Rolnicy kierują się w stronę ekologii. Jak duży jest sektor rolnictwa ekologicznego w Polsce?

Co zmieniło się w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego?

Zmianie uległ tryb zgłaszania się producentów do systemu kontroli, wprowadzono też możliwość certyfikacji grup producentów, a także rozszerzono katalog produktów, które mogą być wytwarzane w ramach produkcji ekologicznej (m.in. o drożdże - używane jako żywność lub pasza oraz wosk pszczeli czy wełnę). Uregulowano również kwestie związane ze stosowaniem materiału siewnego, któremu poświęcono osobną grupę przepisów, w tym dotyczących „ekologicznego materiału heterogenicznego”.

Jak duży jest sektor rolnictwa ekologicznego w Polsce?

Z raportu Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wynika, że według stanu na 31 grudnia 2021 r. w Polsce działalność prowadziło 21 795 producentów ekologicznych (co oznacza wzrost o 7,5 proc. w stosunku do roku 2020), a w 2022 r. liczba producentów ekologicznych wzrosła do 22 882 (wzrost o 5 proc.). W 2022 r. odnotowano też wzrost liczby podmiotów prowadzących działalność w zakresie przygotowania żywności ekologicznej (z 1174 podmiotów w 2021 r. do 1216 w 2022 r.).

Łączna powierzchnia użytków rolnych, na których stosowana była ekologiczna metoda produkcji wykazuje od 2019 r. tendencję wzrostową: w 2021 r. zwiększyła się do 549 442,93 ha, natomiast w 2022 r. wzrosła do 554 631,7 ha. Oznacza to wzrost odpowiednio o 7,9 i 0,9 proc.

W omawianym kontekście warto dodać, że od 2004 r., tj. od wejścia Polski do UE, liczba producentów ekologicznych wzrosła w naszym kraju ponad sześciokrotnie. Największy udział w produkcji żywności ekologicznej w naszym kraju mają: zboża, owoce (głównie jabłka i owoce miękkie), a także drób i jaja.

Okazuje się jednak, że w ekologicznej produkcji zwierzęcej w naszym kraju zarysowała się ostatnio tendencja spadkowa. Poza drobiem i jedną grupą bydła, w przypadku reszty ekologicznych gatunków zwierząt hodowlanych odnotowano w latach 2021-2022 spadek pogłowia. Przyczyn tego można doszukiwać się w ogólnych  trudnościach w prowadzaniu  produkcji zwierzęcej, w tym niewystarczającej dostępności pasz ekologicznych i ekologicznych zwierząt, czy też występowaniu ASF (w przypadku świń).

Jak duży jest potencjał dalszego rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce?

– Spodziewamy się dalszego wzrostu liczby producentów ekologicznych w Polsce. Z danych posiadanych przez GIJHARS wynika, że w 2023 r. ich liczba będzie znacznie wyższa niż w 2022 r. i raczej przekroczy poziom 24 tys. Aby utrzymać trend wzrostowy w tym zakresie istotne jest m.in. utrzymywanie i zwiększanie zaufania konsumentów do żywności ekologicznej, poprzez zapewnianie odpowiedniego nadzoru i podejmowanie adekwatnych działań interwencyjnych w przypadku wykrycia jakichkolwiek potencjalnych nieprawidłowości – mówi Małgorzata Waszewska, dyrektor Biura Rolnictwa Ekologicznego i Produktów Regionalnych w Głównym Inspektoracie Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

– Istotną rolę we wspieraniu dalszego rozwoju rolnictwa ekologicznego pełni doradztwo rolnicze, między innymi poprzez podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności rolników ekologicznych. Doradztwo rolnicze obejmuje szereg działań, takich jak: prowadzenie szkoleń dla rolników, promowanie dobrych praktyk i innowacyjnych rozwiązań w gospodarstwach ekologicznych, organizacja seminariów i konferencji oraz kompleksowa obsługa rolników w zakresie ubiegania się o wsparcie finansowe w ramach zreformowanej Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR). Warto zaznaczyć, że w oddziale CDR w Radomiu działa Centrum Praktycznego Szkolenia, które daje możliwość zarówno teoretycznego, jak i praktycznego przeszkolenia w zakresie przetwórstwa na poziomie gospodarstwa – podkreśla Ireneusz Drozdowski, dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (CDR).

– Mamy nadzieję, że dużym wsparciem dla tego sektora będą absolwenci uruchomionego na Wydziale Rolnictwa i Ekologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie kierunku: ekologiczne rolnictwo i produkcja żywności. Program tych studiów opracowano zgodnie z oczekiwaniami potencjalnych pracodawców z branży żywności ekologicznej – mówi dr inż. Krzysztof Pągowski, wykładowca SGGW.

Rolnictwo ekologiczne jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych systemów jakości żywności. Na etykietach produktów ekologicznych w UE znajdziemy charakterystyczne logo rolnictwa ekologicznego, w postaci symbolu zielonego liścia z gwiazdkami. Konsumenci wybierający produkty z logo rolnictwa ekologicznego mogą mieć pewność, że to co nabywają faktycznie pochodzi z produkcji ekologicznej, ponieważ gwarantuje to specjalny, wielowarstwowy system kontroli urzędowej, działający w Polsce i całej UE.

Źródło: IJHARS