Jaka jest dostępność zapraw w Polsce? Dlaczego kraje UE nie mają jednakowych możliwości?

Zaprawianie to zabieg startowy w ochronie roślin. Nasiona trafiające do gleby są narażone na atak znajdujących się tam patogenów, a rozwijające się młode siewki nie mają jeszcze w pełni wykształconych funkcji obronnych, aby całkowicie zwalczyć chorobę i jednocześnie utrzymać wigor do dalszego rozwoju. To newralgiczny czas, w którym potrzebne jest dodatkowe wsparcie w formie zabiegów ochronnych. Osłona utworzona w procesie zaprawiania stanowi pierwszą zaporę dla patogenów, ułatwia kiełkowanie nasion i poprawia wschody roślin. Metoda (na mokro, półsucho albo na sucho) jest powszechnie stosowana w produkcji od wielu lat.

Dostępność zapraw nasiennych w Polsce

Chociaż zaprawy są bardzo potrzebne, na rynku środków ochrony roślin stanowią one niewielki odsetek dostępnych preparatów. Zdecydowana większość przeznaczona jest do ochrony zbóż, kukurydzy i rzepaku.

Dostępne zaprawy nasienne są przeznaczone do ochrony przed chorobami grzybowymi, w większości warzyw bobowatych. Brak jest zapraw insektycydowych. Niemniej jednak brak ten widoczny jest także wśród upraw rolniczych. Problem z dostępnością zapraw nasiennych wynika przede wszystkim z intensywnego procesu wycofywania substancji czynnych. Niewielka liczba nowych substancji nie jest rejestrowana w zakresie zaprawiania.

Wzmacnianie materiału siewnego przez otoczkowanie i inkrustracje

Droższą, ale skuteczniejszą metodą wzmacniania materiału siewnego jest otoczkowanie lub inkrustracja. Nasiona poddane takiemu procesowi są ujednolicone pod względem kształtu i rozmiaru, co także poprawia precyzję wysiewu.

• Nasiona otoczkowane są także cięższe od standardowo zaprawianych, ponieważ oprócz środka ochrony do masy dodaje się klej oraz materiały obojętne, takie jak glinka kaolinowa, wapień, gips, perlit lub torf. Powstała w procesie otoczkowania osłonka musi być trwała, ale jednocześnie przepuszczalna dla wody i gazów, a także nie może stwarzać oporów podczas kiełkowania nasiona. Materiał siewny przeznaczony do tej metody jest ściśle selekcjonowany pod względem jakości i zdolności kiełkowania. Wybierane są tylko nasiona najlepsze.

Porównania z pierwszej ręki

Czym różni się program ochrony warzyw w Holandii od tego stosowanego w Polsce?

Dostępny materiał siewny z otoczką

Na rynku nasiennym dostępny jest materiał już otoczkowany. Tą drogą można się zaopatrzyć w:

• buraka ćwikłowego,
• koper ogrodowy,
• marchew,
• ogórek gruntowy,
• paprykę,
• pietruszkę,
• pomidora,
• rzodkiewkę czy sałatę.

Należy dokładnie przeczytać w etykiecie, co wchodzi w skład takiej otoczki. Często jest ona pochodzenia naturalnego (m.in. torf, dolomit, glina) i jej celem jest wyłącznie ułatwienie wysiewu przez powiększenie kalibru nasion oraz zwiększenie zdolności kiełkowania. Nie jest w tym przypadku zapewniona ochrona nasion i późniejszych siewek przed patogenami, z uwagi na brak dodatku odpowiedniego środka ochrony.

Czytaj także:

OCHRONA

Zaprawy nasienne na 2023. Jakie zaprawy będzie można stosować w przyszłym roku?

Jakie zaprawy są dostępne w Holandii?

Z uwagi na różnice w dostępności środków ochrony roślin w różnych krajach Unii Europejskiej, dokonano przeglądu zapraw nasiennych przeznaczonych dla warzyw w Holandii. Jako ważny eksporter materiału nasiennego jest ciekawym obiektem porównawczym.

Dostępność zapraw przeznaczonych do ochrony warzyw w Holandii jest także ograniczona, jakkolwiek widoczne jest większe zróżnicowanie zawartych w nich substancji czynnych. Należy zaznaczyć, że w przypadku substancji metalaksyl-M, zezwolenie na stosowanie zostało odnowione, jednak tylko do zaprawiania nasion przeznaczonych do wysiewu w szklarniach [zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/617 z 5 maja 2020 r.]. Ponadto zarejestrowana jest biologiczna zaprawa nasienna oparta na mikroorganizmie – bakterii Pseudomonas chlororaphis.

Zakres stosowania zapraw dostępnych w Holandii jest dużo szerszy niż w Polsce, umożliwiając ochronę startową większej liczby gatunków warzyw. Dominującą substancją czynną zarówno w Polsce, jak i Holandii jest fludioksonil. Zezwolenie na jej stosowanie wygasa 31.10.2023 r., ale już teraz ma status kandydata do zastąpienia.

Wycofanie tej substancji w ogromnym stopniu utrudni ochronę materiału nasiennego warzyw nie tylko w Polsce i Holandii, ale także w innych krajach Unii Europejskiej, gdzie stanowi podstawę ochrony nasiennej.

Magdalena Sobocińska