yara ogólna nawożenie warzywa

rol-spec cebula fokker ozima łuski

spójnia cebula nasiona ozima plantico

teagro warzywa ochrona

Baner Bayer Propulse
  • prevAm Biocont reklama
  • naturalis biocont ochrona warzywa biologiczna
AktualnościFasola – skala BBCH

Fasola – skala BBCH

 

Skala BBCH (Biologische Bundesanstal, Bundessortenamt und Chemical Industry) wykorzystywana jest w niektórych etykietach stosowania herbicydów, a także np. w programach nawozowych, w celu określenia danej fazy wzrostu. Dla warzyw z rodziny bobowatych, do których należy fasola w skali BBCH używany jest kod dwucyfrowy. We wzroście tego warzywa wyodrębnia się 8 faz głównych (pierwsza oznaczona jest cyfrą 0, a ostatnia – 9, faz BBCH 3 oraz 4 – nie wyróżnia się, bo dotyczą faz rozwojowych traw).

W artykule przedstawiono fazy rozwojowe fasoli zwykłej szparagowej, której udział spośród fasol uprawianych w naszym kraju jest największy. Zależnie od cech odmianowych, terminów siewu i innych uwarunkowań agrotechnicznych i środowiskowych długość trwania poszczególnych faz wzrostu może się zmieniać.

Fazy rozwojowe fasoli BBCH 00-12

BBCH 0 – kiełkowanie

Nasiona fasoli zaleca się wysiewać na głębokość 3–5 cm, przy czym przewidując stosowanie herbicydów doglebowych przed jej wschodami należy je umieszczać możliwie jak najgłębiej, zwłaszcza na glebach lżejszych. Wschody fasoli wysianej w ogrzaną (temperatura 22–25°C) i wilgotną glebę pojawią się po 7 dniach lub wcześniej. Minimalna temperatura kiełkowania nasion to 10–11°C, a w warunkach mniej korzystnych wschody mogą się przedłużyć nawet powyżej 10–12 dni. Takie warunki nie przeszkadzają chwastom i plantacja może silnie nimi zarosnąć przed wschodami fasoli. Pierwsza faza główna – BBCH 0 – „kiełkowanie”, obejmuje okres od wysiania nasion do momentu przebijana powierzchni przez tzw. kiełek, czyli hipokotyl z liścieniami. Wysiane w stanie spoczynku nasiona (BBCH 00) pęcznieją (BBCH 01–03), kiełkują i korzeń zarodkowy wyrasta z nasienia (BBCH 05) w ciągu 2–3 dni od siewu. Zaczyna rosnąć korzeń palowy, który w miarę wzrostu roślin osiąga głębokość 70–100 cm. Korzenie boczne odchodzą promienisto od korzenia palowego na odległość 30–50 cm i większa ich część jest rozmieszczona w wierzchniej warstwie gleby. Stąd wszelkie mechaniczne uprawki międzyrzędowe po wschodach fasoli powinny być prowadzone płytko, aby nie uszkodzić systemu korzeniowego. Po kilku dniach od wschodów na korzeniach pojawiają się bakterie brodawkowe. Niemal równocześnie część podliścieniowa (hipokotyl) z liścieniami przebija okrywę nasienną (BBCH 07), która wyginając się kolankowato szybko rośnie w kierunku powierzchni gleby (BBCH 08). Na wysianych rzędach fasola wschodzi i hipokotyl z silnie zgrubiałymi liścieniami, pomiędzy którymi ukryte są zarodki liści, ukazuje się na powierzchni (BBCH 09). Rośliny wchodzą w fazę główną BBCH 1. Sposób, w jaki kiełkuje fasola zwykła nazywany jest nadziemnym (epigeicznym).

BBCH 00
BBCH 08 -BBCH 09
BBCH 09

 

BBCH 1

Prenumerata Warzywa 2024 - baner

W fazie BBCH 10 mięsiste liścienie fasoli są całkowicie rozwinięte i ułożone poziomo w stosunku do powierzchni gleby. W fazie (BBCH 12) zaczyna rosnąć łodyga i nad liścieniami pojawiają się dwa sercowate i całobrzegie liście. Następnie rozwijają się kolejno osadzone na krótkich ogonkach pierzasto złożone liście trójlistkowe (BBCH 13–19), które składają się z listka szczytowego i jednej pary bocznych listków o kształcie jajowatym. W fazie BBCH 19 rośliny oprócz 2 pierwszych całobrzegich liści mogą mieć 9 i więcej liści trójlistkowych. Zwykle od fazy BBCH 13, a w przypadkach uzasadnionych wczesnym i masowym występowanie chwastów już od BBCH 12 rozpoczyna się powschodowe zabiegi nalistnie działającymi herbicydami lub mechaniczne odchwaszczanie.

BBCH 10 – BBCH 12
BBCH 12
BBCH 14
BBCH 15 – BCH16

BBCH 2

W obrębie gatunku fasoli zwykłej wyróżnia się trzy grupy odmian: karłowe, biczykowe i tyczne. Rośliny odmian karłowych (krzaczastych), najczęściej uprawianych na zbiór świeżych strąków dla przetwórstwa i zbierane mechanicznie, mają łodygę krótką (25–60 cm), słabo rozgałęzioną, sztywną, w dolnej części zdrewniałą o 4–8 międzywęźli i zakończoną kwiatostanem. Odmiany biczykowe osiągają wysokość 60–120 cm, mają łodygę nieco płożącą, bez zdolności do owijania pędu głównego wokół podpór i pędach bocznych okręcających się o sąsiednie rośliny. Odmiany tyczne o łodydze wiotkiej, słabo rozgałęzionej i owijającej się wokół podpór osiągają wysokość 2–4 m. W fazie BBCH 21 pojawia się na łodydze pierwszy pęd boczny, w BBCH 22–23 drugi i trzeci, a w BBCH 29 rośliny mogą mieć 9 i więcej pędów. Wprawdzie wysokość roślin i stopień rozgałęzienia są cechami odmianowymi, to mogą też zależeć od warunków uprawy i czynników klimatycznych. W latach wilgotnych i na plantacjach nawadnianych rośliny są zwykle wyższe niż w latach suchych i bez nawadniania.

BBCH 5

W fazie BBCH 51 widoczne są pierwsze pąki kwiatowe, które wydłużają się (BBCH 55). Pojawiają się pierwsze płatki, lecz kwiaty są zamknięte.

BBCH 6

Na niektórych roślinach pojawiają się otwarte kwiaty (BBCH 60). Za początek kwitnienia przyjmuje się, gdy ok. 10% kwiatów jest otwartych (BBCH 61). Odmiany karłowe zakwitają zwykle wcześniej niż biczykowe i tyczne. Następne kwiaty się stopniowo otwierają (BBCH 62–64). Kwiaty odmian karłowych w fazie BBCH 65 powinny być w pełni kwitnienia i co najmniej 50% z nich jest otwarta. W BBCH 67–69 kwitnienie się kończy i widać pierwsze małe strąki (BBCH 69). Rośliny wchodzą w fazę główną BBCH 7.

BBCH 61
BBCH 62 – BBCH 63
BBCH 65

BBCH 7

Owocami fasoli są wydłużone strąki, które u odmian szparagowych (bezwłóknistych) nie pękają, a u odmian na suche nasiona (włóknistych) po dojrzeniu pękają. W fazie BBCH 71 powinny mieć 10% strąków długości typowej dla danej odmiany. Dalszy rozwój strąków następuje w fazach BBCH 72–74. U odmian karłowych z ograniczonym okresem kwitnienia w BBCH 75 ok. 50% strąków ma typową długość, które wypełniają się nasionami a w BBCH 79 widoczne są w strąkach nasiona.

Fasola w czasie zbioru BBCH 77- BBCH 79
Fasola w czasie zbioru BBCH 78 – BBCH 79

BBCH 8

W fazach od BBCH 81 do BBCH 88 strąki stopniowo dojrzewają. Pełną dojrzałość osiągają w BBCH 89.

BBCH 9

W BBCH 97 rośliny zamierają i wysuszone nasiona po zbiorze przechodzą w stan spoczynku (BBCH 99). W następnym roku bezpośrednio po siewie są w fazie BBCH 00.

Przykładowa ochrona fasoli według skali BBCH

Nasiona fasoli przed siewem (BBCH 99) zaprawia się przeciwko chorobotwórczym organizmom powodującym zgorzel siewek i szkodnikom. Po wschodach w okresie wzrostu i rozwoju w fazie BBCH 09 zwykle wykonuje się pierwsze zabiegi zalecanymi środkami przeciwko bakteriozie obwódkowej i antraknozie, następne na początku zawiązywania strąków (BBCH 69–71). W okresie kwitnienia (BBCH 59–69) opryskuje się przeciwko szarej pleśni, zgniliźnie twardzikowej i fuzariozie. Zabiegi przeciwko szkodnikom takim, jak: zmieniki, strąkowiec fasolowy, mszyce i przędziorki wykonuje się po ich pojawieniu się w różnych fazach głównych BBCH 1 – BBCH 6, najlepiej według sygnalizacji i kierując się szczegółowymi zaleceniami podanymi w etykietach środków oraz w Programach Ochrony Warzyw. Uzupełniające nawożenie pogłówne nawozami dolistnymi zawierającymi fosfor, potas oraz mikroelementy, czy też różne biostymulatory wzrostu stosuje się na podstawie szczegółowych zaleceń w fazach głównych BBCH 1 – BBCH 7, rozpoczynając od BBCH 12–13 i kończąc w okresie kwitnienia lub zawiązywania strąków.

Fazy rozwoju roślin w skali BBCH 

Kod dwucyfrowy Faza rozwojowa rośliny
BBCH 0 – kiełkowanie
00 suche nasiona
01 początek pęcznienia nasion
03 koniec pęcznienia nasion
05 korzeń zarodkowy wyrasta z nasienia
07 po pojawieniu się korzenia zarodkowego, hipokotyl (część podliścieniowa z liścieniami) znajdujący się nad korzeniem przebija okrywę nasienną
08 hipokotyl rośnie w kierunku powierzchni gleby i ją osiąga
09 wschody: kiełek (hipokotyl – część podliścieniowa z liścieniami) pojawia się nad powierzchnią gleby (pękanie gleby)
BBCH 1 – rozwój liści
10 liścienie całkowicie rozwinięte
12 rozwinięte 2 liście (pierwsza para)
13 rozwinięty 3. liść właściwy (pierwszy liść trójlistkowy)
1… fazy trwają aż do ….19
19 rozwiniętych 9 lub większa liczba liści, w tym 2 pierwsze pełne liście i 7 lub więcej liści trójlistkowych
BBCH 2 – Rozwój pędów bocznych
21 widoczny pierwszy pęd boczny
22 widoczny 2 pęd boczny
23 widoczny 3 pęd boczny
2… fazy trwają aż do …
29 widocznych 9 lub większa liczba pędów bocznych
BBCH 5 – rozwój kwiatostanu
51 widoczne pierwsze pąki kwiatowe
55 pierwsze pąki kwiatowe wydłużają się
59 pojawiają się pierwsze płatki, ale kwiaty są nadal zamknięte
BBCH 6 – kwitnienie
60 pierwsze kwiaty są otwarte (sporadycznie w populacji)
61 początek kwitnienia – 10% kwiatów otwartych
62–64 62 – 20% otwartych kwiatów, 63 – 30% otwartych kwiatów, 64 – 40% otwartych kwiatów
65 50% otwartych kwiatów – pełnia fazy kwitnienia u odmian z ograniczonym okresem kwitnienia lub główny okres kwitnienia u odmian, których okres kwitnienia nie jest ograniczony
67 koniec kwitnienia, większość płatków opada i zasycha
69 koniec kwitnienia, 90% kwiatów przekwitło, widać pierwsze strąki
BBCH 7 – rozwój strąków
71 10% strąków ma typową długość dla danej odmiany z ograniczonym okresem kwitnienia lub początek rozwoju strąków u odmian, których okres kwitnienia nie jest ograniczony
72–74 72 – 20%, 73 – 30%, 74 – 40% strąków osiąga typową długość
75 50% strąków osiąga typową długość, strąki zaczynają się wypełniać nasionami u odmian z ograniczonym okresem kwitnienia; natomiast główny okres rozwoju strąków u odmian z nieograniczonym okresem kwitnienia
76–77 76 – 60%, 77 – 70% – strąków osiągnęło typową długość
79 widoczne pojedyncze nasiona w strąkach
BBCH 8 – dojrzewanie strąków i nasion
81 10% strąków jest dojrzałych, nasiona o typowym zabarwieniu i twarde – u odmian z ograniczonym okresem kwitnienia; nasiona zaczynają dojrzewać u odmian, których okres kwitnienia nie jest ograniczony
82–84 82 – 20%, 83 – 30%, 84 – 40% dojrzałych strąków, o typowym zabarwieniu
85 50% dojrzałych strąków, o typowym zabarwieniu, nasiona twarde u odmian z ograniczonym okresem kwitnienia; główny okres dojrzewania u odmian, których okres kwitnienia nie jest ograniczony
86–88 86 – 60%, 87 – 70%, 88 – 80% dojrzałych strąków
89 pełna dojrzałość: strąki dojrzałe i nasiona twarde o typowym zabarwieniu dla danej odmiany
BBCH 9 – zamieranie
97 roślina zamiera i usycha
99 Dojrzałe, suche nasiona są po zbiorze i przechodzą w stan spoczynku

prof. dr hab. Adam Dobrzański
Skierniewice

Artykuł pochodzi z archiwalnego wydania miesięcznika Warzywa

agrosimex prolectus fungicyd

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Najpopularniejsze artykuły

Polecamy

INNE ARTYKUŁY AUTORA

ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

tunele przymrozki folia

NEWSLETTER

Warzywniczy newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami portalu WARZYWA.pl