Ministerstwo chce zmienić wartości KBW

W związku z ubiegłoroczną suszą, która szczególnie dotknęła uprawy kukurydzy zaistniała konieczność zmian wartości progowych klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla kukurydzy uprawianej na ziarno i na kiszonkę. Dotychczas były one wyznaczone na podstawie danych o plonach dla tej uprawy pochodzących z rejonów o dobrych glebach i o dużej retencji wodnej.

Ponadto w projekcie rozporządzenia, w przypadku upraw kukurydzy, buraka cukrowego oraz rzepaku i rzepiku uprawianych na glebach I kategorii (gleby bardzo lekkie, bardzo podatne na suszę), grupa granulometryczna: piasek luźny, piasek luźny pylasty, piasek słabo gliniasty, piasek słabo gliniasty pylasty, nie są podane wartości krytyczne KBW, gdyż na tych glebach uprawa powyższych gatunków nie jest wskazana. W latach, w których warunki wilgotnościowe gleb są dobre, plony są na zadowalającym poziomie, jednakże już przy małym deficycie wody ulegają gwałtownemu obniżeniu. Z tych powodów, uprawy zlokalizowane na glebach bardzo lekkich nie są wykazywane w systemie monitoringu suszy rolniczej.

W projekcie rozporządzenia zaproponowano również dokonanie zmian polegających na skróceniu okresu raportowania do 31 sierpnia dla roślin strączkowych. Obecnie raportowanie dla tej grupy roślin, kończyło się 10 września i był to zbyt długi okres monitoringu. Długi okres raportowania suszy dla roślin strączkowych wynikał ze zbyt rzadkiej zmiany wartości KBW (raz na miesiąc). W związku z postulatami producentów rolnych, w projekcie rozporządzenia wprowadzono lepsze dopasowania tych wartości do faz rozwojowych roślin strączkowych.

Dokonano również zmiany polegającej na usunięciu z okresu raportowania okresu od 11 VII do 10 IX, celem dokonania zgodności pomiędzy faktycznie występującymi okresami zagrożenia suszą.

Wartości KBW dla poszczególnych gatunków i grup roślin uprawnych oraz gleb są jednakowe dla wszystkich województw, dlatego nie zachodzi potrzeba wyznaczania tych wartości z podziałem na województwa.

O wystąpieniu suszy decyduje cały kompleks warunków meteorologicznych
i glebowych. Warunki meteorologiczne powodujące suszę są określane za pomocą KBW, który określa się jako różnicę pomiędzy opadem atmosferycznym mierzonym standardowo na stacjach meteorologicznych a ewapotranspiracją potencjalną.

Opad atmosferyczny jest podstawowym elementem mierzonym na stacjach IMGW, COBORU oraz IUNG. Obecnie opady atmosferyczne dla całego kraju są wyznaczane za pomocą specjalistycznego programu komputerowego, na podstawie którego dokonuje się interpolacji danych pozyskiwanych z 354 stacji i posterunków meteorologicznych. Natomiast wartość ewapotranspiracji potencjalnej oblicza się wykorzystując wzór Penmana.

W ocenie występowania suszy, oprócz wartości KBW, są brane pod uwagę właściwości retencyjne gleb, ustalone według kategorii agronomicznych, wydzielonych na podstawie map glebowo-rolniczych. Przestrzenne zróżnicowanie zdolności retencyjnych gleb jest, obok KBW, czynnikiem decydującym o spełnieniu kryterium suszy na danym obszarze. W ten sposób uwzględnia się fakt silnego zróżnicowania gleb Polski na skutki niedoboru wody, mierzonego wartościami KBW - gleby lekkie są zdecydowanie mniej odporne na stres wodny od gleb średnich i ciężkich, co znajduje odzwierciedlenie w zróżnicowaniu kryteriów suszy i progów KBW dla poszczególnych kategorii agronomicznych gleb.

Susza rolnicza występuje, gdy obliczone wartości KBW dla gminy są niższe od wartości krytycznych klimatycznego bilansu wodnego przedstawionych w projekcie rozporządzenia. Przekroczenie wartości krytycznych KBW oznacza 20% obniżenie plonów w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych przy średnich wieloletnich warunkach pogodowych. W okresach dla których nie podano wartości krytycznych KBW nie zdarzają się i nie są notowane obniżki plonów o 20% lub większe w skali gminy z powodu suszy.
mk

Źródło: minrol.gov.pl