Wybór odpowiedniej odmiany to jedna z najważniejszych decyzji, przed którymi staje każdy producent ziemniaków, a kluczem do sukcesu jest potencjał plonotwórczy. Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) przygotował wstępne podsumowanie wyników plonowania za 2025 rok, które pozwala ocenić potencjał dostępnych na rynku kreacji na tle średnich wyników krajowych.
Poniżej analizujemy, które odmiany ziemniaków jadalnych, badane w ramach porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego (PDO), okazały się najbardziej wydajne w minionym sezonie.
Najwcześniejsze ziemniaki jadalne. Plon po 40 dniach od wschodów
W przypadku gospodarstw, które są nastawione na najwcześniejsze dostawy ziemniaków jadalnych, szczególnie ważny jest potencjał plonotwórczy odmian. W 2025 roku, biorąc pod uwagę odmiany uwzględnione w doświadczeniach przez COBORU, rolnicy zdołali zebrać średnio 23,9 t/ha (239 dt/ha).
W tej kategorii bezkonkurencyjna okazała się pochodząca z Holandii odmiana Colomba, która osiągnęła 119% tego wzorca. Na podium znalazła się również Riviera, notująca wynik na poziomie 108% wzorca, czyli około 25,8 t/ha. Warto zwrócić uwagę na polski akcent – odmiana Piwonia wypracowała solidne 103% plonu wzorcowego, co potwierdza jej konkurencyjność.
- Colomba (NL) – 119% wzorca, co daje orientacyjnie 28,4 t/ha.
- Riviera (NL) – 108% wzorca, czyli ok. 25,8 t/ha.
- Piwonia (PL) – 103% wzorca, ok. 24,6 t/ha.
Odmiany jadalne bardzo wczesne. Zbiór po zakończeniu wegetacji
Przy zbiorze po zakończonej wegetacji bardzo wczesne odmiany znacząco zwiększyły plon bulw. W 2025 roku wzorzec plonu ogólnego dla tej grupy wyniósł 45,0 t/ha (450 dt/ha). Impresja wyróżnia się wysoką masą bulw, ale trzeba uwzględnić niższą zawartość skrobi – ok. 10,6% przy średniej 11,1%.
- Impresja (PL) – 131% wzorca, blisko 59 t/ha.
- Colomba (NL) – 109%, czyli ok. 49,1 t/ha
- Pogoria (PL) – 109%, a więc ok. 49,1 t/ha
Odmiany jadalne wczesne - ile ton z hektara?
W grupie odmian jadalnych wczesnych polscy producenci mogli liczyć na wysokie plony, przy czym wzorzec dla tej kategorii osiągnął poziom 48,9 t/ha (489 dt/ha). Rodzima odmiana Gwiazda z plonem na poziomie 112% wzorca (ok. 54,7 t/ha) dominuje w tej grupie. Tuż za nią plasuje się Ignacy z wynikiem 108% wzorca, charakteryzujący się dobrą powtarzalnością plonowania.
- Gwiazda (PL) – 112% wzorca, ok. 54,7 t/ha.
- Ignacy (PL) – 108% wzorca, ok. 52,8 t/ha, bardzo dobra powtarzalność plonowania.
- Lawenda (PL) - 106% wzorca, czyli ok. 51,8 t/ha.
Rolnicy poszukujący odmian o specyficznych cechach, jak Magnolia, muszą liczyć się z niższym plonem ogólnym (88% wzorca), ale w zamian otrzymują surowiec o bardzo wysokiej zawartości skrobi. W 2025 roku sięgała 15,5% i była najwyższa spośród odmian, na których skupił się COBORU.
Wydajność odmian średniowczesnych i średniopóźnych
Wśród odmian o najdłuższym okresie wegetacji notuje się najwyższą wydajność. Wzorzec plonu ogólnego dla grupy średniowczesnej i średniopóźnej wyniósł w 2025 roku 52,4 t/ha (524 dt/ha).
Z odmian zagranicznych prym wiedzie niemiecka Jelly, stabilnie plonująca na poziomie 111% wzorca. Polska Meluzyna z wynikiem 110% (ok. 57,6 t/ha) depcze jej po piętach, wykazując się dużym wzrostem w porównaniu do 2022 i 2023 roku, a podium zamyka Jurek - 105% wzorca (55 t/ha).
- Jelly (DE) – 111% wzorca, ok. 58,2 t/ha, wysoka stabilność w wieloleciu.
- Meluzyna (PL) – 110% wzorca, ok. 57,6 t/ha, wyraźna poprawa wyników względem lat 2022-2023.
- Jurek (PL) - 105% wzorca, ok. 55 t/ha.
Teoria a praktyka. Jak interpretować wyniki?
Przywołane dane mają charakter wstępny i po pełnej weryfikacji mogą ulec nieznacznym korektom. Warto pamiętać, że wyniki doświadczeń pokazują potencjał odmiany w uśrednionych warunkach, ale realny plon w gospodarstwie zależy dodatkowo od:
- lokalnego mikroklimatu,
- klasy i zasobności gleby,
- poziomu i precyzji nawożenia,
- ochrony przed zarazą ziemniaka i innymi chorobami,
- technologii nawadniania i terminu zbioru.
Z tego też względu przy wyborze odmian na sezon 2026 i kolejne lata warto łączyć oficjalne wyniki COBORU z własnymi doświadczeniami polowymi oraz zaleceniami doradców, dopasowując strukturę odmianową do specyfiki gospodarstwa i wymagań poszczególnych odbiorców.
Źródło: COBORU
