Są różne przyczyny braku róż kalafiora i brokułu oraz główek kapusty. Najczęściej dzieje się tak na skutek żerowania owadów – osobników dorosłych lub larw. Takie szkody mogą wyrządzać: paciornica krzyżowianka, chowacze, mszyce, mączlik warzywny, tantniś krzyżowiaczek.
Paciornica krzyżowianka (Contarinia nasturtii) – muchówka z rodziny pryszczarkowatych, jest uważana za głównego sprawcę braku róż kalafiora, brokułu i główek kapusty, ponieważ szkody wyrządza larwa, która zaraz po wylęgnięciu wgryza się w roślinę i pozostaje niewidoczna.
Atakuje rośliny uprawne i dziko rosnące z rodziny kapustowatych. Jeśli wystąpi w dużym nasileniu (rejony upraw kapusty, kalafiora i brokułu), może wyrządzić znaczne szkody.
W niektórych rejonach wielkość szkód nasila się z roku na rok. W tym sezonie o jej szkodliwości przekonali się m.in. producenci kalafiorów i brokułów na Kujawach. Są to rejony, w których od lat prowadzona jest uprawa warzyw kapustnych. Przyczyn nasilenia szkód może być kilka, m.in. warunki klimatyczne sprzyjające rozwojowi paciornicy oraz nieprowadzenie monitoringu i zwalczania jej w latach poprzednich. Kiedy zauważono szkody, już było za późno na zabiegi zwalczające paciornicę – były one nieskuteczne lub mało skuteczne. Na słabe działanie insektycydów wpływała również temperatura powietrza (temperaturę optymalną dla zabiegu należy sprawdzić na etykiecie – instrukcji dołączonej do opakowania środka).
Szkodliwe larwy - jak je rozpoznać?
- Dorosła muchówka jest jasnożółtobrązowa, wysmukła, długości około 2 mm.
- Skrzydła są delikatne, słabo użyłkowane, a odnóża cienkie i długie.
- Jajo jest białe, długości 0,25 mm.
- Larwy są beznogie, kremowe, dorastają do 2–3 mm, bardzo ruchliwe (zaniepokojone podskakują).
- Bobówka jest brązowa, długości 2 mm. To ona zimuje w glebie.
- Osobniki dorosłe pierwszego pokolenia pojawiają się na przełomie maja i czerwca.
- Samica po uzupełnieniu pokarmu i kopulacji składa jaja (8–15) w kątach młodych liści lub między listki tuż obok wierzchołka wzrostu.
- Po 3–5 dniach wylęgają się larwy, które żerują przez 1–2 tygodnie. Dojrzałe larwy spadają na glebę, gdzie przepoczwarczają się w bobówkach. W ciągu roku występują 3 lub 4 pokolenia (pierwsze – maj, drugie – lipiec, trzecie – sierpień, czwarte – wrzesień).
Szkody wyrządzają larwy, które uszkadzają liście sercowe roślin. Rośliny z uszkodzonym stożkiem wzrostu nie tworzą główki lub róży. Roślina może tworzyć po kilka małych główek z bocznych pąków lub dużo drobnych liści. Obecność paciornicy na plantacji zdradzają nawet w późniejszym okresie skorkowaciałe blizny na pędzie. Jeśli uszkodzenia były niewielkie, to blizny są niewidoczne. Samice mogą także składać jaja w ogonkach liściowych, wtedy objawem żerowania larw jest grubienie, skręcanie i kędzierzawienie liści. W miejscach uszkodzenia przez larwy tkanka może być porażana przez patogeny, wywołujące choroby gnilne. Na plantacjach nasiennych na skutek żerowania larw pękają łuszczyny, co jest przyczyną osypywania nasion.
Grunt to sygnalizacja - Nalot osobników dorosłych należy kontrolować za pomocą pułapki feromonowej
Walka z paciornicą jest trudniejsza niż z wieloma innymi szkodnikami, gdyż rośliny najczęściej nie wyglądają na uszkodzone. Dopiero brak stożka wzrostu albo obecność charakterystycznie poskręcanych liści wierzchołkowych, o silnie zredukowanej powierzchni świadczy o żerowaniu larw paciornicy. W tym czasie jest już za późno na zabiegi środkiem owadobójczym. Dlatego bardzo ważna jest profilaktyka (głęboka orka, zwalczanie chwastów).
Nalot osobników dorosłych należy kontrolować za pomocą pułapki feromonowej, np. deltastop z dyspenserem feromonowym (Biocont). Na plantacjach wczesnych warzyw kapustnych ustawiamy pułapki od połowy pierwszej dekady kwietnia do połowy pierwszej dekady maja, a na późnych odmianach warzyw kapustnych od połowy lipca do połowy pierwszej dekady września.
W przypadku braku pułapek należy szukać złóż jaj w liściach sercowych. Sygnałem do wykonania zabiegu jest 10–15 złóż jaj na 50 kolejnych roślinach. Obserwacje powinny być prowadzone 2–3 razy w tygodniu.
W rejonach, w których stwierdzono szkody powodowane przez larwy paciornicy, należy wykonać opryskiwanie roślin przed formowaniem główek lub róż. Zabieg należy powtórzyć 3 razy co 7 dni.
dr Maria Rogowska; Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego w Skierniewicach
fot. Rogowska, Wójcik
01 - Published up: 2022-10-17 08:00:00 - Modified: 2022-10-17 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nikt nie liczy pracy, jaką wykonują gospodarze. Przyszły sezon to przede wszystkim ograniczenie produkcji
02 - Published up: 2022-10-10 06:00:00 - Modified: 2022-10-10 06:00:00 - Feat.: 0 - Title: Zimne noce, alternarioza i mączniak - czas zbiorów warzyw na zimę
01 - Published up: 2022-10-17 08:00:00 - Modified: 2022-10-17 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nikt nie liczy pracy, jaką wykonują gospodarze. Przyszły sezon to przede wszystkim ograniczenie produkcji
02 - Published up: 2022-10-10 06:00:00 - Modified: 2022-10-10 06:00:00 - Feat.: 0 - Title: Zimne noce, alternarioza i mączniak - czas zbiorów warzyw na zimę
01 - Published up: 2024-02-07 13:57:00 - Modified: 2024-02-07 13:59:00 - Feat.: 0 - Title: Uprawa warzyw w swoim przydomowym ogródku – to musisz wiedzieć
02 - Published up: 2023-01-06 12:26:00 - Modified: 2023-01-06 12:26:00 - Feat.: 0 - Title: Jakie odmiany papryki, bakłażana wybrać na nowy sezon?Jak rozpoznać zaburzenia fizjologiczne u papryki?
03 - Published up: 2022-12-21 10:31:00 - Modified: 2022-12-21 10:31:00 - Feat.: 0 - Title: Jak walczyć z chorobami bakteryjnymi w uprawie kapusty? Agrotechnika, odmiany tolerancyjne i ochrona chemiczna
04 - Published up: 2022-12-20 09:00:00 - Modified: 2022-12-20 09:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jaka jest dostępność zapraw w Polsce? Dlaczego kraje UE nie mają jednakowych możliwości?
05 - Published up: 2022-12-19 10:30:00 - Modified: 2022-12-19 10:30:00 - Feat.: 0 - Title: Zaprawy nasienne na 2023. Jakie zaprawy będzie można stosować w przyszłym roku?
06 - Published up: 2022-12-16 12:00:00 - Modified: 2022-12-16 12:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jak znaleźć mikrobiologiczne preparaty w wyszukiwarce środków ochrony roślin?
07 - Published up: 2022-12-14 08:00:00 - Modified: 2022-12-14 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Sprawdzone pomidory i ogórki. Na jakie odmiany stawiają producenci pod osłonami?
08 - Published up: 2022-12-12 07:30:00 - Modified: 2022-12-12 07:30:00 - Feat.: 0 - Title: Jaki jest stan doradztwa w Polsce? O doradztwie w Polsce mówi pracownik ODR
09 - Published up: 2022-12-07 13:00:00 - Modified: 2022-12-07 13:00:00 - Feat.: 0 - Title: Seler selerowi nierówny - relacja ze spotkania z firmą Rol-Spec. Jakie odmiany selera polecają?
10 - Published up: 2022-12-06 10:37:00 - Modified: 2022-12-06 10:37:49 - Feat.: 0 - Title: Jak sprostać wymaganiom odbiorów żywności? Jak będzie wyglądać ochrona w kolejnych latach?
11 - Published up: 2022-11-24 09:30:00 - Modified: 2022-11-24 09:30:00 - Feat.: 0 - Title: Polowe Pepper Cafe - jakie odmiany papryki wybrać do przetwórstwa?
12 - Published up: 2022-11-23 10:00:00 - Modified: 2022-11-23 10:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nieznany wróg warzyw. Sitowiec nadmorski - jak go zwalczyć?
13 - Published up: 2022-11-22 08:00:00 - Modified: 2022-11-22 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Kolejna substancja czynna z mocnym ograniczeniem. W jakich uprawach nie wykorzystamy już bifenazatu?
14 - Published up: 2022-11-21 09:30:00 - Modified: 2022-11-21 09:30:00 - Feat.: 0 - Title: Biologiczne rozwiązania w ochronie kapusty
15 - Published up: 2022-11-09 07:30:00 - Modified: 2022-11-09 07:30:00 - Feat.: 0 - Title: Z czego wynikają objawy na przekroju ogórków, widoczne na zdjęciu?
16 - Published up: 2022-11-07 09:00:00 - Modified: 2022-11-07 09:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jakich błędów nie popełniać w uprawie ogórków?
17 - Published up: 2022-10-31 07:00:00 - Modified: 2022-10-31 07:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nowe odmiany papryki typu blok, zalecenia ochrony biologicznej, profesjonalne rozsady– to tematy spotkania Pepper Cafe.
18 - Published up: 2022-10-25 13:30:00 - Modified: 2022-10-25 13:49:35 - Feat.: 0 - Title: Odmiany marchwi do przetwórstwa. Które z nich nadają się do długiego przechowywania?
19 - Published up: 2022-10-25 06:15:00 - Modified: 2022-10-25 06:15:00 - Feat.: 0 - Title: Jak zatrzymać wirusa ToBRFV w uprawie pomidorów szklarniowych?
20 - Published up: 2022-10-22 06:00:00 - Modified: 2022-10-22 06:00:00 - Feat.: 0 - Title: Owadobójczy grzyb z rejestracją w uprawach gruntowych
01 - Published up: 2024-02-07 13:57:00 - Modified: 2024-02-07 13:59:00 - Feat.: 0 - Title: Uprawa warzyw w swoim przydomowym ogródku – to musisz wiedzieć
02 - Published up: 2023-01-06 12:26:00 - Modified: 2023-01-06 12:26:00 - Feat.: 0 - Title: Jakie odmiany papryki, bakłażana wybrać na nowy sezon?Jak rozpoznać zaburzenia fizjologiczne u papryki?
03 - Published up: 2022-12-21 10:31:00 - Modified: 2022-12-21 10:31:00 - Feat.: 0 - Title: Jak walczyć z chorobami bakteryjnymi w uprawie kapusty? Agrotechnika, odmiany tolerancyjne i ochrona chemiczna
04 - Published up: 2022-12-20 09:00:00 - Modified: 2022-12-20 09:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jaka jest dostępność zapraw w Polsce? Dlaczego kraje UE nie mają jednakowych możliwości?
05 - Published up: 2022-12-19 10:30:00 - Modified: 2022-12-19 10:30:00 - Feat.: 0 - Title: Zaprawy nasienne na 2023. Jakie zaprawy będzie można stosować w przyszłym roku?
06 - Published up: 2022-12-16 12:00:00 - Modified: 2022-12-16 12:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jak znaleźć mikrobiologiczne preparaty w wyszukiwarce środków ochrony roślin?
07 - Published up: 2022-12-14 08:00:00 - Modified: 2022-12-14 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Sprawdzone pomidory i ogórki. Na jakie odmiany stawiają producenci pod osłonami?
08 - Published up: 2022-12-12 07:30:00 - Modified: 2022-12-12 07:30:00 - Feat.: 0 - Title: Jaki jest stan doradztwa w Polsce? O doradztwie w Polsce mówi pracownik ODR
09 - Published up: 2022-12-07 13:00:00 - Modified: 2022-12-07 13:00:00 - Feat.: 0 - Title: Seler selerowi nierówny - relacja ze spotkania z firmą Rol-Spec. Jakie odmiany selera polecają?
10 - Published up: 2022-12-06 10:37:00 - Modified: 2022-12-06 10:37:49 - Feat.: 0 - Title: Jak sprostać wymaganiom odbiorów żywności? Jak będzie wyglądać ochrona w kolejnych latach?
11 - Published up: 2022-11-24 09:30:00 - Modified: 2022-11-24 09:30:00 - Feat.: 0 - Title: Polowe Pepper Cafe - jakie odmiany papryki wybrać do przetwórstwa?
12 - Published up: 2022-11-23 10:00:00 - Modified: 2022-11-23 10:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nieznany wróg warzyw. Sitowiec nadmorski - jak go zwalczyć?
13 - Published up: 2022-11-22 08:00:00 - Modified: 2022-11-22 08:00:00 - Feat.: 0 - Title: Kolejna substancja czynna z mocnym ograniczeniem. W jakich uprawach nie wykorzystamy już bifenazatu?
14 - Published up: 2022-11-21 09:30:00 - Modified: 2022-11-21 09:30:00 - Feat.: 0 - Title: Biologiczne rozwiązania w ochronie kapusty
15 - Published up: 2022-11-09 07:30:00 - Modified: 2022-11-09 07:30:00 - Feat.: 0 - Title: Z czego wynikają objawy na przekroju ogórków, widoczne na zdjęciu?
16 - Published up: 2022-11-07 09:00:00 - Modified: 2022-11-07 09:00:00 - Feat.: 0 - Title: Jakich błędów nie popełniać w uprawie ogórków?
17 - Published up: 2022-10-31 07:00:00 - Modified: 2022-10-31 07:00:00 - Feat.: 0 - Title: Nowe odmiany papryki typu blok, zalecenia ochrony biologicznej, profesjonalne rozsady– to tematy spotkania Pepper Cafe.
18 - Published up: 2022-10-25 13:30:00 - Modified: 2022-10-25 13:49:35 - Feat.: 0 - Title: Odmiany marchwi do przetwórstwa. Które z nich nadają się do długiego przechowywania?
19 - Published up: 2022-10-25 06:15:00 - Modified: 2022-10-25 06:15:00 - Feat.: 0 - Title: Jak zatrzymać wirusa ToBRFV w uprawie pomidorów szklarniowych?
20 - Published up: 2022-10-22 06:00:00 - Modified: 2022-10-22 06:00:00 - Feat.: 0 - Title: Owadobójczy grzyb z rejestracją w uprawach gruntowych
