W większości gospodarstw rolnych zajmujących się towarową produkcją ziemniaka zastosowanie znajdują przyczepiane kombajny do zbioru ziemniaków. Maszyny te są w ofertach zarówno producentów krajowych, jak i zagranicznych.
Kombajny do zbioru ziemniaków Unia Grudziądz
W ofercie produktowej Unii Grudziądz są dostępne trzy przyczepiane kombajny ziemniaczane. Jedną z maszyn jest znany od lat jednorzędowy model Bolko zbierający ziemniaki z redlin o rozstawie 62,5–75 cm. Maszyna jest dostępna w trzech wariantach. W jednej z opcji kombajn Bolko jest wyposażony w zbiornik o ładowności 1,25 t. W innym wariancie ziemniaki (Bolko T) są bezpośrednio ładowane na przyczepę. W kolejnej wersji
(Bolko S) kombajn zamiast zbiornika dysponuje platformą o ładowności 500 kg i workownicą. W wersjach Bolko i Bolko S trzeci przenośnik pełni funkcję stołu przebierczego, gdzie dwuosobowa załoga zabiera ze strumienia ziemniaków kamienie i inne
zanieczyszczenia. Dla większych obszarowo gospodarstw producent oferuje kombajny Pyra 1600 i Pyra 3000. Pierwsza maszyna dysponuje zbiornikiem o ładowności 1600 kg.
W zbiorniku drugiej maszyny można pomieścić 3000 kg. Pyra 1600 dostępna jest także w wersji z podestem i workownicą (ładowność platformy 1000 kg). Oba kombajny standardowo są wyposażone we własną instalację hydrauliczną ze zbiornikiem oleju i pompą napędzaną od WOM-u oraz płynną regulację prędkości przenośników.
Kombajny do zbioru ziemniaków Akpil
Kolejnym krajowym producentem przyczepianych kombajnów jest firma Akpil. Wyposażony w zbiornik o ładowności 3500 lub 5000 kg kombajn Kartoffel zbiera ziemniaki z redlin o rozstawie od 60 do 90 cm. Wysokość rozładunku wynosi 3,85 m. Maszynę wyposażono we własny układ hydrauliczny z pompą napędzaną z WOM-u ciągnika. Funkcje hydrauliczne są
standardowo sterowane za pomocą pulpitu z kabiny ciągnika. Hydrauliczny napęd przenośników oddzielających ziemniaki od gleby i zanieczyszczeń dysponuje układem regulacji ich prędkości. Hydraulicznie można też sterować dyszlem kombajnu. Ponadto
maszyna dysponuje zbiornikiem na drobne ziemniaki o ładowności 500 kg i kamienie (700 kg). Zapotrzebowanie na moc ciągnika wynosi 80 KM.
Kombajny do zbioru ziemniaków Sator
Funkcjonująca od 2008 r. polska firma Sator oferuje cztery modele kombajnów przeznaczone do zbioru ziemniaków. Jedną z takich maszyn jest przyczepiany, bezzałogowy, dwurzędowy kombajn Sator Double Z standardowo wyposażony w układ kół skrętnych. Maszyna dysponuje układem hydraulicznym z własną pompą. Konstrukcję kombajnu tworzą niezależnie pracujące sekcje kopiące, dwa przenośniki odsiewające (z regulacją intensywności wytrząsania), rolkowy multiseparator oraz hydraulicznie sterowany podajnik wysypujący ziemniaki na przyczepę. Funkcje kombajnu są sterowane elektronicznie za pomocą joysticka i terminala z wyświetlaczem.
Kombajny do zbioru ziemniaków Dewulf
Holenderska firma Dewulf jest producentem dwurzędowych kombajnów przyczepianych Torro i R2060. Pierwszy kombajn jest wyposażony w zbiornik o ładowności 5500 lub 6000 kg. W kombajnie zastosowano taśmę przesiewającą o długości 3200 mm, w której intensywność wytrząsania może być regulowana na maszynie lub opcjonalnie z kabiny traktorzysty. W konstrukcji kombajnu zastosowano dwie taśmy kolcowe o regulowanej prędkości. Przy każdej z taśm znajdują się rolki odginające przekierowujące
ziemniaki na taśmy, a dalej na stół przebierczy. Przed stołem przebierczym znajduje się jednostka sortująca składająca się z pięciu rolek, dzięki którym oddzielane są małe grudy i ponadwymiarowe ziemniaki. Funkcje kombajnu są sterowane za pomocą joysticka i terminala. Ponadto kombajn może być wyposażony w zestaw kamer. Kombajn R2060 to
dwurzędowa maszyna dostępna aż w sześciu konfiguracjach uwzględniających specyficzne warunki zbioru. W konstrukcji kombajnu za jednostką kopiącą producent zastosował szeroką taśmę przesiewającą o długości 1800 mm. Tuż za nią zamontowano kolejny odsiewacz o regulowanej intensywności wytrząsania. Za trzecią taśmą przesiewającą znajduje się przenośnik kolcowy. Tuż za nią producent umieścił jednostkę czyszczącą. W wersji RQ producent zastosował długi przenośnik odsiewający, wewnątrz którego znajduje się trzeci odsiewacz i przenośnik kolcowy. W opcji RQ wewnątrz przenośnika znajduje się także jednostka czyszcząca. Modele RJS/RJA wyposażono w elewator transportujący w kształcie litery J. W tych konstrukcjach producent zastosował drugi, płaski przenośnik
kolcowy z jednostką palcową, umożliwiającą oddzielanie grudy i kamieni od ziemniaków. Wszystkie warianty kombajnów są wyposażone w elewator transportujący ziemniaki w górę. Podobnie jak model Torro kombajn R2060 wyposażono w terminal i joystick
do sterowania funkcjami maszyny.
Kombajny do zbioru ziemniaków AVR
Belgijska firma AVR oferuje aż pięć modeli kombajnów do zbioru ziemniaków. Najmniejszą maszyn w ofercie producenta jest Spirit 6100 wyposażony w 6-tonowy zbiornik. Za aparatem kopiącym znajduje się przenośnik odsiewający o szerokości 80 cm, drugi przenośnik odsiewający, separator czopkowy z rolką oporową, poprzeczny separator czopkowy ze zgarniaczem palcowym oraz stół przebierczy. Stół selekcyjny jest obsługiwany przez cztery osoby (plus dwie pracujące przy taśmie odprowadzającej odpady). Największą maszyną w ofercie producenta jest kombajn Spirit 9200 wyposażony w zbiornik o ładowności 8 ton. W konstrukcji producent oferuje jedną z kilku konfiguracji przenośników odsiewających. Jednym z wariantów jest układ z dwiema krótszymi taśmami, które znajdują się za jednostką wykopującą. Zamiast tego producent montuje pojedynczą, długą taśmę. Dostępny jest także trzeci zespół odsiewający lub zestaw rolek krzyżowych. W kombajnie Spirit9200 producent zastosował poprzeczny separator palcowy wyposażony w zgarniacz obiegowy lub zestaw rolek. Wszystkie kombajny wyposażono w układ hydrauliczny z własną pompą zasilaną z WOM-u ciągnika.
Kombajny do zbioru ziemniaków Grimme
W zakresie przyczepianych maszyn niemiecka firma Grimme oferuje kombajny jedno- i dwurzędowe serii SE, dwurzędowe kombajny serii EVO i SV jak również 2- i 3- rzędowe kopaczki ładujące GT. Najmniejszym kombajnem w ofercie Grimme jest jednorzędowa maszyna SE 75–20 ze zbiornikiem o ładowności 2 tony lub platformę do napełniania ziemniaków w worki bezpośrednio na polu. Maszyna jest wyposażona w dwie taśmy odsiewające, dwa separatory, palcowy przenośnik poprzeczny, stół przebierczy
i składany elewator do rozładunku ziemniaków do zbiornika. W serii S dostępny jest także 2-rzędowy kombajn SE 260 wyposażony w zbiornik o ładowności 6 ton. Konstrukcja
maszyny umożliwia magazynowanie ziemniaków w zbiorniku lub ich ciągły załadunek na środek transportowy. Zależnie od warunków zbioru producent oferuje dwa rodzaje separatorów. Maszyna może być sterowana przy użyciu cyfrowego terminala z ekranem
dotykowym. Największą maszyną przyczepianą Grimme jest trzykołowy, dwurzędowy
przyczepiany kombajn EVO 290 wyposażony w 9-tonowy zbiornik. Standardowo
maszyna jest wyposażona w magistralę ISOBUS, która umożliwia sterowanie za pomocą joysticka i terminala, w tym najnowszego urządzenia CCI 1200. Kombajn wyróżnia
napęd VarioDrive, który pozwala na płynne ustawienie prędkości taśm odsiewających.
Kombajny do zbioru ziemniaków Ropa
Na polskim rynku dostępne są także przyczepiane kombajny firmy Ropa znanej także jako producenta maszyn do zbioru buraków cukrowych. Oferta niemieckiego wytwórcy obejmuje dwa modele o nazwie Keiler (Dzik). Pierwszą z nich jest maszyna jednorzędowa wyposażona w zbiornik o ładowności 6-ton (Keiler I). W konstrukcji maszyny za
aparatem wykopującym producent zamontował taśmę odsiewającą o regulowanej
prędkości i intensywności wytrząsania. Tuż za nią znajduje się kolejna taśma umieszczona wewnątrz taśmy łęcinowej okalającej przenośnik palcowy. Z tego przenośnika przez podwójny wałek odprowadzający ziemniaki są przekierowywane na drugi przenośnik zwany Jeżem 2. Z Jeża 2 ziemniaki kierowane są na taśmę selekcyjną, z której są one wysypywane do zbiornika. Kombajn Keiler I może opcjonalnie być wyposażony w magistralę ISOBUS i sterowany przy użyciu joysticka i terminala. Standardowo
maszyna jest wyposażona w hydraulicznie sterowaną oś skrętną, która opcjonalnie może być jeszcze napędzana. W podobne rozwiązania konstrukcyjne (m.in. przenośnik łętowy
okalający drugą taśmę odsiewającą i pierwszy przenośnik palcowy) wyposażono
kombajn Keiler II. Jest to dwurzędowa maszyna z 8-tonowym zbiornikiem. W kombajnie tym przed stołem selekcyjnym zastosowano dwa dodatkowe przenośniki palcowe.
dr inż. Jacek Skudlarski
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
