Nie każdy dodatkowy kilogram będzie zyskiem
Marchew może jeszcze zwiększać masę, ale dalsze pozostawienie korzeni w polu nie zawsze poprawi wynik ekonomiczny. Wraz z upływem czasu rośnie ryzyko, jakie niesie opóźnianie zbioru. W przypadku surowca przeznaczonego do długiego przechowywania szczególnego znaczenia nabiera więc odpowiedni moment wykopków. Korzenie powinny mieć wymagany przez odbiorcę kaliber, być zdrowe i możliwie wyrównane, ale dalszy wzrost nie powinien odbywać się kosztem jakości.
DOŁĄCZ DO KONKURSU AGRO-SORB – DO WYGRANIA NAWET 990 LITRÓW PREPARATÓW
Końcówka sezonu wymaga stabilnych warunków
Marchew jest szczególnie wrażliwa na niedobór wody w okresie intensywnego przyrostu korzeni, przypadającym mniej więcej na dwa miesiące przed zbiorem. Przy silnym deficycie korzenie mogą pozostawać krótkie, grube, rozwidlone i słabiej wybarwione. Zbyt wysoka wilgotność pod koniec wegetacji również jest niekorzystna i może sprzyjać nadmiernemu przyrostowi oraz pękaniu korzeni.
W tym sezonie susza występowała również w uprawach warzyw gruntowych. Jednocześnie sytuacja nie jest jednakowa w całym kraju, dlatego warunki konkretnego pola trzeba oceniać indywidualnie. Przed wykopkami równie ważna jak niedobór wody jest jej nadmierna ilość. Mokra gleba zwiększa opory pracy maszyny, pogarsza warunki zbioru i utrudnia delikatne traktowanie korzeni. Przy późnej marchwi warto więc brać pod uwagę nie tylko kalendarz, ale również wilgotność stanowiska i prognozowane warunki podczas pracy kombajnu.
Nać nadal pracuje na korzeń
Przed zbiorem nie można patrzeć wyłącznie na to, co znajduje się pod powierzchnią gleby. Aktywny aparat asymilacyjny nadal dostarcza asymilaty do korzenia spichrzowego, dlatego przedwczesne pogorszenie kondycji naci ogranicza możliwość dalszego przyrostu. Na późnej plantacji warto więc obserwować tempo starzenia się liści, ich zdrowotność i ogólny wigor roślin. Szczególnie istotne jest to po okresach stresu wodnego czy termicznego.
DOŁĄCZ DO KONKURSU AGRO-SORB – DO WYGRANIA NAWET 990 LITRÓW PREPARATÓW
W tym miejscu znajduje zastosowanie Agro-Sorb Folium. Środek stosuje się już w fazie 2-4 liści właściwych, a następne zabiegi producent zaleca wykonywać w odstępie około 14 dni, jednak dodatkową aplikację przewidziano również po wystąpieniu warunków stresowych. Agro-Sorb Folium zawiera wolne L-α aminokwasy oraz bor, mangan i cynk.
To właśnie dodatkowe zastosowanie po stresie jest kluczowe na końcowym etapie wegetacji. Jeżeli późna plantacja nadal aktywnie rośnie, a wcześniej przeszła przez niekorzystne warunki, zabieg można wpisać w program wspierania kondycji roślin.
Składniki trzeba dobierać do potrzeb plantacji
Końcówka sezonu nie jest dobrym momentem na przypadkowe dokładanie kolejnych składników. Najpierw trzeba ustalić, czy występuje rzeczywisty problem z odżywieniem. Warto zwrócić uwagę na L-Amino+ Mg, przeznaczony do zapobiegania i korekty niedoborów magnezu. Produkt zawiera 10% Mg i 6% wolnych aminokwasów. Znaczenie magnezu w końcowej fazie produkcji wiąże się przede wszystkim z utrzymaniem prawidłowego funkcjonowania aparatu asymilacyjnego. Jeżeli na plantacji nie ma oznak niedoboru, sama końcówka sezonu nie jest powodem do wykonywania dodatkowej aplikacji.
Podobnie należy podejść do boru i potasu. L-Amino+ B jest przeznaczony do zapobiegania i korekty niedoboru boru, natomiast L-Amino+ K do zapobiegania i korekty niedoboru potasu. W każdym przypadku pierwszym krokiem powinna być ocena plantacji. Końcowe tygodnie nie są dobrym momentem na wykonywanie zabiegów „na wszelki wypadek”. Jeżeli roślina jest zdrowa, dobrze odżywiona i zbliża się do docelowego kalibru, największą wartość może mieć właściwie zaplanowany zbiór.
Najwięcej można stracić podczas wykopków
Dobrze wyprodukowana marchew może stracić znaczną część swojej wartości już podczas zbioru. Korzenie kierowane do przechowywania powinny trafiać do skrzyni lub na przyczepę możliwie mało uszkodzone.
Korzenie należy wykopywać podczas bezdeszczowej pogody i ograniczać uszkodzenia mechaniczne. Nawet urazy niewidoczne bezpośrednio po zbiorze pogarszają trwałość przechowalniczą i zwiększają ryzyko gnicia.
Na dużych plantacjach standardem jest zbiór mechaniczny. Przy maszynach typu top-lifting korzenie są wyciągane z gleby za nać, następnie nać jest obcinana, a marchew trafia na przyczepę lub do skrzyń paletowych. Wysokość spadania korzeni należy ograniczyć do minimum, ponieważ właśnie wtedy łatwo dochodzi do obijania i pękania.
To nie jest drobny szczegół techniczny. Uszkodzenie powstałe podczas zbioru może nie być widoczne od razu, ale po kilku tygodniach w przechowalni może stać się miejscem rozwoju zgnilizny.
DOŁĄCZ DO KONKURSU AGRO-SORB – DO WYGRANIA NAWET 990 LITRÓW PREPARATÓW
W celu zwiększenia odporności mechanicznej podczas zbiorów 4-5 tygodni przed planowanymi pracami można zastosować L-Amino+ Ca. Preprat wzmocni korzenie i pozwoli zminimalizować straty. Producent zaleca tu dawkę 2-3 l/ha.
Mokra gleba zwiększa ryzyko
Jednym z najtrudniejszych scenariuszy jest zbiór w zbyt mokrej glebie. W takich warunkach maszyna ma większe opory, korzenie są silniej zabrudzone, a ich delikatne traktowanie staje się trudniejsze.
Ma to również znaczenie zdrowotne. Mokre i mechanicznie uszkodzone korzenie są szczególnie podatne na choroby przechowalnicze. Mokra zgnilizna korzeniowych rozwija się zwłaszcza na uszkodzonych korzeniach, a silna presja choroby może pojawiać się w lata wilgotne na glebach zwięzłych i podmokłych.
Dlatego kolejność wykopywania plantacji powinna uwzględniać nie tylko termin osiągnięcia docelowego kalibru, ale także warunki panujące na polu. Lepiej dobrze zaplanować zbiór niż wprowadzić do przechowalni mokry i poobijany surowiec.
Pierwsza doba decyduje o dalszym przechowaniu
Po wykopaniu marchwi nie można długo zwlekać ze schłodzeniem. W ciągu doby zalecane jest obniżenie temperatury korzeni do 4–5°C. Pozwala to ograniczyć tempo procesów życiowych, więdnięcie oraz aktywność organizmów chorobotwórczych.
Podczas długiego przechowywania optymalna temperatura wynosi 0–1°C, przy wilgotności względnej powietrza 97–98%. Nie można dopuścić do przemrożenia korzeni. Nawet krótkotrwały spadek temperatury do -0,5°C może uszkodzić zewnętrzną warstwę.
DOŁĄCZ DO KONKURSU AGRO-SORB – DO WYGRANIA NAWET 990 LITRÓW PREPARATÓW
Nie można też dopuścić do nadmiernej utraty wody przed schłodzeniem. Niezabezpieczone korzenie przechowywane przez jeden dzień w temperaturze 20°C mogą stracić około 5% masy. Takie więdnięcie pogarsza jakość oraz skraca okres przydatności marchwi do sprzedaży.
Właśnie dlatego jakość przechowalnicza nie zaczyna się w chłodni. Powstaje wcześniej – na plantacji i podczas samych wykopków.
Decyzję trzeba podjąć przed wjazdem kombajnu
Na późnej plantacji najważniejsza jest dziś chłodna ocena sytuacji. Trzeba sprawdzić kaliber i wyrównanie korzeni, kondycję naci, zdrowotność oraz wilgotność gleby. Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy plantacja powinna pozostać jeszcze w polu, czy należy rozpocząć zbiór. Jeżeli marchew nadal aktywnie rośnie i przeszła przez wyraźny stres, można rozważyć zastosowanie rozwiązania biostymulującego zgodnie z zaleceniem dla danego preparatu.
Jeżeli natomiast korzenie osiągnęły oczekiwany kaliber, a dalsze pozostawienie plantacji w polu zwiększa ryzyko pracy w mokrej glebie, pogorszenia jakości czy wejścia w niekorzystne warunki pogodowe, priorytetem powinien stać się zbiór.
Liczy się nie tylko plon z hektara
W produkcji marchwi przeznaczonej do przechowywania wynik sezonu nie kończy się wraz z podaniem liczby ton zebranych z pola. Liczy się to, ile z tego plonu pozostanie wartościowym towarem po sortowaniu, transporcie i kolejnych miesiącach magazynowania. Korzeń, który został wykopany w odpowiednim momencie, nieuszkodzony i szybko schłodzony, ma znacznie większą szansę utrzymać jakość niż surowiec pozostawiony zbyt długo na polu, wykopany w mokrych warunkach i mocno obity podczas pracy maszyny.
DOŁĄCZ DO KONKURSU AGRO-SORB – DO WYGRANIA NAWET 990 LITRÓW PREPARATÓW
Dlatego końcówka sezonu nie jest momentem na maksymalizowanie liczby zabiegów. To etap, w którym trzeba doprowadzić plantację do zbioru w możliwie dobrej kondycji i nie stracić po drodze tego, co zostało wyprodukowane przez cały sezon
