Uprawa pora - wybór stanowiska, wymagania

Zagrożeniem wczesnej uprawy jest ryzyko jarowizacji, ale jeśli pogoda jest sprzyjająca to można uzyskać wczesne zbiory. Por z najwcześniejszych nasadzeń kierowany jest na świeży rynek. W Polsce najwięcej pora produkuje się na zbiory jesienne z nasadzeń w końcu maja i na początku czerwca.

Dobre stanowisko

Pod uprawę pora należy wybierać gleby średnio zwięzłe, gliniasto-piaszczyste, w dobrej kulturze o dobrych stosunkach powietrzno-wodnych. Odczyn gleby powinien wynosić pH 6,0–7,4. Planując uprawę pora należy pamiętać o zachowaniu co najmniej 3–4-letniej przerwy w uprawie tego warzywa na danym polu. Ze względu na ryzyko nagromadzenia się patogenów np. niszczyka zjadliwego niewskazana jest uprawa po innych roślinach z rodziny cebulowych, np. cebuli czy czosnku. Korzystnymi przedplonami dla pora są np. groch, fasola, burak czy wczesne uprawy warzyw kapustnych. Dobre plony daje też uprawa po warzywach z rodziny dyniowatych, a także po zbożach.

Pod najwcześniejsze nasadzenia gleba musi być uprawiona już jesienią. Jeśli planuje się sadzenie pod koniec maja i w czerwcu trzeba tak prowadzić uprawę gleby, aby maksymalnie ograniczyć starty wilgoci. W ostatnich dwóch latach, to właśnie niewystarczająca ilość opadów powodowała straty w plonie.

Dawki nawozów powinno się ustalać na podstawie wyników analizy chemicznej gleby wykonanej metodą ogrodniczą. Warto wiedzieć, że optymalne zawartości składników mineralnych w glebie (w mg/dm3) pod uprawę pora wynoszą: 70–120 azotu, 60–80 fosforu, 175–200 potasu oraz 45–65 magnezu. W najwcześniejszych nasadzeniach warto zwrócić uwagę na fosfor, który może być słabiej pobierany z nieogrzanej gleby.

W uprawie pora na zbiór jesienny nawozy można rozsiać pod kultywator na ok. 2 tygodnie przed planowanym sadzeniem rozsady. Dawkę nawozów azotowych warto podzielić na części – połowę zastosować przed sadzeniem, a drugą część pogłównie – w kolejnych dwóch dawkach: pierwszą na 3–5 tygodni po posadzeniu rozsady, drugą – nie później niż w połowie sierpnia.

Odmiany – dominują heterozyjne

Obecnie w ofertach firm hodowlano-nasiennych dominują mieszańcowe odmiany pora, które wyróżniają się przede wszystkim dużo lepszym wyrównaniem w porównaniu z odmianami ustalonymi. Hodowcy zwracają uwagę, żeby odmiany te miały długą łodygę rzekomą. Ważna jest też duża tolerancja na tworzenie pędów kwiatowych oraz odporność na choroby. Odmiany wczesne odznaczają się bardzo silnym wzrostem i wytwarzają długą łodygę rzekomą i posiadają jasnozieloną barwę. Są one najczęściej przeznaczane do sprzedaży w pęczkach.

FOTO:

Odmiany średnio wczesne przeznaczone są na zbiór jesienny i charakteryzują się wzniesionym pokrojem ciemnych, niebiesko-zielonych liści, grubą i długą łodygą rzekomą, bez tendencji do tworzenia zgrubień cebulowych. Odmiany późne w porównaniu z wczesnymi i średnio wczesnymi mają krótszą łodygę rzekomą, ciemnozielone liście z intensywnym nalotem woskowym. Wyróżniają się one wolniejszym wzrostem. Powinny się one cechować odpornością na niską temperaturę. Część z nich nadaje się do zimowania w gruncie. W ostatnich latach pogoda sprzyja dobremu przezimowaniu roślin, które szybko wznawiają wzrost. Niezależnie od wczesności odmiany producenci zwracają uwagę, by w szybki sposób przygotowywać rośliny do sprzedaży, tzn. żeby łatwo usunąć pierwszy liść.

FOTO:

Producenci specjalizujący się w produkcji pora dla przetwórstwa często decydują się na uprawę pora w typie bułgarskim. Na rynku pojawiły się już odmiany mieszańcowe w tym typie tworzące bardzo długie łodygi rzekome. Ceny płacone przez zakłady przetwórcze, podobnie jak w przypadku innych gatunków zmuszają plantatorów do ograniczania kosztów, dlatego zdarza się, że uprawa taka zakładana jest z siewu nasion wprost do gruntu. Decydując się na taki sposób produkcji należy wiedzieć, że siew musi być dość wcześnie – w końcu marca lub na początku kwietnia. Uprawa pora z siewu wymaga sporego wysiłku w zwalczaniu chwastów.

Por wymaga nawadniania

Jednorazowa dawka polewowa powinna wynosić ok. 20–30 mm. Nawadnianie pora wpływa korzystnie na wielkość i jakość plonu. Nawadnianie jest szczególnie ważne tuż po wysadzeniu rozsady. W okresie wzmożonego zapotrzebowania na wodę, czyli w czasie intensywnego przyrostu roślin wilgotność gleby nie powinna spadać poniżej 70–75% polowej pojemności wodnej gleby. Terminy nawodnień można ustalić za pomocą tensjometrów, rozpoczynając nawadnianie przy potencjale wodnym gleby –40 kPa, –60 kPa, w zależności od rodzaju gleby. W trakcie wegetacji nawadnianie za pomocą deszczowni pomaga w zwalczaniu uciążliwych wciornastków, które chętnie żerują na porze. Możliwe jest również za pomocą systemu kroplowego.

FOTO:

Artykuł pochodzi z archiwalnego wydania miesięcznika "Warzywa" 3/2020

FOTO: