zawiązkach i dojrzałych owocach
Warunki pogodowe sprzyjające rozwojowi choroby	długo utrzymująca się wysoka wilgotność roślin i duże różnice temperatury pomiędzy dniem i nocą	do infekcji niezbędne jest zwilżenie liści przez kilkanaście godzin, optymalne warunki to duża wilgotność powietrza i temperatura ponad 25°C

Autor: dr inż. Jan Sobolewski, Skierniewice

Artykuł pochodzi z archiwalnego wydania czasopisma WARZYWA 7/2022

Tutaj zakupisz prenumeratę czasopisma "Warzywa": LINK: https://www.plantpress.pl/produkt/prenumerata-warzywa/

POMIDORY POLOWE POMIDOR ALTERNARIOZA ANTRAKNOZA CHOROBY POMIDORÓW CHOROBY POMIDORA

ARTYKUŁY POWIĄZANE

Rynek Masa pułapek w umowach na fotowoltaikę...

Rynek „Nie godzimy się na zaniżanie ceny papryki!”

Nawożenie Ceny nawozów azotowych wzrosną już za kilka dni... Nawozy NPK bez zmian

01 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane 02 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb 03 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty 04 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach 05 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw 06 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność? 07 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją 08 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH 09 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon? 10 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności 11 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami 12 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania 13 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE 14 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-03-13 12:09:28 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu 15 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka? 16 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują 17 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną 18 - Published up: 2026-01-29 14:48:38 - Modified: 2026-01-29 14:48:38 - Feat.: 0 - Title: Lepsza jakość i wyższy plon: jakie rozwiązania wybrać w 2026 roku? 19 - Published up: 2026-01-27 17:56:34 - Modified: 2026-01-27 17:56:34 - Feat.: 0 - Title: Wyzwania w produkcji kapust - skuteczne zwalczanie kiły kapustnych oraz fuzarium [ZAPROSZENIE] 20 - Published up: 2026-01-27 07:19:36 - Modified: 2026-01-27 07:19:36 - Feat.: 0 - Title: Nowe odmiany ziemniaka 2026. Które dadzą przewagę w gospodarstwie?

ARTYKUŁY Z KATEGORII