Większość żelaza w glebie może występować w znanych minerałach -biotycie, oliwinie, magnetycie, syderycie w formie tlenków, wodorotlenków oraz fosforanów. W ornej warstwie gleby zawartość ogólnego żelaza może być bardzo duża i wynosić nawet do 10%. Fakt ten nie przekłada się wprost na zawartość tego pierwiastka w roztworze glebowym i kompleksie sorpcyjnym gleby.
Rośliny pobierają żelazo z gleby głównie w postaci jonu Fe2+. Inne formy, w tym Fe3+, mogą być pobierane przez niektóre rośliny w mniejszych ilościach. Pobranie żelaza w postaci jonu 3+ wiąże się z koniecznością jego redukcji do 2 stopnia utleniania.
Pobieranie jonów żelaza przez system korzeniowy jest ściśle uzależniona od koncentracji w roztworze glebowym innych jonów dwu- i jednowartościowych. Pobrane jony żelaza są transportowane w ksylemie roślin w postaci połączeń organicznych stosunkowo powoli i podlega wielu ograniczeniom. Ogranicza je wysoki odczyn oraz wysoka zawartość węglanu lub siarczanu wapnia w glebie, wysoka zawartość w glebie fosforu, jonów azotanowych oraz innych mikroelementów. Szczególnie istotne znaczenie w tym przypadku mają mangan, miedź i cynk. Pobieranie jonów żelaza ograniczają także czynniki atmosferyczne - nadmiar wody w glebie i związany z tym zjawiskiem brak tlenu oraz temperatura gleby i powietrza.
Żelazo w glebie może także silnie wiązane z materią organiczną, w takim przypadku mamy do czynienia z uwstecznieniem żelaza w glebie. I na odwrót, cały szereg czynników wpływa na wzrost zawartości dostępnego dla roślin żelaza. Do tych czynników należą: niższe pH gleby, czynniki sprzyjające redukcji żelaza z 3 do 2 stopnia utleniania, zawartość jonów amonowych w glebie, niska zawartość jonów manganu w glebie. W ostatnich latach można odszukać w literaturze wiele Informacji dotyczących badań nad pobieraniem przez rośliny żelaza z gleby. W ich świetle można stwierdzić, że niektóre rośliny w warunkach powstania niedoboru żelaza potrafią uruchomić mechanizmy powodujące zwiększenie pobierania tego pierwiastka z gleby.
Żelazo występuje w roślinach w postaci związków nieorganicznych jak i organicznych. Rola tego pierwiastka w metabolizmie roślin związana jest z dwoma cechami jego jonów. Mianowicie z łatwą możliwością zmiany stopnia utlenienia z trzeciego na drugi i odwrotnie oraz ze zdolnością do tworzenia chelatów.
Najwięcej żelaza zawierają liście, mniej pędy, a najmniej korzenie. W liściach aż 80 % żelaza zawierają chloroplasty i tylko niewielkie jego ilości występują w mitochondriach. Żelazo zaangażowane jest w proces syntezy chlorofilu oraz karotenu i ksantofilu. Występuje także w cytochromach oraz ferrodoksynie, biorąc udział w transporcie elektronów w czasie fosforylacji fotosyntetycznej i łańcuchu oddechowym. Procesami biochemicznymi zależnymi od ferrodoksyny są reakcje odgrywające kluczową rolę w gospodarce azotowej roślin, w tym produkcja białek. W przypadku niedoboru żelaza w roślinach następuje gromadzenie się w tkankach dużych ilości rozpuszczalnych związków azotu.
Podsumowując rola żelaza w metabolizmie roślin jest niebagatelna, jest ono zaangażowane pośrednio i bezpośrednio w zachodzący we wszystkich zielonych roślinach proces fotosyntezy oraz pozyskiwania energii, czyli oddychania, bierze także udział w przemianach azotu, w tym w syntezie białek.
Objawy niedoboru żelaza pojawiają się na najmłodszych liściach w postaci chlorozy międzyżyłkowej – nerwy główne pozostają zielone. Przy silnym niedoborze liście wierzchołkowe przybierają barwę żółtą, na ich brzegach mogą pojawić się nekrotyczne plamy, liście takie wyginają się ku górze wzdłuż nerwu głównego. Wzrost pędów w przypadku niedoboru żelaza jest silnie ograniczony, przy drastycznym niedoborze żelaza może dochodzić do zamierania wierzchołków pędów, a nawet całych konarów.
Marcin Oleszczak, Intermag
01 - Published up: 2026-03-23 15:42:00 - Modified: 2026-03-23 16:51:32 - Feat.: - Title: Co nam daje wgłębne stosowanie nawozów?
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną
01 - Published up: 2026-04-09 15:57:26 - Modified: 2026-04-09 15:57:26 - Feat.: 0 - Title: Odmiany ogórka na 2026 rok. Co wybrać, żeby dobrze plonował i nadawał się do kiszenia?
02 - Published up: 2026-04-03 15:07:01 - Modified: 2026-04-03 15:07:01 - Feat.: 0 - Title: Pierwszy błąd w uprawie warzyw pojawia się jeszcze przed siewem. Jak go uniknąć?
03 - Published up: 2026-03-31 08:39:39 - Modified: 2026-03-31 08:39:39 - Feat.: 0 - Title: Tytan w uprawie warzyw – nowa jakość w plonie i odporności dzięki ASX Tytan Plus
04 - Published up: 2026-03-28 11:09:59 - Modified: 2026-03-28 11:09:59 - Feat.: 0 - Title: Kontrole w gospodarstwach przed sezonem. Niespełniające wymagań ziemniaki są dyskwalifikowane
05 - Published up: 2026-03-26 10:36:11 - Modified: 2026-03-26 10:36:11 - Feat.: 0 - Title: Algasoil w uprawie warzyw – odpowiedź na problem spadającej żyzności gleb
06 - Published up: 2026-03-19 09:06:43 - Modified: 2026-03-19 09:06:43 - Feat.: 0 - Title: Sól niszczy ziemniaki na Cyprze. Plantatorzy liczą straty
07 - Published up: 2026-03-18 12:16:35 - Modified: 2026-03-18 12:16:35 - Feat.: 0 - Title: Ziemniaki z Egiptu tanieją do 2 zł/kg. Nadpodaż uderza w rynek w Broniszach
08 - Published up: 2026-03-18 10:29:38 - Modified: 2026-03-18 10:29:38 - Feat.: 0 - Title: Biostymulacja roślin w praktyce. Jak poprawić wzrost i plonowanie upraw
09 - Published up: 2026-03-16 17:29:39 - Modified: 2026-03-16 17:29:39 - Feat.: 0 - Title: Ekoschematy w praktyce polowej: jak dobra praktyka „przekłada się” na płatność?
10 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
11 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
12 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
13 - Published up: 2026-03-02 18:20:00 - Modified: 2026-03-03 07:53:01 - Feat.: 0 - Title: Rolnicy z Mazowsza zebrali ziemniaki z pól, ale nic nie zarobili. Rolnictwo na granicy opłacalności
14 - Published up: 2026-02-26 13:08:00 - Modified: 2026-02-27 18:26:22 - Feat.: 0 - Title: Seminarium ziemniaczane w Wielkopolsce. Strategie ochrony ziemniaka przed chorobami i szkodnikami
15 - Published up: 2026-02-25 09:40:00 - Modified: 2026-02-26 07:27:35 - Feat.: 0 - Title: Opóźnione nasadzenia we Włoszech. Wczesne ziemniaki pod znakiem zapytania
16 - Published up: 2026-02-23 07:52:56 - Modified: 2026-02-23 07:52:56 - Feat.: 0 - Title: Ziemniak w czasach niepewności – jak zabezpieczyć plon i dochód? SEMINARIUM ZIEMNIACZANE
17 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
18 - Published up: 2026-02-16 16:37:38 - Modified: 2026-02-16 16:37:38 - Feat.: 0 - Title: Polska w czołówce, ale traci 16 t/ha. Kto króluje na rynku ziemniaka?
19 - Published up: 2026-02-12 18:29:37 - Modified: 2026-02-12 18:29:37 - Feat.: 0 - Title: Przy 1,35 zł/kg nie przetrwają 2026 roku. Plantatorzy ziemniaka alarmują
20 - Published up: 2026-02-09 09:45:19 - Modified: 2026-02-09 09:45:19 - Feat.: 0 - Title: Nie opłaca się zbierać. Warzywa gniją, ceny w sklepach rosną
