Francja straci prawie 2 mln ton ziemniaków. Zbiory spadną o 23%

Najniższy plon od ponad 30 lat?

Według aktualnych prognoz UNPT (Krajowy Związek Producentów Ziemniaków) średni plon ziemniaków jadalnych we Francji może w tym sezonie wynieść około 37,4 t/ha. W ramach porównania, w 2025 roku było to 43,5 t/ha, a średnia z ostatnich pięciu lat wynosi 43,1 t/ha. Oznacza to odpowiednio spadek o 14% w ujęciu rocznym oraz o 13% względem średniej pięcioletniej.

Jeżeli prognozy się potwierdzą, będzie to najniższy średni plon francuskich ziemniaków od ponad 30 lat. Podobnie trudny pod tym względem był sezon 2022, który również przyniósł bardzo silne skutki suszy i wysokich temperatur.

Pięć fal upałów i deficyt wody

Francuscy producenci musieli w tym roku zmierzyć się z wyjątkowo trudnymi warunkami pogodowymi. W regionach produkcyjnych pojawiło się pięć fal upałów oraz wyjątkowy deficyt wody.

Skutki są widoczne przede wszystkim w poziomie plonowania, ale nie tylko. Organizacja spodziewa się również bardziej nierównych zbiorów. Problemem mogą być mniejsze kalibry, zróżnicowana zawartość suchej masy oraz miejscowe zaburzenia fizjologiczne.

Zarazem tegoroczna produkcja może być trudniejsza również pod względem jakościowym. Z tego względu UNPT apeluje o dostosowanie wymagań odbiorców i kryteriów przyjęcia ziemniaków do realiów zbiorów w 2026 roku.

Mniej ziemniaków z dwóch powodów

Spadek produkcji nie jest wyłącznie efektem pogody. Po bardzo wysokiej podaży w 2025 roku francuscy producenci ograniczyli wcześniej powierzchnię uprawy. Areał ziemniaków we Francji zmniejszył się o około 10%, natomiast w całej strefie północno-zachodniej Europy NEPG o około 11%. Tegoroczna sytuacja jest więc wynikiem połączenia dwóch czynników - mniejszej powierzchni upraw oraz niższych plonów z hektara. Według UNPT może to doprowadzić do spadku zbiorów ziemniaków jadalnych o około 23% w porównaniu z 2025 rokiem. W ujęciu ilościowym oznacza to prawie 2 mln ton ziemniaków mniej.

Problem dotyczy całego rynku

Spadek produkcji nie będzie dotyczył wyłącznie ziemniaków jadalnych. Niższe zbiory obejmą wszystkie główne kierunki zagospodarowania – rynek świeży, przetwórstwo oraz produkcję skrobi.

Mniejsza dostępność surowca może być szczególnie istotna dla zakładów przetwórczych. Jednocześnie bardziej zróżnicowana jakość i kalibraż mogą wymagać większej elastyczności przy odbiorze tegorocznych ziemniaków.

Rolnicy mogą mieć problem z realizacją kontraktów

Niższe plony oznaczają również problemy z realizacją części wcześniej zawartych umów. Niektórzy producenci mogą nie być w stanie dostarczyć ilości ziemniaków określonych w kontraktach. UNPT sprzeciwia się sytuacji, w której rolnicy musieliby na własny koszt dokupywać brakujące ilości na wolnym rynku tylko po to, aby zrealizować zakontraktowane dostawy, których nie udało się wyprodukować z powodu wyjątkowych warunków pogodowych.

Organizacja chce, aby wielkość kontraktów mogła zostać dostosowana do faktycznej produkcji. We Francji kwestia ta ma być analizowana również w kontekście przepisów dotyczących m.in. siły wyższej i wyjątkowych zdarzeń klimatycznych.

Straty producentów mogą być ogromne

Skala problemu przekłada się również na sytuację ekonomiczną gospodarstw. UNPT szacuje potencjalne straty francuskich producentów na co najmniej 400 mln euro i uważa, że skutków tak dużego spadku produkcji nie powinni ponosić wyłącznie rolnicy.

Jej zdaniem konsekwencje powinny zostać uwzględnione w całym łańcuchu – od producentów i organizacji rolniczych, przez handel i przetwórstwo, aż po gastronomię i handel detaliczny. Z tego względu zwróciła się do francuskiego rządu o przygotowanie wyjątkowego mechanizmu wsparcia dla gospodarstw najbardziej dotkniętych skutkami tegorocznej pogody.

Co to oznacza dla rynku ziemniaków?

Po wysokiej podaży w 2025 roku producenci ograniczyli areał, a następnie tegoroczne upały i deficyt wody dodatkowo mocno obniżyły oczekiwane plony. Na rynku pojawi się zatem nie tylko mniej ziemniaków, ale również bardziej zróżnicowany jakościowo surowiec i mniejsze kalibry. Na ostateczne dane dotyczące zbiorów trzeba jeszcze poczekać.

Obecne szacunki UNPT pokazują jednak skalę problemu - produkcja ziemniaków jadalnych we Francji może spaść o 23%, czyli o prawie 2 mln ton. Dla europejskiego rynku ziemniaków będzie to istotna zmiana po ubiegłorocznej nadpodaży.