Najgroźniejszym szkodnikiem warzyw kapustowatych, uprawianych w polu i pod osłonami, jest śmietka kapuściana. Wiosną szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia, z kolei jesienią – drugiego i trzeciego. Delia radicum jest muchówką podobną do muchy domowej.
Wśród fitofagów zagrażających uprawom warzyw kapustowatych, śmietka kapuściana (Delia radicum L., syn. Delia brassicae) stanowi grupę szkodników corocznie stwarzających poważne zagrożenie na plantacjach. Zaniedbanie terminu zabiegów chemicznych wpływa na jakość i wielkość plonu. W ciągu roku występują 2, 3 pokolenia tego szkodnika. Pierwszy nalot muchówki występuje na przełomie kwietnia i maja − termin ten zależy od przebiegu pogody i temperatury gleby. Wylot muchówek rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiąga 10°C.
Śmietka kapuściana, to ciemnoszara muchówka o długości 6 mm, której ciało pokrywają czarne szczecinki, o bezbarwnych skrzydłach. Jajo jest białe i podłużne, o długości 1,2 mm. Jej larwy są białożółte, beznogie, długości 7-10 mm. Bobówka (5−6,5 mm) początkowo żółtobrązowa, z czasem brunatnieje.
Termin wylotu pierwszego pokolenia muchówki występuje pod koniec kwietnia i na początku maja. Drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawia się na przełomie czerwca i lipca i, jest ono aktywne do jesieni. Warto wspomnieć, że zagrożeniem dla roślin są larwy (zwłaszcza te z pierwszego pokolenia), które żerują głównie w części podziemnej. Zdarza się, że w szyjce korzeniowej warzyw kapustowatych może znajdować się kilkanaście larw. Z kolei larwy z 2. i 3. pokolenia częściej uszkadzają części nadziemne roślin (w mniejszym stopniu system korzeniowy roślin). Samice trzeciego pokolenia rozpoczynają składać jaja od połowy lipca aż do połowy października. Szczytowy okres składania jaj przypada na sierpień, a w zależności od aury, może on przypadać w pierwszej dekadzie września.
Gdy mucha pojawia się pułapce
Do ustalenia precyzyjnego terminu zwalczania śmietki metodą interwencyjną, niezbędne jest prowadzenie monitoringu nalotu much śmietek na plantację i na tej podstawie określenie składania jaj i wylęgania się larw.
• Ustawienie pułapek na plantacjach wczesnych warzyw najlepiej rozpocząć od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja - to jest przez 4 tygodnie.
• Tymczasem na plantacjach upraw średnio późnych - od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września (przez 7-8 tygodni).
Pojemnik powinien znajdować się bezpośrednio nad wierzchołkami roślin uprawnych. Stosuje się dwie pułapki, niezależnie od powierzchni. Przy prawidłowym użytkowaniu pułapka może służyć sezon wegetacyjny, a buteleczkę z substancją wabiącą wymieniać co 4-10 dni (w zależności od temperatury powietrza). Co dwa, trzy dni w tygodniu należy kontrolować liczbę odłowionych samic. Odłowienie dwóch samic dziennie (średnia z dwóch pułapek), przez kolejne dwa dni, jest sygnałem do wykonania zabiegu.
Fot. A. Wilczyńska, K. Kupczak
01 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
02 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
03 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
04 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
05 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
06 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
07 - Published up: 2026-05-11 14:08:57 - Modified: 2026-05-11 14:08:57 - Feat.: 0 - Title: Akcja ruszyła o kilka miesięcy za późno. Ziemniaki już trafiają na pola
08 - Published up: 2026-05-08 13:01:16 - Modified: 2026-05-08 13:01:16 - Feat.: 0 - Title: Przymrozki zniszczyły plantację arbuzów na Ukrainie. Tunele i ogniska nie wystarczyły
09 - Published up: 2026-05-08 09:16:21 - Modified: 2026-05-08 09:16:21 - Feat.: 0 - Title: Jeden błąd zniszczył trzy lata pracy. Plantacja szparagów zaorana tuż przed sezonem
10 - Published up: 2026-05-07 09:52:43 - Modified: 2026-05-07 09:52:43 - Feat.: 0 - Title: Ogórek gruntowy ma potencjał na 100 t/ha. Co go blokuje?
11 - Published up: 2026-05-06 18:06:46 - Modified: 2026-05-06 18:06:46 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie cebuli siarką – jak zwiększyć plon i odporność roślin?
12 - Published up: 2026-05-06 15:25:00 - Modified: 2026-05-06 15:27:26 - Feat.: 0 - Title: Cebula zimująca na ekstremalne warunki. Wysoka obsada mimo silnych mrozów
13 - Published up: 2026-05-06 09:03:20 - Modified: 2026-05-06 09:03:20 - Feat.: 0 - Title: Nawóz na ziemniaki a wysokie plony: czy CRF może zastąpić część azotu?
14 - Published up: 2026-05-04 15:55:09 - Modified: 2026-05-04 15:55:09 - Feat.: 0 - Title: Kupił jedną Kubotę M4-073. Po kilku miesiącach wrócił po drugą
15 - Published up: 2026-05-04 10:01:10 - Modified: 2026-05-04 10:01:10 - Feat.: 0 - Title: Nawadnianie może podwoić plon dyni. Bez tego trudno o dobry wynik
16 - Published up: 2026-04-28 15:30:39 - Modified: 2026-04-28 15:30:39 - Feat.: 0 - Title: Nadciąga najgorsza noc tej wiosny. Nawet -10°C przy gruncie zagrozi uprawom
17 - Published up: 2026-04-28 09:25:46 - Modified: 2026-04-28 09:25:46 - Feat.: 0 - Title: Warzywa nie trafiły do sprzedaży, a gospodarstwa liczą straty. Co może zrobić rolnik?
18 - Published up: 2026-04-27 11:09:00 - Modified: 2026-04-27 16:28:59 - Feat.: 0 - Title: Ogórek odbija, fasolka tanieje. Co dzieje się z cenami warzyw na Broniszach?
19 - Published up: 2026-04-17 16:44:00 - Modified: 2026-04-17 17:01:07 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki gniją, rolnicy bez pieniędzy. „Nie mamy na chleb, raty i prąd”
20 - Published up: 2026-04-16 16:04:06 - Modified: 2026-04-16 16:04:06 - Feat.: 0 - Title: Pole pod ziemniaki. Co najbardziej psuje strukturę gleby i jak to ograniczyć?
01 - Published up: 2026-05-28 18:56:02 - Modified: 2026-05-28 18:56:02 - Feat.: 0 - Title: Nadwyżka ziemniaków wymusza cięcia. Belgia, Francja i Niemcy już hamują
02 - Published up: 2026-05-27 16:46:21 - Modified: 2026-05-27 16:46:21 - Feat.: 0 - Title: 24 hektary ogórka i walka z pogodą. W Świniokierzu Dworskim sadzenie trwa mimo suszy i wiatru
03 - Published up: 2026-05-25 19:18:41 - Modified: 2026-05-25 19:18:41 - Feat.: 0 - Title: Tysiące ton ziemniaków do utylizacji. „Skandal i śmianie się w twarz polskiemu rolnikowi”
04 - Published up: 2026-05-21 10:21:54 - Modified: 2026-05-21 10:21:54 - Feat.: 0 - Title: Młode ziemniaki gwałtownie tanieją. Import z 5 kierunków dociska rynek
05 - Published up: 2026-05-20 17:45:00 - Modified: 2026-05-21 10:07:40 - Feat.: 0 - Title: Marchew zimuje w polu pod słomą do wiosny zamiast w chłodni. Ile to kosztuje rolnika?
06 - Published up: 2026-05-20 16:04:10 - Modified: 2026-05-20 16:04:10 - Feat.: 0 - Title: Flandria ograniczy uprawę ziemniaków. Trudne decyzje po fatalnym sezonie
07 - Published up: 2026-05-11 14:08:57 - Modified: 2026-05-11 14:08:57 - Feat.: 0 - Title: Akcja ruszyła o kilka miesięcy za późno. Ziemniaki już trafiają na pola
08 - Published up: 2026-05-08 13:01:16 - Modified: 2026-05-08 13:01:16 - Feat.: 0 - Title: Przymrozki zniszczyły plantację arbuzów na Ukrainie. Tunele i ogniska nie wystarczyły
09 - Published up: 2026-05-08 09:16:21 - Modified: 2026-05-08 09:16:21 - Feat.: 0 - Title: Jeden błąd zniszczył trzy lata pracy. Plantacja szparagów zaorana tuż przed sezonem
10 - Published up: 2026-05-07 09:52:43 - Modified: 2026-05-07 09:52:43 - Feat.: 0 - Title: Ogórek gruntowy ma potencjał na 100 t/ha. Co go blokuje?
11 - Published up: 2026-05-06 18:06:46 - Modified: 2026-05-06 18:06:46 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie cebuli siarką – jak zwiększyć plon i odporność roślin?
12 - Published up: 2026-05-06 15:25:00 - Modified: 2026-05-06 15:27:26 - Feat.: 0 - Title: Cebula zimująca na ekstremalne warunki. Wysoka obsada mimo silnych mrozów
13 - Published up: 2026-05-06 09:03:20 - Modified: 2026-05-06 09:03:20 - Feat.: 0 - Title: Nawóz na ziemniaki a wysokie plony: czy CRF może zastąpić część azotu?
14 - Published up: 2026-05-04 15:55:09 - Modified: 2026-05-04 15:55:09 - Feat.: 0 - Title: Kupił jedną Kubotę M4-073. Po kilku miesiącach wrócił po drugą
15 - Published up: 2026-05-04 10:01:10 - Modified: 2026-05-04 10:01:10 - Feat.: 0 - Title: Nawadnianie może podwoić plon dyni. Bez tego trudno o dobry wynik
16 - Published up: 2026-04-28 15:30:39 - Modified: 2026-04-28 15:30:39 - Feat.: 0 - Title: Nadciąga najgorsza noc tej wiosny. Nawet -10°C przy gruncie zagrozi uprawom
17 - Published up: 2026-04-28 09:25:46 - Modified: 2026-04-28 09:25:46 - Feat.: 0 - Title: Warzywa nie trafiły do sprzedaży, a gospodarstwa liczą straty. Co może zrobić rolnik?
18 - Published up: 2026-04-27 11:09:00 - Modified: 2026-04-27 16:28:59 - Feat.: 0 - Title: Ogórek odbija, fasolka tanieje. Co dzieje się z cenami warzyw na Broniszach?
19 - Published up: 2026-04-17 16:44:00 - Modified: 2026-04-17 17:01:07 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki gniją, rolnicy bez pieniędzy. „Nie mamy na chleb, raty i prąd”
20 - Published up: 2026-04-16 16:04:06 - Modified: 2026-04-16 16:04:06 - Feat.: 0 - Title: Pole pod ziemniaki. Co najbardziej psuje strukturę gleby i jak to ograniczyć?
