Co nam daje wgłębne stosowanie nawozów?

Wgłębne stosowanie nawozów to początkowo pomysł na rozwiązanie problemu braku odwracania roli w systemach uprawy uproszczonej. Zauważono, że po kilku latach takiego gospodarowania, zwłaszcza w uprawie zerowej (no-tillage), rośnie gwałtownie koncentracja podawanych w nawozach posypowych składników, zwłaszcza mało mobilnego fosforu, a spada zasobność warstw głębszych. Wywołało to z jednej strony zbytnie zasolenie wierzchniej warstwy, ale z rolniczego punktu widzenia negatywnie wpłynęło na rozwój roślin o głębszych systemach korzeniowych.

Obecnie, nie tylko w uproszczeniach, ale także w systemie orkowym coraz częściej korzysta się z narzędzi do wgłębnego podawania nawozów. Mamy kilka możliwości technicznych stosowanych przez producentów maszyn:

• umieszczanie nawozu za redlicą dłutową na jedną głębokość;
• podział jednego nawozu na kilka głębokości za redlicą dłutową;
• podawanie różnych nawozów na różne głębokości za redlicą dłutową (rozsiewacz z co najmniej dwiema komorami);
• podawanie nawozów płynnych naturalnych pod redlice lub talerze przystawki do wozu asenizacyjnego;
• podawanie nawozów za pomocą redlicy łyżwowej nacinającej role lub darń;
• iniekcja nawozów płynnych aplikatorami nakłuwającymi (szczególnie na TUZ).

Rozwiązania dłutowe stosowane są w równych maszynach: do uprawy, siewnikach, szczególnie punkowych oraz w narzędziach do uprawy pasowej (strip-till). Czasem, w przypadku podawania nawozów na jedną głębokość, dłuta wyposażone są w skrzydełka, na które spada nawóz i dzięki temu rozprzestrzenia się na szerszej powierzchni w głębi gleby. Natomiast podawanie nawozów pod talerzówkę lub pod gruber stosuje się w przypadku przystawek do podawania naturalnych nawozów płynnych.

Co to daje?

Jest kilka korzyści ze stosowania wgłębnego nawozów i zależą one m.in. od zastosowanej techniki czy rodzaju nawozu. Są to np.:

1. Umieszczenie nawozów w głębi gleby to zlokalizowanie ich bezpośrednio w pobliżu korzeni. Jeśli mamy glebę powierzchniowo suchą, to dzięki temu rośliny nie musza czekać na deszcz, aby nawóz przedostał się do strefy włośnikowej korzeni.
2. Kolejna zaleta wgłębnego podawani nawozów, zwłaszcza jeśli stosuje się redlice podające nawozy na różne głębokości, to w miarę równomierna koncentracja składnika w glebie. Dzięki temu cały system korzeniowy rozwija się równomiernie. Ma to szczególne znaczenie w systemach uprawy uproszczonej i dotyczyć powinno azotu, potasu oraz utrzymania równomiernego pH gleby.
3. Wgłębne podawanie nawozów ma szczególne znaczenie dla fosforu. Jest to składnik o małej mobilności w glebie. Z drugiej strony działa ona na korzenie jak magnez – korzenie roślin rosną w kierunku wyższej koncentracji fosforu. Zatem jeśli jest on głębiej w większej koncentracji, np. 5–10 cm pod nasionami, to korzenie są dopingowane do rośnięcia w dół. Dzięki temu mają lepszy dostęp nie tylko do fosforu, ale także do wody, co szczególnie ma znacznie w latach suchych.
4. Wgłębnie można podawać także wapno granulowane. Na glebach mineralnych w systemach bezorkowych zaobserwowano zjawisko stopniowego zakwaszania głębszych warstw roli. Nie sposób w takim systemie skutecznie wymieszać wapna. Najszybciej przemierzające się z powierzchni wapno tlenkowe wykazuje dynamikę zaledwie kilku centymetrów na sezon. Wapna węglanowe schodzi w dół jeszcze wolniej, po ok. 1–3 cm na rok w zależności od ilości opadów i rodzaju gleby. Zatem podanie go redlicą wgłębnie pozwala na szybsze odkwaszenie gleby w głębszych jej warstwach.
5. Nawożenie wgłębne nawozami naturalnymi płynnymi to korzyść dzięki ograniczaniu ulatniania azotu amonowego – a zatem zysk dla rolnika i ochrona środowiska w jednym. To także mniejsza uciążliwość odorowa dla sąsiadów. Przy okazji oprócz łatwo przemieszczającego się w glebie azotu, głębiej dostarczamy pozostałe makro- i mikroelementy z np. gnojowicy.
6. Na trwałych użytkach zielonych wgłębnie nawozy płynne można podawać za pomocą mało jeszcze popularnych specjalnych iniektorów. Technika to pozwala na podanie azotu bezpośrednio w strefę korzeniową, zatem szybsze jego działanie, mniejsze straty i mniejsze ryzyko dla zwierząt. Co ciekawe metoda ta obecnie podawać można także inne składniki niż azot.