Najgroźniejszym szkodnikiem warzyw kapustowatych, uprawianych w polu i pod osłonami, jest śmietka kapuściana. Wiosną szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia, z kolei jesienią – drugiego i trzeciego. Delia radicum jest muchówką podobną do muchy domowej.
Wśród fitofagów zagrażających uprawom warzyw kapustowatych, śmietka kapuściana (Delia radicum L., syn. Delia brassicae) stanowi grupę szkodników corocznie stwarzających poważne zagrożenie na plantacjach. Zaniedbanie terminu zabiegów chemicznych wpływa na jakość i wielkość plonu. W ciągu roku występują 2, 3 pokolenia tego szkodnika. Pierwszy nalot muchówki występuje na przełomie kwietnia i maja − termin ten zależy od przebiegu pogody i temperatury gleby. Wylot muchówek rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiąga 10°C.
Śmietka kapuściana, to ciemnoszara muchówka o długości 6 mm, której ciało pokrywają czarne szczecinki, o bezbarwnych skrzydłach. Jajo jest białe i podłużne, o długości 1,2 mm. Jej larwy są białożółte, beznogie, długości 7-10 mm. Bobówka (5−6,5 mm) początkowo żółtobrązowa, z czasem brunatnieje.
Termin wylotu pierwszego pokolenia muchówki występuje pod koniec kwietnia i na początku maja. Drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawia się na przełomie czerwca i lipca i, jest ono aktywne do jesieni. Warto wspomnieć, że zagrożeniem dla roślin są larwy (zwłaszcza te z pierwszego pokolenia), które żerują głównie w części podziemnej. Zdarza się, że w szyjce korzeniowej warzyw kapustowatych może znajdować się kilkanaście larw. Z kolei larwy z 2. i 3. pokolenia częściej uszkadzają części nadziemne roślin (w mniejszym stopniu system korzeniowy roślin). Samice trzeciego pokolenia rozpoczynają składać jaja od połowy lipca aż do połowy października. Szczytowy okres składania jaj przypada na sierpień, a w zależności od aury, może on przypadać w pierwszej dekadzie września.
Gdy mucha pojawia się pułapce
Do ustalenia precyzyjnego terminu zwalczania śmietki metodą interwencyjną, niezbędne jest prowadzenie monitoringu nalotu much śmietek na plantację i na tej podstawie określenie składania jaj i wylęgania się larw.
• Ustawienie pułapek na plantacjach wczesnych warzyw najlepiej rozpocząć od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja - to jest przez 4 tygodnie.
• Tymczasem na plantacjach upraw średnio późnych - od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września (przez 7-8 tygodni).
Pojemnik powinien znajdować się bezpośrednio nad wierzchołkami roślin uprawnych. Stosuje się dwie pułapki, niezależnie od powierzchni. Przy prawidłowym użytkowaniu pułapka może służyć sezon wegetacyjny, a buteleczkę z substancją wabiącą wymieniać co 4-10 dni (w zależności od temperatury powietrza). Co dwa, trzy dni w tygodniu należy kontrolować liczbę odłowionych samic. Odłowienie dwóch samic dziennie (średnia z dwóch pułapek), przez kolejne dwa dni, jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Fot. A. Wilczyńska, K. Kupczak
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną
