Tarczówka marmurkowata (Halyomorpha halys) jest nowym zagrożeniem dla polskich warzyw

Data: 04 listopad 2019Autor:

Naturalnym miejscem występowania tarczówki marmurkowatej jest Wschodnia Azja (Chiny, Japonia, Korea, Tajwan, Północny Wietnam). Pod koniec lat 90-tych pluskwiak ten był wykryty w USA - w stanie Pensylwania, ale szybko się rozprzestrzenił i w 2012 r. znany był już w 43 stanach. W Europie po raz pierwszy został odnotowany w 2004 r. w Lichtensteinie, a w 2007 r. w Szwajcarii, od tego czasu szybko rozprzestrzenił się i aktualnie występuje w wielu innych krajach europejskich. Pluskwiak ten przemieszcza się aktywnie, na własnych skrzydłach do 5 km od miejsca zimowania, ale najczęściej jest zawlekany na owocach i warzywach importowanych z krajów jego występowania. W Polsce nie ma oficjalnych doniesień o jego pojawieniu się, nie jest on również organizmem kwarantannowym, czyli nie podlega obowiązkowi zwalczania.

Tarczówka marmurkowata ma szeroki zakres roślin żywicielskich - ponad 140 gatunków dziko rosnących i uprawnych z wielu rodzin, w tym kilkanaście ważnych gospodarczo. Znana jest przede wszystkim jako szkodnik drzew i krzewów owocowych (w tym: jabłoń, grusza, brzoskwinia, borówka, leszczyna, malina, winorośl) oraz ozdobnych (najczęściej: jesion, klon, róża pomarszczona, wiciokrzew), a spośród warzyw atrakcyjne są przede wszystkim: oberżyna, kalafior, brokuł, fasola, ogórek, papryka, pomidor i boćwina, a także kukurydza cukrowa, zaś najmniejsze szkody notowane są na warzywach dyniowatych i kapustowatych. Pluskwiaki nakłuwają tkankę rośliny i wprowadzają do niej podczas pobierania soku ślinę z enzymami. Żerują na liściach i łodygach, a przede wszystkim na kwiatach i owocach, przy czym okresem intensywnego żerowania jest połowa lipca do połowy września. Objawy żerowania są zróżnicowane w zależności od gatunku rośliny, uszkodzone ziarna w kolbie kukurydzy są niedorozwinięte, zapadnięte i odbarwione. Owoce papryki, pomidora i oberżyny w miejscach nakłuć mają jasne, rozległe plamy lub nekrotyczne plamki, owoce gniją i opadają. Na Węgrzech określono szkody wyrządzane dla fasoli uprawianej na suche ziarno „Etna” i zielonej papryki „Daras” uprawianej w tunelu foliowym. Stwierdzono 94% strąków fasoli z uszkodzonym co najmniej jednym nasionem, a w 40% strąków wszystkie nasiona były uszkodzone przez larwy tarczówki. Zewnętrzne objawy żerowania tarczówki marmurkowatej to strąki pokryte bliznami w postaci jasnych zagłębień. Owoce papryki były w 100% uszkodzone przez larwy tarczówki, przy czym nawet najmniejsze uszkodzenia owoców w trakcie wzrostu i dojrzewania powodują obniżenie ich wartości, a tym samym ceny na takie owoce są niskie.

W Polsce do wykrywania tego pluskwiaka w szklarniach najlepiej prowadzić lustrację upraw i przechodząc pomiędzy rzędami roślin (bakłażan, papryka, pomidor) należy liczyć osobniki dorosłe i larwy. Stwierdzenie w ciągu 2 minut więcej niż 5 osobników tarczówki marmurkowatej stanowi podstawę do podjęcia decyzji zwalczania środkami dopuszczonymi na daną uprawę. W USA i we Włoszech w warunkach naturalnych stwierdzono kilka gatunków błonkówek z rodziny Scelionidae (Telenomus spp., Trissolocus spp.), Encyrtidae (Ooencyrtus spp.) i Eupelmidae (Anastatus spp.) - pasożytów jaj tarczówki marmurkowatej, ale spasożytowanie jaj nie przekraczało 4%. Największe nadzieje pokłada się w azjatyckiej błonkówce - Trissolocus japonicus, która mogłaby być hodowana masowo i introdukowana na zagrożone uprawy. Osobniki dorosłe tarczówki są ograniczane przez muchówkę z rodziny rączycowatych (Tachinidae) – Trichopoda pennipes, która jest naturalnym pasożytem pluskwiaków.

Prof. dr hab. Gabriel Łabanowski

Skierniewice

Więcej na temat tego szkodnika można będzie przeczytać w kolejnych wydaniach

PAPRYKA OBERŻYNA POMIDOR HALYOMORPHA HALYS

ARTYKUŁY POWIĄZANE

Galeria Paprykowe spotkanie w Potworowie. FOTORELACJA

Warzywa pod osłonami Wirus, który atakuje psiankowate i dyniowate w Europie

Warzywa polowe Bronisze: Podaż, popyt, ceny 26 lipca - 1 sierpnia 2019 r.

01 - Published up: 2026-02-04 07:14:31 - Modified: 2026-02-04 07:14:31 - Feat.: 0 - Title: Fumigacja tylko dla wybranych. Kto straci dostęp? 02 - Published up: 2026-01-18 18:46:23 - Modified: 2026-01-18 18:46:23 - Feat.: 0 - Title: Cypermetryna pod lupą. Lista środków, które mogą zniknąć z rynku 03 - Published up: 2026-01-05 10:17:59 - Modified: 2026-01-05 10:17:59 - Feat.: 0 - Title: Ciecz spływa z liści - jak temu zapobiec? Rodzaje i działanie adiuwantów 04 - Published up: 2026-01-02 10:01:15 - Modified: 2026-01-02 10:01:15 - Feat.: 0 - Title: Mieszanie środków ochrony roślin - jak uniknąć błędów? 05 - Published up: 2025-10-27 08:34:29 - Modified: 2025-10-27 08:34:29 - Feat.: 0 - Title: Nowy grzybożerny chrząszcz w szklarni: wsparcie biologiczne czy ryzyko dla upraw pomidorów? 06 - Published up: 2025-10-24 19:19:28 - Modified: 2025-10-24 19:19:28 - Feat.: 0 - Title: Zrób to teraz! Ostatnie zabiegi, by kapusta dobrze się przechowała 07 - Published up: 2025-10-21 14:19:01 - Modified: 2025-10-21 14:19:01 - Feat.: 0 - Title: W sieci przędziorków 08 - Published up: 2025-08-21 05:52:24 - Modified: 2025-08-21 05:52:24 - Feat.: 0 - Title: Drugi dzień III Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych przed nami 09 - Published up: 2025-08-06 12:10:55 - Modified: 2025-08-06 12:10:55 - Feat.: 0 - Title: Choroby pomidorów gruntowych. Co najczęściej zagraża owocom? 10 - Published up: 2025-08-06 07:58:04 - Modified: 2025-08-06 07:58:04 - Feat.: 0 - Title: Mączniak rzekomy i kanciasta plamistość. Jak zdiagnozować i skutecznie zwalczać? 11 - Published up: 2025-08-06 06:50:58 - Modified: 2025-08-06 06:50:58 - Feat.: 0 - Title: Herbicyd Halvetic®. Zaawansowana Formuła, Inteligentne Działanie 12 - Published up: 2025-08-05 11:07:39 - Modified: 2025-08-05 11:07:39 - Feat.: 0 - Title: Zaraza ziemniaka i alternarioza w uprawie pomidorów polowych 13 - Published up: 2025-08-05 07:53:00 - Modified: 2026-02-26 10:59:05 - Feat.: 0 - Title: Robot, który monitoruje stan upraw i przewiduje termin zbioru 14 - Published up: 2025-07-23 12:27:43 - Modified: 2025-07-23 12:27:43 - Feat.: 0 - Title: Mączniak rzekomy atakuje plantacje ogórków. Jak rozpoznać i zwalczać? 15 - Published up: 2025-07-18 10:24:10 - Modified: 2025-07-18 10:24:10 - Feat.: 0 - Title: Rozsady pod biologiczną ochroną 16 - Published up: 2025-06-26 11:38:40 - Modified: 2025-06-26 11:38:40 - Feat.: 0 - Title: Tantniś krzyżowiaczek: Gąsienice w ofensywie. Jaki jest próg zagrożenia? 17 - Published up: 2025-06-25 11:27:17 - Modified: 2025-06-25 11:27:17 - Feat.: 0 - Title: Próg zagrożenia przekroczony? Wgryzka szczypiorka - jak rozpoznać i kiedy pryskać? 18 - Published up: 2025-06-14 07:09:49 - Modified: 2025-06-14 07:09:49 - Feat.: 0 - Title: Zwalczanie gąsienic w uprawie warzyw - Michał Malicki, UPL [Południowe Mazowsze] 19 - Published up: 2025-06-11 11:41:36 - Modified: 2025-06-11 11:41:36 - Feat.: 0 - Title: Alarm dla plantatorów kapusty: Tantniś krzyżowiaczek atakuje. Jak ratować plon? [KOMUNIKAT] 20 - Published up: 2025-06-04 09:37:36 - Modified: 2025-06-04 09:37:36 - Feat.: 0 - Title: Alarm dla plantatorów. Bakteryjna cętkowatość pomidora w Głownie [KOMUNIKAT]

ARTYKUŁY Z KATEGORII