Najgroźniejszym szkodnikiem warzyw kapustowatych, uprawianych w polu i pod osłonami, jest śmietka kapuściana. Wiosną szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia, z kolei jesienią – drugiego i trzeciego. Delia radicum jest muchówką podobną do muchy domowej.
Wśród fitofagów zagrażających uprawom warzyw kapustowatych, śmietka kapuściana (Delia radicum L., syn. Delia brassicae) stanowi grupę szkodników corocznie stwarzających poważne zagrożenie na plantacjach. Zaniedbanie terminu zabiegów chemicznych wpływa na jakość i wielkość plonu. W ciągu roku występują 2, 3 pokolenia tego szkodnika. Pierwszy nalot muchówki występuje na przełomie kwietnia i maja − termin ten zależy od przebiegu pogody i temperatury gleby. Wylot muchówek rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiąga 10°C.
Śmietka kapuściana, to ciemnoszara muchówka o długości 6 mm, której ciało pokrywają czarne szczecinki, o bezbarwnych skrzydłach. Jajo jest białe i podłużne, o długości 1,2 mm. Jej larwy są białożółte, beznogie, długości 7-10 mm. Bobówka (5−6,5 mm) początkowo żółtobrązowa, z czasem brunatnieje.
Termin wylotu pierwszego pokolenia muchówki występuje pod koniec kwietnia i na początku maja. Drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawia się na przełomie czerwca i lipca i, jest ono aktywne do jesieni. Warto wspomnieć, że zagrożeniem dla roślin są larwy (zwłaszcza te z pierwszego pokolenia), które żerują głównie w części podziemnej. Zdarza się, że w szyjce korzeniowej warzyw kapustowatych może znajdować się kilkanaście larw. Z kolei larwy z 2. i 3. pokolenia częściej uszkadzają części nadziemne roślin (w mniejszym stopniu system korzeniowy roślin). Samice trzeciego pokolenia rozpoczynają składać jaja od połowy lipca aż do połowy października. Szczytowy okres składania jaj przypada na sierpień, a w zależności od aury, może on przypadać w pierwszej dekadzie września.
Gdy mucha pojawia się pułapce
Do ustalenia precyzyjnego terminu zwalczania śmietki metodą interwencyjną, niezbędne jest prowadzenie monitoringu nalotu much śmietek na plantację i na tej podstawie określenie składania jaj i wylęgania się larw.
• Ustawienie pułapek na plantacjach wczesnych warzyw najlepiej rozpocząć od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja - to jest przez 4 tygodnie.
• Tymczasem na plantacjach upraw średnio późnych - od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września (przez 7-8 tygodni).
Pojemnik powinien znajdować się bezpośrednio nad wierzchołkami roślin uprawnych. Stosuje się dwie pułapki, niezależnie od powierzchni. Przy prawidłowym użytkowaniu pułapka może służyć sezon wegetacyjny, a buteleczkę z substancją wabiącą wymieniać co 4-10 dni (w zależności od temperatury powietrza). Co dwa, trzy dni w tygodniu należy kontrolować liczbę odłowionych samic. Odłowienie dwóch samic dziennie (średnia z dwóch pułapek), przez kolejne dwa dni, jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Fot. A. Wilczyńska, K. Kupczak
01 - Published up: 2025-04-30 09:49:29 - Modified: 2025-04-30 09:49:29 - Feat.: - Title: Zdrowy system korzeniowy jest podstawą każdej uprawy. Jak zwalczać śmietki?
02 - Published up: 2025-04-30 07:58:50 - Modified: 2025-04-30 07:58:50 - Feat.: - Title: Nowość do stosowania w uprawach roślin kapustowatych. Jak chronić uprawy przed szkodnikami?
03 - Published up: 2023-09-18 14:04:52 - Modified: 2023-09-18 14:04:52 - Feat.: - Title: Kompleksowe rozwiązania dla rolnictwa precyzyjnego. Marek Wilanowski, Metos Polska [VIDEO]
04 - Published up: 2022-09-16 15:50:20 - Modified: 2022-09-16 15:50:20 - Feat.: - Title: Postaw na skuteczną ochronę kapusty [VIDEO]
05 - Published up: 2022-09-13 12:21:18 - Modified: 2022-09-13 12:21:18 - Feat.: - Title: Największe problemy w tegorocznej uprawie brokułów [VIDEO]
01 - Published up: 2026-08-27 12:57:36 - Modified: 2026-08-27 12:57:36 - Feat.: 0 - Title: Plony ziemniaków w Austrii spadły do 1/3. Ile płaci się rolnikom?
02 - Published up: 2026-08-19 07:49:21 - Modified: 2026-08-19 07:49:21 - Feat.: 0 - Title: Po upałach i zmianie pogody. Jak wesprzeć warzywa w drugiej połowie sezonu?
03 - Published up: 2026-08-12 17:19:23 - Modified: 2026-08-12 17:19:23 - Feat.: 0 - Title: Polskie odmiany ogórków gruntowych. Jedna plantacja, 5 odmian – jak plonują?
04 - Published up: 2026-08-10 08:29:19 - Modified: 2026-08-10 08:29:19 - Feat.: 0 - Title: Oprysk dronem zamiast opryskiwacza? Sprawdziliśmy, ile hektarów zrobi w godzinę
05 - Published up: 2026-08-04 10:12:54 - Modified: 2026-08-04 10:12:54 - Feat.: 0 - Title: Warzywa nie uniknęły skutków kapryśnej pogody. Pierwsze prognozy GUS
06 - Published up: 2026-08-03 16:03:31 - Modified: 2026-08-03 16:03:31 - Feat.: 0 - Title: W Polsce będzie mniej ziemniaków. Zdecydowały mniejszy areał i pogoda
07 - Published up: 2026-08-02 18:06:00 - Modified: 2026-08-02 18:09:25 - Feat.: 0 - Title: 100 ha pomidora w ekologii? Da się. Tak wygląda plantacja w Kaleniu
08 - Published up: 2026-07-24 09:59:59 - Modified: 2026-07-24 09:59:59 - Feat.: 0 - Title: Wciornastki w porze. Jak ograniczyć straty jakości?
09 - Published up: 2026-07-23 12:44:02 - Modified: 2026-07-23 12:44:02 - Feat.: 0 - Title: Nie tylko arbuzy potrzebują promocji. Producenci warzyw czekają na konkretne działania
10 - Published up: 2026-07-18 10:56:22 - Modified: 2026-07-18 10:56:22 - Feat.: 0 - Title: Chłody, zalanie i 40°C. Jak prowadzić paprykę przy skrajnie zmiennej pogodzie?
11 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
12 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
13 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
14 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
15 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
16 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
17 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
18 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
19 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
20 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
01 - Published up: 2026-08-27 12:57:36 - Modified: 2026-08-27 12:57:36 - Feat.: 0 - Title: Plony ziemniaków w Austrii spadły do 1/3. Ile płaci się rolnikom?
02 - Published up: 2026-08-19 07:49:21 - Modified: 2026-08-19 07:49:21 - Feat.: 0 - Title: Po upałach i zmianie pogody. Jak wesprzeć warzywa w drugiej połowie sezonu?
03 - Published up: 2026-08-12 17:19:23 - Modified: 2026-08-12 17:19:23 - Feat.: 0 - Title: Polskie odmiany ogórków gruntowych. Jedna plantacja, 5 odmian – jak plonują?
04 - Published up: 2026-08-10 08:29:19 - Modified: 2026-08-10 08:29:19 - Feat.: 0 - Title: Oprysk dronem zamiast opryskiwacza? Sprawdziliśmy, ile hektarów zrobi w godzinę
05 - Published up: 2026-08-04 10:12:54 - Modified: 2026-08-04 10:12:54 - Feat.: 0 - Title: Warzywa nie uniknęły skutków kapryśnej pogody. Pierwsze prognozy GUS
06 - Published up: 2026-08-03 16:03:31 - Modified: 2026-08-03 16:03:31 - Feat.: 0 - Title: W Polsce będzie mniej ziemniaków. Zdecydowały mniejszy areał i pogoda
07 - Published up: 2026-08-02 18:06:00 - Modified: 2026-08-02 18:09:25 - Feat.: 0 - Title: 100 ha pomidora w ekologii? Da się. Tak wygląda plantacja w Kaleniu
08 - Published up: 2026-07-24 09:59:59 - Modified: 2026-07-24 09:59:59 - Feat.: 0 - Title: Wciornastki w porze. Jak ograniczyć straty jakości?
09 - Published up: 2026-07-23 12:44:02 - Modified: 2026-07-23 12:44:02 - Feat.: 0 - Title: Nie tylko arbuzy potrzebują promocji. Producenci warzyw czekają na konkretne działania
10 - Published up: 2026-07-18 10:56:22 - Modified: 2026-07-18 10:56:22 - Feat.: 0 - Title: Chłody, zalanie i 40°C. Jak prowadzić paprykę przy skrajnie zmiennej pogodzie?
11 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
12 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
13 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
14 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
15 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
16 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
17 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
18 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
19 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
20 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
