Antraknoza czy alternarioza na pomidorze?

Data: 19 lipiec 2023Autor:

Alternarioza i antraknoza pomidorów to dwie rożne choroby powodowane przez sprawców należących do odległych grup taksonomicznych. Ogrodnicy często mylą je, co ujemnie wpływa na skuteczność ich zwalczania. Istnieje zatem konieczność przeanalizowania cech tych dwóch chorób, wykazując różnice między nimi.

Antraknoza owoców pomidora

Chorobę powoduje grzyb Colletotrichum coccodes. Rośliny żywicielskie, to m.in.: pomidor, papryka, oberżyna, fasola, winogrono i wiele gatunków chwastów psiankowatych. Patogen może atakować korzenie kapusty, chryzantemy, sałaty, pszenicy i innych roślin. Zimuje na resztkach roślinnych w glebie w postaci sklerocjów i acerwulusów. Infekuje zarówno części podziemne roślin pomidora, zwykle w okresach deficytu wody i przy wysokiej temperaturze, jak i owoce w czasie dojrzewania. Jesienią długo utrzymująca się wysoka wilgotność roślin i znaczne różnice temperatury pomiędzy dniem i nocą, sprzyjają rozwojowi choroby na pomidorach uprawianych w polu. Zarodniki konidialne ulegają rozwlekaniu wraz z kroplami wody w czasie opadów atmosferycznych. Objawy choroby są widoczne przez plantatorów na owocach, gdzie pojawiają się początkowo brązowawe, wklęsłe plamy ze strefowo ułożonymi skupieniami sklerocjów. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza lub podczas opadów deszczu na porażonej powierzchni owoców tworzą się różowe skupienia zarodników konidialnych. Niektórych objawów nie widać, ponieważ patogen może występować także na korzeniach i podstawie łodyg pomidora. Wówczas ulega gniciu zewnętrzna tkanka, brązowieje i łatwo daje się oddzielić od walca osiowego. Na odsłoniętym walcu osiowym i ściągniętej korze widać ciemne, wielkości nasion maku sklerocja grzyba. Często na korzeniach grzyb ten występuje razem z innymi patogenami odglebowymi.

Alternarioza pomidora

Sprawcą choroby jest grzyb Alternaria solani. Roślinami żywicielskimi są ziemniaki, pomidory i inne gatunki z psiankowatych. Alternaria jako saprotrof zimuje w postaci grzybni i zarodników na resztkach roślinnych. Może też bytować na powierzchni nasion. Zakażone nasiona, resztki chorych roślin w wierzchniej warstwie gleby i porażone bulwy ziemniaka są źródłem pierwotnej infekcji. Patogen jest jednym ze sprawców zgorzeli siewek. W okresie wegetacji infekcje wtórne na plantacjach zachodzą przez przemieszczanie się zarodników konidialnych grzyba. Aby infekcja roślin zachodziła, konieczne jest zwilżenie powierzchni liści przez kilkanaście godzin. Optymalne warunki dla rozwoju patogenu występują przy dużej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze, ponad 25°C. Okres inkubacji choroby wynosi tylko 5–6 dni. W uprawach pod osłonami choroba stanowi mniejszy problem w porównaniu z uprawami w polu. Objawy choroby występują powszechnie na liściach ziemniaków i pomidora, także na papryce i oberżynie. Pierwsze symptomy choroby mogą występować już od połowy czerwca, w postaci suchych, ciemnobrunatnych plam, nieraz ograniczonych żółtą obwódką. Typowym objawem choroby są koncentryczne i strefowo ułożone pierścienie w obrębie plam. W przypadku silnego porażenia, plamy zlewają się, liście zamierają i zasychają. Podobne objawy mogą być widoczne na pędach i ogonkach liściowych. Choroba jest obserwowana również na owocach, jako aksamitne plamy w okolicach szypułki. Porażone tkanki owoców pokrywają się nalotem trzonków i zarodników. Bardzo szybko tracą wodę wskutek intensywnego parowania, w rezultacie następuje tak zwana mumifikacja owoców.

Cecha różnicująca	Antraknoza	Alternarioza
Sprawca choroby – taksonomia	grzyb Colletotrichum coccodes należący do rzędu Glomerellales	grzyb Alternaria solani należący do rzędu Pleosporales
Sprawca choroby – rośliny żywicielskie	dużo roślin żywicielskich: 35 gatunków należących do 13 rodzin; patogen może infekować korzenie kapusty, chryzantemy, sałaty, pszenicy i innych roślin	mało roślin żywicielskich: ziemniaki, pomidory i inne gatunki z psiankowatych
Sprawca choroby – zimowanie	zimują sklerocja, które mogą przetrwać w glebie 2 lata	jako saprotrof zimuje w postaci grzybni i zarodników na resztkach roślinnych; może też bytować na okrywach nasion
Rozwlekanie choroby w okresie wegetacji	za pomocą zarodników konidialnych pochodzących z acerwulusów	za pomocą zarodników konidialnych wyrastających na konidioforach
Infekcja liści i łodyg	nie	tak
Infekcja owoców – objawy	tak, pojawiają się na dojrzałych owocach początkowo brązowawe, wklęsłe plamy, jakby odgniecenia, z czasem widoczne strefowo ułożone skupienia sklerocjów, brak mumifikacji	tak, jako aksamitne plamy w okolicach szypułki z czasem zajmując znaczną powierzchnię owocu; porażone tkanki owoców pokrywają się nalotem trzonków i zarodników, następuje tzw. mumifikacja owoców
Infekcja korzeni	tak, następuje gnicie zewnętrznej tkanki, na porażonej tkance korzeni widać ciemne sklerocja grzyba	nie
Termin pojawienia się choroby	później na dojrzałych owocach	wcześniej na zawiązkach i dojrzałych owocach
Warunki pogodowe sprzyjające rozwojowi choroby	długo utrzymująca się wysoka wilgotność roślin i duże różnice temperatury pomiędzy dniem i nocą	do infekcji niezbędne jest zwilżenie liści przez kilkanaście godzin, optymalne warunki to duża wilgotność powietrza i temperatura ponad 25°C

Autor: dr inż. Jan Sobolewski, Skierniewice

Artykuł pochodzi z archiwalnego wydania czasopisma WARZYWA 7/2022

Tutaj zakupisz prenumeratę czasopisma "Warzywa": LINK: https://www.plantpress.pl/produkt/prenumerata-warzywa/

POMIDORY POLOWE POMIDOR ALTERNARIOZA ANTRAKNOZA CHOROBY POMIDORÓW CHOROBY POMIDORA

ARTYKUŁY POWIĄZANE

Rynek Masa pułapek w umowach na fotowoltaikę...

Rynek „Nie godzimy się na zaniżanie ceny papryki!”

Nawożenie Ceny nawozów azotowych wzrosną już za kilka dni... Nawozy NPK bez zmian

01 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują 02 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru 03 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi” 04 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek 05 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika? 06 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie 07 - Published up: 2026-05-11 14:08:57 - Modified: 2026-05-11 14:08:57 - Feat.: 0 - Title: Akcja ruszyła o kilka miesięcy za późno. Ziemniaki już trafiają na pola 08 - Published up: 2026-05-08 13:01:16 - Modified: 2026-05-08 13:01:16 - Feat.: 0 - Title: Przymrozki zniszczyły plantację arbuzów na Ukrainie. Tunele i ogniska nie wystarczyły 09 - Published up: 2026-05-08 09:16:21 - Modified: 2026-05-08 09:16:21 - Feat.: 0 - Title: Jeden błąd zniszczył trzy lata pracy. Plantacja szparagów zaorana tuż przed sezonem 10 - Published up: 2026-05-07 09:52:43 - Modified: 2026-05-07 09:52:43 - Feat.: 0 - Title: Ogórek gruntowy ma potencjał na 100 t/ha. Co go blokuje? 11 - Published up: 2026-05-06 18:06:46 - Modified: 2026-05-06 18:06:46 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie cebuli siarką – jak zwiększyć plon i odporność roślin? 12 - Published up: 2026-05-06 15:25:00 - Modified: 2026-05-06 15:27:26 - Feat.: 0 - Title: Cebula zimująca na ekstremalne warunki. Wysoka obsada mimo silnych mrozów 13 - Published up: 2026-05-06 09:03:20 - Modified: 2026-05-06 09:03:20 - Feat.: 0 - Title: Nawóz na ziemniaki a wysokie plony: czy CRF może zastąpić część azotu? 14 - Published up: 2026-05-04 15:55:09 - Modified: 2026-05-04 15:55:09 - Feat.: 0 - Title: Kupił jedną Kubotę M4-073. Po kilku miesiącach wrócił po drugą 15 - Published up: 2026-05-04 10:01:10 - Modified: 2026-05-04 10:01:10 - Feat.: 0 - Title: Nawadnianie może podwoić plon dyni. Bez tego trudno o dobry wynik 16 - Published up: 2026-04-28 15:30:39 - Modified: 2026-04-28 15:30:39 - Feat.: 0 - Title: Nadciąga najgorsza noc tej wiosny. Nawet -10°C przy gruncie zagrozi uprawom 17 - Published up: 2026-04-28 09:25:46 - Modified: 2026-04-28 09:25:46 - Feat.: 0 - Title: Warzywa nie trafiły do sprzedaży, a gospodarstwa liczą straty. Co może zrobić rolnik? 18 - Published up: 2026-04-27 11:09:00 - Modified: 2026-04-27 16:28:59 - Feat.: 0 - Title: Ogórek odbija, fasolka tanieje. Co dzieje się z cenami warzyw na Broniszach? 19 - Published up: 2026-04-17 16:44:00 - Modified: 2026-04-17 17:01:07 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki gniją, rolnicy bez pieniędzy. „Nie mamy na chleb, raty i prąd” 20 - Published up: 2026-04-16 16:04:06 - Modified: 2026-04-16 16:04:06 - Feat.: 0 - Title: Pole pod ziemniaki. Co najbardziej psuje strukturę gleby i jak to ograniczyć?

ARTYKUŁY Z KATEGORII