Najgroźniejszym szkodnikiem warzyw kapustowatych, uprawianych w polu i pod osłonami, jest śmietka kapuściana. Wiosną szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia, z kolei jesienią – drugiego i trzeciego. Delia radicum jest muchówką podobną do muchy domowej.
Wśród fitofagów zagrażających uprawom warzyw kapustowatych, śmietka kapuściana (Delia radicum L., syn. Delia brassicae) stanowi grupę szkodników corocznie stwarzających poważne zagrożenie na plantacjach. Zaniedbanie terminu zabiegów chemicznych wpływa na jakość i wielkość plonu. W ciągu roku występują 2, 3 pokolenia tego szkodnika. Pierwszy nalot muchówki występuje na przełomie kwietnia i maja − termin ten zależy od przebiegu pogody i temperatury gleby. Wylot muchówek rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiąga 10°C.
Śmietka kapuściana, to ciemnoszara muchówka o długości 6 mm, której ciało pokrywają czarne szczecinki, o bezbarwnych skrzydłach. Jajo jest białe i podłużne, o długości 1,2 mm. Jej larwy są białożółte, beznogie, długości 7-10 mm. Bobówka (5−6,5 mm) początkowo żółtobrązowa, z czasem brunatnieje.
Termin wylotu pierwszego pokolenia muchówki występuje pod koniec kwietnia i na początku maja. Drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawia się na przełomie czerwca i lipca i, jest ono aktywne do jesieni. Warto wspomnieć, że zagrożeniem dla roślin są larwy (zwłaszcza te z pierwszego pokolenia), które żerują głównie w części podziemnej. Zdarza się, że w szyjce korzeniowej warzyw kapustowatych może znajdować się kilkanaście larw. Z kolei larwy z 2. i 3. pokolenia częściej uszkadzają części nadziemne roślin (w mniejszym stopniu system korzeniowy roślin). Samice trzeciego pokolenia rozpoczynają składać jaja od połowy lipca aż do połowy października. Szczytowy okres składania jaj przypada na sierpień, a w zależności od aury, może on przypadać w pierwszej dekadzie września.
Gdy mucha pojawia się pułapce
Do ustalenia precyzyjnego terminu zwalczania śmietki metodą interwencyjną, niezbędne jest prowadzenie monitoringu nalotu much śmietek na plantację i na tej podstawie określenie składania jaj i wylęgania się larw.
• Ustawienie pułapek na plantacjach wczesnych warzyw najlepiej rozpocząć od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja - to jest przez 4 tygodnie.
• Tymczasem na plantacjach upraw średnio późnych - od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września (przez 7-8 tygodni).
Pojemnik powinien znajdować się bezpośrednio nad wierzchołkami roślin uprawnych. Stosuje się dwie pułapki, niezależnie od powierzchni. Przy prawidłowym użytkowaniu pułapka może służyć sezon wegetacyjny, a buteleczkę z substancją wabiącą wymieniać co 4-10 dni (w zależności od temperatury powietrza). Co dwa, trzy dni w tygodniu należy kontrolować liczbę odłowionych samic. Odłowienie dwóch samic dziennie (średnia z dwóch pułapek), przez kolejne dwa dni, jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Fot. A. Wilczyńska, K. Kupczak
01 - Published up: 2022-09-13 12:21:18 - Modified: 2022-09-13 12:21:18 - Feat.: - Title: Największe problemy w tegorocznej uprawie brokułów [VIDEO]
02 - Published up: 2022-05-10 09:09:52 - Modified: 2022-05-10 09:09:52 - Feat.: - Title: Śmietka kapuściana - objawy i zwalczanie [VIDEO]
03 - Published up: 2021-09-11 12:11:48 - Modified: 2021-09-11 12:11:48 - Feat.: - Title: Jakub Kruszec o sezonie kapuścianym 2021
04 - Published up: 2021-06-25 07:50:16 - Modified: 2021-06-25 07:50:16 - Feat.: - Title: Komunikat Warzywniczy PROCAM 08 z dnia 25.06.2021
05 - Published up: 2021-06-16 17:34:28 - Modified: 2021-06-16 17:34:28 - Feat.: - Title: Czerwcowa sytuacja na polach brokułu
01 - Published up: 2026-10-06 18:30:22 - Modified: 2026-10-06 18:30:22 - Feat.: 0 - Title: Kontrole ziemniaków już trwają. Inspektorzy pobierają próby - co jest sprawdzane?
02 - Published up: 2026-10-06 14:03:59 - Modified: 2026-10-06 14:03:59 - Feat.: 0 - Title: Kukurydza cukrowa bije rekordy – areał wzrósł o 161%. Mapa upraw 2026
03 - Published up: 2026-10-01 17:13:55 - Modified: 2026-10-01 17:13:55 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaków będzie o 15,4% mniej. Zbiory spadną do 5,9 mln ton
04 - Published up: 2026-10-01 11:00:59 - Modified: 2026-10-01 11:00:59 - Feat.: 0 - Title: 3,9 mln ton warzyw gruntowych. Te uprawy dadzą najwięcej
05 - Published up: 2026-09-30 16:35:45 - Modified: 2026-09-30 16:35:45 - Feat.: 0 - Title: 10,4 tys. ha ziemniaków w jednym powiecie. Tak wygląda mapa upraw w 2026 roku
06 - Published up: 2026-09-28 19:14:36 - Modified: 2026-09-28 19:14:36 - Feat.: 0 - Title: Aż 30 mln główek sałaty do wyrzucenia. Mszyce niszczą brytyjskie plantacje
07 - Published up: 2026-09-26 13:42:59 - Modified: 2026-09-26 13:42:59 - Feat.: 0 - Title: Marchew przed zbiorem. Co zrobić, żeby nie stracić jakości?
08 - Published up: 2026-09-22 06:38:42 - Modified: 2026-09-22 06:38:42 - Feat.: 0 - Title: Cebula z dymki sadzonej jesienią – na co zwrócić uwagę?
09 - Published up: 2026-09-21 13:10:00 - Modified: 2026-09-21 14:26:36 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki na trudne stanowiska i suszę. Za nami V Dzień Ziemniaka w Borkowie
10 - Published up: 2026-09-17 10:14:54 - Modified: 2026-09-17 10:14:54 - Feat.: 0 - Title: Aż sześć gmin ma ponad 500 ha kapusty. Jedna przekracza 770 ha
11 - Published up: 2026-09-16 17:26:24 - Modified: 2026-09-16 17:26:24 - Feat.: 0 - Title: Prawie 85 ha arbuza w jednym powiecie. Tu jest największe zagłębie w Polsce
12 - Published up: 2026-09-11 14:06:02 - Modified: 2026-09-11 14:06:02 - Feat.: 0 - Title: Ponad 3 tys. ha cebuli w jednym powiecie. To tutaj jest największe zagłębie w Polsce
13 - Published up: 2026-09-11 11:05:00 - Modified: 2026-09-11 11:12:33 - Feat.: 0 - Title: Kapusta wchodzi w decydującą fazę. Co jeszcze można zrobić przed zbiorem?
14 - Published up: 2026-09-10 13:03:00 - Modified: 2026-09-10 13:13:49 - Feat.: 0 - Title: Rolnik na kombajnie, córka w ciągniku. Tak zbierają 24 ha pomidorów
15 - Published up: 2026-09-09 16:12:39 - Modified: 2026-09-09 16:12:39 - Feat.: 0 - Title: Tu uprawia się najwięcej dyni w Polsce. Jedna gmina ma aż 929 ha
16 - Published up: 2026-09-09 13:11:11 - Modified: 2026-09-09 13:11:11 - Feat.: 0 - Title: Nawet 30% mniej marchwi. Brytyjscy producenci mają poważny problem
17 - Published up: 2026-09-08 08:47:00 - Modified: 2026-09-08 11:58:34 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki drożeją. Czy dla plantatorów nadchodzi lepsza jesień?
18 - Published up: 2026-08-31 16:39:56 - Modified: 2026-08-31 16:39:56 - Feat.: 0 - Title: Trudny lipiec, ale dobry początek zbiorów. Jak wygląda papryka w Brzostowcu?
19 - Published up: 2026-08-31 14:11:58 - Modified: 2026-08-31 14:11:58 - Feat.: 0 - Title: Ekstremalne upały zniszczyły 200 ha groszku. Rolnik na totalnym minusie
20 - Published up: 2026-08-28 14:34:05 - Modified: 2026-08-28 14:34:05 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki na Ukrainie tanieją. Zimą ceny mogą wzrosnąć nawet o 40%
01 - Published up: 2026-10-06 18:30:22 - Modified: 2026-10-06 18:30:22 - Feat.: 0 - Title: Kontrole ziemniaków już trwają. Inspektorzy pobierają próby - co jest sprawdzane?
02 - Published up: 2026-10-06 14:03:59 - Modified: 2026-10-06 14:03:59 - Feat.: 0 - Title: Kukurydza cukrowa bije rekordy – areał wzrósł o 161%. Mapa upraw 2026
03 - Published up: 2026-10-01 17:13:55 - Modified: 2026-10-01 17:13:55 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaków będzie o 15,4% mniej. Zbiory spadną do 5,9 mln ton
04 - Published up: 2026-10-01 11:00:59 - Modified: 2026-10-01 11:00:59 - Feat.: 0 - Title: 3,9 mln ton warzyw gruntowych. Te uprawy dadzą najwięcej
05 - Published up: 2026-09-30 16:35:45 - Modified: 2026-09-30 16:35:45 - Feat.: 0 - Title: 10,4 tys. ha ziemniaków w jednym powiecie. Tak wygląda mapa upraw w 2026 roku
06 - Published up: 2026-09-28 19:14:36 - Modified: 2026-09-28 19:14:36 - Feat.: 0 - Title: Aż 30 mln główek sałaty do wyrzucenia. Mszyce niszczą brytyjskie plantacje
07 - Published up: 2026-09-26 13:42:59 - Modified: 2026-09-26 13:42:59 - Feat.: 0 - Title: Marchew przed zbiorem. Co zrobić, żeby nie stracić jakości?
08 - Published up: 2026-09-22 06:38:42 - Modified: 2026-09-22 06:38:42 - Feat.: 0 - Title: Cebula z dymki sadzonej jesienią – na co zwrócić uwagę?
09 - Published up: 2026-09-21 13:10:00 - Modified: 2026-09-21 14:26:36 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki na trudne stanowiska i suszę. Za nami V Dzień Ziemniaka w Borkowie
10 - Published up: 2026-09-17 10:14:54 - Modified: 2026-09-17 10:14:54 - Feat.: 0 - Title: Aż sześć gmin ma ponad 500 ha kapusty. Jedna przekracza 770 ha
11 - Published up: 2026-09-16 17:26:24 - Modified: 2026-09-16 17:26:24 - Feat.: 0 - Title: Prawie 85 ha arbuza w jednym powiecie. Tu jest największe zagłębie w Polsce
12 - Published up: 2026-09-11 14:06:02 - Modified: 2026-09-11 14:06:02 - Feat.: 0 - Title: Ponad 3 tys. ha cebuli w jednym powiecie. To tutaj jest największe zagłębie w Polsce
13 - Published up: 2026-09-11 11:05:00 - Modified: 2026-09-11 11:12:33 - Feat.: 0 - Title: Kapusta wchodzi w decydującą fazę. Co jeszcze można zrobić przed zbiorem?
14 - Published up: 2026-09-10 13:03:00 - Modified: 2026-09-10 13:13:49 - Feat.: 0 - Title: Rolnik na kombajnie, córka w ciągniku. Tak zbierają 24 ha pomidorów
15 - Published up: 2026-09-09 16:12:39 - Modified: 2026-09-09 16:12:39 - Feat.: 0 - Title: Tu uprawia się najwięcej dyni w Polsce. Jedna gmina ma aż 929 ha
16 - Published up: 2026-09-09 13:11:11 - Modified: 2026-09-09 13:11:11 - Feat.: 0 - Title: Nawet 30% mniej marchwi. Brytyjscy producenci mają poważny problem
17 - Published up: 2026-09-08 08:47:00 - Modified: 2026-09-08 11:58:34 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki drożeją. Czy dla plantatorów nadchodzi lepsza jesień?
18 - Published up: 2026-08-31 16:39:56 - Modified: 2026-08-31 16:39:56 - Feat.: 0 - Title: Trudny lipiec, ale dobry początek zbiorów. Jak wygląda papryka w Brzostowcu?
19 - Published up: 2026-08-31 14:11:58 - Modified: 2026-08-31 14:11:58 - Feat.: 0 - Title: Ekstremalne upały zniszczyły 200 ha groszku. Rolnik na totalnym minusie
20 - Published up: 2026-08-28 14:34:05 - Modified: 2026-08-28 14:34:05 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki na Ukrainie tanieją. Zimą ceny mogą wzrosnąć nawet o 40%
