Składniki pokarmowe pobierane są przez rośliny głównie za pomocą systemu korzeniowego. Jednak występują okresy, w których pobieranie przez system korzeniowy jest zbyt wolne i nie jest w stanie zapewnić roślinom odpowiedniej ilości niezbędnych składników pokarmowych, co ma miejsce m.in. w fazie intensywnego wzrostu. Dokarmianie dolistne w tym okresie oddziałuje korzystnie na procesy metaboliczne roślin, co przekłada się na wysoki plon.
Pobieranie składników nawozowych z gleby może być również utrudnione na skutek niedoboru wody, zbyt niskiej temperatury czy niewłaściwego odczynu gleby. Wówczas wskazane jest dokarmianie dolistne, które uniezależnia pobieranie składników pokarmowych nie tylko od temperatury gleby i słabo rozwiniętego systemu korzeniowego, ale również od niedoboru wody glebowej.
Pozakorzeniowe dokarmianie
Pobieranie składników nawozowych przez organy nadziemne zależy od czynników agrotechnicznych. Tylko zdrowe rośliny są w stanie efektywnie pobierać i wykorzystywać nawozy aplikowane dolistnie. Ważny jest uregulowany odczyn gleby, podstawowe nawożenie doglebowe, optymalna rozstawa roślin, czy też prawidłowo przeprowadzone zabiegi ochrony chemicznej. Efektywność pobierania składników stosowanych pozakorzeniowo zależy również od gatunku rośliny i jej wieku oraz od stanu jej odżywienia i zaopatrzenia w wodę. Młode liście i łodygi lepiej pobierają składniki pokarmowe niż organy starsze.
Efektywne dostarczenie roślinom składników pokarmowych w formie dokarmiania pozakorzeniowego uzależnione jest od panujących podczas przeprowadzania zabiegu warunków atmosferycznych, takich jak temperatura czy wilgotność. Zabiegi dolistne powinny być wykonywane przy temperaturze w granicach 15ºC oraz przy wilgotności powietrza mieszczącej się w przedziale od 60 do 80%. Niekiedy w warunkach bardzo suchych możliwa jest aplikacja pozakorzeniowa przy wilgotności powietrza powyżej 40%. Dokarmianie dolistne przy temperaturze wyższej niż 20°C i przy niskiej wilgotności powietrza nie jest efektywne, ponieważ może dochodzić do odparowywania kropli cieczy roboczej, zanim przedostanie się ona do liścia. Ważna jest również temperatura cieczy użytkowej, która nie powinna być niższa niż 12°C. Podczas dokarmiania dolistnego stosowanego po opadach deszczu należy zmniejszyć stężenie cieczy roboczej, aby nie doszło do poparzenia roślin, gdyż opad atmosferyczny prowadzi do częściowego zmywania woskowej warstwy ochronnej, która znajduje się na liściu.
Składniki nawozowe aplikowane dolistnie charakteryzują się od kilku do kilkunastu razy szybszym tempem przenikania od składników stosowanych doglebowo. Największą zdolność do przenikania przez liść wykazują – azot, potas, magnez i sód, nieco wolniej pobierana jest siarka, a najwolniej – wapń, fosfor i mikroskładniki.
Przy stosowaniu dolistnym pobranie składnika nawozowego zależy od dodatku innych substancji do cieczy użytkowej. Dodatek mocznika wpływa na lepsze uwodnienie, a więc lepszą przepuszczalność kutykuli, co zwiększa pobieranie składników nawozowych i poprawia działanie fungicydów.
W przypadku łącznego stosowania nawozów ze środkami ochrony roślin zalecane jest wykonanie mieszaniny bezpośrednio przed opryskiem. Pobieranie składników przez liść zależy również od stężenia cieczy użytkowej. Stężenie roztworu powinno być dostosowane do gatunku i fazy rozwojowej rośliny. Dobrze jest stosować substancje powierzchniowo czynne, które zwiększają przyleganie kropli do liści. Wskazany jest oprysk drobnokroplisty, który umożliwia osiadanie kropli z obu stron liścia i na łodygach, co ogranicza ich spływanie po roślinie.
Autor: dr hab. Marzena S. Brodowska, prof. UP Lublin, Współpraca z Plantpress
Fragment artykuł pochodzi z czasopisma "Warzywa" 6/2022 str. 16-19
01 - Published up: 2022-05-18 13:33:30 - Modified: 2022-05-18 13:33:30 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie pod kapustę - Klaudia Zamkowska, Yara Poland
02 - Published up: 2022-06-10 11:35:24 - Modified: 2022-06-10 11:35:24 - Feat.: 0 - Title: Ochrona kapusty przed szkodnikami - Marcin Żabowski, FMC
03 - Published up: 2022-06-22 14:26:35 - Modified: 2022-06-22 14:26:35 - Feat.: 0 - Title: Ciągniki Massey Ferguson w warzywnictwie [VIDEO]
01 - Published up: 2022-05-18 13:33:30 - Modified: 2022-05-18 13:33:30 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie pod kapustę - Klaudia Zamkowska, Yara Poland
02 - Published up: 2022-06-10 11:35:24 - Modified: 2022-06-10 11:35:24 - Feat.: 0 - Title: Ochrona kapusty przed szkodnikami - Marcin Żabowski, FMC
03 - Published up: 2022-06-22 14:26:35 - Modified: 2022-06-22 14:26:35 - Feat.: 0 - Title: Ciągniki Massey Ferguson w warzywnictwie [VIDEO]
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną