Ochrona plantacji ziemniaka przed zarazą jest procesem złożonym i długotrwałym, który w zależności od terminu wystąpienia choroby oraz wczesności odmiany może trwać od dwóch do ponad trzech miesięcy w przypadku późnych odmian uprawianych na skrobię.
Dla zwiększenia efektywności prowadzonej ochrony ziemniaka przed zarazą, można podzielić ją na 3 etapy, które uwzględniają tempo rozwoju roślin ziemniaka, warunki pogodowe oraz presję infekcyjną choroby.
PROGRAM OCHRONY ZIEMNIAKA 2023
Etap 1
Obejmuje okres od posadzenia bulw do zakończenia fazy szybkiego rozwoju części nadziemnej. Na tym etapie ochrony jej głównym zadaniem jest niedopuszczenie do infekcji roślin oraz eliminacja źródeł materiału infekcyjnego, jaki może znajdować się w obrębie plantacji. Źródła infekcji mogą stanowić niezabezpieczone sterty odpadowe, porażone bulwy, znajdujące się w glebie oospory (forma przetrwalnikowa choroby, która może przetrwać w glebie przez kilka sezonów) oraz samosiewy wyrosłe z bulw, które przezimowały w glebie i sąsiednie plantacje. Do ochrony plantacji na tym etapie można wykorzystać wszystkie rodzaje fungicydów, dobór ich należy jednak dostosować do warunków panujących na polu.
Etap 2
Drugi etap jest bardzo ważny dla możliwości uzyskania plonu bulw. Rośliny wchodzą w fazę zawiązywania pąków kwiatowych, kwitnienia oraz zapoczątkowany jest rozwój bulw. Na tym etapie, utrzymanie całej powierzchni asymilacyjnej jaka wytworzyła się do tej pory, jest istotne dla możliwości uzyskania wysokich plonów. Dlatego zadaniem ochrony jest niedopuszczenie do infekcji oraz skuteczna eliminacja ewentualnie powstałych. Ze względu na wielkość roślin stosowanie pojedynczo fungicydów o działaniu powierzchniowym jest mniej skuteczne w porównaniu z tymi o działaniu wgłębnym lub systemicznym. Oprócz utrzymania jak najdłużej powierzchni asymilacyjnej roślin w stanie pozwalającym na gromadzenie plonu (zniszczenie powierzchni powyżej 60% zatrzymuje możliwość gromadzenia plonu), równie ważnym elementem ochrony na tym etapie, jest wspomniana wcześniej ochrona bulw.
Etap 3
Trzeci etap ochrony przed zarazą obejmuje okres od końca kwitnienia do całkowitego zaschnięcia roślin. Tak jak w przypadku poprzedniego etapu głównym zadaniem ochrony jest utrzymanie powierzchni asymilacyjnej roślin powyżej progu zatrzymania gromadzenia plonu oraz, co jest nawet ważniejsze, ochrona rozwijających się bulw. Ze względu na zahamowanie rozwoju części nadziemnej do ochrony na tym etapie wykorzystać możemy wszystkie rodzaje fungicydów (powierzchniowe, wgłębne, systemiczne) oraz w celu pełnego zabezpieczenia bulw fungicydy mające właściwości niszczenia zarodników i antysporulacyjne.
Ochronę należy prowadzić do momentu desykacji plantacji. W przypadku wysokiej presji choroby można dodatkowo ją wydłużyć dodając do zabiegu desykacji fungicyd o właściwościach niszczenia zarodników, np. cyjazofamid lub amisulbrom, aby pełniej zabezpieczyć bulwy.
dr inż. Jerzy Osowski
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB w Radzikowie, Oddział w Boninie
Cały artykuł na temat skutecznej ochrony ziemniaka przed zarazą przeczytasz w czerwcowym wydaniu czasopisma "Warzywa" 6/2023.
Tutaj zakupisz czasopismo WARZYWA dla profesjonalistów: www.plantpress.pl lub zamów prenumeratę: https://www.plantpress.pl/produkt/prenumerata-warzywa/.
Planując zabiegi ochrony roślin warto sięgnąć po nowe wydanie Programu Ochrony Ziemniaka 2023.
[caption id="attachment_50357" align="alignnone" width="566"] Program Ochrony Ziemniaka 2023[/caption]
01 - Published up: 2023-06-27 08:24:35 - Modified: 2023-06-27 08:24:35 - Feat.: 0 - Title: Protest to kwestia czasu. Pracownicy ARiMR podejmują zdecydowane kroki
02 - Published up: 2023-06-27 14:26:50 - Modified: 2023-06-27 14:26:50 - Feat.: 0 - Title: Dopłaty do materiału siewnego. Nowy termin składania wniosków
03 - Published up: 2023-06-29 12:10:40 - Modified: 2023-06-29 12:10:40 - Feat.: 0 - Title: Słodkie i smaczne buraki ćwikłowe [wywiad, zdjęcia]
01 - Published up: 2023-06-27 08:24:35 - Modified: 2023-06-27 08:24:35 - Feat.: 0 - Title: Protest to kwestia czasu. Pracownicy ARiMR podejmują zdecydowane kroki
02 - Published up: 2023-06-27 14:26:50 - Modified: 2023-06-27 14:26:50 - Feat.: 0 - Title: Dopłaty do materiału siewnego. Nowy termin składania wniosków
03 - Published up: 2023-06-29 12:10:40 - Modified: 2023-06-29 12:10:40 - Feat.: 0 - Title: Słodkie i smaczne buraki ćwikłowe [wywiad, zdjęcia]
01 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
02 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
03 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
04 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
05 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
06 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
07 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
08 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
09 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
10 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
11 - Published up: 2026-06-09 11:37:00 - Modified: 2026-06-09 11:39:25 - Feat.: 0 - Title: Nowy standard ochrony przed zarazą ziemniaka
12 - Published up: 2026-06-02 08:40:21 - Modified: 2026-06-02 08:40:21 - Feat.: 0 - Title: Przez 3 lata odkładali pieniądze. Czy warzywomat naprawdę się opłaca?
13 - Published up: 2026-06-01 19:22:45 - Modified: 2026-06-01 19:22:45 - Feat.: 0 - Title: Największy areał ziemniaków od 1980 r. Belgia zwiększyła produkcję o 21% w 2025 r.
14 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
15 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
16 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
17 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
18 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
19 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
20 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
01 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
02 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
03 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
04 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
05 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
06 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
07 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
08 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
09 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
10 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
11 - Published up: 2026-06-09 11:37:00 - Modified: 2026-06-09 11:39:25 - Feat.: 0 - Title: Nowy standard ochrony przed zarazą ziemniaka
12 - Published up: 2026-06-02 08:40:21 - Modified: 2026-06-02 08:40:21 - Feat.: 0 - Title: Przez 3 lata odkładali pieniądze. Czy warzywomat naprawdę się opłaca?
13 - Published up: 2026-06-01 19:22:45 - Modified: 2026-06-01 19:22:45 - Feat.: 0 - Title: Największy areał ziemniaków od 1980 r. Belgia zwiększyła produkcję o 21% w 2025 r.
14 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
15 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
16 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
17 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
18 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
19 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
20 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
