Mimo iż metoda biologiczna była dostępna dla plantatorów przez wiele lat, tylko nieliczni ją stosowali, głównie z uwagi na wysokie koszty i ręczny sposób aplikacji biopreparatów. Obecnie koszty są dużo niższe, a sposobów rozprzestrzeniania biopreparatów dużo więcej.
Metoda biologiczna skierowana jest wyłącznie do zwalczania jaj omacnicy prosowianki. Polega na wykładaniu biopreparatów zawierających żywe larwy oraz poczwarki kruszynka (Trichogramma spp.). Jest to niewielka błonkówka, osiągająca zaledwie 0,4-1,2 mm długości, która pasożytuje jaja wielu owadów, w tym omacnicy prosowianki, rolnic, piętnówek i słonecznicy orężówki. Na świecie występuje ok. 650 gatunków kruszynka, w Polsce stosuje się dwa: Trichogramma brassicae oraz Trichogramma evanescens. Warto wiedzieć, że makrofagi nie wymagają w Polsce rejestracji.
Biologiczną walkę z omacnicą prosowianką rozpoczyna się z chwilą wykrycia nalotu pierwszych motyli omacnicy prosowianki, np. z wykorzystaniem pułapek świetlnych, ewentualnie feromonowych, bądź w momencie znalezienia pierwszych jaj. W zależności od zaleceń producenta wykonuje się jedną lub dwie introdukcje kruszynka (w rejonach dużego nasilenia występowania omacnicy dwa wyłożenia to konieczność). Pierwszą należy wykonać natychmiast po pojawieniu się pierwszych jaj szkodnika na roślinach, co przypada pod koniec drugiej oraz w trzeciej dekadzie czerwca (na południu kraju i częściowo w pasie środkowym) lub pod koniec czerwca i w pierwszych dniach lipca (w rejonach środkowych i północnych).
Drugą introdukcję trzeba przeprowadzić 7-10 dni później. Gdy do monitorowania omacnicy prosowianki stosuje się pułapki świetlne lub mniej precyzyjne feromonowe, to pierwsze wyłożenie biopreparatu wykonuje się zwykle 5-10 dni po stwierdzeniu pierwszego motyla w pułapce, a drugie 7-10 dni po pierwszym. Istnieje także możliwość zakupu biopreparatu wraz z kompleksową usługą jego zastosowania i oceny skuteczności (np. drony aplikujące kulki z makrofagami).
Z chwilą, gdy błonkówki znajdą na roślinach świeże jaja omacnicy, składają do ich wnętrza od jednego do kilkunastu swoich jaj. Bardzo szybko wylęgają się z nich beznogie larwy, które zaczynają wyjadać treść jaja żywiciela. To powoduje natychmiastowe przerwanie rozwoju embrionów gąsienic. Wizualną oznaką, że kruszynek aktywnie działa w łanie jest stopniowa zmiana zabarwienia złóż jaj omacnicy z białej, przez żółtą, brązową aż do czarnej. Po osiągnięciu dojrzałości larwy kruszynka przepoczwarczają się w miejscu żerowania, po czym z poczwarek wychodzą dorosłe błonkówki. Wygryzają one dziurkę w zamarłym jaju omacnicy i wylatują na zewnątrz (w większej liczebności niż została wprowadzona przez rolnika na pole - jest to tzw. samoreprodukcja biopreparatu).
W niedługim czasie po wylocie błonkówki stają się gotowe do zasiedlania kolejnych złóż jaj i cały proces się powtarza. W optymalnych warunkach pogodowych cykl rozwojowy kruszynka (od złożenia jaja do wylotu błonkówki nowego pokolenia) zamyka się w 15-20 dniach. Tych cykli może być kilka w sezonie wegetacyjnym, co zależy od długości składania jaj przez omacnicę prosowiankę, a więc dostępności pożywienia dla larw kruszynka.
Stosując walkę biologiczną należy pamiętać, że wykorzystuje się w niej żywy organizm, którego efektywność zależy nie tylko od jakości biopreparatu, ale również terminu aplikacji, liczby introdukcji, nasilenia występowania i terminów nalotów motyli omacnicy w danym roku, równomierności wyłożenia kruszynka, podatności odmiany na szkodnika, a w szczególności przebiegu warunków pogodowych.
Badania IOR-PIB w Rzeszowie wskazują, że średnia skuteczność kruszynka w ograniczaniu liczby roślin uszkodzonych przez gąsienice wynosi 60-65 %. W lata sprzyjające rozwojowi błonkówek, przy dwukrotnej introdukcji w rejonach silnego pojawu omacnicy zaobserwowano skuteczność nawet na poziomie 87 %., czyli wynik podobny do walki chemicznej. Kiedy pogoda jest niekorzystna dla błonkówek, wówczas skuteczność entomofaga natychmiast spada, nawet do 15-30 %.
Plantatorzy, którzy decydujące się na walkę biologiczną z omacnicą prosowianką już w kwietniu składają zamówienia na kruszynka u producentów i dystrybutorów biopreparatów. Nie można go magazynować i stosować w dowolnym czasie. Produkcję biopreparatów prowadzi się pod konkretne zamówienia, a ich przygotowanie wymaga czasu. Dlatego oprócz podania liczby hektarów na jakich zamierza się prowadzić zwalczanie, trzeba wskazać, ile introdukcji będzie wykonanych w sezonie wegetacyjnym, a następnie wybrać postać biopreparatu i formę aplikacji.
Biopreparaty do zwalczania omacnicy prosowianki dostępne w Polsce w 2018 r.
| Biopreparat | Gatunek kruszynka | Postać biopreparatu | Sposób wyłożenia | Liczba introdukcji | Dawka na ha | Liczba błonkówek uwalnianych na ha uprawy |
| Trichocap | T. brassicae | kartonowe, biodegradowalne zawieszki na liście | ręcznie | 1-2 | 25 zawieszek | ok. 250 tys. |
| TrichoLet | T. brassicae, T. evenescenss | luźna postać | wiatrakowiec, śmigłowiec, samolot | postać sypka | ok. 250 tys. | |
| Trichosafe zawieszki | T. brassicae | kartonowe, biodegradowalne zawieszki na liście | ręcznie | 30 lub 50 zawieszek | ok. 220 tys. | |
| Trichosafe kulki | T. brassicae | biodegradowalne kulki aplikowane na glebę | ręcznie, rozrzutnik kulek, dron | 100 kulek | ok. 220 tys. |
eg
