W ujęciu gospodarczym uprawa warzyw kapustnych stanowi jedną z najważniejszych gałęzi warzywnictwa w naszym kraju. Według danych GUS w 2022 r. zbiory kapusty głowiastej szacowane są na 680 tys. t. Profesjonalni producenci kapusty podkreślają, że ważnym czynnikiem plonotwórczym w uprawie tego warzywa jest woda.
Najodpowiedniejsze do uprawy kapusty są gleby dostatecznie żyzne i odpowiednio wilgotne o dość wysokim pH (6,2–7,0). Najlepiej rośnie i plonuje w warunkach umiarkowanej temperatury powietrza 15–20°C. Jest gatunkiem dość odpornym na przymrozki (zarówno młode, zahartowane rośliny, jak i dorośnięte główki), natomiast w temperaturze powyżej 30°C, kapusta nie zwija główki.
Kapusta wymaga nawadniania
Z uwagi na dużą masę nadziemną i stosunkowo płytki system korzeniowy kapusta zaliczana jest do grupy warzyw o dużych wymaganiach wodnych. Niedobór wody podczas długotrwałej suszy i upałów hamuje wzrost kapusty w każdym okresie wegetacji, ale jej potrzeby wodne są największe w okresie od fazy zawiązywania główek do zbiorów. W tym okresie niekorzystne dla wzrostu roślin i ich plonowania są także zbyt duże wahania wilgotności gleby, które mogą być przyczyną pękania główek. Bardzo szkodliwy jest również nadmiar wody w glebie i wysoki poziom wody gruntowej (nadmiar wody w glebie, sprzyja m.in. występowaniu kiły kapusty).
Potrzeby wodne kapusty zależne są od przebiegu warunków pogody, specyficznych cech gatunkowych oraz wielkości roślin. Przebieg pogody wpływa na wysokość parowania z powierzchni gleby (ewaporacja) oraz roślin (transpiracja). Suma parowania nazywana jest ewapotranspiracją rzeczywistą. Wartość ewapotranspiracji określonego gatunku roślin szacuje się poprzez wyznaczenie tzw. ewapotranspiracji wskaźnikowej (ETo), która określa zdolność atmosfery do wywołania parowania wody z powierzchni pokrytej roślinami przy optymalnej wilgotności gleby. Ewapotranspiracja określonego gatunku roślin (ETR) określana jest za pomocą tzw. współczynników roślinnych (k). Wartość współczynnika jest charakterystyczna dla gatunku i zmienia się w poszczególnych fazach rozwojowych roślin. Wysokość potrzeb wodnych zależna jest także od wielkości roślin, co uwzględnia współczynnik poprawkowy (wp%).
Wyznaczanie potrzeb wodnych należy podzielić na 3 etapy:
I – Szacowanie ewapotranspiracji wskaźnikowej ETo
II – Szacowanie ewapotranspiracji określonego gatunku roślin ETR
III –Szacowanie ewapotranspiracji określonego nasadzenia ETR*
Ad I. Szacowanie ewapotranspiracji wskaźnikowej ETo
ETo = α T
α – współczynnik wyznaczony empirycznie
T – średnia temperatura dnia
Tmin – temperatura minimalna, Tmax – temperatura maksymalna
Tab. 1. Wartości współczynnika α w poszczególnych miesiącach okresu wegetacji
| IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
| 0,28 |
0,21 |
0,19 |
0,18 |
0,17 |
0,16 |
0,15 |
Ad II. Szacowanie ewapotranspiracji ETR-Kapusty
ETR-kapusty =k*ETo
Tab. 2. Wartości współczynnika k dla kapusty głowiastej późnej
| V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
| 0,5 |
0,90 |
1,05 |
1,05 |
1,05 |
0,95 |
Ad III. Szacowanie ETR-kapusty z uwzględnieniem wielkości roślin
ETR-kapusta* = wp% ETR-kapusta
wp% -współczynnik uwzględnia wzrost potrzeb wodnych roślin w miarę wzrostu ich powierzchni liściowej.
Wartość współczynnika dla konkretnego nasadzenia odczytuje się na wykresie. Na przykład, gdy liście kapusty pokrywają Ok. 50% gruntu współczynnik poprawkowy równy jest 90% (0,9).
Przykład obliczania ETR- kapusty
Dane:
Miesiąc: VI
Temperatura: Tmin = 17°C, Tmax = 25°C, Tśrednia = (17°C +25°C)/2 = 21,0°C
ETo = 0,19 * 21,0 =4,0 mm
ETR-kapusty = 0,9 * 4,0 mm = 3,6 mm
Ewapotranspiracja nasadzenia po uwzględnieniu zacienienia gruntu przez rośliny
ETR-kapusty = 90% z 3,6 mm = 0,9* 3,6 mm = 3,24 mm
Szczegółowe informacje i instrukcje można znaleźć na http://ipwdn.inhort.pl/
Praca wykonana w ramach Dotacji Celowej MRiRW – zadanie 4.2. „Administrowanie i aktualizowanie internetowego serwisu nawodnieniowego”
AUTORZY:
prof. dr hab. Waldemar Treder
mgr Anna Tryngiel-Gać
Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach
01 - Published up: 2022-12-13 12:42:52 - Modified: 2022-12-13 12:42:52 - Feat.: 0 - Title: Środki ochrony roślin, nawozy i paliwo… Kiedy uzupełnić zapasy?
02 - Published up: 2022-12-13 12:35:49 - Modified: 2022-12-13 12:35:49 - Feat.: 0 - Title: Susza pogarsza jakość wód powierzchniowych
03 - Published up: 2022-12-13 09:12:49 - Modified: 2022-12-13 09:12:49 - Feat.: 0 - Title: Czy rolnicy uzyskają mobilny dostęp do aplikacji eWniosekPlus?
01 - Published up: 2022-12-13 12:42:52 - Modified: 2022-12-13 12:42:52 - Feat.: 0 - Title: Środki ochrony roślin, nawozy i paliwo… Kiedy uzupełnić zapasy?
02 - Published up: 2022-12-13 12:35:49 - Modified: 2022-12-13 12:35:49 - Feat.: 0 - Title: Susza pogarsza jakość wód powierzchniowych
03 - Published up: 2022-12-13 09:12:49 - Modified: 2022-12-13 09:12:49 - Feat.: 0 - Title: Czy rolnicy uzyskają mobilny dostęp do aplikacji eWniosekPlus?
01 - Published up: 2026-03-23 15:42:00 - Modified: 2026-03-23 16:51:32 - Feat.: 0 - Title: Co nam daje wgłębne stosowanie nawozów?
02 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
03 - Published up: 2025-12-01 12:48:00 - Modified: 2026-03-17 11:16:24 - Feat.: 0 - Title: Ciemny liść – tajna broń w walce o klienta. Kryterium, które dziś decyduje o sukcesie handlowym pora [VIDEO]
04 - Published up: 2025-11-18 11:46:00 - Modified: 2026-03-06 08:32:53 - Feat.: 0 - Title: Moc polskiego wapna: Dewonit z magnezem dla żyznej i zdrowej gleby
05 - Published up: 2025-10-28 13:11:34 - Modified: 2025-10-28 13:11:34 - Feat.: 0 - Title: Kryzys pietruszkowy: kiedy przyjdzie czas rozliczeń?
06 - Published up: 2025-10-24 20:20:26 - Modified: 2025-10-24 20:20:26 - Feat.: 0 - Title: Kapusta późna wymaga precyzji – jak zadbać o stanowisko, wodę i nawożenie
07 - Published up: 2025-08-21 11:13:12 - Modified: 2025-08-21 11:13:12 - Feat.: 0 - Title: Ważna data dla producentów pomidorów. Już 30 sierpnia spotkamy się w Lesznie
08 - Published up: 2025-08-21 05:52:24 - Modified: 2025-08-21 05:52:24 - Feat.: 0 - Title: Drugi dzień III Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych przed nami
09 - Published up: 2025-08-08 14:28:04 - Modified: 2025-08-08 14:28:04 - Feat.: 0 - Title: Czy arbuzy i melony podbiją Południowe Mazowsze? Uprawa od A do Z [WARSZTATY]
10 - Published up: 2025-08-05 11:07:39 - Modified: 2025-08-05 11:07:39 - Feat.: 0 - Title: Zaraza ziemniaka i alternarioza w uprawie pomidorów polowych
11 - Published up: 2025-08-05 07:53:00 - Modified: 2026-02-26 10:59:05 - Feat.: 0 - Title: Robot, który monitoruje stan upraw i przewiduje termin zbioru
12 - Published up: 2025-05-28 08:27:31 - Modified: 2025-05-28 08:27:31 - Feat.: 0 - Title: Jak założyć przydomowy ogródek warzywny? Praktyczne wskazówki i niezbędne akcesoria
13 - Published up: 2025-03-07 08:52:42 - Modified: 2025-03-07 08:52:42 - Feat.: 0 - Title: Unijny rynek warzyw się zmienia! Czy rolnicy mają czego się bać?
14 - Published up: 2025-03-05 15:10:18 - Modified: 2025-03-05 15:10:18 - Feat.: 0 - Title: Kto rządzi na rynku warzyw szklarniowych? Najnowszy raport Rabobank
15 - Published up: 2025-03-04 11:18:43 - Modified: 2025-03-04 11:18:43 - Feat.: 0 - Title: Kosmiczne rolnictwo: Sałata na Marsie i rewolucja dla rolników na Ziemi?
16 - Published up: 2025-03-03 15:16:23 - Modified: 2025-03-03 15:16:23 - Feat.: 0 - Title: Jaką odmianę ziemniaka wybrać? Sprawdź w porównywarce odmian!
17 - Published up: 2025-02-28 09:00:10 - Modified: 2025-02-28 09:00:10 - Feat.: 0 - Title: Cebula na pęczki - jak uprawiać i jakie odmiany wybrać?
18 - Published up: 2025-02-02 17:05:38 - Modified: 2025-02-02 17:05:38 - Feat.: 0 - Title: Jak rolnik wyszedł na tej nietypowej uprawie?
19 - Published up: 2025-01-03 11:31:27 - Modified: 2025-01-03 11:31:27 - Feat.: 0 - Title: Rosnące ceny na Ukrainie skłonią rolników do zwiększenia produkcji. Ile hektarów obejmą warzywa w 2025 roku?
20 - Published up: 2024-12-31 14:28:19 - Modified: 2024-12-31 14:28:19 - Feat.: 0 - Title: Super Golden Lettuce - nowość, która kusi kolorem. Co to takiego?
01 - Published up: 2026-03-23 15:42:00 - Modified: 2026-03-23 16:51:32 - Feat.: 0 - Title: Co nam daje wgłębne stosowanie nawozów?
02 - Published up: 2026-03-09 19:24:10 - Modified: 2026-03-09 19:24:10 - Feat.: 0 - Title: Eksperci alarmują: powierzchnia upraw ziemniaków musi spaść. Rolnicy przed trudną decyzją
03 - Published up: 2025-12-01 12:48:00 - Modified: 2026-03-17 11:16:24 - Feat.: 0 - Title: Ciemny liść – tajna broń w walce o klienta. Kryterium, które dziś decyduje o sukcesie handlowym pora [VIDEO]
04 - Published up: 2025-11-18 11:46:00 - Modified: 2026-03-06 08:32:53 - Feat.: 0 - Title: Moc polskiego wapna: Dewonit z magnezem dla żyznej i zdrowej gleby
05 - Published up: 2025-10-28 13:11:34 - Modified: 2025-10-28 13:11:34 - Feat.: 0 - Title: Kryzys pietruszkowy: kiedy przyjdzie czas rozliczeń?
06 - Published up: 2025-10-24 20:20:26 - Modified: 2025-10-24 20:20:26 - Feat.: 0 - Title: Kapusta późna wymaga precyzji – jak zadbać o stanowisko, wodę i nawożenie
07 - Published up: 2025-08-21 11:13:12 - Modified: 2025-08-21 11:13:12 - Feat.: 0 - Title: Ważna data dla producentów pomidorów. Już 30 sierpnia spotkamy się w Lesznie
08 - Published up: 2025-08-21 05:52:24 - Modified: 2025-08-21 05:52:24 - Feat.: 0 - Title: Drugi dzień III Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych przed nami
09 - Published up: 2025-08-08 14:28:04 - Modified: 2025-08-08 14:28:04 - Feat.: 0 - Title: Czy arbuzy i melony podbiją Południowe Mazowsze? Uprawa od A do Z [WARSZTATY]
10 - Published up: 2025-08-05 11:07:39 - Modified: 2025-08-05 11:07:39 - Feat.: 0 - Title: Zaraza ziemniaka i alternarioza w uprawie pomidorów polowych
11 - Published up: 2025-08-05 07:53:00 - Modified: 2026-02-26 10:59:05 - Feat.: 0 - Title: Robot, który monitoruje stan upraw i przewiduje termin zbioru
12 - Published up: 2025-05-28 08:27:31 - Modified: 2025-05-28 08:27:31 - Feat.: 0 - Title: Jak założyć przydomowy ogródek warzywny? Praktyczne wskazówki i niezbędne akcesoria
13 - Published up: 2025-03-07 08:52:42 - Modified: 2025-03-07 08:52:42 - Feat.: 0 - Title: Unijny rynek warzyw się zmienia! Czy rolnicy mają czego się bać?
14 - Published up: 2025-03-05 15:10:18 - Modified: 2025-03-05 15:10:18 - Feat.: 0 - Title: Kto rządzi na rynku warzyw szklarniowych? Najnowszy raport Rabobank
15 - Published up: 2025-03-04 11:18:43 - Modified: 2025-03-04 11:18:43 - Feat.: 0 - Title: Kosmiczne rolnictwo: Sałata na Marsie i rewolucja dla rolników na Ziemi?
16 - Published up: 2025-03-03 15:16:23 - Modified: 2025-03-03 15:16:23 - Feat.: 0 - Title: Jaką odmianę ziemniaka wybrać? Sprawdź w porównywarce odmian!
17 - Published up: 2025-02-28 09:00:10 - Modified: 2025-02-28 09:00:10 - Feat.: 0 - Title: Cebula na pęczki - jak uprawiać i jakie odmiany wybrać?
18 - Published up: 2025-02-02 17:05:38 - Modified: 2025-02-02 17:05:38 - Feat.: 0 - Title: Jak rolnik wyszedł na tej nietypowej uprawie?
19 - Published up: 2025-01-03 11:31:27 - Modified: 2025-01-03 11:31:27 - Feat.: 0 - Title: Rosnące ceny na Ukrainie skłonią rolników do zwiększenia produkcji. Ile hektarów obejmą warzywa w 2025 roku?
20 - Published up: 2024-12-31 14:28:19 - Modified: 2024-12-31 14:28:19 - Feat.: 0 - Title: Super Golden Lettuce - nowość, która kusi kolorem. Co to takiego?