Ziemniaki na Ukrainie: zniknęło 3,5 mln ton. Czy zabraknie ich na rynku?

Zbiory ziemniaków na Ukrainie mocno w dół

Narodowy Bank Ukrainy (NBU) w raporcie opublikowanym 6 listopada 2026 r. znacząco obniżył prognozę tegorocznych zbiorów ziemniaków. Wcześniej zakładał produkcję na poziomie 16,40 mln ton. W najnowszej ocenie jest to już tylko 12,89 mln ton.

Różnica wynosi 3,51 mln ton, czyli 21,4% względem poprzedniej prognozy. 

Spadek wpisuje się w tendencję widoczną już w poprzednich latach. W 2024 r. produkcja wyniosła 17,51 mln ton, natomiast rok później zmniejszyła się do 16,38 mln ton. Tegoroczna prognoza wskazuje na dalsze pogłębienie tej tendencji

Ukraina daleko od zbiorów sprzed wojny

Jeszcze wyraźniej skalę spadku widać, gdy tegoroczne zbiory porównamy z poziomem sprzed pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. W 2021 r. nasi wschodni sąsiedzi zebrali 21,36 mln ton ziemniaków. Jeśli obecne przewidywania się potwierdzą, tegoroczny zbiór będzie więc mniejszy o 8,47 mln ton, czyli o blisko 40% w porównaniu z 2021 r.

Warto przy tym zaznaczyć, że 12,89 mln ton to prognoza, a nie ostateczny wynik zakończonej kampanii zbiorów. 

Ministerstwo uspokaja: ziemniaków wystarczy na potrzeby Ukrainy

Znacznie niższa prognoza zbiorów nie oznacza, że na Ukrainie zabraknie ziemniaków. Już 14 września 2026 r. Ministerstwo Polityki Rolnej i Żywności Ukrainy informowało, że tegoroczna produkcja powinna wystarczyć do pokrycia krajowych potrzeb.

Minister Taras Wysocki szacował wówczas zbiory na około 12,5 mln ton. Jednocześnie wskazywał, że bezpośrednie spożycie ziemniaków przez ludność wynosi maksymalnie 2–2,5 mln ton rocznie. Pozostała część produkcji tradycyjnie wykorzystywana jest m.in. jako materiał sadzeniakowy oraz pasza w produkcji zwierzęcej.

Szacunek ministerstwa jest zbliżony do późniejszej prognozy NBU, choć obie wartości nie są identyczne. Pomimo znacznego ograniczenia wolumen produkcji nadal może być więc wystarczający do zabezpieczenia podstawowych potrzeb.

Około 400 gospodarstw odpowiada za profesjonalną produkcję ziemniaków

Ziemniaki z przeznaczeniem towarowym, według danych przywołanych przez tamtejsze ministerstwo, uprawia około 400 wyspecjalizowanych przedsiębiorstw. Łączna powierzchnia profesjonalnej produkcji wynosi natomiast około 60 tys. ha.

Znaczną część ziemniaków produkują jednak gospodarstwa domowe, przede wszystkim na własne potrzeby. Dlatego całkowity zbiór nie jest równoznaczny z ilością ziemniaków trafiających do sprzedaży na rynkach hurtowych i do sieci handlowych

Czy mniejszy zbiór ziemniaków oznacza wzrost cen?

Niższa produkcja zwiększa ryzyko napięć podażowych, ale sama w sobie nie przesądza o kierunku zmian cen. Na sytuację rynkową wpływać będą nie tylko wielkość zbiorów, lecz także import, jakość ziemniaków oraz koszty logistyki i przechowywania.

Szczególne znaczenie może mieć jakość surowca przeznaczonego do długotrwałego magazynowania. Nawet przy odpowiednim całkowitym wolumenie zbiorów rynek może odczuwać niedobór ziemniaków o właściwych parametrach handlowych. Znaczenie będą miały również dostępność energii dla przechowalni i sprawne przemieszczanie towaru pomiędzy regionami.

Prognoza na 2027 rok również została obniżona

Niepokojące są także szacunki dotyczące kolejnego sezonu.

NBU obniżył prognozę zbiorów ziemniaków w 2027 r. z 16,78 do 13,48 mln ton. To korekta o 3,30 mln ton, czyli 19,7%. Jednocześnie nowa prognoza zakłada pewną poprawę względem 2026 r. – przyszłoroczny zbiór może być większy o około 590 tys. ton. Nawet taki wzrost nie pozwoliłby jednak Ukrainie zbliżyć się do poziomu produkcji notowanego przed inwazją Rosji.

Źródła: Experts Club, Narodowy Bank Ukrainy, Ministerstwo Polityki Rolnej i Żywności Ukrainy