Nowalijaki bez ochrony

Te warzywa wczesne mogą być porażane przez choroby infekujące z gleby, do których zalicza się grzyby z rodzaju: Sclerotinia, Botrytis (szara pleśń), Fusarium, Verticillium, Thielaviopsis oraz organizmy glonopodobne z rodzaju Pythium. Patogeny te mogą powodować brak wschodów albo zamieranie roślin zaraz po wschodach czy przesadzaniu. Z ich obecnością najczęściej kojarzone są takie objawy, jak: żółknięcie i więdnięcie liści lub nawet całych roślin, rozpad tkanek w okolicy szyjki korzeniowej, odbarwienie tkanki naczyniowej, zgnilizna korzeni lub brązowe smugi na korzeniach.

Trudna ochrona
Ochrona chemiczna jest bardzo utrudniona, ponieważ krótki cykl produkcyjny wyklucza często możliwość stosowania fungicydów w sposób gwarantujący zachowanie karencji, a tym samym bezpieczny poziom pozostałości. Niezmiernie ważna jest więc uprawa w odkażonym podłożu, jak również zabezpieczenie korzeni środkami biologicznymi zawierającymi antagonistyczne w stosunku do patogenów wyselekcjonowane gatunki grzybów z rodzaju Trichoderma i Gliocladium, bakterii z rodzaju  Bacillus czy Pseudomonas, a także organizmu glonopodobnego Pythium oligandrum.

Sałata
Organizmy glonopodobne z rodzaju Pythium oraz mączniak rzekomy (Bremia lactucae) to groźne patogeny sałaty. W pierwszym przypadku następuje zamieranie korzeni i szyjki korzeniowej, a mączniak rzekomy prowadzi do pojawiania się żółknących plam na liściach, na których rozwija się nalot zarodników. Plamy z czasem zasychają, natomiast patogen jest w stanie przerastać z liści aż do szyjki korzeniowej.

W uprawie sałaty na polu sklerocja Sclerotinia sclerotiorum, grzyba powodującego zgniliznę twardzikową, prowadzą do szybkiego gnicia roślin. Poza oczywistymi zaleceniami agrotechnicznymi, uwzględniającymi właściwe zmianowanie, chemiczne odkażanie podłoża jest często mało realne. Istnieje natomiast możliwość zastosowania nadpasożyta – grzyba Coniotchyrium minitans (preparat Contans).

Koper
Zgnilizna twardzikowa pojawia się na liściach i łodygach w postaci brązowienia i gnicia tych części rośliny. W zaawansowanej fazie choroby widoczny jest silny, biały nalot. Gnicie kopru może być także powodowane przez szarą pleśń.

Szpinak
Groźnymi chorobami są zgnilizna twardzikowa, a także mączniak rzekomy oraz szara pleśń. Objawy mączniaka dostrzega się na górnej stronie liści w postaci żółtawych, oliwkowych plam. Od spodu liści natomiast pojawia się szarofioletowy nalot.

Szara pleśń powoduje gnicie roślin, które z czasem pokrywają się szarym nalotem zarodników grzyba.

Od pewnego czasu w Polsce stwierdza się obecność nowych, rzadko dotychczas spotykanych grzybów: antraknozy (Colletotrichum dematium f. spinaciae) i alternariozy (Alternaria alternata). Początkowo antraknoza charakteryzuje się występowaniem okrągłych, niewielkich, wodnistych plam, które z czasem powiększają się i brązowieją. W przypadku alternariozy w pierwszym okresie rozwoju grzyba plamy również są niewielkie, jednak z czasem wraz z ich powiększaniem można zaobserwować wyraźne koncentryczne strefowanie.

Rzodkiewka
Główne zagrożenia to parch zwykły i czernienie korzeni (Aphanomyces raphani). Do infekcji tym grzybem może dochodzić przez cały okres wegetacyjny. Choroba ma szczególne znaczenie na glebach nadmiernie wilgotnych. Na zgrubieniach korzeniowych tworzą się czarne przebarwienia, którym często towarzyszy wyraźne przewężenie. Korzenie czasami pękają, co ułatwia wnikanie innych patogenów.

Obecności parcha zwykłego powodowanego przez bakterie (promieniowce) Streptomyces scabies towarzyszy występowanie białych plam, z czasem ulegających nekrozie. W późniejszym okresie widoczne są kraterowe zagłębienia, których wnętrza pokrywają się nalotem. Problem występuje najczęściej na glebach zasadowych. Duże znaczenie w ograniczaniu choroby ma dobór stanowiska uwzględniający dobrą przepuszczalność i wysoką zawartość materii organicznej. Rzodkiewki nie należy również uprawiać po sobie, jak również po ziemniakach.

macka