Niedostateczna ilość przyswajalnych form azotu w glebach uprawnych stanowi ogromne wyzwanie ekonomiczne i ekologiczne dla współczesnego rolnictwa. Ze względu na bardzo duże zapotrzebowanie roślin na azot, jego dostępność stanowi często główny czynnik limitujący wzrost i rozwój roślin, dlatego na pola uprawne corocznie wprowadza się ponad 110 milionów t azotu.
Światowe, roczne zużycie nawozów azotowych zwiększyło się prawie 9-krotnie w ciągu ostatnich 50 lat i pochłania obecnie około 1% wykorzystywanej przez ludzi energii. Niestety, w zależności od sposobu uprawy, uprawianego gatunku, warunków atmosferycznych czy aktywności mikroorganizmów glebowych od 50 do ponad 80% tej
ogromnej ilości azotu dostarczanego na pola nie jest asymilowane przez rośliny, lecz trafia do hydrosfery lub zostaje przekształcone w materię organiczną przez mikroorganizmy glebowe. Jak się szacuje, doprowadziło to do dwukrotnego zwiększenia ilości azotu krążącego w biosferze i niesie za sobą długofalowe skutki dla środowiska, wśród których wymienia się powiększenie dziury ozonowej, przyspieszenie efektu cieplarnianego
oraz zmniejszenie różnorodności biologicznej. Walka z negatywnymi efektami stosowania nawozów azotowych jest niezwykle trudna i kosztowna. W 2011 roku koszty te w Unii Europejskiej szacowane były na 70 do 320 miliardów euro. Co więcej, badania Sebilo i wsp. (2013) z użyciem znakowanego izotopowo azotu pokazały, że w naszym klimacie skutki jednorazowej aplikacji standardowej ilości nawozu azotanowego na pole uprawne będą możliwe do zmierzenia jeszcze przez około 100 lat. Jednocześnie szacuje się, że całkowite zaprzestanie stosowania nawozów azotowych doprowadziłoby do niemożności wykarmienia 45% populacji ludzkiej, a jej liczebność ciągle rośnie i w 2050 roku osiągnie prawdopodobnie około 9,1 miliarda. Stwierdzono również, że tak znaczny przyrost
naturalny będzie skutkował 70–110% wzrostem produkcji żywności i w zależności od dynamiki tych zmian (tj. zmian w powierzchni upraw oraz w wydajności nawożenia) pociągnie za sobą konieczność zwiększenia produkcji nawozów o 50 do 100 % w latach 2005–2050. Z drugiej strony, aż 85% azotu znajdującego się w zbożach jest konsumowane nie przez ludzi, lecz przez zwierzęta wykorzystywane do produkcji mleka, mięsa i jajek. Dlatego przejście Europejczyków na dietę wegańską zmniejszyłoby zużycie nawozów azotowych aż o 70%.
Z tych powodów ostatnimi laty znacząco wzrosło zainteresowanie stworzeniem roślin uprawnych, lepiej przystosowanych do korzystania z dostępnego w glebie azotu (NUE, ang. nitrogen use efficient). Naukowcy intensywnie badają procesy pobierania, akumulacji,
remobilizacji i asymilacji związków azotu przez rośliny, poszukując genów, które można by poddać ukierunkowanym modyfikacjom genetycznym mającym na celu stworzenie roślin wydajniej pobierających azot z gleby lub o wydajniejszym metabolizmie azotowym.
Dzięki temu zmniejszeniu uległoby stosowanie nawozów, a tym samym zanieczyszczenie środowiska.
źródło: W jaki sposób rośliny pobierają i asymilują azot?
EDUKACJA BIOLOGICZNA I ŚRODOWISKOWA 2/2018
01 - Published up: 2026-05-06 18:06:46 - Modified: 2026-05-06 18:06:46 - Feat.: - Title: Nawożenie cebuli siarką – jak zwiększyć plon i odporność roślin?
02 - Published up: 2026-05-06 09:03:20 - Modified: 2026-05-06 09:03:20 - Feat.: - Title: Nawóz na ziemniaki a wysokie plony: czy CRF może zastąpić część azotu?
01 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
02 - Published up: 2026-05-07 09:52:43 - Modified: 2026-05-07 09:52:43 - Feat.: 0 - Title: Ogórek gruntowy ma potencjał na 100 t/ha. Co go blokuje?
03 - Published up: 2026-05-06 18:06:46 - Modified: 2026-05-06 18:06:46 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie cebuli siarką – jak zwiększyć plon i odporność roślin?
04 - Published up: 2026-05-06 09:03:20 - Modified: 2026-05-06 09:03:20 - Feat.: 0 - Title: Nawóz na ziemniaki a wysokie plony: czy CRF może zastąpić część azotu?
05 - Published up: 2026-04-29 19:00:31 - Modified: 2026-04-29 19:00:31 - Feat.: 0 - Title: Nawet 70% dopłat do paliwa i nawozów. Dali zielone światło – co zrobi Polska?
06 - Published up: 2026-03-06 11:53:32 - Modified: 2026-03-06 11:53:32 - Feat.: 0 - Title: Grupa Azoty wycofuje się z blokady zamówień. Rolnicy alarmowali o problemach
07 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
08 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
09 - Published up: 2026-03-05 09:10:00 - Modified: 2026-03-05 09:12:45 - Feat.: 0 - Title: Instant Cal – nowe wapno rolnicze Nordkalk o wysokiej reaktywności dostępne od marca 2026
10 - Published up: 2026-03-03 08:57:00 - Modified: 2026-03-04 08:23:45 - Feat.: 0 - Title: Szok na rynku nawozów. Grupa Azoty blokuje sprzedaż po skoku cen gazu
11 - Published up: 2026-02-24 13:16:47 - Modified: 2026-02-24 13:16:47 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów w górę, import w dół – kryzys czy chaos informacyjny?
12 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
13 - Published up: 2026-02-05 06:00:04 - Modified: 2026-02-05 06:00:04 - Feat.: 0 - Title: Najczęstsze błędy w nawożeniu cebuli. Na co zwrócić uwagę?
14 - Published up: 2025-12-29 18:20:00 - Modified: 2026-03-17 11:12:05 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie potasem warzyw: najczęstsze błędy i dobre praktyki
15 - Published up: 2025-12-04 11:57:14 - Modified: 2025-12-04 11:57:14 - Feat.: 0 - Title: Nowe rozwiązania w uprawie cebuli – jak wspierać plon i jakość odżywianiem roślin? Webinarium z nagrodami [10.12.2025]
16 - Published up: 2025-12-02 12:33:40 - Modified: 2025-12-02 12:33:40 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów znów idą w górę, a przyszłość jest niepewna. Czy polski rolnik ma szansę na oddech?
17 - Published up: 2025-11-24 12:17:02 - Modified: 2025-11-24 12:17:02 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów od 2026 roku - na co muszą być gotowi rolnicy? Możliwa znacząca podwyżka
18 - Published up: 2025-11-21 10:17:49 - Modified: 2025-11-21 10:17:49 - Feat.: 0 - Title: Co z dopłatami do nawozów? Rolnicy nie utrzymają się przy obecnych cenach
19 - Published up: 2025-11-14 18:02:42 - Modified: 2025-11-14 18:02:42 - Feat.: 0 - Title: Wapń – klucz do zdrowotności i trwałości warzyw
20 - Published up: 2025-08-21 05:52:24 - Modified: 2025-08-21 05:52:24 - Feat.: 0 - Title: Drugi dzień III Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych przed nami
01 - Published up: 2026-06-01 17:32:00 - Modified: 2026-06-01 17:37:01 - Feat.: 0 - Title: Papryka już posadzona. Dobrze się przyjęła, ale teraz wszystko zależy od korzenia i deszczu
02 - Published up: 2026-05-07 09:52:43 - Modified: 2026-05-07 09:52:43 - Feat.: 0 - Title: Ogórek gruntowy ma potencjał na 100 t/ha. Co go blokuje?
03 - Published up: 2026-04-29 19:00:31 - Modified: 2026-04-29 19:00:31 - Feat.: 0 - Title: Nawet 70% dopłat do paliwa i nawozów. Dali zielone światło – co zrobi Polska?
04 - Published up: 2026-03-06 11:53:32 - Modified: 2026-03-06 11:53:32 - Feat.: 0 - Title: Grupa Azoty wycofuje się z blokady zamówień. Rolnicy alarmowali o problemach
05 - Published up: 2026-03-06 07:32:00 - Modified: 2026-03-06 07:33:26 - Feat.: 0 - Title: Dewonit wczesną wiosną – tani wapń i magnez oraz korekta pH
06 - Published up: 2026-03-05 14:39:00 - Modified: 2026-03-05 14:49:10 - Feat.: 0 - Title: 100 ton ogórka z hektara – od czego naprawdę zależy plon?
07 - Published up: 2026-03-05 09:10:00 - Modified: 2026-03-05 09:12:45 - Feat.: 0 - Title: Instant Cal – nowe wapno rolnicze Nordkalk o wysokiej reaktywności dostępne od marca 2026
08 - Published up: 2026-03-03 08:57:00 - Modified: 2026-03-04 08:23:45 - Feat.: 0 - Title: Szok na rynku nawozów. Grupa Azoty blokuje sprzedaż po skoku cen gazu
09 - Published up: 2026-02-24 13:16:47 - Modified: 2026-02-24 13:16:47 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów w górę, import w dół – kryzys czy chaos informacyjny?
10 - Published up: 2026-02-18 09:44:00 - Modified: 2026-04-08 07:30:44 - Feat.: 0 - Title: Stres abiotyczny nie musi oznaczać strat. Silna stymulacja i regeneracja w warunkach stresu
11 - Published up: 2026-02-05 06:00:04 - Modified: 2026-02-05 06:00:04 - Feat.: 0 - Title: Najczęstsze błędy w nawożeniu cebuli. Na co zwrócić uwagę?
12 - Published up: 2025-12-29 18:20:00 - Modified: 2026-03-17 11:12:05 - Feat.: 0 - Title: Nawożenie potasem warzyw: najczęstsze błędy i dobre praktyki
13 - Published up: 2025-12-04 11:57:14 - Modified: 2025-12-04 11:57:14 - Feat.: 0 - Title: Nowe rozwiązania w uprawie cebuli – jak wspierać plon i jakość odżywianiem roślin? Webinarium z nagrodami [10.12.2025]
14 - Published up: 2025-12-02 12:33:40 - Modified: 2025-12-02 12:33:40 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów znów idą w górę, a przyszłość jest niepewna. Czy polski rolnik ma szansę na oddech?
15 - Published up: 2025-11-24 12:17:02 - Modified: 2025-11-24 12:17:02 - Feat.: 0 - Title: Ceny nawozów od 2026 roku - na co muszą być gotowi rolnicy? Możliwa znacząca podwyżka
16 - Published up: 2025-11-21 10:17:49 - Modified: 2025-11-21 10:17:49 - Feat.: 0 - Title: Co z dopłatami do nawozów? Rolnicy nie utrzymają się przy obecnych cenach
17 - Published up: 2025-11-14 18:02:42 - Modified: 2025-11-14 18:02:42 - Feat.: 0 - Title: Wapń – klucz do zdrowotności i trwałości warzyw
18 - Published up: 2025-08-21 05:52:24 - Modified: 2025-08-21 05:52:24 - Feat.: 0 - Title: Drugi dzień III Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych przed nami
