Fala upałów uderzyła w plantacje ziemniaków. Rolnicy obawiają się spadku plonów i pogorszenia jakości bulw

Upały przyszły w najgorszym możliwym momencie

Największym problemem nie jest sam fakt wystąpienia wysokich temperatur, lecz moment, w którym się pojawiły. Na wielu plantacjach ziemniaki znajdują się obecnie w fazie intensywnego przyrostu bulw. Rośliny potrzebują wówczas stabilnych warunków oraz odpowiedniej ilości wody. Optymalna temperatura powietrza sprzyjająca rozwojowi roślin mieści się zazwyczaj w przedziale 18–22°C. W momencie, w którym słupki termometrów przekraczają 30°C, rośliny ograniczają fotosyntezę i zaczynają przeznaczać coraz więcej energii na utrzymanie podstawowych procesów życiowych. Jednocześnie gwałtownie wzrasta transpiracja.

Efektem może być zahamowanie przyrostu bulw, ograniczenie ich liczby i masy oraz wyraźny spadek potencjału plonowania.

Susza potęguje skutki wysokich temperatur

Jeszcze większym problemem od samych upałów jest ich połączenie z deficytem opadów. W wielu regionach Europy gleba już wcześniej była przesuszona po wyjątkowo suchym początku sezonu. Fala gorąca jeszcze bardziej pogłębiła niedobory wody.

Eksperci zwracają uwagę, że nawet krótkotrwały stres wodny podczas zawiązywania bulw może mieć wpływ na końcowy plon. Rośliny ograniczają rozwój systemu korzeniowego, wcześniej zamykają aparaty szparkowe i znacznie słabiej wykorzystują potencjał fotosyntezy. Jeżeli po okresie suszy pojawią się intensywne opady lub nadmierne nawadnianie, może dojść do wtórnego wzrostu bulw. W praktyce oznacza to częstsze występowanie deformacji, pęknięć oraz nieregularnych kształtów ziemniaków.

Hiszpania już szacuje pierwsze straty

Pierwsze konkretne informacje napływają z Hiszpanii. W regionie Kastylii i León, który odpowiada za znaczną część krajowej produkcji ziemniaków, plantatorzy już obserwują skutki ekstremalnych temperatur. Według wstępnych szacunków tegoroczne plony mogą być tam niższe o około 10–15% w porównaniu z przeciętnym sezonem. 

Rolnicy informują również o większym zapotrzebowaniu na wodę do nawadniania, co przekłada się na wzrost kosztów produkcji.

Problemy obejmują całą Europę Zachodnią i Środkową

Niepokój nie dotyczy wyłącznie Hiszpanii. Wysokie temperatury objęły także Francję, Belgię, Holandię, Niemcy, Polskę oraz część Wielkiej Brytanii. Kraje odpowiadają za znaczną część produkcji ziemniaków, zarówno na rynek świeży, jak i dla przemysłu. Ewentualne ograniczenie plonów u kilku największych producentów może wpłynąć na sytuację na całym rynku.

Analitycy zwracają uwagę, że obecnie jest jeszcze zbyt wcześnie, aby prognozować wielkość zbiorów. Ostateczny wynik będzie zależał od pogody w lipcu i sierpniu. Jeżeli pojawią się opady, część strat może zostać ograniczona.

Jeżeli jednak susza będzie się pogłębiała, skutki dla produkcji mogą być znacznie większe.

Nie tylko plon, ale również jakość

Wysokie temperatury wpływają nie tylko na ilość zebranych ziemniaków. Stres cieplny może powodować wtórny wzrost bulw, deformacje, spękania oraz większe zróżnicowanie ich wielkości. W przypadku odmian przeznaczonych do produkcji frytek i chipsów dodatkowym problemem może być obniżenie parametrów jakościowych wymaganych przez przemysł. Bulwy wyprodukowane w warunkach silnego stresu są również bardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne oraz mogą gorzej znosić przechowywanie.

Nawadnianie zyskuje strategiczne znaczenie

Plantatorzy dysponujący systemami nawadniającymi mają możliwość częściowego ograniczenia skutków wysokich temperatur, jednak nawet oni muszą liczyć się ze znacznie większym zużyciem wody oraz rosnącymi kosztami energii. W gospodarstwach pozbawionych możliwości nawadniania ryzyko spadku plonów jest zdecydowanie większe.

Inwestycje w retencję wody, budowę zbiorników oraz rozwój nowoczesnych systemów nawadniania stają się nie tylko sposobem na zwiększenie plonów, ale wręcz warunkiem utrzymania opłacalnej produkcji w kolejnych latach.

Źródło: PotatoPro