Nie tylko czerwony w Węgrzcach

Ukryta na przedmieściach Krakowa Stacja Doświadczalna Oceny Odmian w Węgrzcach gościła wczoraj wielu planatatorów, doradców, naukowców, przedstawicieli firm zainteresowanych uprawą buraka ćwikłowego, przeżywającego swój renesans. Jak powiedział Marek Litka – kierownik Pracowni WGO Roślin Ogrodniczych Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych – gatunek ten awansował z warzywa spożywanego historycznie przez biedotę do pożądanego smakowo i przede wszystkim zdrowotnie “na salonach”.

Pracownicy SDOO w Węgrzcach przygotowali na wczorajsze spotkanie poletka 13 odmian buraka ćwikłowego. Nie obyło się bez problemów. W czerwcu nad Węgrzcami przeszło gradobicie, stawiając (z powodu zniszczenia liści roślin) całe przedsięwzięcie pod znakiem zapytania. Jednak siła witalna gatunku plus wspomagający zabieg Asahi SL z Topsinem M 500 SC pozwoliły na wczorajsze zaprezentowanie roślin w doskonałej kondycji.

Po 90 dniach

Wczorajsze spotkanie (8 sierpnia) odbyło się dokładnie po upływie 3 miesięcy od siewu (8 maja). Poletka założono na glebie klasy II (brunatna właściwa wytworzona z lessu). Przedplonem były warzywa dyniowate.

Wschody nastąpiły w dniach 16–19 maja, rośliny przerwano 15 czerwca, dwa dni później ziemię planetowano, 10 lipca odchwaszczano ręcznie, a 12 lipca deszczowano. W tym sezonie w Węgrzcach zanotowano: 251,2 mm opadu w maju, 94,6 mm w czerwcu i 55,8 mm w lipcu.

Kalejdoskop odmian

Aż 7 odmian zaprezentowała firma Sakata. Były to Cardeal, Chioggia Guardsmark, Kestrel oraz odmiana jeszcze pod numerem 10317. Żółtym kolorem korzenia wyróżniała się odmiana Golden Eye, a cylindrycznym kształtem korzenia – Rodina. Najkrótszy wśród odmian firmy Sakata okres wegetacji ma odmiana Red Hawck.

Hodowlę firmy Spójnia Nochowo reprezentowały 3 odmiany: Bonel – w typie Czerwona Kula, standard wysokobetaninowy – Nochowski oraz Tytus o korzeniach cylindrycznych.

PlantiCo Zielonki miało w Węgrzcach 2 odmiany – Betako oraz wpisaną w tym roku do Krajowego rejestru – odmianę Mars.

Z pozostałymi odmianami rywalizowała odmiana Rywal z firmy Polan o korzeniach cylindrycznych i 90–110- dniowej wegetacji.

Maszyny dla producentów warzyw przywiozła na spotkanie firma Weremczuk – producent m.in. ścinacza naci buraka, marchwi, pietruszki i pasternaku o nazwie Bona (ogławianie roślin i niszczenie naci) czy samobieżnego, wielorzędowego kombajnu Maximus. Bona może pracować w uprawach na płask, na redlinach i na zagonach.

Siewnik Max Pneumatic z firmy Weremczuk przystosowany do wysiewu niemal wszystkich gatunków warzyw jest na wyposażeniu SDOO w Węgrzcach. Dyrektor SDOO Jolanta Madejska rekomendowała tę maszynę, demonstrując na polu efekty jej pracy.

Ekologiczne buraki i marchew

Nie bez przyczyny o wykład w Węgrzcach poprosiliśmy dr Beatę Studzińską – specjalistkę ds. upraw ekologicznych. W podkrakowskim SDOO od 2013 r. prawie 2-hektarowe pole jest traktowane w sposób ekologiczny i nawożone wyłącznie obornikiem. W systemie ekologicznym, z warzyw testowane są odmiany buraka ćwikłowego i marchwi. Mimo braku ochrony chemicznej poletka prezentowały się dobrze. Na liściach buraka widoczne były objawy chwościka, ale korzenie osiągnęły już zadowalające wymiary.

Dr Beata Studzińska przekazała informacje dotyczące konwersji gospodarstwa konwencjonalnego na ekologiczne. Prelegentka dała pod rozwagę decyzję o pobieraniu dopłat do upraw ekologicznych, np. do upraw warzywnych 1557/1310 zł/ha (przed i po konwersji). Pobieranie dopłat zmusza do prowadzenia produkcji przez 5 lat. Odejście od tego systemu skutkuje koniecznością zwrotu pobranych środków.

Z jedną z największych przeszkód w uprawach ekologicznych – zachwaszczeniem – można w pewnym stopniu sobie poradzić poprzez uprawę buraka z rozsady (więcej w WiOM 10/2019).

Superkorzeniowiec roku

Małopolskim superkorzeniowcem roku – zwycięzcą quizu o buraku ćwikłowym – został Piotr Duda z Prandocina. Los zdecydował o tym, że na barki młodego technika mechanika spadły obowiązki prowadzenia 35-hektarowego gospodarstwa. Pan Piotr uprawia marchew, pietruszkę, seler, cebulę, ziemniaki i zboża. – Z burakiem dopiero zaczynam – zdradził zwycięzca – w tym roku mam tylko hektar odmiany Wodan i Alto. Dlatego przyjechałem na spotkanie, żeby lepiej poznać ten gatunek. Trzeba zobaczyć, posłuchać i nauczyć się od fachowców. Jestem ciekaw nowości. Nie wiedziałem, że są inne kolory buraków. Nie spodziewałem się takich różnic w smaku między odmianami – wyraził zdziwienie.

Możliwość degustacji pieczonych w folii korzeni poszczególnych odmian zapewnili nam pracownicy SDOO. Różniły się nie tylko smakiem, ale też konsystencją po jednakowym dla wszystkich odmian czasie pieczenia. Zwrócili na to uwagę również przedstawiciele przetwórni obecni na spotkaniu.

Dziękujemy pani dyrektor Jolancie Madejskiej, specjalistom i wszystkim pracownikom SDOO za doskonale zorganizowaną bazę do merytorycznych dyskusji.

Nawożenie i ochronę chemiczną buraka ćwikłowego zastosowane w Węgrzcach w uprawie buraka ćwikłowego prezentuje poniższa tabela.

Katarzyna Wójcik