W Polsce większość obiektów szklarniowych pokryta jest standardowym szkłem. Aby uzyskać wysoki i wczesny plon, niezbędne jest jednak użytkowanie obiektów, które dostarczają jak najwięcej światła.
Przy wyborze materiału pokryciowego należy zwrócić uwagę na jego podstawowe cechy, m.in.: wytrzymałość na obciążenia, starzenie się, zabrudzenie, odporność na uderzenia i przepuszczalność światła. W tym ostatnim wypadku przepuszczalność światła w szkle dyfuzyjnym z powłoką antyrefleksyjną może wynosić nawet do 97%. Rośliny w klimacie stworzonym dzięki zastosowaniu szkła dyfuzyjnego mają lepsze, bardziej komfortowe warunki do wzrostu i owocowania.
Na czym polega fenomen szkła dyfuzyjnego oraz w jaki sposób uzyskuje się ten efekt, zapytałyśmy dr Waldemara Szczepanika, dyrektora działu badawczo-rozwojowego firmy D. A. Glass z Rzeszowa, i dr Tomasza Pardelę, kierownika laboratorium firmy.
- Szkło dyfuzyjne powstaje na bazie szkła zwykłego pryzmatycznego, które z kolei poddawane jest hartowaniu. By polepszyć własności wytrzymałościowe, szkło poddawane jest procesowi trawienia, który odbywa się w roztworach zawierających kwas fluorowodorowy. Dzięki niskiej zawartości żelaza w szkle i powłoce antyrefleksyjnej światło docierające do wnętrza szklarni powoduje, że owoce równomiernie się wybarwiają promienie słoneczne doświetlają nawet dolne partie roślin, a wierzchołki nie są narażone na działanie zbyt dużej wiązki światła. Godne uwagi jest to, że zagęszczenie roślin w rzędzie może być blisko dwukrotnie większe w porównaniu do tych, sadzonych pod standardowym szkłem – informował W. Szczepanik.
Zastosowanie dyfuzji w obiektach szklarniowych wyklucza miejscowe przegrzanie roślin oraz sprzyja równomiernej dystrybucji wiązek światła bez względu na rodzaj obiektu. Dużą zaletą tego rozwiązania jest to, że temperatura liści jest taka sama na całej wysokości rośliny. Prawdziwym „mercedesem” jest połać dachowa wykonana ze szkła dyfuzyjnego z podwójną powłoką antyrefleksyjną. Rozwiązanie takie umożliwia zminimalizowanie odbicia światła od powierzchni szkła i zwiększenie transmitancji hemisferycznej (przepuszczalność promieniowania bezpośredniego jest o 3–4% większa w porównaniu do zwykłego szkła pryzmatycznego, a hemisferycznego – o 5–6%).
Jak poinformował T. Pardela, każda partia materiału, która trafia do ogrodnika, jest wcześniej kontrolowana fotospektrometrem ze strefą całkującą. Pozwala to na wykonanie wielozadaniowych pomiarów transmisji bezpośredniej i hemisferycznej światła w dowolnych układach kątowych. Zastosowanie hartowanego szkła dyfuzyjnego z powłoką antyrefleksyjną umożliwia zwiększenie plonów: pomidora o ok. 10–15%, ogórka – o ponad 15%.
Anna Wilczyńska, Joanna Klepacz-Baniak; fot. J. Klepacz-Baniak
Artykuł pochodzi z numeru 8/2017 "Hasła Ogrodniczego"
