Duży zakład mrożonek do zamknięcia. Zagrożonych jest 500 gospodarstw

Zakład Ardo Austria Frost w Groß-Enzersdorf ma zakończyć produkcję. Firma ogłosiła zamiar zamknięcia fabryki 24 września 2026 r. Decyzja wywołała niepokój wśród rolników, dla których przetwórstwo mrożonek stanowi ważny rynek zbytu. Austriacka Izba Rolnicza nie wyklucza dalszych działań, które mogłyby pozwolić na utrzymanie krajowego przetwórstwa warzyw.

Ardo wskazuje na wysokie koszty

Zakład w Groß-Enzersdorf, według informacji Ardo Austria Frost, wymagałby kolejnych znaczących inwestycji w linie produkcyjne, pakowanie, magazynowanie i infrastrukturę techniczną. Mimo wielomilionowych nakładów, które zostały poniesione w ostatnich latach, fabryka jest przestarzała, a jej dalsze funkcjonowanie wiązałoby się z wysokimi kosztami.

Problemem pozostaje także konkurencyjność austriackiej lokalizacji. Główne czynniki, na które powołuje się firma, dotyczą wyższych kosztów w porównaniu z zakładami w Europie Środkowej oraz odległości od rynków Europy Zachodniej. W ocenie przedsiębiorstwa wymagane nakłady byłyby zbyt duże w stosunku do potencjału stosunkowo niewielkiego rynku krajowego.

Produkcja warzyw ma być kontynuowana do grudnia 2026 r., po czym linie produkcyjne będą stopniowo wyłączane. W okresie od sierpnia 2027 r. działalność w Austrii ma koncentrować się z kolei na sprzedaży produktów dostarczanych z innych zakładów grupy.

Skala problemu jest duża. 500 gospodarstw i 3300 ha upraw

Jak informuje ORF Niederösterreich, do organizacji producentów Tiefkühlgemüse (ETG) należy około 500 gospodarstw. Większość z nich prowadzi produkcję w regionie Marchfeld, gdzie warzywa przeznaczone do przetwórstwa zajmują około 3300 ha.

W 2025 r. do Ardo dostarczono około 40 tys. ton surowca o wartości 18,5 mln euro. Wśród upraw znajdują się m.in. groch, szpinak, marchew, soja warzywna, dynia i zioła. Wówczas zakład przetwarzał warzywa pochodzące od około 270 rolników.  

Zamknięcie fabryki uderza więc w szersze otoczenie produkcyjne regionu.

Rolnicy zainwestowali setki tysięcy euro

Konsekwencje decyzji pokazuje przykład gospodarstwa Johanna Blatta z miejscowości Franzensdorf w regionie Marchfeld. Rolnik uprawia m.in. szpinak i dynię przeznaczone do mrożenia. Jak przekazał ORF, około jednej czwartej powierzchni jego gospodarstwa przypada na ten segment produkcji. Co istotne, rodzinne gospodarstwo przez dziesięciolecia inwestowało w rozwój upraw warzywniczych. Same instalacje nawadniające kosztowały około 500 tys. euro. Po zapowiedzi zamknięcia zakładu producent musi szukać alternatyw, ale w obecnych warunkach rynkowych nie jest to łatwe zadanie.

Zmiana struktury upraw wymagałaby znalezienia gatunków zapewniających odpowiednią rentowność. Nie rozwiązuje to jednak problemu gospodarstw wyspecjalizowanych w warzywach dla przemysłu mroźniczego. Jak wskazuje tamtejszy plantator, nie ma obecnie oczywistego alternatywnego odbiorcy, a transport do odległych zakładów oznaczałby dodatkowe koszty i mógłby pogorszyć jakość surowca. Warzywa przeznaczone do mrożenia powinny bowiem trafiać do przetwórstwa możliwie szybko po zbiorze.

Czy uda się utrzymać odbiór warzyw z Marchfeld?

Izba Rolnicza Dolnej Austrii nie chce rezygnować z możliwości dalszego przetwarzania krajowych warzyw na mrożonki. Jej wiceprezes Lorenz Mayr wskazuje na potrzebę rozmów z władzami regionalnymi i rządem federalnym. Celem jest znalezienie rozwiązania, które pozwoli zachować produkcję i przetwórstwo warzyw w Austrii.

Pojawiły się również sygnały zainteresowania dalszym zakupem surowca z Marchfeld. Według ORF niemieckie przedsiębiorstwo spożywcze zadeklarowało prace nad rozwiązaniem umożliwiającym kontynuację dostaw z regionu. Także międzynarodowa sieć handlowa chce w miarę możliwości nadal zaopatrywać się w lokalne warzywa.

Kluczowe pozostaje jednak pytanie, gdzie surowiec będzie przetwarzany po zamknięciu zakładu Ardo. Samo zainteresowanie zakupem nie wystarczy, jeśli zabraknie odpowiedniej infrastruktury i możliwości sprawnego przewozu warzyw.

Producenci potrzebują konkretnych ustaleń przed rozpoczęciem sezonu 2027. Zakup nasion, płodozmian i powierzchnię upraw trzeba zaplanować z wyprzedzeniem. Bez pewnego odbiorcy dalsza produkcja warzyw staje się poważnym ryzykiem.

Źródła: Ardo, ORF Niederösterreich