Warzywa kapustne, a zwłaszcza kapusta głowiasta, brokuł i kalafior to gatunki zajmujące znaczący udział w uprawie warzyw w Polsce. Niezależnie od tego czy są one oferowane na rynku warzyw świeżych lub stanowią surowiec dla przetwórstwa muszą być najwyższej jakości, dlatego wymagają starannej ochrony przed chorobami.
Pogoda panująca w tym sezonie wegetacyjnym sprzyja rozwojowi wielu chorób grzybowych, które zagrażają warzywom kapustnym. Kapusta, brokuł i kalafior narażone są na porażenie przez wiele chorób, w tym: czerń krzyżowych, suchą zgniliznę kapustnych, plamistość pierścieniową liści, mączniaka prawdziwego krzyżowych, szarą pleśń czy bielika krzyżowych.
Czerń krzyżowych (alternarioza)
Jednym z zagrożeń, występujących każdego roku jest czerń krzyżowych (alternarioza), wywoływana przez grzyby z rodzaju Alternaria. W czasie wegetacji objawy choroby występują na dolnych, najstarszych liściach w postaci ciemnobrązowych lub czarnych plam, często otoczone żółtą obwódką. W miarę rozwoju infekcji plamy zlewają się, a na ich powierzchni tworzy się aksamitny nalot zarodników konidialnych grzyba. Na porażonych różach kalafiorów czy brokułów tworzą się powierzchowne ciemne zmiany, pokryte ciemnym nalotem grzybni. Do intensywnej infekcji roślin dochodzi w temperaturze w zakresie 20–27°C i co najmniej pięciogodzinnym, stałym zwilżeniu roślin.
Sucha zgnilizna kapustnych
Sprawcą suchej zgnilizny kapustnych jest grzyb Leptosphaeria maculans. Choroba może wystąpić już na siewkach, powodując ich zamieranie. Na pędach starszych roślin, tuż przy podłożu pojawiają się jasnobrązowe, wklęsłe zmiany, które stopniowo się powiększają. Na liściach tworzą się niepozorne, stopniowo powiększające się zielono-brązowe, jasnobrązowe lub białe plamy z brunatną obwódką. Mają one kształt okrągły lub owalny, a na ich powierzchni dostrzec można charakterystyczne czarne punkciki – piknidia, czyli owocniki grzyba. W pełni dojrzałe owocniki przenoszone są z wodą na kolejne rośliny, powodując nowe infekcje.
Plamistość pierścieniowa liści
Plamistość pierścieniową liści wywołuje grzyb Mycosphaerella brassicicola. Powoduje on poważne szkody w uprawach kapusty, kalafiora i brokułu. Rozwojowi choroby sprzyja wysoka wilgotność i temperatura 5–20℃. Objawy mogą pojawiać się na wszystkich nadziemnych częściach roślin, ale najczęściej występują na starszych liściach. Są to jasnobrązowe plamy otoczone żółtą strefą, zwaną halo, często ograniczone nerwami, kanciaste, do 20 mm średnicy. Na powierzchni plam tworzą się charakterystyczne, drobne, koncentryczne pierścienie czarnych owocników zawierające znaczną liczbę zarodników. Porażone liście żółkną i przedwcześnie zamierają. Zarodniki konidialne grzyba rozprzestrzeniane są na niewielkie odległości z kroplą wody lub z prądem powietrza.
Mączniak prawdziwy krzyżowych
Grzyb Erysiphe cruciferarum wywołujący mączniaka prawdziwego krzyżowych atakuje wszystkie warzywa kapustne. Z warzyw najczęściej poraża kapustę, brokuł i kalafior. Do infekcji dochodzi zwykle pod koniec wegetacji. Na porażonych liściach występuje charakterystyczny biały nalot. Z czasem nalot przebarwia się na szaro i pojawiają się w nim ciemne punkty – kleistotecja, owocniki stadium doskonałego patogenu. Zakażenie kapusty lub kalafiora może zmniejszyć wielkość główek bądź róży. Rozwojowi choroby sprzyja rosa i umiarkowane temperatury wynoszące 15–20°C. Zarodniki konidialne są łatwo transportowane przez wiatr lub podczas zbiorów.
Szara pleśń
Grzyb Botrytis cinerea – sprawca szarej pleśni może porażać wiele roślin kapustnych na polu, a także w trakcie przechowywania. Chorobie sprzyja wysoka wilgotność powietrza oraz opady. Na infekcje szczególnie narażone są rośliny, które osiągnęły już dojrzałość zbiorczą. Na zainfekowanych główkach kapusty oraz różach brokułów lub kalafiorów powstają brązowe, wodniste plamy. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza oraz chłodnej pogody na plamach pojawia się szary pylisty nalot złożony z zarodników konidialnych. Zarodniki te dokonują kolejnych infekcji.
Bielik krzyżowych
Do niedawna choroba ta prawie nie była notowana w Polsce, ale w ostatnich latach plantatorzy sygnalizują jej występowanie w uprawach warzyw kapustnych. Choroba objawia się w postaci najpierw jasnozielonych, a później czerwonawych, nieco wzniesionych plam (pęcherzy) na górnej stronie liści, pędach i łodygach kwiatowych. W obrębie plam, po spodniej stronie liścia pojawiają się białe, błyszczące wzniesienia, z których uwalniane są zarodniki konidialne grzyba. Silne porażenie powoduje przedwczesne zamieranie i zasychanie liści.
Ochrona kapustnych przed chorobami
Skutecznym rozwiązaniem w ochronie warzyw kapustnych przed chorobami wywołującymi plamistości na liściach jest fungicyd Scorpion 325 SC, wyróżniający się szerokim spektrum zwalczanych chorób. Środek ten stanowi najlepsze rozwiązanie na wszystkie najważniejsze choroby w uprawach kapust, kalafiorów i brokułów. Preparat stosuje się zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów chorób, od początku tworzenia główek lub róż do osiągnięcia przez nie pełnej wielkości i kształtu (BBCH 40–49).
Prowadzone doświadczenia i przykłady z praktyki wskazują na wysoką skuteczność preparatu Scorpion w ochronie warzyw kapustnych przed chorobami. Fungicyd ten, dzięki zawartości difenokonazolu, hamuje kiełkowanie zarodników grzybów, przez co ogranicza rozwijającą się infekcje. Zawartość azoksystrobiny hamuje transport elektrolitów w ramach oddychania mitochondrialnego patogenicznych grzybów, co skutecznie zatrzymuje rozwój patogenu i działa zapobiegawczo.
Wysoka skuteczność przeciwko bardzo wielu chorobom to główna zaleta Scorpion.
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
