Rynek pracy w Polsce boryka się w dalszym ciągu z problemem przewlekłości postępowań pozwalających zalegalizować pobyt i pracę cudzoziemców. Z przeprowadzonych w tym zakresie badań wynika, że – w zależności od regionu – czas oczekiwania na wydanie zezwolenia na pracę przez urząd wojewódzki oscyluje w przedziale pomiędzy 3 a 6 miesięcy. Nie lepiej wygląda sytuacja z decyzjami o wydawaniu zezwoleń na pobyt i pracę: zdarza się, że czas postępowania wynosi 12 do 15 miesięcy.
Nieznacznie lepiej wygląda z kolei czas oczekiwania na zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) stanowią, że urząd pracy powinien uporać się z tym w ciągu 7 dni roboczych. Praktyka pokazuje, że jest inaczej – czas oczekiwania wydłuża się nawet do kilku tygodni.
Długotrwałość podejmowanych rozstrzygnięć w w/w kwestiach wpływa niekorzystnie na organizację pracy przedsiębiorców, jak również sytuację samego obcokrajowca, który będąc już w Polsce, zainteresowany jest jak najszybszym podjęciem pracy.
Wychodząc niejako naprzeciwko oczekiwaniom polskich pracodawców i składanym przez nich postulatom, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje w szybkim tempie rozporządzenie wprowadzające w życie ułatwienia w zatrudnianiu obcokrajowców. Resort pracuje nad listą zawodów, których przedstawicieli będzie można sprowadzać do Polski w praktyce z każdego zakątka globu, bez konieczności przeprowadzania tzw. testu pracy, czyli udowadniania, że na rodzimym rynku pracy nie ma osób bezrobotnych, w danych grupach zawodowych. Rekomendacje resortu dotyczą 20 grup pracowniczych, co może oznaczać ułatwienia dla przedstawicieli ok. 200 zawodów, w zdecydowanej większości wyspecjalizowanych (m. in. inżynierów różnych specjalności, szeroko rozumianych specjalistów systemów informatycznych, pielęgniarek bez specjalizacji lub w trakcie jej wykonywania, kierowców, budowlańców, elektryków).
Szkopuł tkwi jednak w tym, że oczekiwania pracodawców idą w innym kierunku, mianowicie największe potrzeby – tak wynika z analizy rynku – dotyczą zatrudniania pracowników niewykwalifikowanych do prac prostych i pomocniczych, np. sprzątaczy, magazynierów, w rolnictwie, gastronomii, gdzie krótkie szkolenie stanowiskowe pozwoli na szybkie wdrożenie kandydatów do efektywnej pracy. A ułatwienia mają dotyczyć – jak widać – osób z kwalifikacjami deficytowymi na naszym rynku pracy.
Ministerstwo wyszło z założenia, że ułatwienia w zatrudnianiu obcokrajowców nie powinny dotyczyć najprostszych zawodów, gdyż na rodzimym rynku nie brakuje rąk do pracy w tym segmencie. Rozdźwięk ten w pewnym stopniu może złagodzić realna propozycja resortu (zmiana ustawy o rynku pracy) dot. wydłużenia oświadczenia, na podstawie których przyjeżdżają do Polski osoby z krajów bliskich kulturowo – z 6 do 12 miesięcy (dot. obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy). Planowane zmiany mają wejść w życie jeszcze w lipcu br.
Pod względem liczby wydanych wiz długoterminowych i zezwoleń pobytowych dla obcokrajowców z państw trzecich, Polska jest niekwestionowanym liderem w Europie: w roku 2017 wydano ponad 235 tys. pozwoleń na pracę dla obcokrajowców, natomiast na oświadczenie przyjechało ich ponad 1,8 mln.
Aleksander Gulcz, Upper Job
