Najstarsza w Polsce przetwórnia w Ziębicach - jak na przestrzeni lat rozwijała się branża?

Historia przetwórni w Ziębicach (65 km na południe od Wrocławia) to doskonały przykład rozwoju branży – kolejnych i kolejnych gałęzi gospodarki. Poznajmy jej losy.

Przetwórnia w Ziębicach na początku XX wieku. Carl Gottfried Seidel – jej pierwszy właściciel.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

Przetwórnia w Ziębicach na początku XX wieku. Carl Gottfried Seidel – jej pierwszy właściciel.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

Jaki był cel powstania przetwórni?

• W 1872 r. doprowadzono do Ziębic linię kolejową z Wrocławia, którą przedłużano w następnych latach do Kłodzka i Międzylesia. Jest kolej – jest rozwój przemysłu. Leżące na terenie Prus Ziębice zyskały też bardzo na reparacjach wojennych, płaconych Prusom przez Francję po 1871 r. (powstały: gazownia miejska, zakłady ceramiczne, cukrownia oraz fabryka przetworów owocowo-warzywnych).
• Budowa przetwórni trwała tylko kilka miesięcy i została sfinalizowana w roku 1886.
• Celem przetwórni było zagospodarowanie urodzajów warzyw i owoców na tym terenie.
• Jej pierwszym właścicielem był Carl Gottfried Seidel. Jako pierwszy w Europie zastosował metodę Aldena – amerykańską metodę suszenia, która jednakowoż okazała się za mało wydajna.
• Stworzył więc własną – metodę suszenia kanałowego.
• Fabryka rozbudowała się w roku 1888 ze względu na wzrost popytu na jej produkty. Wówczas dziennie przetwarzała 500 cetnarów surowca (cetnar niemiecki to ok. 50 kg).
• Pomijając zmiany struktur własnościowych, warto powiedzieć o dowodach uznania dla fabryki, m.in. przez Niemieckie Towarzystwo Rolnicze za najlepszą technologię produkcji suszonych ziemniaków.
• W 1898 r. w Ziębicach zaczyna się produkcja konserw w puszkach, co przyczynia się do dalszego rozwoju – powstania wytwórni puszek i stolarni (produkcja skrzynek dla puszek).
• Na początku XX wieku w fabryce jest zatrudnionych na stałe 150 osób, a w sezonie liczba ta wzrasta o kolejnych 100.

Prosto z gospodarstwa

Wysokiej jakości warzywa, zaprowadziły Kowalów do Pałacu Prezydenckiego. Co wyróżnia gospodarstwo?

Surowiec warzywny kontraktowano na obszarze 1100 mórg (morga to ok. 4 ha) w powiatach ziębickim i niemczańskim. Nasiona i rozsady warzyw dla współpracujących rolników były przygotowywane w gospodarstwie należącym do fabryki, o powierzchni 150 mórg (ok. 600 ha). Podczas obydwu wojen światowych konserwy i susz z Ziębic żywiły niemiecką armię.

Masfrost jest firmą w 100% z polskim kapitałem

W październiku 1945 r. zakład został przejęty przez administrację polską z rąk radzieckich (nie został rozgrabiony). Do 1995 roku funkcjonował jako przedsiębiorstwo państwowe, a potem właścicielami byli m.in. Mostostal Export w Warszawie, Pamapol i Top Farms. Od początku roku 2020 nowymi właścicielami Masfrost Sp. z o.o. są Andrzej Jachimek, Beata Białota i MAS Sp. z o.o, którzy w ostatnim możliwym momencie odkupili ją, a tym samym uratowali przed likwidacją, którą miał przeprowadzić Top Farms. Dziś Masfrost jest firmą w 100% z polskim kapitałem.

Aktualny właściciel Andrzej Jachimek z synem Maciejem i dyrektor operacyjny Joachim Dreszer.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

W ostatnich latach zakład został gruntownie zmodernizowany. Wprowadzono nowe linie technologiczne (obróbka wstępna warzyw, blanszowniki, tunele zamrażalnicze) oraz zautomatyzowane i zrobotyzowane linie do konfekcjonowania warzyw mrożonych.

Kupiono kilkadziesiąt nowych urządzeń (m.in. nowoczesne sprężarki amoniakalne, sortowniki optyczne, detektory metali, sprężarki powietrza), które pozwoliły na ponaddwukrotne zwiększenie mocy przerobowych i znacznie poprawiły efektywność fabryki, jakość i bezpieczeństwo jej wyrobów.

– Tylko w ostatnich dwóch latach zainwestowaliśmy tu ponad 40 mln zł – wylicza właściciel Andrzej Jachimek. W tym czasie oddaliśmy do użytku magazyny chłodnie (20 tys. miejsc paletowych) z automatycznym systemem przesuwania regałów wysokiego składowania oraz system automatycznego transportu palet. Przerabiamy ok. 50 tys. ton warzyw rocznie (groch, kukurydza cukrowa, fasola szparagowa, warzywa korzeniowe).

Ostatnie inwestycje Masfrost. Magazyn chłodnia na 20 tys. palet z automatycznym systemem transportu palet.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

Dlaczego Ziębice?

Dlaczego przetwórnia zlokalizowana w Ziębicach ma rację bytu i nie przerywała produkcji przez 136 lat? Otóż bazę surowcową cechuje różnorodność klimatyczna (Wrocław – najcieplejszy, kotliny górskie – najpóźniejsze), pozwalająca najwcześniej rozpoczynać przerób poszczególnych asortymentów i najpóźniej kończyć. Dzięki temu przetwarzanie trwa 55–60 dni).

– Kontraktujemy warzywa z łącznej powierzchni 4500 ha, a planach na rok 2023 jest rozbudowa tej bazy do 5000 ha – przekonuje dyrektor operacyjny Joachim Dreszer. Przerabiane u nas warzywa w 100% pochodzą z polskich pól. Na naszą korzyść działa też wielkość gospodarstw rolnych – od kilkuset do 4,5 tys. ha (dawne PGR), bardzo dobrze wyposażonych w najnowszy sprzęt agrotechniczny. Pozwoliło to nam na ograniczenie liczby plantatorów, kiedyś około tysiąca – obecnie kilkudziesięciu. Dzięki temu uzyskujemy surowce lepszej jakości, powtarzalne i lepiej wykorzystujemy sprzęt do zbioru warzyw. Mamy 8 kombajnów do zbioru grochu, fasoli i kukurydzy cukrowej. Trzeba zaznaczyć, że nowoczesny kombajn do zbioru grochu kosztuje obecnie 750 tys. euro. Większości rolników nie stać na taki zakup, dlatego zapewniamy zbiór.

Masfrost dysponuje ośmioma kombajnami do zbioru grochu, fasoli i kukurydzy cukrowej.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

Masfrost dysponuje ośmioma kombajnami do zbioru grochu, fasoli i kukurydzy cukrowej.

FOTO: fot. Wójcik, Firmowe

Mrożonki z firmy Masfrost w prawie 90% są eksportowane. Główne kierunki eksportu to USA, Kanada, Ameryka Południowa, cała Europa (oprócz Rosji) oraz rynki arabskie.