Najgroźniejszym szkodnikiem warzyw kapustowatych, uprawianych w polu i pod osłonami, jest śmietka kapuściana. Wiosną szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia, z kolei jesienią – drugiego i trzeciego. Delia radicum jest muchówką podobną do muchy domowej.
Wśród fitofagów zagrażających uprawom warzyw kapustowatych, śmietka kapuściana (Delia radicum L., syn. Delia brassicae) stanowi grupę szkodników corocznie stwarzających poważne zagrożenie na plantacjach. Zaniedbanie terminu zabiegów chemicznych wpływa na jakość i wielkość plonu. W ciągu roku występują 2, 3 pokolenia tego szkodnika. Pierwszy nalot muchówki występuje na przełomie kwietnia i maja − termin ten zależy od przebiegu pogody i temperatury gleby. Wylot muchówek rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiąga 10°C.
Śmietka kapuściana, to ciemnoszara muchówka o długości 6 mm, której ciało pokrywają czarne szczecinki, o bezbarwnych skrzydłach. Jajo jest białe i podłużne, o długości 1,2 mm. Jej larwy są białożółte, beznogie, długości 7-10 mm. Bobówka (5−6,5 mm) początkowo żółtobrązowa, z czasem brunatnieje.
Termin wylotu pierwszego pokolenia muchówki występuje pod koniec kwietnia i na początku maja. Drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawia się na przełomie czerwca i lipca i, jest ono aktywne do jesieni. Warto wspomnieć, że zagrożeniem dla roślin są larwy (zwłaszcza te z pierwszego pokolenia), które żerują głównie w części podziemnej. Zdarza się, że w szyjce korzeniowej warzyw kapustowatych może znajdować się kilkanaście larw. Z kolei larwy z 2. i 3. pokolenia częściej uszkadzają części nadziemne roślin (w mniejszym stopniu system korzeniowy roślin). Samice trzeciego pokolenia rozpoczynają składać jaja od połowy lipca aż do połowy października. Szczytowy okres składania jaj przypada na sierpień, a w zależności od aury, może on przypadać w pierwszej dekadzie września.
Gdy mucha pojawia się pułapce
Do ustalenia precyzyjnego terminu zwalczania śmietki metodą interwencyjną, niezbędne jest prowadzenie monitoringu nalotu much śmietek na plantację i na tej podstawie określenie składania jaj i wylęgania się larw.
• Ustawienie pułapek na plantacjach wczesnych warzyw najlepiej rozpocząć od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja - to jest przez 4 tygodnie.
• Tymczasem na plantacjach upraw średnio późnych - od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września (przez 7-8 tygodni).
Pojemnik powinien znajdować się bezpośrednio nad wierzchołkami roślin uprawnych. Stosuje się dwie pułapki, niezależnie od powierzchni. Przy prawidłowym użytkowaniu pułapka może służyć sezon wegetacyjny, a buteleczkę z substancją wabiącą wymieniać co 4-10 dni (w zależności od temperatury powietrza). Co dwa, trzy dni w tygodniu należy kontrolować liczbę odłowionych samic. Odłowienie dwóch samic dziennie (średnia z dwóch pułapek), przez kolejne dwa dni, jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Fot. A. Wilczyńska, K. Kupczak
01 - Published up: 2025-04-30 09:49:29 - Modified: 2025-04-30 09:49:29 - Feat.: - Title: Zdrowy system korzeniowy jest podstawą każdej uprawy. Jak zwalczać śmietki?
02 - Published up: 2025-04-30 07:58:50 - Modified: 2025-04-30 07:58:50 - Feat.: - Title: Nowość do stosowania w uprawach roślin kapustowatych. Jak chronić uprawy przed szkodnikami?
03 - Published up: 2023-09-18 14:04:52 - Modified: 2023-09-18 14:04:52 - Feat.: - Title: Kompleksowe rozwiązania dla rolnictwa precyzyjnego. Marek Wilanowski, Metos Polska [VIDEO]
04 - Published up: 2022-09-16 15:50:20 - Modified: 2022-09-16 15:50:20 - Feat.: - Title: Postaw na skuteczną ochronę kapusty [VIDEO]
05 - Published up: 2022-09-13 12:21:18 - Modified: 2022-09-13 12:21:18 - Feat.: - Title: Największe problemy w tegorocznej uprawie brokułów [VIDEO]
01 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
02 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
03 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
04 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
05 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
06 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
07 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
08 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
09 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
10 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
11 - Published up: 2026-06-09 11:37:00 - Modified: 2026-06-09 11:39:25 - Feat.: 0 - Title: Nowy standard ochrony przed zarazą ziemniaka
12 - Published up: 2026-06-02 08:40:21 - Modified: 2026-06-02 08:40:21 - Feat.: 0 - Title: Przez 3 lata odkładali pieniądze. Czy warzywomat naprawdę się opłaca?
13 - Published up: 2026-06-01 19:22:45 - Modified: 2026-06-01 19:22:45 - Feat.: 0 - Title: Największy areał ziemniaków od 1980 r. Belgia zwiększyła produkcję o 21% w 2025 r.
14 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
15 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
16 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
17 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
18 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
19 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
20 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
01 - Published up: 2026-07-08 14:22:00 - Modified: 2026-07-08 14:26:27 - Feat.: 0 - Title: Rekordowa powierzchnia upraw dyni. W sześć lat areał wzrósł o 169%
02 - Published up: 2026-07-06 18:58:00 - Modified: 2026-07-06 19:02:43 - Feat.: 0 - Title: Boom na arbuzy wyhamował. Powierzchnia upraw spadła niemal o połowę
03 - Published up: 2026-07-06 12:05:36 - Modified: 2026-07-06 12:05:36 - Feat.: 0 - Title: Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw
04 - Published up: 2026-07-02 18:04:25 - Modified: 2026-07-02 18:04:25 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy chcą nawadniać, ale inwestycje nie przyspieszają. Ekspert wyjaśnia dlaczego
05 - Published up: 2026-07-01 17:34:41 - Modified: 2026-07-01 17:34:41 - Feat.: 0 - Title: Rekord obrócił się przeciwko rolnikom. Holandia tnie uprawę ziemniaków o ponad 8%
06 - Published up: 2026-07-01 10:19:23 - Modified: 2026-07-01 10:19:23 - Feat.: 0 - Title: Ponad 550 ha papryki zniknęło z pól. Producenci mocno ograniczyli nasadzenia
07 - Published up: 2026-06-30 13:37:00 - Modified: 2026-06-30 13:51:36 - Feat.: 0 - Title: Ogórki wymagają coraz więcej pracy, ale plantatorzy nie rezygnują. Areał wzrósł
08 - Published up: 2026-06-24 18:09:31 - Modified: 2026-06-24 18:09:31 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy zgłosili już ponad 185 tys. ha ziemniaków. W tych województwach uprawia się ich najwięcej
09 - Published up: 2026-06-23 09:06:31 - Modified: 2026-06-23 09:06:31 - Feat.: 0 - Title: Sprzedawali czosnek po 20–30 zł/kg. Dziś nie mogą znaleźć kupców
10 - Published up: 2026-06-10 06:50:13 - Modified: 2026-06-10 06:50:13 - Feat.: 0 - Title: Susza zmienia priorytety. Jak zbudować system pompowy w gospodarstwie z dużym zapotrzebowaniem na wodę
11 - Published up: 2026-06-09 11:37:00 - Modified: 2026-06-09 11:39:25 - Feat.: 0 - Title: Nowy standard ochrony przed zarazą ziemniaka
12 - Published up: 2026-06-02 08:40:21 - Modified: 2026-06-02 08:40:21 - Feat.: 0 - Title: Przez 3 lata odkładali pieniądze. Czy warzywomat naprawdę się opłaca?
13 - Published up: 2026-06-01 19:22:45 - Modified: 2026-06-01 19:22:45 - Feat.: 0 - Title: Największy areał ziemniaków od 1980 r. Belgia zwiększyła produkcję o 21% w 2025 r.
14 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
15 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
16 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
17 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
18 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
19 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
20 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
